Araştırmada Yer Alan Değişkenler Arasındaki Korelasyonlar

Belgede T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ PSİKOLOJİ (SOSYAL PSİKOLOJİ) ANABİLİM DALI (sayfa 47-0)

Araştırmada yaş, eşin yaşı, evlilik uyumu, ilişki doyumu, seçeneklerin niteliğini değerlendirme, ilişki yatırımı, aile içi şiddet ve alt boyutları olan duygusal, fiziksel, sözel, ekonomik ve cinsel şiddet arasındaki ilişkilere Pearson korelasyon katsayısı ile bakılmıştır.

Tüm katılımcılar (Tablo III.2), intihar girişimi grubundaki katılımcılar (Tablo III.3) ve intihar girişimi olamayan gruptaki katılımcılar için bu değişkenler arasındaki korelasyon katsayı değerleri ayrı ayrı hesaplanmıştır.

Tablo III.2: Tüm katılımcılar için araştırmadaki değişkenler arasındaki korelasyonlar (tabloda yalnızca 0.05 düzeyinde anlamlı bulunan r değerleri gösterilmiştir)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

1-Yaş 1.00 .394 .201 .256

2-Eşin yaşı 1.00 .217 -.181 .295 .189

3- İlişki yatırımı 1.00 -.286 .449 .475 -.276 -.357 -.293 -.214 -.310

4- Aile içi şiddet 1.00 -,770 -,721 ,945 ,866 ,873 ,799 ,838

5- Evlilik uyumu 1.00 ,861 -,303 -,805 -,605 -659 -,663 -,681

6- İlişki doyumu 1.00 -,277 -,787 -,577 -,596 -,601 -,613

7- Seçeneklerin niteliğini değerlendirme

1.00 ,196 ,258

8-Duygusal şiddet 1.00 ,805 ,831 ,701 ,780

9-Fiziksel şiddet 1.00 ,718 ,622 ,631

10-Sözel şiddet 1.00 .629 ,687

11-Ekonomik şiddet 1.00 .623

12-Cinsel şiddet 1.00

Katılımcıların yaşı; eşin yaşı (r=.394), aile içi şiddet (r=.201), ve ekonomik şiddet (r=.256), arasında ilişki saptanmıştır. Bu ilişkilerin tümünün yönü pozitiftir.

Eşin yaşı değişkeni ile aile içi şiddet (r=.217), ilişki doyumu (r=-.181), ekonomik şiddet (r=.295) ve cinsel şiddet (r=.189) arasındaki ilişkiler manidar bulunmuştur. Eşin yaşı aile içi şiddet ve alt boyutları olan ekonomik ve cinsel şiddetle pozitif yönde ilişkiliyken, ilişki doyumu ile negatif yönde ilişkilidir.

İlişki İstikrarı Ölçeğinin alt boyutları ile araştırmadaki diğer değişkenler arasındaki ilişkiler:

İlişki yatırımı aile içi şiddet .286), duygusal .357), fiziksel .293), sözel (r=-.214), cinsel şiddet (r=-.310), evlilik uyumu (r=.449), seçeneklerin niteliğini değerlendirme (r=-.276), ilişki doyumu ile ilişkili bulunmuştur.

İlişki doyumunun katılımcının yaşı dışındaki diğer tüm değişkenlerle ilişkili olduğu görülmüştür (r değerleri için bkz. Tablo III.2)

Seçeneklerin niteliğini değerlendirme alt boyutu ise ilişki yatırımı, evlilik uyumu, ilişki doyumu, duygusal ve cinsel şiddet ile ilişkili bulunmuştur.

Aile İçi Şiddet Ölçeği alt boyutları ile araştırmadaki diğer değişkenler arasındaki ilişkiler:

Duygusal şiddet; katılımcının ve eşinin yaşı değişkenleri dışındaki tüm değişkenlerle ilişkili bulunmuştur.

Fiziksel şiddet ve sözel şiddetin benzer biçimde; katılımcının yaşı, eşinin yaşı ve seçeneklerin niteliğini değerlendirme değişkenleri dışındaki tüm değişkenlerle ilişkili olduğu gözlenmiştir (bkz. Tablo III.2).

Ekonomik şiddet ilişki yatırımı, seçeneklerin niteliğini değerlendirme ve cinsel şiddet dışındaki diğer değişkenlerle ilişkili bulunmuştur.

Cinsel şiddet alt boyutunun ise katılımcının yaşı ve ekonomik şiddet dışındaki değişkenlerle ilişkili olduğu görülmüştür.

Evlilik uyumu ile araştırmadaki diğer değişkenler arasındaki ilişkiler:

İlişki yatırımı (r= .449), aile içi şiddet (r=-.770), ilişki doyumu (r=.861), seçeneklerin niteliğini değerlendirme (r=-.330), duygusal şiddet (r=-.805), fiziksel şiddet (r=-.605), sözel şiddet (r=-.659), ekonomik şiddet (r=-.663) ve cinsel şiddet (r=-.681) ile ilişkili bulunmuştur.

Ayrıca intihar girişimi olan ve olmayan gruplar için yaş, eşin yaşı, evlilik uyumu, ilişki doyumu, seçeneklerin niteliğini değerlendirme, ilişki yatırımı, aile içi şiddet ve alt boyutları olan duygusal, fiziksel, sözel, ekonomik ve cinsel şiddet arasındaki ilişkilere ait korelasyon değerleri ayrı ayrı incelenmiş ve aynı tablo üzerinde gösterilmiştir (Tablo III.3). Temel köşegenin üst kısmındaki değerler intihar girişimi olan gruba, alt kısmındaki değerler ise intihar girişimi olmayan gruba aittir.

Tablo III.3: İntihar girişimi olan (temel köşegenin üst kısmı) ve olmayan (temel köşegenin alt kısmı) evli kadınlar için araştırmadaki değişkenler arasındaki korelasyonlar (tabloda yalnızca 0.05 düzeyinde anlamlı bulunan r değerleri gösterilmiştir)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

1-Yaş 1.00 ,867 -,319 ,259

2-Eşin yaşı ,925 1.00 -,275 ,315

3-İlişki yatırımı 1.00 ,405 ,426 -,256

4-Aile içi şiddet -,443 1.00 -,712 -,663 ,913 ,800 ,845 ,740 ,754

5-Evlilik uyumu ,490 -.808 1.00 ,807 -,268 -,755 -,586 -,550 -,567 -,525

6-İlişki doyumu ,524 -,764 ,901 1.00 -,758 -,557 -,496 -,475 -,451

7-Seçeneklerin niteliğini değerlendirme

-,300 -,288 -,281

1.00

8-Duygusal şiddet -,479 ,974 -,840 -,802 ,264 1.00 ,740 ,773 ,579 ,654

9-Fiziksel şiddet -,410 ,914 -,618 -,594 .862 1.00 ,623 ,537 ,467

10-Sözel şiddet -,356 ,899 -,749 -,683 ,886 ,798 1.00 ,524 ,557

11-Ekonomik şiddet ,279 ,286 -,351 ,852 -,749 -,724 ,818 ,694 .728 1.00 ,516

12-Cinsel şiddet .268 -,481 .900 -,797 -,743 ,884 ,757 ,799 ,717 1.00

71 III.3. Lojistik Regresyon Analizi Sonuçları

Bu çalışmada intihar girişimi olan ya da olamayan gruba üyeliği yordayan değişkeni belirleyebilmek için Aile İçi Şiddet Ölçeği alt ölçekleri, Evlilik Uyumu Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği alt ölçekleri üzerinden lojistik regresyon analizi uygulanmıştır.

Yapılan lojistik regresyon analizi sonuçları Tablo III.4 de gösterilmiştir. Buna göre “seçeneklerin niteliğini değerlendirme” (OR= .956) alt ölçeğinden alınan yüksek puanların intihar girişimi grubunda olma olasılığını azalttığı belirlenmiştir.

Tablo III.4: İntihar Girişiminin Yordanması için Katılımcıların Evlilik Uyumu, Aile İçi Şiddet Alt Ölçek ve İlişki İstikrarı Alt Ölçek Puanlarına Uygulanan Lojistik Regresyon Analizi Sonuçları (Değişkenler İleriye Doğru (Wald) Metoduna Göre Regresyon Denklemine Giren Değişkenlerdir)

Değişken (regresyon

Uygulanan lojistik regresyon analizi sonucunda intihar girişimi olan ve olmayan grupların ayırt edilebilme gücü Tablo III.5 dan görülebilmektedir.

72 Tablo III.5 : Lojistik Regresyon Analizi Gruplama Tablosu

Gerçek Grup Üyelikleri Yordanan Grup Üyelikleri Doğru Gruplanan İntihar girişimi

var

İntihar girişimi yok

İntihar girişimi var 44 16 73.3

İntihar girişimi yok 19 41 68.3

Toplam

63 57 70.8

Gruplandırma tablosu incelendiğinde intihar girişimi olanlar için ortaya çıkan modelde yer alan değişkenlerden sadece bir değişkenin (seçeneklerin niteliğini değerlendirme) grupları doğru atama oranı

%70.8 olarak görülmektedir.

III.4 Varyans Analizi Sonuçları

Çalışmaya katılan tüm katılımcılara ile gruplara (intihar girişimi olan ve olmayan) ait ortalama ve standart sapma değerleri Tablo III.6 de gösterilmiştir.

Tablo III.6 : Tüm katılımcılara ile gruplara ait ortalama ve standart sapma değerleri Girişim X S N

İlişki yatırımı

Var 39,35 13,94 60

Yok 40,78 12,88 60

Toplam 40,07 13,38 120

73

İntihar girişimi olan ve olmayan katılımcılar arasında uygulanan Aile İçi Şiddet Ölçeği alt ölçekleri, Evlilik Uyumu Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği alt ölçekleri puanları açısından farklılık olup olmadığını anlamak için yaş değişkeninin etkisi çıkartılarak çok değişkenli katışık varyans analizi (MANCOVA) uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda elde edilen Wilks’ Lambda (.832) anlamlı değerdir.

74 Çok değişkenli katışık varyans analizi sonrasında anlamlı görülen değişkenler için hazırlanan ANOVA çizelgesi Tablo III.7 de gösterilmiştir.

Tablo III.7: ANOVA Çizelgesi

Kaynak Kareler toplamı S.D Ortalama

kare

Tablo III.8 den görülebildiği gibi intihar girişimi olan ve olmayan katılımcıların Aile İçi Şiddet Ölçeği alt ölçekleri, Evlilik Uyumu Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği alt ölçekleri puanları karşılaştırıldığında İlişki İstikrarı Ölçeği alt ölçeklerinden “ilişki doyumu”(F=5.728, p<.05) ve

“seçeneklerin niteliğini karşılaştırma” (F=17.174, p<.05) ile Aile İçi Şiddet Ölçeği alt ölçeklerinden

“duygusal şiddet” (F=4.058, p<.05) açısından anlamlı farklılık saptanmıştır.

İntihar girişimi olan grubun ilişki doyumu puan ortalamaları (27.93) intihar girişimi olmayan grubun puan ortalamalarından (34.65) anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Başka bir deyişle intihar girişimi olan gruptaki katılımcıların ilişki doyumu intihar girişimi olamayanlardan daha düşüktür.

75 İntihar girişimi olan grubun seçeneklerin niteliğini değerlendirme puan ortalamaları (41) intihar girişimi olmayan grubun puan ortalamalarından (27.91) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Bu durum intihar girişimi olan gruptaki katılımcıların seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeylerinin intihar girişimi olamayanlardan daha yüksek olduğuna işaret etmektedir.

Duygusal şiddet açısından gruplar karşılaştırıldığında; intihar girişimi olan grubun ortalamaları (34.33) intihar girişimi olmayan grup ortalamalarından (29.87) anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür. Bir başka deyişle intihar girişimi olan grubun yaşadığı duygusal şiddet intihar girişimi olmayan grubun yaşadığı duygusal şiddetten daha yüksektir.

BÖLÜM IV

TARTIŞMA

IV.1 Betimleyici İstatistik Bulgularının Tartışılması

Bu çalışmadaki katılımcıların %27,5’inin evliliğinin uyumlu, % 72,5 ‘inin evliliğinin uyumsuz olduğu görülmüştür.

76 Aile içi şiddete maruz kalan ve bu nedenle intihar girişiminde bulunan kadınlar olduğundan daha önce giriş bölümünde de bahsedilmişti (Oral, Binici, Büyükçelik, Yazar, 1996; Yalvaç, 2006; Alptekin, Duyan ve Demirel, 2006; ve Tuğcu, 2006). Bu çalışmada da aile içi şiddet intihar girişimi nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır.

Araştırmaya katılan katılımcıların % 50’si en az bir kez intihar girişiminde bulunan evli kadınlardan oluşmaktadır. İntihar girişim sayılarına bakıldığında girişimi bulunanların %61,6’sı 1 kez,

% 21,6’sı 2 kez, % 8,4’ü 3 kez, % 6,6’sı 4 kez, % 1,8’i 7 kez intihar girişiminde bulunmuştur.

İntihar girişimi nedenlerine bakıldığında sırasıyla; aile içi şiddet (32 defa), aile (18), iletişim sorunları (14), anne babayla çatışmalar (11), cinsel sorunlar (5), diğer (5), ekonomik sorunlar (5), ölüm / kayıp (3), çocuklar (3), iş (3), taciz (3), hastalık (2) ve tecavüz (1) gösterilmiştir.

IV.2 Korelasyonel Bulguların Tartışılması

Bu bölümde araştırmanın her bir değişkeni için korelasyonel bulgular ayrı ayrı değerlendirilecektir. Önce tüm katılımcılarda elde edilen korelasyonel değerler sonra da intihar girişimi olan ve olmayan gruplara ait korelasyonel değerler incelenecektir.

IV.2.1 Evlilik Uyumu İle İlgili Korelasyonel Bulguların Tartışılması

Daha önce de belirtildiği gibi evlilikte uyum ve doyum kavramları çok zaman aralarındaki yüksek korelasyon nedeniyle birbirlerinin yerine kullanılmaktadır. Bazı araştırmacılar yüksek korelasyonun bu şekilde yorumlamanın yanlış olduğunu uyum ve doyumun farklı kavramlar olduğunu düşünmektedirler

77 (Erbek, Beştepe, Akar ve Eradamlar, 2005). Bu çalışmada da literatüre uygun olarak ilişki doyumu ile evlilik uyumu arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde bir korelasyon hesaplanmıştır.

Evlilik uyumu ile ilişki yatırımı arasında da pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İlişki yatırımı bireyin ilişkisi (bu çalışmada evliliği) için harcadığı emekler, ödediği bedeller olarak kabul edilmektedir. Evliliğe yapılan yatırımın artması ile ilişki istikrarını artırarak evliliği güçlendirmesi böylece evlilik uyumunun artması beklenir. Bu çalışmadan elde edilen bulgularla da ilişkiye yatırımın artması durumunda evlilik uyumunun da artacağı çıkarsaması yapılabilir.

Seçeneklerin niteliğini değerlendirme ile evlilik uyumu arasındaki ilişki anlamlı ve negatif yönlüdür. Bu durum için seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyi artan bireylerin evlilik uyumlarının azaldığı söylenebilir.

Evlilik uyumu ile aile içi şiddet ve alt boyutları olan duygusal, fiziksel, sözel, ekonomik ve cinsel şiddet arasında beklendiği gibi negatif yönde anlamlı ilişkiler göze çarpmaktadır. Şiddetin türünden bağımsız olarak, aile içinde kadına yönelik şiddet arttığında evlilik uyumu azalmaktadır.

İntihar girişimi olan ve olmayan gruplara evlilik uyumu ile ilişkili değişkenlere ayrı ayrı bakıldığında tüm katılımcılar için geçerli olan ilişkilerle benzer özellik gösterdiği görülmüştür.

IV.2.2 İlişki İstikrarı İle İlgili Korelasyonel Bulguların Tartışılması

Literatür incelendiğinde, doyumun yüksek, seçeneklerin zayıf ve ilişki yatırımı fazla olanların ilişkiye bağlanımlarının yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmada; ilişki doyumu ve seçeneklerin niteliğini değerlendirme arasında olumsuz yönde anlamlı bir korelasyon bulunmaktadır. Seçeneklerin

78 niteliğini değerlendirme ve ilişki yatırımı arasındaki korelasyonda, yine, olumsuz yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. İlişki doyumu ve ilişki yatırımı arasındaki korelasyonu incelediğimizde ise, bu iki değişken arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki dikkati çekmektedir. Bu durum beklenildiği gibi, ilişki doyumu arttıkça yatırımların artacağını ve seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyinin azalacağını göstermektedir. Bu çalışmanın sonuçları, yatırım modeli ile ilgili yapılan bir çok araştırmanın bulgularıyla tutarlıdır (Rusbult ve Van Lange, 2003; Azizoglu-Binici ve Hovardaoglu, 1996; Büyüksahin, 2006; Bilecen, 2007).

İlişki Doyumu; kişinin yaşı dışındaki tüm değişkenlerle arasındaki ilişkiler anlamlı bulunmuştur.

İlişi doyumu ve evlilik uyumu arasındaki ilişki ve ilişkinin türüne ait bilgilere daha önce evlilik uyumu korelasyonel bulgularının tartışılması bölümünde yer verilmiştir.

Aile içi şiddet ve tüm alt boyutları (duygusal, fiziksel, sözel, ekonomik ve cinsel şiddet) ile ilişkisi anlamlı ve negatif yönlüdür. Aile içi şiddet düzeyi arttıkça ilişki doyumu puanları düşmektedir.

İntihar girişimi olan ve olmayan gruplarda ilişki doyumu korelasyon değerleri incelendiğinde bazı farklılıklar göze çarpmaktadır. İntihar girişimi olan grupta katılımcının yaşı ve eşinin yaşı değişkenleri negatif yönde ilişkiliyken intihar girişimi olmayan grupta herhangi bir ilişki gözlenmemiştir.

Ayrıca intihar girişimi olan grupla olmayan grup arasında ilişki doyumunun seçeneklerin niteliğini değerlendirme ile ilişkisi bakımından farklılık olduğu dikkat çekmektedir. İntihar girişimi olan grupta ilişki doyumu ile seçeneklerin niteliğini değerlendirme arasında bir ilişki gözlenmemektedir. İntihar girişimi olmayan grupta ise ilişki doyumu ile seçeneklerin niteliğini değerlendirme arasındaki ilişki anlamlıdır ve tüm katılımcılardan elde edilen korelasyon değerleriyle benzer yöndedir.

79 Seçeneklerin niteliğini değerlendirme; katılımcının yaşı ve eşinin yaşı arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamaktadır.

Aile içi şiddetle seçeneklerin niteliğini değerlendirme arasında ilişki görülmezken şiddet türlerinden duygusal ve cinsel şiddet pozitif yönde ilişkilidir. Bir başka deyişle duygusal ve cinsel şiddet düzeyleri arttıkça seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyi de artmaktadır.

İntihar girişimi olan grupla olmayan grup arasında seçeneklerin niteliğini değerlendirmenin ilişki doyumu ile ilişkisi bakımından farklılık olduğundan daha önce söz edilmiştir. Ayrıca intihar girişimi olan grupta seçeneklerin niteliğini değerlendirme aile içi şiddetin hiçbir türüyle ilişki göstermemiş, intihar girişimi olamayan grupta sadece duygusal şiddetle pozitif yönde bir ilişki göstermiştir. Yani intihar girişimi olamayan grubun katılımcılarının duygusal şiddet düzeyi arttıkça seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyi de artmaktadır.

İlişki yatırımı; ilişki yatırımı ekonomik şiddet dışındaki diğer tüm değişkenlerle ilişkili bulunmuştur. İlişki yatırımı katılımcının yaşı ve eşin yaşı ile pozitif yönde anlamlıdır.

Aile içi şiddet ve tüm türleriyle negatif yönlü ilişki gözlenmiştir. Bir başka deyişle aile içi şiddet ve şiddet türleri düzeyinde artış oldukça ilişki yatırımında düşüş olmaktadır.

Evlilik uyumu, ilişki doyumu ve seçeneklerin niteliğini değerlendirme arasındaki ilişkilere daha önce değinilmiştir.

İntihar girişimi olan grupla olmayan grup arasında ilişki yatırımı açısından çeşitli farklılıklar olduğu dikkat çekmektedir. İntihar girişimi olan grupta ilişki yatırımı; evlilik uyumu, ilişki doyumu

80 pozitif ilişkiliyken seçeneklerin niteliğini değerlendirme ile negatif yönde ilişkili bulunmuş diğer değişkenlerle herhangi bir ilişki görülmemiştir.

İntihar girişimi olmayan grupta intihar girişimi olan gruptan farklı olarak ilişki yatırımı seçeneklerin niteliğini değerlendirme, aile içi şiddet ve tüm şiddet türleri (duygusal, fiziksel, sözel, ekonomik ve cinsel şiddet) arasında tüm katılımcılar için olduğu gibi negatif yönde anlamlı bir ilişki gözlenmiştir.

IV.2.3 Aile İçi Şiddet İle İlgili Korelasyonel Bulguların Tartışılması

Aile içi şiddete maruz kalan ve bu nedenle intihar girişiminde bulunan kadınlar olduğundan daha önce giriş bölümünde de bahsedilmişti (Oral, Binici, Büyükçelik, Yazar, 1996). Bu araştırmadaki intihar girişimi nedenlerine bakıldığında birinci sırda aile içi şiddetin (%26,7) geldiği görülmüştür. Bu bulgu Yalvaç (2006), Alptekin, Duyan ve Demirel (2006) ve Tuğcu (2006)’nun bulgularıyla uyumludur.

Aile içi şiddet seçeneklerin niteliğini değerlendirme değişkeni dışındaki diğer tüm araştırma değişkenleri ile ilişkili bulunmuştur. Bu ilişkilerden daha önceki bölümlerde söz edilmiştir (Bkz Evlilik Uyumu İle İlgili Korelasyonel Bulguların Tartışılması, İlişki İstikrarı İle İlgili Korelasyonel Bulguların Tartışılması).

Beklendiği gibi aile içi şiddet ile türleri (duygusal, fiziksel, sözel, ekonomik ve cinsel şiddet)arasındaki tüm korelasyon değerleri anlamlı ve pozitif yönlü olmuştur. Herhangi birindeki artışa diğerindeki artış eşlik etmektedir.

81 İntihar girişimi olan ve olmayan gruplar aile içi şiddetle ilişkiler bakımından incelendiğinde sadece ilişki yatırımı açısından farklılık görülmüştür. İntihar girişimi olan grupta ilişki yatırımı ile negatif yönlü ilişki gözlenirken diğer grupta bu değişkenle ilişkiye rastlanmamıştır. Yani intihar girişimi olan gruptaki katılımcıların yaşadıkları aile içi şiddet düzeyleri arttıkça ilişki yatırımı azalmaktadır.

Duygusal şiddet; Fiziksel şiddet; Sözel şiddet; ilişki yatırımı, evlilik uyumu ve ilişki doyumu ile

anlamlı ve negatif yönde korelasyon göstermektedirler. Duygusal şiddet düzeyi, fiziksel şiddet düzeyi ve sözel şiddet düzeyi arttıkça ilişki yatırımı, evlilik uyumu ve ilişki doyumu azalmaktadır.

İntihar girişimi olmayan grupta seçeneklerin niteliğini değerlendirme duygusal, fiziksel ve sözel pozitif yönde ilişkiliyken diğer grup için herhangi bir ilişki görülmemiştir. Bir de gruplar arasında farklı olarak intihar girişimi olan gruptaki korelasyonlar ilişki yatırımı anlamlı bulunmamıştır.

Ekonomik şiddet; katılımcının yaşı ve eşin yaşı ile pozitif yönde anlamlı olarak ilişkilidir. İlişki

yatırımı ve seçeneklerin niteliğini değerlendirme ile herhangi bir ilişkiye rastlanmamıştır. Evlilik uyumu ve ilişki doyumu ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur.

İntihar girişimi olan ve olmayan gruplar açısından tek farklılık ilişki yatırımı düzeyindedir. İntihar girişimi olmayan grupta ilişki yatırımı negatif yönde anlamlıdır. Yani intihar girişimi olmayan grupta ekonomik şiddet düzeyi arttıkça ilişki yatırımı azalmaktadır.

Cinsel şiddet; katılımcının yaşı dışındaki diğer tüm değişkenlerle anlamlı ilişkiler gözlenmiştir (bkz. Tablo III.2).

82 İntihar girişimi olan ve olmayan gruplarda cinsel şiddet açısından bazı farklılıklar vardır. İntihar girişimi olan grupta cinsel şiddet ile katılımcının yaşı, eşin yaşı ve ilişki yatırımı anlamlı ilişki göstermemektedir. İntihar girişimi olmayan grupta ise sadece katılımcının yaşı ile ilişki görülmemiştir.

IV.3 Regresyon Analizi Bulgularının Tartışılması

Bu çalışmada intihar girişimi olan ya da olamayan gruba üyeliği yordayan değişkenleri belirleyebilmek için lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Yapılan lojistik regresyon analizi sonuçları Tablo III.5 de görülebilmektedir.

Buna göre “seçeneklerin niteliğini değerlendirme” alt ölçeğinden alınan yüksek puanların intihar girişimi grubunda olma olasılığını azalttığı belirlenmiştir. Bir başka deyişle seçeneklerin niteliğini değerlendirme düzeyi bireylerin hangi grupta olması gerektiğini yordayabilen tek değişken olarak karşımıza çıkmıştır. Seçeneklerin niteliğini değerlendirmenin intihar girişimi grup üyeliğini yordayabilem gücü (%70.8) oldukça yüksek bulunmuştur.

IV. 4 Grupların Karşılaştırılmasına Yönelik Bulguların Tartışılması

Araştırmanın amaçları doğrultusunda intihar girişimi olan ve olmayan gruplar arasında aile içi şiddet, evlilik uyumu ve ilişki istikrarı açısından literatürle uyumlu olarak farklılık olması beklenmektedir.

Bu araştırmanın sonuçları da intihar girişiminde yaşın bir risk faktörü olarak gösterildiği birçok çalışmaya (Alptekin, Duyar ve Demirel, 2006; Yalvaç, 2006; Çayköylü, Coşkun, Kırkpınar ve Özer ; 1997; Kesebir, Gülpek, Noyan, 2002; Kekeç ve ark, 2000; Sayıl ve ark, 1992; Bitlis ve ark. 1994; Şahin ve Özkan, 1993) uygundur. İntihar girişimi olan ve olmayan evli kadınların yaş ortalamaları

83 karşılaştırıldığında birbirinden anlamlı olarak farklı olduğu görülmüştür. Buna göre, intihar girişimi olan grubun yaş ortalaması (30,17), intihar girişimi olmayan grubun ortalamasından (33.43) anlamlı olarak daha düşüktür.

Bu nedenle çalışmada gruplar arası farkları incelerken yaşın etkisi çıkartılarak bir takım analizler uygulanmıştır.

Araştırmanın amaçları doğrultusunda intihar girişimi olan ve olmayan gruplar arasında evlilik uyumu açısından fark beklenirken çalışma bulguları bu beklentiyi desteklememiştir.

Gruplar ilişki istikrarı açısından değerlendirildiğinde özellikle ilişki yatırımı açısından beklenen farklılık görülmezken gruplar seçeneklerin niteliğini değerlendirme ve ilişki doyumu açısından farklılık gözlenmiştir.

İntihar girişimi olan grubun ilişki doyumu puan ortalamaları intihar girişimi olmayan grubun puan ortalamalarından anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Başka bir deyişle intihar girişimi olan gruptaki katılımcıların ilişki doyumu intihar girişimi olamayanlardan daha düşüktür.

İntihar girişimi olan grubun seçeneklerin niteliğini değerlendirme puan ortalamaları intihar girişimi olmayan grubun puan ortalamalarından anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Bu durum intihar girişimi

İntihar girişimi olan grubun seçeneklerin niteliğini değerlendirme puan ortalamaları intihar girişimi olmayan grubun puan ortalamalarından anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Bu durum intihar girişimi

Belgede T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ PSİKOLOJİ (SOSYAL PSİKOLOJİ) ANABİLİM DALI (sayfa 47-0)