Vel.
mi.D
cr g. (2007), 23.ı:47·53ATLARDA
KURUTULMUŞŞEKERPANCARI POSASI KULLANILMASININ
RASYONUN SiNDiRiLME DERECELERi ÜZERiNE ETKisi'
EmelGürbüz1@
B
ehiç
Coşkun!Ef
fcet
of
R
eplaccmcnt o
f
Oa
t
s
wlth D
ricd
S
ugar B
cet
Pul
p on
Di
gestibiJity
in H
orses
Özel:Buaraştırma, atrasyonlarındayulafyerinesoya kDspesiveyağilave edilerekproteinve enerjiyönündenoes -tek/e n mişkurutulmuşmelash şekerpancarıposası (K M Ş P P) kullan ılmas ınınrasyonun sindirilme dereceleri uzerine
et-kisiniincelem ek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 4x4 lalin kara metoduna göreyürütul m üşt ü r. Denemen inherbird
ö-nemi 21 günü adaptasyon ve 6 gunu sindirim denemesi olmak üzere 27 gün, toplam 108 gün sürdürülm üştür.
Denemede, enerjive proteinyönündendengel enmişolan4farkl ı konsantre yem;kontrolgrubu , % 12.5KMŞPP, %25 KMŞ P P ve''I..37.5 KMŞPP ilaveedilmişgrup olmak üzere aııaracanlı a{ırrtı{ıın% t.z'sı kadarverild i. Kurutelmuşm e-ıasn şekerpancarı posas ının rasycna ilave edilmesiatla rı ncanlıa{ıı rlı{ı ınıvesu tüketiml erinietki lem em i ştir. Dört farklı resyonu tüketen euarda, klasik ve indika tör metoduyla yapılan sindirim denemes inde resyenıcra göre besin macı
delerinin sindirilmedereceleri arasındafarklıl ıkönemlibul unmamıştır(P>O.05).
Ahaht arKelimeler : At,kurutulmuş şe ke r pancarı posası,sindirilme derecesi
Summary:Thisresearch has been donein order to study tha eliacts ol molassed driedsugar beetpulp (MOSBP)
supporte d by vegatablela! and soybean meal instead of oatIrom the standpoint olenergyand proteinon digestibility raıeon borses.This researchhasbeenpeıformedby usingthe 4x4Latin Square method.Thetreuhasbeencemeo
outin108 days.Each periodwhich istotally27days consists 0121 adaptetion days and 6 digestion experimentdays.
Inthetrail,4cntte rent kindsolconcentrated leed which is balancedwithinenergy and proteinweregiventothe control
group, %12. 5MDSBP adde d group,01025 MDSBP added group and %37.5 MDSBPadded group.in the amoun!of
%1.2ol the üve body weight. In the same wav grass hay which isused as forage was etse givenin the amoum oll %1.2 ol the live bodyweight.And by this wav each ncrse wasfed in the amount of %2.4ofn's body weighl. All·
houghıbere are nodillerarıcas according tocıet in the live body weight and water consumctıcn. Nocınererceehas
been foundin thedigestionlevels ol thenutrientmalerialsaccording lothe diets in the digestion trailswhichwere per
-lormedby ctasstcal andindicaıormethodand performedin horses consuming tour dill erentdiels. (P>O.05).
Kay words:Hcrse.driedsugar beet putp,digestibililycoeticient
Giriş
Atlardan maksimum performans ınalınabilmesi ve rasyonun enerji yoOunluOununarttırtıması ama -cıyla tane yemlerin resyonca arttırılması sık k ul-lanılanyöntemlerden biridir.Tane yemlerdeki ener -jinin çoOu kolay sindinleblfen bir karbonhidrat olan nlşasta kaynakl ıd ır ve sindirilebilirlikleri oldukça yüksektir. Fakat kolay sindirilebilen kar -bonhldratlann aşırı tüketimi bağr rsakta rda ler· mentasyonu arttırmakta ve bağrrsak llorasın ın de
-Oişmesine, aşırı gaz ve asit üretimiylebirlikte kölik, laminitls .gastrik ülserve asidozis gibiproblemleriri artı şına yol açmaktadır (Arana ve ark., 1988;
L
aw-rence, 1998;Harisve ark.,1999; Briggs, 2000).Bu
tür problemlerin önlenmesi için enerji ihtiyacı y
ük-sek olan allarda tane yemler yerine kolay sin-dirilebilirIilii maddelerce zenginyem maddeleri ter
-cih edilmektedir. Rasyonun selüloz yoOunluOunun arttırılması ile ba{wsaklardaki fermenlasyon daha uygunhale getirilerekasitve gaz oluşumu azaltılı r. SelülozkaynaOIolan kaba yemlerden enerjitemini, sekumdaki Iermentasvon sonucu ortaya çıkan
uçucu yaO asitlerindensa~lanı r. Kolay sindirilebilen
selüloz kayna~ ı olarak kurutulmuş şeker pancarı posası, soya kabukları, narenciye pesesrgibi yem maddeleri kullanılarak aııarın enerji ihtiyac ı kar
-şılanabilmektedir. Bu yem maddeleri içerisinde
koraybulunabilmesive ekonomik olması nedeniyle
Geli,Tarihi:30.01.2007 @;egurbuı Ghel cuk.edu .lr
" Buçalışına "Düzenli egzersiı yaparı allanJa yulaf yerinekurutulmuş şeker pancarı posasrkullanımı" isimli doktorarezinin birbö
-lümündenözetle n m i şti r.
GÜRBÜZ,
COŞK UNşeke r pancar posası at beslemede dünyada son
yıııarda yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır (Crandeli ve ark.,1999;Grolfve ark.,2001).
Materyalve Metot
Deneme düzeni ve hayvan materyali
4X4 Latin kare metoduna gOreyapılan bu
ça-lışma, 6-12 yaşları arasında ve 432.0-499.0 kg canlı aOIı110lnda 4 IngiliZ aygınkunamlarax
yU-rutulmüştür. Denemenin her bir dOnemi 21 günüanşnrma ve
6
günü sindirim denemeleri olmak üzere 27 gün,toplam 108 günsürdürulmüştür.Yem materyalive Besleme
Denemede kullanılan karma yemler
i
ze-nitrojenik ve izokalorik olacak şekilde ayarlandı.Rasyonlarorta düzeyde çalışan bir atm enerjive protein ihtiyaçlarının yaklaşık %10 fazlas ını kar
-şılayaca k şekilde düzenlenmiştir (N RC, 1989).
Günl ük verilecek yem miktarları, canlı aOırlıkları
esas alınarak, konsantre yem ve kaba yem canlı aQır1l0 ın % 1.2'si kadar veril di. Dolayısıyla bir hayvana canlı aQullQının% 2.4'ü kadar yem saO-Iandı .
Atlara bileşimi Tablo 1'de verilen konsantre yem. hergün saat 07:00 , 19:00 olmaküzeregünde iki kere, kaba yem olarak kullan ı lan kuru ot saat
12:00, 20:00 olmak üzereaynı şekilde iki6Qün ha -linde verildi. Yem tüketimini tespit etmek amacıyla
sindirim denemesinin yaplldlOI dönemlerde hay
-vanların Onünde kalan yemler günlük olarak t op-lanıp kurutulduktan sonra tartıldı ve analizleri ya
-pılmak üzere sajdandı. Atları n su ihtiyaçları adaptasyon periyodu boyuncaoto matiksulukıaruan saQlandl.Su tüketimlerinibelirlemekamacıyla drşkı
toplama dOnemi boyunca su kovalara tartılarak v e-rildi.Günde 6 kez kovalara ta rtı larak verilen su ve artan su miktarları kaydedilerek su tüketimleri be-lirlendi .
Sindirimdenemesi
Egzersiz ve kan alma dOnemi bittikten sonra hayvanlardan dlŞkl toplamak amacı yta
ö
ze!
yap-tırı lan dışkı toplama ekipmanı (Resim 1, 2) hay -vantera dışkı toplama periyodunun ilk günü akşam saat 19:00'datakıldı. DIŞklnumuneleri saat 7:00ve 19:00 olmak üzere günde iki defa alınarak tarnıdı.
Sabah ve akşam tartılan dlŞkl numuneleri homojen birşekilde kanştınld ıktansonra
%
S'itartılarakderin dondurucuda saklandı. Sabah ve akşam olmak üzere günde iki defa artan kuru otlar hayvanların önünden alınarak 105 °C'de kurutulduktan sonratart ı larakkaydedildi.
Her bir deneme periyodu sonunda derin don -durucuda saklanan dlŞkl numu nele ri oda ısısroca
ç
ö
zo
ö
rüterek,
her atın kendi dl Şkı numunesi ho-Tablo1.Denemede kullanılan konsantre yemlerinbileşimi ,%98.08 KONTROL Yulaf KMŞPP SoyakOspesi Mıs ırya{ıı Dikalsiyumloslat
Kireçtaşı 1.02 Vitamin-Mineral' 0.60 Tuz 0.30 %12 .5 %25 %37.5 KMŞ P P KMŞPP KMŞ P P 82.5 66.95 51.37 12.5 25.00 37.5 2.04 4.08 6.12 1.15 2.29 3.44 0.20 0.39 0.59 0.71 0.39 0.08 0.60 0.60 0.60 0.30 0.30 0.30
-H...kO'da:viIA 10000000LU.vii03 200000ıu.viI E20 000mg.viiK312000mg. viiBl 6700mg.viI B2 3300mg.niootinamid5200mg.viiB65000mg.vdB123300mg.
IOılkasıt1400mg.D-Biotin40mg.KOIin67000 mg.yilC34000 mg.MnS046700mg. F. S048000mg.ZrıO12000 mg.CuS044000mg,
co67 mg
.se
10mg.Na1140 mg.L·Uzin70000mg.Dl·Metionin 35000mg
KMŞPP;K~melasllşekerpancanpesesr
Aılard a Ku rutu l muş ŞekerPancarıPesası...
m
ojen ola
rak
karıştırıldıve
etüvdeyaklaşık7
2 saat
sü
reyle 60
"
C'de tutula
rak
sabit
ağırlığa ulaşıncayaka
dar kur
utu
ldu.
H
am p
rotein
anal
izi
dışkıto
plama
p
eriyodu
b
oyu
nca h
er sa
bah taze
dışkıdag
ünlük
o
la
r
ak
yapıldı.D
iQer a
nalizler
kurutulmuş dı şkıdayapıldı.
R
asyo
nun
s
indi
rilme d
erecelerin
i
n
t
espiti i
çin
klas
ik
s
indirim
dene
mesinin
yanındaa
sitte
e
ri-m
eyen
kül
kullanılaraki
ndikatör me
todu
uyguland ı.Y
e
m
ve
dı şkıa
nalizleri
Yem ve
dışkrn
umuneleri
alındıktansonra S
.Ü
.
V
eter
iner
Fakültesi
Yem Ana
liz
laboratuarındakuru
m
adde
,
ham k
ü
l,
ham p
r
otein,
h
am
y
aQ, h
am se
-l
üloz
v
e as
itte
erimeyen kül ana
lizleri
yapıldı(
AOAC, 1
980)
,
NDF,
A
DF
düzeyleri Ank
om
F
iber
Ana
lyser (
Ankom 2
20")
cihazındabel
i
rlendi
(
Go-eri
ng
v
e Va
n S
oest
,
19
70)
.
I
statistik
A
nalizler
Elde e
dilen
de ğerlerder
asyona
bağlıt
ark-Iılıklarıt
esp
it
e
tmek
i
çi
n 4
X4
L
atin kare analiz
i
uy
·
gulandı. Farklılık çıkan
ve
rilerde L
at
in
Kare ana
-li
zinde b
ulunan
H
ata
kar
eler
ortalaması(GIKO)
deQeri
kullan ılarakD
uncan
t
esti
uyg ulandı(
O
ü
Gü RBOZ. COŞKUN
Resim 1.Drşkıtcptamaekipmanıyakından görünOş
Resim 2.DIŞkıtoplama ekipma nı
,\tlar da KurutulmuşŞeker Paııcurl l·uS<l sı...
Bulg ular
Denemedeatlarayed irilenkonsantreyemlerin , çayır kuru otunun veyem ham madde lerininbesin madde analizleri tab lo 2'deveril m i şt ir.
Deneme süresi sırasındaki ortalama en düşük
ve en
yüksek
hava sı caklı kl arı 6.2 oc ve 23.1 "C ola rak tespitedilmişti r.Atların canlı ağ ı n ı kları istatistikaçıdan farklı
ot
-mamak üzere 457.50-459.25 kg olara kbu-lunmuştu r.
Rasyon lara göre su tüketimleri arasında is
-tatistik açıdan fark önemli bulunmazkan. kontrol grubunda 34.01 kg/g ün,
%
12.5, % 25 ve%
37.5kurutulmuş melasl ı şeker pancarı posası ilave edi-len gruplarda sıra sı ile 33.10kg/gün, 33.51kg/gün ve29.98kg/gün ola rakbulunmuştu r.
Deneme boyu nca allar canlı ağırl ı ğ ı n
%
1.2'si kadar verilen kon santre yemin tama mın ı hiç <ırtırmadan tüketirken kuru olu n tamamını
tü-ketememlşlerdir ve ortalama 5.35 kg/gü n ve canlı
ağını ğ ın
%o
1.17'si kadarkuru ottüketebilmişlerdir. Bazı besi n maddelerininklasikveindikatörm e-todu ile stndirüme derecelerinin karş ı laştırılması tablo 3'de verilmiştir. Rasyonları n sindirüme de· recercrt arası nda farkl ıl ık önemli buıcn mermş nr(?>O.OS).
Tablo2. Denemedekullanılankonsantreyemlerin,çayırkuru otunun ve yem hammaddelerinin kimyasal kompozisyonu Kimyasalenaıtz xc n trot %12.5 %25 %37.5 çayır
KMŞ P P KMŞ PP KMŞPP kuruotu Yulaf KMŞPP
SFK
KM(%) 93.28 93.56 93.29 93.97 90.23 92.37 90.25 92.49 HK(%) 4.40 4.48 4.65 4.77 10.39 3.84 6.30 6.12 SE Mcallkg' 3.0 1 3.02 2.98 2.97 1.80 3.02 2.46 3.14 HP(%)tt.
t
o
11.12 11.12 11. 10 7.44 11.40 9.20 45.63 HY(%) 4.89 5.44 5.86 6.46 2.00 5.35 1.00 1.84 HS{%) 14.09 15.41 17.40 19.80 32.59 14.80 23.20 5.40 NOF(%) 36.77 37.73 38.69 39.30 67.00 37.99 50.53 15.46 AOF(%) 15.50 15.38 16.18 16.81 43.32 15.69 22.74 5.05 KMŞPP;Kurutu:muşmetastşeker pancarı pesası.SFK:SoyaküspesiKM:Kurumadde, HK;HamkOI, SE:smcırnecne enerji,HP:Hamprotein, HY:Hamyağ , HS:Hamselüloz,NOF:Nötr deterjansolüsyonlardaerimeyen Jiflimaddeler.AOF:Asit deterjansolüsyonlarda erimeyenlilhmaddeler
·SE Mcallkg:2118+ 12.18 (HP)-9.37 (ADF)·3.83(NOF-ADF)+47.18(HY)+20.35(1QO.HP-HY-NDF-HK)·26.3(HK) for -mülünegörehesapedilmişl;r(Harris,2001).
GÜRBÜZ. COŞKUN
Tablo 3.Baz ı besin maddelerininsindirilme dereceleri,(%)
Kontrol %12.5KMŞPP %25 KM Ş P P %37.5KMŞPP
Klasikmetodagöresindirilmedereceleri (x±Sx)
O
M
55.03±3.69 57.86±3.66 57.21±3.16 60.82±2.51KM
53.48±3.66 56.19±3.48 55.90±3.00 59.26±2.25HP
51.27±3.91 50.96±4.27 48.22±4.70 51.46±3.72H
Y
68.50+--2.61 73.18±4.86 72.67±2.86 69.5H4.37H
S
37.26±4.98 43.88±5.11 49.84±2.32 53.58±3.73ND
F
39.05±6.24 42.27±6.48 41.29±4.44 43.28±1 .57ADF
23.53±4.56 26.04±5.41 28.24±4.13 36.1 8±1 .8OIndikatör metoduna göresindirilmedereceleri(xt Sx)
O
M
55.85±2.58 57.04±3.73 56.65t5.10 58.80±2.S4KM
54.33±2.55 56.11±2.94 54.01 14.94 57.15±2.61H
P
51.35t5.62 49.8514.84 48.60±2.39 49.0313.47H
Y
68.83±2.90 73.17±3.91 71.7514.72 67.95t4.55HS
38.36±3.64 42.92±4.65 48.01t5.09 52.3513.27NDF
40.1814.94 41.00±7.12 38.1318.81 41.30±3.56ADF
24.50±4.93 24.6015.69 25.58t6. 54 34.1Q±2.8ODeğ erl erarasında önemlifa rkl ılı k bulunmamışt ır(P>0.05). OM: Organikmadde
Tartışma ve Sonuç
Yulaf yerine faklı miktarlarda kurutulmuş
me-laslı şeke r pancar posası kuııanılmasının r
as-yanların stndirüme dereceleri üzerine etkilerinin in-celenmesine yönel ikolarakyürütü lenbuçal ışmada atlara yedirilen çayır kuru otunun ve konsantre yemlerin besin madde kompozisyonları be-lirlenmiştir. Tablo 2'de görüldüOü gibi ham protein düzeyleri rasyonlardüzenlenirken izonitrojenik ota-rak haz ırland ıOı için birbirine oldukça yakın b u-lunurken. kuruıuImuş melash şeker pancarı posası ilave edildikçe ham kül ve ham yaOoranında küçük larklılıklargörülmüştür.
Atsahiplerikuru haldeşekerpancarı pasasının allarda mide yırtılmalarına veya sancılara sebep
olacaQ'ınl düşünmektedir. Oysa yapı lan birçok ça -lışmada total rasyona günlük % 45' e kadar kuru halde şeker pancarı posas ı katılmasının hiçbir z
a-rarı olmayacaOI ispatlanmıştır (Garlinghouse, 1999). Nitekim yapılan bu çalışmada kurutulmuş şeker panca rı posas ı en fazla 450 grll00 kg CA) gün verilmiştir ve çalışma boyunca allarda saQ'lık problemiyaşanmamıştır.
Besin madde lerinin sindirilme dereceleri
ara-52
sında rasyonun kompozisyonuna baQ'h olarak is -tatistik açıdan farklılık bulunmamıştır (P>0.05).
Tablo 3'de görüldüQ'ü gibi rasyon la rın organik
madde, kuru madde, ham protein. ham yağ, ham selüloz, NDF ve ADF'nin sindirilme derecelerini sı rası ile % 55.03-60 .82, % 53.48-59.26, % 48.
22-51.46,
%
68
.50-73 .
18,
%
37
.26-53 .58, % 3
9
.05-43.28ve% 23.53-36.18aras ındabulunmuştu r. Bu-lunan bu sonuçlaryapılan çalışmalardabulunan de-Q'erlere oldukça yakınd ır (Lindberg ve xerısscn. 2001; Karlsson ve ark., 2002). Yap ı lan bir ça-lışmada (Lindberg ve Karlsson, 2001), toplam ras-yanda yaklaşık % 38.68 kurutulmuş şeker pancarı posası içeren grupta ve yapı lan baş ka bir
ç
a
-Iışmada (Karisson ve ark., 2002), istatistik olarak
farklı olmamak üzere konsantre yemde yaklaşık % 38.9 KMŞ PP içeren grupta sindirilme derecelerisı
rasıyla organik madde için % 54- 58, ham protein için % 52- 67,NDF için% 42-43 ve ADF için% 36 olarak bulunmuştur.
Rasyona yulaf yerine kurutulmuş melasuşeker
pancarı pasasınınilave edilmes inin kuru madde,
or-ganikmadde ve ham proteinslnotrürne derecelerini elkilememesinin sebebi rasyonların izokalorik ve izonitrojenik olarak hazırlanmasından
kay-Atlueda Kurutulmu ı Şek er Panelirı Pususı•••
naklanabilir.Şekerpancarposasında bulunanham
selüloz,NDFve ADF'ninsindirilebili rliği nin yulaftan
dahafazlaol ması nedeniyle(Moore-Colyer veark.,
2002), KMŞPP bulunan karma yemlerde bu
pa-rametrelere ait sindirilme derecelerinin yulaftan daha fazla çıkması beklenirdi. KMŞPP miktarı art
-tıkça sindirilebilirlikte gözlenenartışlar grupIçi v
ar-yasyonla rı n fazla olmas ı nedeniyle istatistik ba
-kımından farklı çıkmamıştı r.
Indikatör metoduna göre yapılan sindirim d e-nemesinde tablo 3'de görüldüğü gibi rasyonlara göre sindirilma dereceleri arasında klasik sindirim
denemesinde olduğu gibi önemli bir farklılık
bu-lunmamıştır. Zira bulunan bu değerler klasik si
n-dirimdenemesinde bulunan değerle re oldukça ya
-kındır. Organikmaddenin indikatör metoduna göre
sindirilme dereceleri kontrol,
%
12.5 KMŞPP,%
25KMŞPP ve% 37.5 KMŞPP içeren gruptası rasıyla
%
55.85,%
57.04,%
56.65ve% 58.80olarakbu-lunurken klasik sindirim denemesinde sırasıyla %
55.03,
%
57.86, % 57.21 ve%
60.82 olarak bu-lunmuştur. Bulunan sonuçlar allarda asitte e
ri-meyen kül miktarının indikatör olarak k
ul-lan ı labileceğinigöstermektedir.
Kaynaklar
AOAC.(1980). ·Olli cial Methodsol Anarysis". 131h ed.
Associalion olOlüciel Analytical Chemistry.Washington, OC.
Atana,M.J., Rodiek,
«v
.
.
Stull,C.L (1988). Ellect c u-ringrest andexercıseoftour dietary treatments on ptas-ma glucose. insulin, cemsor and laelic acid. American Society ofAnimal Seence.39,165·169.
Briggs. K.(2000).Nctraceuticalsupplemenls, Thehorse,
Feb, 88.
Crandell, G.K.• Pagan, J.D., Haris. P., Duren, S.E.
(1999). A comporisan of grain, oil and beet pulp as a
energy soureesforthe exeretsed herses.Equine Vet.J.
Suppl.,30, 485-489.
DOzgOneş, O., Kesici, T., Kavuncu, O., GOrbOz. F.
(1987). "Araştırma ve Deneme Metodıan". Ankara Ü
ni-53
veeüee!Bas ımevi. Ankara.
Garlinghouse, S. (1999).The Myths And RealityOf Beet
Pulp.http://www.shady-aeres.eom
Goering, H.K., Van Soesl, P.J. (1970). ·Forage Fiber
Anatyses (appara ıus , reeçents and some applicalions".
US Departmenı ol Agrieulture Hencbcck. NO.379 ARS·
USDA,Washington. OC.
Groll.L, Pagan,J.,Hoekstra, K.,Gardner, S.,Rice, O.,
Roos, K., Geor, R.(2001). Elfecl ol preparation method on the glycaemic responseto ingeslion ol beet pulpin
thoroughbred horses. Proceedings of Equine Nulrilion
and Physiology Society,Kentucky.
Haris, DA , Pagan.J.D., Crandell, K.G., Davidson, N. (1999). Effecl ol feedingthoroughbredhorsesahigh
un-saturared or saturated vegetable oil supplemented diet for 6monlhs following a10 monthlat acclimalion. Equ -ineVet.J.Suppl.,30,468·474.
Herris. PA (2001).Comparisonofthe digestibleenergy and net energy systems forthehorse.Advancesin Equ -IneNutrition,199-215.
ınal, Ş.(2004). "BiyomeıriDersKitabı". S.Ü.VeterinerF
a-kültesiYayınÜnitesi. Konya.
Karlsson, C., Janesen. A.,Essen-Gustavsscn, B., Und
-berg.J.E. (2002).Ellec tolmolassedsugarbeeıpulpon
nutrientutınseucnandmetabolicparamel ers during exer-etse.EquineVet.
J
.
Suppt.,34, 44-49.Lawrence,L.(1998)."Feeding Hcrses". Llvestcck Feeds
and Feedingby Keltems RO., Church OC., Fourth
Edi-lion.Prentiee Hall. New Jersey.
Lindberg, E.J., Karlsson, P.C. (2001). Etlect ol partial
replacement of oatswith sugar boet pulpandmaizeoıt
on nutrienı utilisation in herses. Eqınne Vet. J. Suppl., 33(6), 585-590.
Moore-Colyer, M., Hyslop, J.J., Longland, A.C., Cud
-deford,D.(2002). The mobilebagtechnique as a m
et-hodter determining the degradation of lourbotanicaUy d i-verse librous feedstutt in the smaIl intesline and lotal
digestive traet ol ponies.BrilishJournalOf Nutrition,88. 729-740.
NRC, (1989). "National Research Council. Nutnent r
e-quirementsterhe-ses".51h ed, NationalAeademy Press,