ETKILI KONUŞMA VE BEDEN...

(1)

E TKILI KONUŞMA VE BEDEN ...

Derya KAYA 1962 Gaziantep

Mersin Üniversitesi Turizm Anadolu Üniversitesi İşletme TRT Spiker ve Yapımcı

Todaie Öğretim Görevlisi

25.03.2014

1

Derya KAYA

(2)

25.03.2014Derya KAYA

(3)

KORKULAR

25.03.2014

3

Derya KAYA

(4)

KORKULAR



Guiness Rekorlar Kitabı’na göre dünyanın bir numaralı korkusu topluluk karşısında

konuşmaktan duyulan korku..



Amerikalı ünlü edebiyatçı Mark Twain’in şu sözü meşhurdur. “İki tür konuşmacı vardır.

Heyecanlananlar ve heyecanlı değilim diye yalan söyleyenler”

(5)

KORKULAR



Konuşma korkunuz var mı?



Var sa nasıl yenersiniz ?



Yoksa nasıl aştınız?

25.03.2014

5

Derya KAYA

(6)

KONUŞMA KORKUSU BULGULARI



Titreyen eller



Kırmızı yanaklar



Titrek ses



Hafıza kaybı



Bulantı

(7)

NEDENLERİ.

• Ne olacak ?

• Kontrolü kaybeder miyim ?

• Yedek planım ?

• Konu ilginç mi ?

• Herkes beni izliyor ?

• Ne anlatacağımı unutur muyum

?

25.03.2014

7

Derya KAYA

(8)

8

1- AMAÇ



Bilgilendirmek,

Yeni bir ürünü tanıtmak, Bir karara ulaşmak,

Bir konuya dikkat çekmek, Kendinizi tanıtmak,

İnsanları :

– – – – –

güldürmek, eğlendirmek, kızdırmak,

heyecanlandırmak,

memnun etmek

(9)

9

2- ARAŞTIRMA



Konu ile ilgili inceleme

(Bilimsel, toplumsal, kurumsal, güncellik vb. boyutları)

Dinleyiciler

(Bilgi ve öğrenim düzeyleri, deneyimleri, beklentileri, vb)

Yardımcı malzemeler

(Görseller, istatistikler, örnekler, alıntılar vb)

Sunu yeri ve donanımlar

(Oturum şekli, teknolojik ekipmanlar, ses,ısı

aydınlatma, havalandırma vb)

(10)

10



GİRİŞ

GELİŞME SONUÇ

%70

%15 0

20 %15 10

30 80 70 60 50 40

3- TASARIM

100 ⁹⁰

GİRİŞ GELİŞME SONUÇ

Süre ayarlama* (1 saatten az)

*Çocuklarda dikkati tutma süresi 5 dakika

Gençlerde 25 dakika, Yetişkinlerde 50 dakika

(11)

11

TASARIM

(12)

12

3.1 GİRİŞ

 Tanışma

 Konu

 Konunun Önemini – Soru sorun

– Anekdot anlatın

– Şok açılış yapın (Etkileyici bir gerçeği belirtin) – Fıkra anlatın

 Sunulacak bilginin dinleyici için değerli olduğu

vurgulanmalıdır.

(13)

13



Giriş bölümünde sıradan başlangıçlardan kaçınılmalıdır.

Olumsuz yaklaşımlarla giriş yapılmamalıdır.

Dinleyiciyi ve sunum yapan kişiler rahatlatılmalı, güven ortamı oluşturulmalıdır.

GİRİŞ

(14)

14

3.2 GELİŞME



Çerçeveyi verin

Bir yapı seçin

– Problem – çözüm – Kronolojik

– Başlıksal

– Teori – pratik

*Katılımcılara tablolarda, slaytlarda veya

görsellerdeki bilgileri kavramaları için zaman tanıyın.



Görsel öğeler (Resim, film vb.) İstatistikler (Tablo, grafik vb.) Gerçek hayattan örnekler

Alıntılar, öyküler

(15)

15

GELİŞME



Her bölümün başlığının yeterince açıklayıcı olmasına dikkat edin.

Görsel malzemelerinizle sözlü anlatımınız arasında denge

olmasına dikkat edin. Görsel malzemeyi çok fazla yazılı metinle, resimlerle veya çok farklı renklerle doldurmayın.

Kolay okunmayan görsel malzeme kullanmayın.

Her noktadan sonra toparlayın.

(16)

16

3.3 SONUÇ

 Konu başlıkları

 Önemli konuların kısa özeti  Dönütler (Soru-cevap)

 Giriş ile bağlantı

 Pozitif ortak bir çağrı

(Haydi gelin bir mum da biz yakalım:)

 İletişim bilgileriniz

(17)

17

SONUÇ



Birdenbire bitirmeyin.



Sözü uzatmayın.



Atlanılan bölümlerden bahsetmeyin.



Özür dileyerek veya itirafta bulunarak bitirmeyin.



Soru cevapla bitirmeyin (Başka sorunuz yoksa…).

(18)

18

SORU - CEVAP



Soruları sunum sırasında alabilirsiniz.

Küçük gruba sunum yaparken faydalıdır.

Anlattıklarınızın anlaşıldığını veya anlaşılmadığını gösterir.

Soruları sunum sonunda alabilirsiniz.

Sunumunuz bölünmez.

Zaten anlatacaklarınız ile ilgili soru gelmez.

(19)

19

SORU - CEVAP Soruları Cevaplama

• Soruyu iyice anlayana kadar dinleyin,

• Göz temasını kesmeyin

• Soruyu herkesin duyabileceği şekilde tekrarlayın

• Savunmaya çekilmeyin

• Bilmiyorsanız bilmediğinizi söyleyin

• Daha önce açıklanmış bile olsa tekrar cevaplayın

• Cevaplama sırasında tek bir kişi ile diyaloga girmeyin

• Sunum ile ilgili olmayan sorulara cevap vermeyin

• Varsayıma dayanan sorulara öncelikle sorunun düzeltilmiş şeklini belirterek başlayın

(20)

20

SORU - CEVAP

Soruların amacı sizi zorda bırakmaksa;

• Soru için teşekkür edin

• Kısa, kibar ve diplomatik yanıtlar verin

• Sözünü kesmeyin, asla tartışmaya girmeyin

• Kapsamlı yanıt gerektirebilecek soruların, sunumun sonunda veya dışarıda yöneltilmesi ricasıyla sunumunuza devam edin

(21)

21

4- KİŞİLİK

AMAÇ

GRUP ÖNÜNDE KONUŞMA

2

TASARIM

3

ARAŞTIRMA

(22)

22

KİŞİLİK

 İlk İzlenim



İletişim

- Sesi Kullanma - Göz Teması

- Beden Dili



Ruh Hali

(23)

23

İLK İZLENİM

 180 saniye !!! (Karar Anı)

 Görünüş ve giysinize özen göstermenizin izleyicilerinize saygının göstergesi olduğunu unutmayın

 Yumuşak, kararlı bir ses tonuyla, katılımcılarla iyi etkileşimle güven veren bir açılış yapın.

 İlk birkaç dakika çok hızlı konuşmamaya dikkat edin.

 Sunumun başında heyecanlı olabilirsiniz. Bu durum gayet normaldir. Hazırlığınız tam ise, korkmanızı gerektirecek bir durum yoktur.

(Dinleyicilerin araştırılması, gelebilecek sorunların cevapları, sunum yerine erken gitme, ortama alışma)

(24)

24

Rahatlık hissi vermeli,

Estetik açıdan güzel olmalı,

İLK İZLENİM

Kıyafetiniz kişiliğinize uymalı,

Amaca uygun olmalı,

İyi dizayn kurallarına uymalı

(25)

25

Heyecanı Yatıştırma



Masanın kenarına elinizin işaret parmağı ile bastırın.

 Nefes al, nefes tut- nefes ver.

 İçten gelen bir gülümseme.

Erkekler: sağ ayağın topuğu, solun ucunda yüksel.

Bayanlar: her iki ayağın ucunda yüksel.

Timüs düğümünü aç

 Gözünüzde başarılı bir sunum yaptığınızı canlandırın Sakın haaa…

Ağır yemek yemeyin Gazlı içecek içmeyin

(26)

26

İLETİŞİM

Sunumunuzun toplam etkisinin %60-90’ı iletişim kurabilme yeteneğinize bağlıdır. (Doç.Dr. H. Zafer Güney, 2005)

- Sesi Kullanma - Göz Teması - Beden Dili

2

Dinleyici Algılaması

(27)

27

SESİ KULLANMA



Duyulun ama bağırmayın



Sesiniz renkli olsun



Tane tane konuşun



Sesinizi alçaltıp yükseltin



Konuşma hızını değiştirin, çok hızlı ve yavaş konuşmayın:

Dakikada ortalama 100 kelime



Duraksayın

– Konu değiştirmek için – Dikkat çekmek için

(28)

28

SESİ KULLANMA



Sesiniz, cümleler sonunda alçalmamalıdır.



Abartılı ve yapay bir dil yerine sade ve düzgün bir dil kullanın.

Ancak izleyicilerin anlayabileceğinden eminseniz jargon kullanın.



Edilgen yüklemler yerine etkenlerini seçin.



Sunumunuzda bir konuyu/ bölümü bitirip diğerine geçerken

katılımcıların sunum akışını takiplerini kolaylaştıracak belirgin sinyaller verin.

(29)

29

GÖZ TEMASI



Herkese bakın



Otorite ve güven sağlayın



Tavan, yer ve sunum kartlarınıza göz gezdirmenizden önemli olan, katılımcıların sunumunuzdan ne kadar etkilendiklerini ve içeriği takip ettiklerini anlamak için onlara samimiyetle

bakışınızdır.



Katılımcı kendisini konuşmaya dahil edilmiş gibi hisseder.

(30)

30

GÖRSEL OLMAK

(31)

31

 Sunumunuz süresince kendinden emin bir şekilde ayakta durun, dinleyiciyi rahatsız edebilecek, hoş görünmeyen, hareketlerinizi ve tavırlarınızı kontrol etmeye çalışın.

 Özellikle soruların ve görüşlerin size yönlendirilmesinde mimik ve davranışlarınıza dikkat edin.

 Tahta kullanımı veya diğer nedenlerle sırtınızı izleyicilere dönmekten kaçının.

BEDEN DİLİ

(32)

32

BEDEN DİLİ

Eller



Boş olmalarını sağlayın



Beden hareketlerinizi elleriniz ile destekleyin



Ellerinizin omzunuzdan başladığını unutmayın



Bir şeyler çevirmeyin



Bir yerlere sürekli ve gereksiz olarak dokunmayın



Bir yerleri çekiştirmeyin

(33)

33

BEDEN DİLİ

Duruş



Ağırlığınız ayaklarınızın üzerinde dengeli dağılmalı, omuzlarınızla kare oluşturulmalı

Oturmayın ayakta olmak otorite sağlar Dik durun

Sürekli iki adım öne iki adım geriye atmayın, sallanmayın Ayakkabılarınızın kenarında durmayın

Tüm katılımcılara eşit uzaklıkta, rahat hareket edebileceğiniz bir konumda durup, sakince, yanlara veya ekrana yönelebilir, katılımcılara 1 metre mesafeyi koruyarak yaklaşabilirsiniz.

(34)

34



Ağırlığınız ayaklarınızın üzerinde dengeli dağılmalı, omuzlarınızla kare oluşturulmalı

Duruş

(35)

35

Dik durun

Sürekli iki adım öne iki adım geriye atmayın, sallanmayın Ayakkabılarınızın kenarında durmayın

Tüm katılımcılara eşit uzaklıkta, rahat hareket edebileceğiniz bir konumda durup, sakince, yanlara veya ekrana yönelebilir, katılımcılara 1 metre

mesafeyi koruyarak yaklaşabilirsiniz.

Duruş



(36)

36

BEDEN DİLİ



Jest ve mimikler



Gülümseyin

“Burada olmaktan dolayı mutluyum”

¹

(37)

37

ASLA...

Elinizden geldiği ölçüde ....ımmmm, yani, şey gibi kelimeleri kullanmayın.

Yüzünüze, burnunuza saçınıza zorunlu olmadıkça dokunmayın

Dudaklarınızı ıslatmak için dilinizi kullanmayın, dudaklarınızı bastırmayın

(38)

38

Dinleyiciye Dönük Geri Bildirim

Olumlu

• Gülümsemek

• Başınızla onaylamak

• Göz teması kurmak

Olumsuz

• Uzağa bakmak

• Kağıtları karıştırmak

• Saate bakmak

• Kollarınızı kavuşturup geriye yaslanmak

Dinleyici Ne Bekler?

- Kendisine saygı duyulmasını, - Anlaşılmayı,

- Anlamayı

(39)

39

RUH HALİ



Kendinizi tam olarak sunumunuza verin, istekli ve motive olun.

“Benden birşey dinlemek için gelenlere, yeni ve onların

hayatlarını olumlu yönde değiştirebilecek en az bir kelime (tek bir kelime) söyleyeceğim”

“Ben bu konuyu dinleyicilerin hepsinin daha iyi anlayabilmelerini sağlayabilirim”

“Beni dinleyenler üzerinde olumlu bir etki yaratabilirim”

“Dünyayı olumlu yönde değiştirebilirim”

“İyi bir şeyler sunarsam beni daha çok sevebilirler”

(40)

40

RUH HALİ



Sunucu olarak coşkunuz ve konunuza olan ilginiz,

katılımcıların da konuya ilgi duymalarını sağlayacaktır.



Sunumun bir paylaşım olduğunu hissettirmeli, dinamik bir tonla sorulan özetleyici sorular, eş/ grup çalışmalarıyla izleyicileri aktif katılımcılar olarak canlı tutmalısınız.



Kendinize güvenin



Sinirli, kırıcı, üzgün olmayın



Doğruyu söyleyin,



Hata yapmaktan korkmayın

(41)

41

PROVA

 Provaya zaman ayırıp özen göstermeniz, zayıf olabilecek yönlerinizi geliştirmenize yardımcı olacak, sunumda zamanlamanızı

belirleyecek ve konuya-özel terminolojinin doğru telaffuzunu sağlayacaktır.

 Vücut dilinizi oluşturan mimik ve el, kol hareketlerinizi izleyebilmeniz için ayna önünde prova yapın.

 Tanıdık bir gruba prova yaparak, süreyi ve sesinizi kontrol edin, geri beslemeler alın.

 Uygulamada her yanlışta, başa tekrar dönmeyin,

 Sahne korkusu pratik yaparak azaltılabilir.

(42)

42

PROVA



Ezberlemeyin. Çünkü;

– Mekanik olursunuz

– Bir yeri unutursanız tüm sunumu

kaybedersiniz

Okumayın. Çünkü

– Göz kontağı kuramazsınız – Beden diliniz ortadan kalkar

– Doğallıktan uzak olur ve güven kaybedersiniz

(43)

43

Yanlış Hamleler



Sunumdan önce hiçbir araştırma yapmamak,



Dinleyicileri tanımamak,



Ortamı sunuma uygun şekilde düzenlememek / düzenlettirmemek,



Hiçbir deneme yapmadan sunumu yapmak,



Aktarım yapılacak konuyu bilmemek,



Bir başkasının hazırladığı sunumu yapmak,

(44)

44

Yanlış Hamleler



Kendini tanıtmamak,



Görsellerden hiç yararlanmamak



Tek düze ve sıkıcı bir tonda konuşmak,



Hiçbir giriş kısmı yapmamak, doğrudan konuya girmek,



Gereksiz ve topluluğa uymayan hikayeler ve esprilerle giriş yapmak,



Aktarımın içeriğini dinleyicilere uygun yapmamak bu konuda geri bildirim almamak,



Aktarımı okuyarak veya ezberden yapmak,



Aktarımı hiçbir göz kontağı kurmadan yapmak,

(45)

45

Yanlış Hamleler

