Yafe YILDIZ danışmanlığında hazırladığım "BARTIN BÖLGESİNDE ŞİMŞİR GÖVESİ CYDALIMA PERSPECTALIS'İN ZARARLARI VE BİYOLOJİSİ" başlıklı yüksek lisans tezimin bilimsel etik değerlere ve kurallara uygun özgün bir çalışma olduğunu ve bu çalışma kapsamında yer alacağımı beyan ederim. Aksi takdirde her türlü hukuki yaptırımı kabul etmek. "Bartın Yöresinde Kil Güvesi Cydalima Perspectalis'in Zararları ve Biyolojisi" başlıklı bu araştırmada; Bartın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı'nda yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Akademik gelişimim sırasında bana her zaman inanan aileme, saha çalışmalarım sırasında yanımda olan ve ihtiyaç duyduğum her türlü yardıma sahip olan eşim ve meslektaşım Ünal SÜMBÜL'e teşekkür ederim.
Bu çalışmada Bartın bölgesindeki şimşir ve şehrin farklı yerlerindeki şimşir ağaçlarının doğal yüzeylerine zarar veren Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (şimşir güvesi) biyolojisi ve zararları araştırılmıştır. Zararlının 2011 yılında ilk tespitinin ardından 2016 yılında da görülmeye başladığı Bartın bölgesindeki şimşir alanlarında verdiği zararın oldukça yoğun olduğu ve özellikle şimşirin doğal ortamında kuruduğu belirlendi. Bu çalışmada Bartın bölgesindeki şimşirlik doğal alanlara ve şehrin farklı yerlerindeki şimşirliklere zarar veren Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (şimşir) türünün biyolojisi ve zararları araştırılmıştır.
After the pest was first discovered in 2011, it was observed that the damage to the boxwood fields in the Bartın region, where the pest started to appear in 2016, is quite intense and mainly dries out the boxwood in the natural environment. In the form of harmful larvae, it causes damage by eating the leaves of the boxwood, affecting its aesthetic appearance. An attempt was made to track the biological periods of the pest in its natural environment and laboratory conditions.
For this purpose, larvae brought to the laboratory were placed in food containers and followed.
GİRİŞ
Doğal yayılışı doğu Asya'nın nemli subtropikal bölgelerinde bulunan Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (Lepidoptera: Crambidae)'nin süs bitkileri olan Buxus türlerinin ithalatı yoluyla Avrupa'ya girdiği tahmin edilmektedir (Krüger, 2008; Käppeli, 2008; Muus ve diğerleri, 2009; Sigg, 2009). Asya'ya özgü istilacı bir tür olan Cydalima perspectalis (Walker, 1859), şimşir ağacının süs bitkisi olarak kullanılması nedeniyle on yıldan fazla bir süre önce Avrupa'ya yayılmıştır (Hampson, 1896; Inoue, 1982; Park, 2008). Diğer tür olan Anoplophora chinensis (Forster, 1771), Çin'de görüldüğünde turunçgillerde birincil zarara neden olmuştur (Gressitt, 1942; Duffy, 1968; Wang ve diğerleri, 1996).
Adalarda, İtalya'da ve Almanya'nın bir kısmında, Balkanlarda; Yunanistan, Bulgaristan ve Kuzey Afrika'nın bazı bölgelerinde doğal olarak varlığını sürdürüyor. Ülkemizde Anadolu şimşiri (Buxus sempervirens) Kocaeli, Bartın, Artvin, Denizli, Kastamonu, Kahramanmaraş, Osmaniye, Bolu, Karabük, Trabzon ve Rize illerinde bulunmaktadır. Anadolu Şimşiri (Buxus sempervirens) ülkemizde yaklaşık bin hektarlık ormanlık alanda doğal popülasyonunu korumaktadır (Lehtijärvi ve ark., 2017).
Şimşir, oyuncaklar, havanlar, kaşıklar, taraklar, tabaklar, tavla parçaları, ağızlıklar, makine yatakları, mekikler, hançer sapları, kutular ve süs eşyaları sektörlerinde, bazen de bazı hastalıkların tedavisinde alternatif tıpta tercih edilmektedir (Baytop, 1999; Türkyılmaz 2004). ). Günümüzde odunu şimşir ağaçlarından elde ediliyor; Oyuncaklar, kaşıklar, havanlar, taraklar, tavla parçaları, ağızlıklar, makine yatakları, tabaklar, mekikler ve süs eşyaları gibi birçok nesnenin yapımında kullanılmaktadır (Türkyılmaz ve Vurdu, 2003).
LİTERATÜR ÖZETİ
MATERYAL VE METOT
Materyal
- Araştırma alanlarının tanımı
Metot
BULGULAR VE TARTIŞMA
Cydalima perspectis’in Konukçuları
Cydalima perspectis’in yayılışı
- Larva
- Pupa
- Ergin
Yumurtaların büyüklüğünün yaklaşık 1 mm çapında olduğu tespit edilmiş ve yumurtalar ortalama 1 ila 26 adetlik kümeler halinde, bazen dağınık, bazen sıralar halinde yaprağın alt tarafının farklı kısımlarına bırakılmıştır. (Şekil 4.3.b-d; Şekil 4.4). Bu çalışmadaki gözlemlere göre Cydalima perspectalis'in literatürdeki bilgilerin aksine yaprak üzerine tek yumurta bırakabildiği de görülmüştür (Şekil 4.3.a). Farina ve Rizzo (2015)'nun bulgularına göre dişi kelebekler, yaklaşık 0,8-1 mm çapındaki yumurtalarını bitki yaprağının alt kısmına 5-20 adet jelatinimsi, yarı saydam grup şeklinde bırakırlar ve yumurtayı bitki yaprağının alt kısmına bırakırlar. soluk bir renge sahiptir. Yaprağa ilk yerleştirildiğinde sarı renktedir. Yaş ilerledikçe daha belirgin hale geldiğini, şeffaf yumurta kasalarının üzerinde oluşan siyah noktanın yumurta içinde oluşan larvaların başı olduğunu bildirdiler.
CABI (2013) yaptığı çalışmada yumurtanın bitkiye ilk bırakıldığında soluk sarı bir renge sahip olduğunu bildirmiştir. Çalışmada boş yumurta salkımlarından larvaların yumurtadan çıktıklarında başlarının siyaha döndüğü (Şekil 4.5) ve yumurta içinde olgunlaşan larvaların daha sonra yumurtanın bağırsaklarını delerek yumurtanın bağırsaklarını deldikleri anlaşılmaktadır. kapak (Şekil 4.6). Cydalima perspectalis'in birinci dönem larvalarının uzunluğunun yaklaşık 1-2,5 mm olduğu, olgun larvaların ise 3-4 cm'ye ulaştığı belirlenmiştir.
Larvaların ilk yumurtadan çıktıklarında sarı-beyaz bir renge sahip oldukları, daha sonra son larva aşamasından sonra renklerinin biraz daha koyulaştığı ve belirginleştiği görülmüştür. Ayrıca larvanın başının parlak siyah bir renge sahip olduğu (Şekil 4.7 a,b,d), son larva döneminde ise kafasındaki epsilon harfi şeklinde karakteristik beyaz bir yapıya sahip olduğu gözlendi. (Şekil 4.7c). Cydalima perspectalis'in yeni yumurtadan çıkan ilk açık renkli larvası, b.,d Cydalima perspectalis'in son larva aşaması, c.
Farino ve Rizzo (2015) bulgularına göre larvaların 3-4 cm uzunluğunda olduğunu, renklerinin zamanla daha yoğun ve parlak hale geldiğini, vücutlarının her yerinin siyah ve beyaz renklere sahip olduğunu belirtmektedirler. Salıoğlu (2020); Larvaların sarımsı yeşil renkte olduğu, larva boyunca uzanan beyaz şeritlerin olduğu ve başlarının siyah olduğu belirtildi. Başlangıç döneminde açık yeşil renkte olan yeni oluşan pupaların zamanla koyu kahverengi bir renge dönüştüğü, daha sonra pupa döneminde olgunlaşan erginlerin pupadan çıktığı gözlenmiştir (Şekil 4.8).
Pupaların pupa dönemini yaprakların arasına saklanarak ve beyaz renkli bir kozanın içinde oturarak geçirdikleri görülmüştür (Şekil 4.10). Çalışmada Cydalima perspectalis'in yetişkinlerde melanik ve beyaz olmak üzere iki formu olduğu gözlendi. Çalışmamızda erişkinler karnın son kısmındaki genital organın yapısına bakılarak mikroskop altında incelenmiş ve cinsiyetlerine göre ayrı ayrı kayıt altına alınmıştır (Şekil 4.13).
Bunescu ve Florian (2016) Cydalima perspectalis'in gün içerisinde pek aktif olmadığını ve şimşir ağacının yaprak ve sürgünleri arasında bulunduğunu bildirmişlerdir. Salıoğlu (2020); Böceğin ergin formunda iki formu olduğunu bildirdi: Beyaz olan ilk formda beyaz kanatlar ve bu kanatların çevresinde kahverengi çizgiler bulunurken, diğer formda ise kanatlar tamamen kahverengiydi.
Zararı
Araştırmada Cydalima perspectalis'in yapraklarını tükettikten sonra aynı şekilde gövde ve sürgünlerin yeşil kabuk kısımlarına zarar vererek yediği, bitkinin kambiyum tabakasına zarar vererek beslendiği gibi şimşir ağaçlarına da zarar verdiği belirlendi. sonucunda kurumaya başlar (Şekil 4.16). Larvaların yumurtadan çıktıktan sonra bitkiye dağılıp beslenmeye başlamasıyla bitkide zararın başladığı belirlenmiştir (Farino ve Rizzo, 2015). Hasarın çok büyük olmadığı kısımlarda bitkilerin eski şekline dönmeye başladığını ve yapraklarına kavuştuğunu bildirdiler. 2017);
Cydalima perspectalis larvalarının yapraklarla birlikte şimşir ağacının kabuğunu da yiyerek şimşir ağacının ölmesine neden olduğunu bildirmişlerdir. Çalışmada Cydalima perspectalis'in yoğun zarar vermesi sonucu fidan ve ağaçlarda bireysel ve toplu kurumalar gözlemlenmiştir (Şekil 4.17). Öte yandan bir sonraki vejetasyon döneminde kambiyum tabakası zarar görmeyen bazı ağaçların gövde dahil sürgünler çıkararak yeniden tomurcuklanıp dallandığı tespit edilmiştir (Şekil 4.18).
Cydalima perspectalis’in’in Biyolojisi
SONUÇ VE ÖNERİLER
Damage level of Cydalima perspectalis (Lepidoptera: Crambidae) on naturally growing and ornamental boxwood populations in Artvin, Turkey, Kastamonu Universitesi Orman Fakültesi Dergisi. The box moth Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (Lepidoptera: Crambidae), a new invasive pest for Bulgarian fauna. Studies on a new invasive species, Cydalima perspectalis Walker (Boxwood moth) in the area of Cluj (Romania).
Control Strategies Against the Invasive Pest Box Tree Moth-Cydalima perspectalis in Georgia, SETSCI Conference Indexing System. New data on a box pyralid of Cydalima perspectalis (Walker, 1859) in the Central Caucasus // Economics: economics and agriculture. New records of Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (Lepidoptera, Crambidea) and Metcalfa pruinosa (Say, 1830) (Hemiptera, Flatidae) from the North Caucasus, Eurasian Journal of Entomology.
Cydalima perspectalis (Walker) (Lepidoptera: Crambidae, Spilomelinae) in Türkiye'de geografı ızılışı, yaşım ıkülü ve zararı". First record of the box tree moth, Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (Lepidoptera, Crambidae) in Croatia. Egg preference and larval development of the invasive moth Cydalima perspectalis in five European varieties of boxwood.
Distribution of the boxwood pyralid Diaphania perspectalis (Lepidoptera: Pyralidae) in the Basel region, a pest species new to Switzerland. Distribution of the box tree moth (Cydalima perspectalis Walker 1859) in the northeastern part of the Carpathian Basin with a new Ukrainian record and Hungarian data. Cydalima perspectalis Walker (Lepidoptera, Crambidae) a new dangerous pest report on Buxus sempervirens in the Cluj area.
Kutu ağacı güvesi - Cydalima perspectalis (Walker, 1859), Macaristan'ın Lepidoptera faunasının (Lepidoptera: Crambidae) yeni üyesi. Artvin ilinde şimşir alanlarında zarara neden olan Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (Şimşir kelebeği)'nin morfolojisi, biyolojisi, zararı ve mücadele seçeneklerinin araştırılması, Yüksek lisans tezi, Artvin Çoruh Üniversitesi, Artvin, 47 s. Nalazi šimširovog moljca Cydalima perspectalis (Walker, 1859) (Lepidoptera, Crambidae) u Vojvodini/Vojvodina'daki şimşir ağacı güvesi Cydalima perspectalis'in (Walker, 1859) (Lepidoptera, Crambidae) ortaya çıkışı.
