ARAŞTIRMA VE KAZILAR
M İM ARİSİ :
B ir dromosu, b ir ön oda (antre) ve b ir m eza r odasından ibarettir. Tüm yapıda yapı elem anı olarak se rt ve beyaz M ar m ara m e rm e ri kullanılm ıştır. Dromos üstü, dikdörtgen ebatta kesilm iş blok m erm er taşlar m boylamasına yan yana konmasıyla teşekkül etm iştir.
Tavanı oluşturan bu m erm er şerid , yan larda üç s ır a lı m erm er duvar üzerine bindirt ilm iş tir.
Dromos duvarını meydana getiren dik - dörtgen m erm er blokların, STUCCO ta r z da kenar bordü rleri 0. 60 x 0. 09,5 m a - rasında değişen kalınlıkta derin işlenm iş, orta k ısım lar ise h afif dışa kabarık b ı rakılm ıştır. (Foto : 6) Kaba taraklanmış olan bu değişik duvar iş ç iliğ in i m ezar odasının diğer kısım larında görm em ek - teyiz. Yüksekliği 1. 97 m etre, derin liği 3 m etre olan dromos içte (kuzeyde) ara kesinti kapısı olmayan b ir antre ile b ir leşm ektedir.
Ön oda dikdörtgen plânlıdır. Bu kısmın m erm er iş ç iliğ i daha değişik b ir tarzda yapılm ıştır. M erm er satıhlar tamamen düz b ir şekilde işlenm iş, ince taraftan g e ç irile re k zım paralanm ıştlr.
Tavan 1. 4 x 1. 5 m etre ebadında tek p ar ça b ir m erm er bloktan oluşmuştur. Ön oda yüksekliği 1. 97 m etredir. P a rça lı y erle ş tirile n taban m erm eri ise soygun cular tarafından k ırılarak tahrip ed ilm iş tir. Antreden m ezar odasına g e çişi g e n işliği : 0. 78 m , yüksekliği : 1,06 m etre ve k a lın lığ ı: 0.16 m etre olan b ir kapı
sağlamaktadır.
Bu kapı m ezar odası içinde parçalanmış olarak bulunmuştur. En : 209 m etre, Boy : 2.32 m etre ve yüksekliği : 2.10 m etre ebatlarındaki m ezar odası kuzey- güney istikametinde uzanan b ir dikdört gen şeklindedir.
Yan duvarlar ve taban ise ir i l i ufaklı ve gayrimuntazam s ır a lı m erm er bloklardan inşa edilm iştir. Tavanı ise 1. 685 x 1. 685 m etre ebadında yekpare tek b ir blok m e r m er kaplamaktadır.
Bu odanın da iç yüzey satıhları düz ta rak lı ve muntazam b ir iş ç ilik gösterm ek tedir. (Foto : 5)
M ezar odasının kuzeybatı üst köşesi ile tabanı m ezar soyguncuları tarafından k ı rılm ak suretiyle tahrip ed ilm iştir (Foto: (Foto : 5)
Oda içinde ölü yatırm a y e r le r i bulunama m ıştır. Ancak odayı dolduran i r i l i ufaklı birçok m erm er parçalarmdan bu k ıs ım ların da m ezar soyguncuları tarafından
tahrip edildiği düşünülebilir. M ezar oda sının diğer b ir ö ze lliğ i de kurşun bağlan tılarının m erm er bloklar arasında yapı bağlantısı olarak kullanılmasıdır. Bu bağ lan tılar yapıya dış kısımdan tatbik ed il - m iştir.
Buluntu ve Tarihlem e :
M ezar odası hafriyatı ve te m izliğ i s ıra sında b ir bağlantı kurşun parçası hariç hiçbir ufak buluntuya rastlanılm am ıştır .
Ufâk buluntular olmamasına rağmen m e za r mimarisinden ve yapı işçiliğinden Tümülüsün Erken Roma devrine ait b ir yapı olduğunu söyleyeb iliriz.
N etice :
Manyas ve İvrindi çevresinde yapmış o l duğumuz çalışm alarda, bu bölge tümülüs- lerin in profesyonel m ezar soyguncuları tarafından devam lı olarak kazıldığı, m e zarla rın tahrip edildiği ve ufak e s erlerin k a çırıld ığ ı görülmüştür.
İlerid ek i yıllarda müzemizin bölgede ya pacağı araştırm aların, m ezar tip le ri ile bölge tarihçesine ışık tutacağı kadar, çevredeki m ezar soyguncularının bu tür tahriplerini önlemesi bakımından faydalı olacağı görüşündeyim.
Altan A K A T
SİRKECİ'DE TARİH İ VEZİR CAMİSİ K A L IN T IL A R I
Sirkeci'de, Gar binasmm karşı köşesinde, bugün b ir banka şubesi olarak kullanılan büyük b ir yapı bulunmaktadır. 1972 y ılı yazmda bu yapıya ait temel kazısı sıra - sında, İstanbul Arkeoloji Müzelerine ya pılan ihbar üzerine, inşaat çukurunun bu lunduğu yerde, horasanlı bazı duvar ka lın tıla rı ile devşirm e sütunlar görülmüş ve bunların fotoğraflarla tesbiti yapılm ış tır. A yrıca inşaat sahibinden, çıkan e s e r le r i tahrip etm em esi istenmiş, ancak bun dan b ir sonuç almamayarak çıkanların kı sa süre içinde y e rle b ir edildiği görül - müştür.
Olay büyüyerek, önce mahkemeye, sonra da Danıştay'a kadar gittiği halde b ir so nuç elde edilemfemiştir. Ancak bu arada yapılan araştırm a ile bulunan ve sonra tahrip edilen kalıntıların, V ezir C am isi'- ne ait olduğu tespit edilm iştir. (Arkeolog
ARAŞTIRMA VE KAZILAR
Mehmet İ. Tunay, Ekrem Hakkı A y v e rd i'- nin 19. Asırda İstanbul haritasında ve Tahsin Öz'ün İstanbul C am ileri isim li ki tabında, cami ile ilg ili kayıtlara rastla - m ış , yapının ı tren istasyonu meydan ih tiyacı için yapılan genişletm eler sırasın da ortadan kaldırıldığı sonucuna varm ış t ır . )
Tem el kazısında çıkan duvar k alın tıları.
Gene yapılan araştırm alarla, 1972 yılın - daki inşaat çukurundan çıkan duvar ve devşirm e sütunların Bizans kalıntıları o l duğu tespit edilm iş, bunların yokedilm e- siyle cam i ve onun altında daha önce v a r olması muhtemel Bizans yapısına ait b il g i edinilm esi olanağı ortadan k ald ırılm ış tır. (Mehmet İ. İNCE)
V e zir Camisi'nin yerinde yapılan bina.
Bu yüzden durumu belgeleyen Uç fotoğra fı yayınlıyoruz.
SAFRANBOLU'DA BİR EV RESTORASYONU
Safranbolu'da tarihi dokuyu oluşturan e v lerden b iri, ev sahibi tarafından finanse edilerek onarılmaktadır. Kışın da çalış manın devamı için ilk etapta çatısı örtül müş olan yapının onarım çalışmalarına içerde devam edilmektedir.
Ev sahibinin isteklerine uyumun yanısıra ahşap karkasın özelliklerin i, ölçü ve ben z e r i d eğerleri koruma ilkesine önem v e rilen çalışm alar için Safranbolu'nun eski, ya şlı ustaları biraraya getirilm iştir. Böy- lece bu örnek, tarihî doku ve konut r e s torasyonlarında eski kuşağın bilgisinden yararlanmaya olanak sağlamaktadır. Bu da Safrahbolu restorasyonları için m er - kezden denetlenen y erel b ir örgüt kurma y ı gerçekleştirm enin gerek liliğin i getir - mekte, b ir okul niteliği taşıyabilecek o - lan bu kuruluşla b ilgilerin yeni kuşaklara aktarılabileceğini düşündürmektedir.
25
Taha Toros Arşivi
