FARKLI CERRAHLAR TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLEN LAPAROSKOPİK ENDOMETRİYOMA EKSİZYONU SPESMENLERİNİN HİSTOLOJİK ANALİZİ:
CERRAH FARK OLUŞTURUR MU?
Günümüzde ovariyan endometriyoma cerrahisinde altın standart laparoskopidir. Laparoskopi sırasında çoğunlukla kist duvarını normal ovariyan parankimden ayırmak için stripping (soyma) adı verilen teknik kullanılmaktadır. Bu çalışma stripping sırasında endometriyoma kist duvarı ile birlikte istenmeden çıkarılan ovariyan doku miktarının cerrahın deneyimiyle ilişkisini araştırmaktadır.
Bu çalışma 1 Ocak 2008 – 31 Aralık 2009 tarihleri arasında laparoskopik endometriyoma cerrahisi alanında özel eğitimli cerrahların bulunduğu dört üçüncü basamak üniversite hastanesi(A,B,C,D) ve laparoskopik cerrahi deneyimi olan fakat endometriyoma cerrahisi alanında özel eğitimi olmayan asistanların yaptığı bir eğitim araştırma hastanesinde (E) gerçekleştirilmiştir. 25-40 yaş arasında 50 hastaya laparoskopik ovariyan endometriyoma eksizyonu uygulanmıştır. Elde edilen materyallerde histolojik olarak kist duvar kalınlığı ve normal ovariyan doku kalınlığı ölçümleri yapılmıştır.
SONUÇ
Tüm hastanelerde yapılan operasyonlarda elde edilen materyaller karşılaştırıldığında
endometriyoma duvarında ovariyan doku varlığı açısından istatistiksel bir fark saptanmamıştır (%44, %45 ,%55, %56, %60) . Üniversite hastanelerinden elde edilen materyaller ile eğitim araştırma hastanesinden elde edilen materyaller karşılaştırıldığında ise hem elde edilen doku kalınlığının (1.51 mm ve 1.91 mm ) hemde istenmeyerek çıkarılan normal ovariyan doku kalınlığının (0.49 mm ve 0.97 mm) eğitim araştırma hastanesinden elde edilen materyallerde istatistiksel farklılık yaratacak kadar fazla olduğu saptanmıştır.
TARTIŞMA
Günümüzde, endometriyoma kist kapsülünün çıkarılması, beraberinde normal ovariyan dokunun çıkarılmasına ve dolayısıyla folikül kaybına neden olduğundan dolayı
tartışılmaktadır. Yapılan çalışmalarda ovariyan kist eksizyonu yapılmış overlerin, yardımcı üreme teknikleri için uygulanan ovariyan stimülasyona, opere olmamış overlere göre daha düşük oranda yanıt verdikleri gösterilmiştir. Bununla birlikte endometriyozis cerrahisinde operatörün deneyimi ile gereksiz yere çıkarılan normal over doku miktarı arasında ters korelasyon vardır. Bu çalışmada da benzer sonuçlar elde edilmiştir. Cerrahın deneyimi arttıkça gereksiz yere çıkarılan sağlam oveariyan doku miktarı azalmaktadır. Deneyimli kişiler tarafından yapılacak laparoskopik endometriyoma kist eksizyonu (stripping) over dokusuna belirgin bir zarar gelmesini engellemektedir.
