• Sonuç bulunamadı

Antibakteriyel Etkileri Üzerinde

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Antibakteriyel Etkileri Üzerinde "

Copied!
6
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

FABAD Farm. Bil. D<~r.

10, 201. 206, 1985

FABAD J. Pharm. Sic.

10, 201. 206, 1985

3, 6-D i i 1- 2 ( 3 H )- 8 en z oksa z o 1on1 arın

Antibakteriyel Etkileri Üzerinde

Calısmalar , ,

Hakkı ERDOGAN(*) Nuran YULUG(''*)

Özet : Daha önceki çalışmalarımızda 3,6-diaçil-(1) ve 3-kloroasetil · 6-açil-2(3H)-benzoksazolon (2) yapısında bileşikler hazırlanarak bun-

ların analjezik etkileri araştırılmıştı. Bu çalışmamızda ise bu bileşikle­

rin altı bakteriye (S. flexneri, S. typhi, P. aeruginosa, P. vulgaris, S.

2.ureus ve S-hemolitik streptococcus) karşı antibakteriyel etkileri ince-

lenmiştir.

Bileşiklerin antibakteriyel etkilerinin araştırılmasında Kağıt Disk yöntemi uygulanmıştır.

Antibakteriyel etki çalışmaları sonucu, bileşiklerden 3-kloroasetil - 6-(4-klorobenzoil)-2(3H)-benzoksazolonun (Bileşik 2) özellikle Staphylo- coccus aureus'a karşı etkisinin diğer bileşiklere oranla daha yüksek

olduğu gözlenmiştir.

STUDIES ON ANTIBACTERIAL ACTIVITY OF 3,6-DIACYLBENZOXAZOLONES

Summary : In our previous studies, 3,6-diaryl, and 3-chloroacetyl · 6--acyl-2(3H)-benzoxazolones were prepared and their analgesic acti- vity were investigated (1,2). In th.is study, antibacter.ial act.ivity of these compounds against six species (S. flexneri, S. typh.i, P. aerug.inosa, P.

vulgaris, S. aureus and S-hemolitik streptococcus) have been investi- gated.

(*) H. Ü. Eczacılık Fakültesi, Farmasötik Kimya Anabilim Dalı, Hacettepe ·Ankara

('''*) H. Ü. Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Hacettepe -Ankara

(2)

---·

- -

·--- - -

ln investigation of antibacterial ::ıctL·i ty o[ tlıc coınpouncls, the papcr disc method has been employed.

As a consequent of the :ıntibacteri:ıl a..:ti\·i ly !;tu<lics, 3-chloroa- cetyl-6-(4-chlorobenzoyl)-2(3H)·benzoxazolorc (compouncl 2) has been observed more active especially against Staphylococcus aureus among these compounds.

Key Words : 3,6-Diacyl-2(3H)-Benzo~:a=oloncs, Antibactcrial Acti- vity.

GİRİŞ

2(3H)-Benzoksazolonlar üzerin- de yaptığımız önceki çalışmaları­

nuzda (1,2), 6-açil-2(3H)-benzoksa-

zolonlardan (3-5) hareketle bunların 3 numaralı konumunda ikinci bir açil grubu içeren türevlerini hazff- layarak (Tablo 1) (1,2) analjezik et- kilerini incelemiştik.

Tablo 1. 3,6-diaçil-2(3H)-benzoksıızolon türevleri

Bileşik No R2

1 H H

2 H c1 (p)

3 H

4 H H

5 H

c1

(p)

6 H

7 H H

8 Cl H

2(3H)-Benzoksazolon yapısın- daki bileşiklerin antibakteriyel et- kileri üzerine ilk yayınlar Martin (6), Lespagnol ve arkadaşları (7)

tarafından yapılmıştır. Bu araştırı­

cıların 2(3H)-benzoksawlonun P.

aeruginosa ve E. coli'ye karşı anti- bakteriyel etki gösterdiğini sapta-

maları, bu grupdan başka antibak- teriyel türevlerin aranmasına ne-

R:ı

-CO-CH2-Cl - CH- CH2-Cl - CH-CH2-Cl -CH-CH3

-CH-CH3

-CH-CH3

- CO- C6H5 - CO- C6H5

den olmuştur. 1956'da aynı konu üzerinde araştırmalar yapan Vir- tanen ve arkadaşları (8), 2(3H)-ben- zoksazolon ve 6-metoksi türevinin E. coli ve S. auereus'a karşı etkili ol-

duklarını bildirmişlerdir. Bizim de daha önceki bir çalışmamızda (9)

hazırladığımız 6-açil-2(3H)-benzok- sazolon ti.i.revlerinin analjezik et- kileri yamsıra, anti bakteriyel et-

(3)

kiye sahip oldukları da gözlenmiş­

tir-

Bu çalışmamızda ise 6-açil-2 (3H)-benzoksazolon türevlerinden hareketle hazırlanan ve analjezik etkileri incelenen bileşiklerin (Tab- lo 1) antibakteriyel etkinlikleri araş­

tırılmıştır.

GEREÇ ve YÖNTEM Kimyasal Çalışmalar :

Çalışmamızda an ti bakteriyel etkileri araştırılan -6-açil-2(3H)-ben- zoksazolonlardan hareketle hazırla­

nan - 3,6-diaçil-2(3H)-benzoksazolon- lar tarafımızdan hazırlanmıştır.

6 -Açil 2-(3H) -Benzoksazolonlar (3-5) :

0.1 mol 2(3H)-benzoksazolon (ve- ya 5-kloro türevi) ve 200 g polifos- forik asit, iki boyunlu bir balona konup üzerine açillemede kuJlanı­

lacak asit mekanik karıştırıcı ile

karıştırılarak ilave edildi. Yağ ban- yosunda renk koyu kahverengi oluncaya kadar ısıtılarak karıştı­

rıldı. Karışını 900 ml buzlu su içe- risine ilave edilerek yedi saat hid- rolize tabi tutuldu. Çöken madde su ile yıkanıp kurutulduktan son- ra uygun çözücülerle kristallendiri- lerek saflaştırıldı.

3,6-Diaçil-2(3H)-Benzoksazo- lonlar (1):

a) Sodyunı 2(3H)-benzoksazo-

lon türevleri : 0.04 mol 2(3H)-ben- zoksazolon türevi, sodyum etoksit

(alınan 2(3H)-benzoksazolon türevi- ne eşdeğer miktardaki metalik sod- yumun 50 ml absolü etanoldeki çözeltisi) içerisinde çözülür. Çözü- cünün tamamen uçurulması ile madde elde edilir.

b) Sübstitüsyon reaksiyonu : 0.04 mol asetilklorür veya benzoilk- lorür 50 ml dimetilformamitte çö- zülüp, üzerine 0.04 mol sodyum 2(3H)-benzoksazolon türevinin 25 ml dimetilformamitteki çözeltisi ilave edilerek manyetik karıştırıcı­

da otuz dakika karıştırılır. Karı­

şım soğutulup süzüldükten sonra çözücü tamamen uçurulur. Katı bi-

leşik uygun bir çözücü ile kristal- lendirilerek saflaştınlır.

3-Kloı-oasetil-6-Açil-2(3H)-Ben­

zoksazolonlar (2) :

0.04 mol 6-açil-2(3H)-benzoksa- zolon türevi ve 0.042 mol trietila- min 50 ml dioksanda çözülüp, üze- rine yavaş yavaş karıştırılarak 0.04 mol kloroasetilklorür ilave edilir.

Çözelti oda temperatüründe 1 saat

karıştırıldıktan sonra süzülür ve

katı kısım uygun bir çözücü ile kristallendirilerek saflaştırılır.

Antibakteriyel Etki Çalışmala­

rı:

Sentezi yapılan

bakteriye (*Shigella

bileşiklerin 6 flexneri, Sal- monella thyphi, Pseudomonas ae-

*Mikroorganizmalar «Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobi- yoloji Anabilim Dalı»ndan temin edilmiştir.

(4)

ruginosa, Proteus vulgaris, Stap- hylococcus aureus, (3-hemolitik sL- reptococcus) karşı etkileri Kağıt Disk yöntemi ile incelenmiştir.

Kağıt Disk Yöntemi(lO) : Besiyeri olarak D.S.T. Agar be- siyeri (Proteaz pepton : 10 g, Dana eti ekstraktı: 10 g, Dekstroz : 2 g, Sodyum klorür : 3 g, Disodyum fos- fat: 2 g, Sodyum asetat: 1 g, Ade- nin sülfat : O.Ol g, Guanin hidrok- lorür : O.Ol g, Urasil : O.Ol g; Ksan- tin : O.Ol g, Tiyamin : 0.00002 g, Agar No : 1 1.12 g) bileşiklerin suya ila- ve edilip ısıtılarak çözünmesi sağ­

landı ve otoklavda ııs·c de onbeş

dakika tutularak sterilize edildi.

Antimikrobik etkisi tespit edi- lecek bileşiğin asetondaki steril çö- zeltisi, standart çaplı steril kağıt

disklere bileşik konsantrasyonu 100 µg olacak şekilde emdirildi.

Asetonun uçması sağlandı. Tüpte

Sıvı Dilüsyon yönteminde olduğu

gibi hazırlanan mikroorganizma süspansiyonunun 0.2 ml'si 12.5 mi sterilize edilmiş D.S.T. Agar besi- yeri konularak hazırlanmış petri

kutularına kondu ve besiyeri yüze- yine homojen şekilde yayılması sağlandı. Kağıt diskler inoküle edil-

miş lıesiyeri üzerine, steril şartlar­

da, petri kutusuna uygun aralı

larla yerleştirildi ve bakteriler 37°C' de 24 sat inkübasyona rakıldı. Bu süre sonunda disklerin etrafında

meydana gelen inhibisyon zonları­

nın çapları kompas ile ölçülerek mm cinsinden değerlendirildi.

BULGULAR

Hazırlanan bileşiklerin antibak- teriyel etki sonuçları Tablo 2'dc

gösterilmiştir.

Tablo 2. 3,6-Diaçil-2(3H)-benzoksazolonların antibaktel'iyel etki sonuçları

Bileşik No: a b c d e

1

++*

2

+ +

3

+

4 5 6 7 8

+ + + +

+ + +

+

*Kağıt Disk Yöntemi ile saptanan inhibisyon zanları;

+++

++++

++

+ + ++

+ +

- : inhibisyon yok,

+ :

6-8 mm,

+ + :

9-12 mm,

+

+

+ :

13-16 mm,

++ ++ : >

16 mm

a: S. flexneri, b: S. typhi, c: P. aeruginosa, d : P. Yulgaris, e : S. aureus, f: B-Hemolitik streptococcus.

f

++

+++

++

+

_,_

+

(5)

TARTIŞMA

J\nlibakteriyd etkinin araştı­

rılmasında difüzyon ve dilüsyon yöntemleri uygulanmaktadır. Difüz- yon yöntemleri antiınikrobiyal et- kisi saptanacak bileşiğin mikroor- ganizma ile inoküle edilmiş katı

besiyerine difüzyonu sonucunda,

oluşan inhibisyon zonlarının ölçül- mesi esasına dayanır. İnhibisyon zonlannın büyüklüğü antimikrobik etkinin şiddetini belirlemede ya-

rarlıdır (10). Dilüsyon yöntemleri ise, antimikrobik etkisi tespit edi- lecek bileşiği, değişik konsantras- yonlarda içeren sıvı veya katı besi- yerinin mikroorganizma ile inokü- le edilip, uygun ısıda belirli bir süre inkübe edilmesi sonunda, üremenin önlenip önlenemediğinin

tespiti esasına dayanır. Bu yöntem- lerin minumum inhibisyon konsan- trasyonu (M. İ.K.) saptamada gü- venilir sonuçlar verdiği belirtil-

miştir(ll, 12).

Tüpte sıvı dilüsyon yöntemi ile saptanan minimum inhibisyon

konsantrasyonları, disk difüzyon yöntemi ile saptanan inhibisyon

zonları ile kıyaslamada iyi bir gös- terge olarak kullamlmaktadır(l3).

Ancak biz çalışmamızda, antibakte- riyel etkinin araştırılmasıııda, bu yöntemlerden sadece Kağıt Disk yöntemini uyguladık.

Bileşiklerin gözlenen antibak- tcriyel sonuçlarına göre, 3-kloroa- setil-6-(4-klorobenzoil)-2(3H) -benzok- sazolonun (Bileşik 2) Staphylococ·

cus aureus'a karşı etkisinin diğer bileşiklere oranla daha yüksek ol·

duğu gözlenmiştir. Aynı bileşiğin

~-hemolitik strcptococcus'a karşı

etkisi de dikkate değer bulunmuş­

tur.

(Geliş Tarihi : 9.1.1985)

KAYNAKLAR

1. Erdoğan, H. «3, 6-Diaçil-2(3H) -Benzoksazoloıı Türevleri Üze- rinde Çalışmalar», Bull. of Ha- ccttepe Faculty cf Pharm., 4.

1-8, 1984.

2. Erdoğan, H. «3-Kloroasetil-2 (3H) -Benzoksazo!on Türevleri

Üzerinde Çalışmalar», FABAD

Farın. Bil. Der., 9, l19-123, 1984.

3. Bonte, '. P., Lesieur, D., Lespag- nol, C., Cazin, J.C., Cazin, M.,

«Acyl-6-Benzoxazolinoes», Eur.

J. Med. Chem-Chim. Ther., 1, 33, 1976.

4. Renard, P., Lesieur, D., Les- pagnol, C., Cazin, M., Brunet, C., Cazin, J.C., «6-Acylbenzoxa- zolinones and 6-Acyl-2-0xo-3- Benzoxazolinyl Alkanoic Acids.

Cheınical and Pharmacological Study», Eur. J. Med. Chem.

Ther., 15, 453, 1980.

· 5. Erdoğan, H. «Bazı 2(3H)-Ben-

zokmazolon Türevleri Üzerine

Çalışmalar», Doçentlik Tezi, H.

Ü. Eczacılık Fakültesi, Farma- sötik Kimya Anabilim Dalı, An- kara, 1982.

6. Martin, J.G., Moss, N. J., «In Vitro Effects of Metabolite Displacers on Pseudomonas aeruginosa», Am. J. Pharm., 121, 169, 1949.

7. Lespagnol. A., Vincent, M., Lcs- pagnol, C., «Etude de la Ben-

(6)

zoxazolone et de Certains de ses Derives», Bull. Soc. Pharm.

Lille, 35, 10, 1953.

8. Virtanen, A.I., Hietala, P.K., Wahlroos, O., «An Antiftmgal Factor in Maize ancl Wheat Plants», Suomcn Kemistil, 29B, 143, 1956.

9. Erdoğan, H., Yuluğ, N. «Stu- dies on Antibacterial Activity of 6-Acyl-2(3H)-Benzoxazolino- ne Derivatives», Bull. of Hacet- tepe Faculty of Pharm., 4, 19-21, 1984.

10. Bauer, W.A., Kirby, M.M.W., Sherris, J.G., Turck, M., «Anti- biotic Susceptibility Testing by a Standartized Single Disc Method», Am. J. Clin. Path., 45,

493, 1966.

1 l. Brainina, Klı.

z..

«Stripping

Voltammetry in Chemical Anal- ysis», John Wilcy and Sons ine., New York, 1974.

12. Duic, L., Szechter, S., Sriniva- san, S., «Micro Determination of Lead in Blood : Derivalivc Pulsc Stripping Voltammetric Method», J. Electroanal. Chem.

41, 89-93, 1973.

13. Jagncr, D., Josefson, M., Wes- tcrlund, S., Aren, K., «Simul- taneous Determination of Cad- mium and Lead in Whole Blooc\ and in Serum in Com- putcrized Potentiometric Strip- ping Aaalysis» Anal. Ch~m., 53, 1406-1410, 1981.

Referanslar

Benzer Belgeler

Typical Growth of Bacillus cereus on PEMBA showing fimbriate peacock blue colored colonies surrounded by blue zone of egg yolk hy- drolysis. Figure 2.Typical Growth

Hemşirelerin cinsiyeti, eğitim durumu, mesleki kıdemi, çalıştığı birim, konu ile ilgili daha önce eğitim alma durumu, ağrı kontrolü hakkında kitap-makale okuma

Demiraslan ve Uysal Antibakteriyel Ajanların Antimikrobiyal Dışı Etkileri Mediterr J Infect Microb

Gıda sektöründeki ana üretimlerinden biride süt endüstrisidir. Türkiye’de de üretim endüstrilerinde önemli bir yere sahiptir. Bu sektörün üretimde önemli bir yer

Bitkilerin kükürt ihtiyaçları toprağa uygulanan değiĢik gübrelerin (amonyum sülfat, potasyum sülfat, normal süper fosfat ve triple süper fosfat) bünyesinde

Yakınlığımız onlara birçok bakımdan yardım­ cı olmamızı sağladı, işin entere­ san tarafı, Türk Hükümeti hiç­ bir zaman bizi kendilerine kar­ şı

15 gün içersinde o notları,şiirdeki büyük yeteneği ile mayaladı ve (Çukurova Koçaklaması) adını verdiği o güzel ve anlamlı

Engin (2003), mavruşgil balığının yaş tayini, büyüme parametrelerinin tespiti, cinsi olgunluğa erişme, üreme zamanı ve beslenme ekolojisinin belirlenmesi üzerine yaptığı