Dişlerin Ark İçerisindeki Dişlerin Ark İçerisindeki Yan Yana ve Yan Yana ve Karşılıklı İlişkileriKarşılıklı İlişkileriDişlerin Ark İçerisindeki Dişlerin Ark İçerisindeki Yan Yana ve Yan Yana ve Karşılıklı İlişkileriKarşılıklı İlişkileri

25  12  Download (0)

Tam metin

(1)

Dişlerin Ark İçerisindeki Dişlerin Ark İçerisindeki

Yan Yana ve Yan Yana ve

Karşılıklı İlişkileri Karşılıklı İlişkileri

Dişlerin Ark İçerisindeki Dişlerin Ark İçerisindeki

Yan Yana ve Yan Yana ve

Karşılıklı İlişkileri Karşılıklı İlişkileri

Prof. Dr. Semih Berksun Prof. Dr. Semih Berksun

(2)

Dişler belirli bir düzene uyarak, ağızda

karşılıklı iki grup meydana getirmişlerdir:

Dişler belirli bir düzene uyarak, ağızda

karşılıklı iki grup meydana getirmişlerdir:

• Maksiller kemiğe ve böylelikle kafatasına doğrudan bağlı olan sabit diş grubu ,

maksiller dişler.

• Sağ ve sol taraflarda temporomandibuler eklemler aracılığıyla kafatasına bağlanan, mandibula üzerinde yer alan ve hareketli olan diş grubu , mandibuler dişler.

• Maksiller kemiğe ve böylelikle kafatasına doğrudan bağlı olan sabit diş grubu ,

maksiller dişler.

• Sağ ve sol taraflarda temporomandibuler eklemler aracılığıyla kafatasına bağlanan, mandibula üzerinde yer alan ve hareketli olan diş grubu , mandibuler dişler.

Maksiller ve Mandibuler Diş Kavisleri Maksiller ve Mandibuler Diş Kavisleri

Prof. Dr. Hüsnü Yavuzyılmaz

(3)

Dişler alveol kemik içerisinden sürerken ağız ortamına çıktıklarında labial, bukkal ve lingual kuvvetlerin denge oluşturduğu bir konumda (nötral zone) yer alırlar.

Dişler alveol kemik içerisinden sürerken ağız ortamına çıktıklarında labial, bukkal ve lingual kuvvetlerin denge oluşturduğu bir konumda (nötral zone) yer alırlar.

(4)

• Eğer dişlerin ve diş kavislerinin şeklinde ve bunların karşılıklı

ilişkilerinde bir düzensizlik varsa, o zaman bir "malformasyon" hatalı şekillenme, veya bir "malpozisyon"

hatalı konum, veya bir "malokluzyon"

hatalı kapanış söz konusudur.

• Eğer dişlerin ve diş kavislerinin şeklinde ve bunların karşılıklı

ilişkilerinde bir düzensizlik varsa, o zaman bir "malformasyon" hatalı şekillenme, veya bir "malpozisyon"

hatalı konum, veya bir "malokluzyon"

hatalı kapanış söz konusudur.

(5)

• Okluzyon maksiller ve mandibuler

dişlerin kapanış ilişkilerini anlatan bir ifadedir.

• Alt çenenin çeşitli hareketleri ve bu hareketler sırasında dişlerin karşılıklı ilişkilerinin tümü ise “artikülasyon“

kavramı içinde incelenir.

Okluzyon maksiller ve mandibuler

dişlerin kapanış ilişkilerini anlatan bir ifadedir.

• Alt çenenin çeşitli hareketleri ve bu hareketler sırasında dişlerin karşılıklı ilişkilerinin tümü ise “artikülasyon“

kavramı içinde incelenir.

(6)
(7)

Kontak Noktaları Kontak Noktaları

Alt ve üst çenede diş kavsi üzerinde sıralanmış Alt ve üst çenede diş kavsi üzerinde sıralanmış olan dişler, komşu proksimal yüzlerinin küçük bir olan dişler, komşu proksimal yüzlerinin küçük bir bölümüyle birbirlerine temas ederler.

bölümüyle birbirlerine temas ederler.

Komşu dişlerin birbirlerine yaslanmaları Komşu dişlerin birbirlerine yaslanmaları

gençlerde genellikle bir noktada, yaşlılarda ise, gençlerde genellikle bir noktada, yaşlılarda ise, dişlerin alveol kemiği içindeki küçük hareketleri dişlerin alveol kemiği içindeki küçük hareketleri sonucu olan aşınma nedeniyle bir yüzey şeklinde sonucu olan aşınma nedeniyle bir yüzey şeklinde olur.

olur.

(8)

Kontak Noktası Kontak Noktası

İnterproksimal kontak noktasıİnterproksimal kontak noktası veya veya

yüzeyi adı verilen bu temas bölgesi dikey yüzeyi adı verilen bu temas bölgesi dikey

yönde okluzal tarafa, yatay yönde yönde okluzal tarafa, yatay yönde

vestibul tarafa yakın bir yerdedir. Bu vestibul tarafa yakın bir yerdedir. Bu

proksimal temas bölgeleri sayesinde diş proksimal temas bölgeleri sayesinde diş

dizilerinin okluzal yüzeylerinde bir dizilerinin okluzal yüzeylerinde bir

devamlılık ortaya çıkar.

devamlılık ortaya çıkar.

(9)

Kontak Noktaları

Kontak Noktaları

(10)

Bu proksimal temas ilişkisi iki Bu proksimal temas ilişkisi iki

yararlı sonuç doğurmaktadır.

yararlı sonuç doğurmaktadır.

İnterproksimal bölgelerde yer alan İnterproksimal bölgelerde yer alan

interdental papil, besinlerin mekanik interdental papil, besinlerin mekanik

etkilerinden korunmaktadır.

etkilerinden korunmaktadır.

Dişler arasında kuvvet iletimi sağlanarak Dişler arasında kuvvet iletimi sağlanarak fonksiyonel kuvvetleri bir bütün olarak

fonksiyonel kuvvetleri bir bütün olarak

karşılamaları ve stabilizasyonları mümkün karşılamaları ve stabilizasyonları mümkün

olmaktadır.

olmaktadır.

(11)

Dental arktaki dişlerin kontak noktaları ile sağlanan bütünlük bazı hayali

çizgilerle tanımlanmaya çalışılır:

Dental arktaki dişlerin kontak noktaları ile sağlanan bütünlük bazı hayali

çizgilerle tanımlanmaya çalışılır:

Mandibuler posterior dişlerin bukkal Mandibuler posterior dişlerin bukkal tüberkül tepelerinden hayali bir çizgi tüberkül tepelerinden hayali bir çizgi

çizilirse

çizilirse bukko-okluzal (B-O)bukko-okluzal (B-O) bir hat elde bir hat elde edilir ki, bu dental arkın genel formunu edilir ki, bu dental arkın genel formunu

ortaya çıkarır. Normal bir dental arkta bu ortaya çıkarır. Normal bir dental arkta bu

çizgi düzgün ve kesintisiz olarak uzanır çizgi düzgün ve kesintisiz olarak uzanır

Okeson JP: Management of Temporomandibular Disorders and Occlusion. 7th ed, St. Louis, Mosby, 2013.

(12)

Bukko-okluzal çizgi

Bukko-okluzal çizgi Linguo-okluzal çizgi

Santral fossa çizgisi

Okeson JP:

Management of Temporomandibular Disorders and

Occlusion. 7th ed, St. Louis, Mosby, 2013.

(13)

Benzer bir şekilde maksiller posterior Benzer bir şekilde maksiller posterior dişlerin lingual tüberkül tepelerinden dişlerin lingual tüberkül tepelerinden

hayali bir çizgi uzatılırsa

hayali bir çizgi uzatılırsa linguo-okluzal linguo-okluzal bir çizgi (L-O)

bir çizgi (L-O) ortaya çıkar. Bu da ortaya çıkar. Bu da

maksilladaki genel ark formunu belirler maksilladaki genel ark formunu belirler

(14)

Eğer üçüncü bir hayali çizgi mandibuler Eğer üçüncü bir hayali çizgi mandibuler ve maksiller posterior dişlerin santral ve maksiller posterior dişlerin santral

oluklarından geçirilirse,

oluklarından geçirilirse, santral fossa (C-santral fossa (C- F)F) çizgisi ortaya çıkar. Normal bir dental çizgisi ortaya çıkar. Normal bir dental

arkta bu çizgi de düzgün ve kesintisizdir arkta bu çizgi de düzgün ve kesintisizdir

ve ark formuna uyar ve ark formuna uyar

(15)

Karşıt dişler oklüzyon

ilişkisinde iken alt dişlerin

B-O çizgisi üst dişlerin C-F çizgisi ile;

üst dişlerin L-O çizgisi de alt dişlerin C-F çizgisi ile temas halindedir.

Karşıt dişler oklüzyon

ilişkisinde iken alt dişlerin

B-O çizgisi üst dişlerin C-F çizgisi ile;

üst dişlerin L-O çizgisi de alt dişlerin C-F çizgisi ile temas halindedir.

Okeson JP:

Management of Temporomandibular Disorders and

Occlusion. 7th ed, St. Louis, Mosby, 2013.

(16)

Ark Şekilleri

Ark Şekilleri

(17)

Her iki çenenin kavisleri kapanış Her iki çenenin kavisleri kapanış durumuna

durumuna (okluzyona) (okluzyona) geldiklerinde, geldiklerinde, maksiller diş kavsi mandibuler

maksiller diş kavsi mandibuler

dişlerin üzerinden taşar ve sarkar.

dişlerin üzerinden taşar ve sarkar.

Gerek bukkalde ve gerekse labialde Gerek bukkalde ve gerekse labialde

görülen bu durum için

görülen bu durum için "overjet " "overjet " ve ve

"overbite"

"overbite" terimleri kullanılır. terimleri kullanılır.

(18)

Maksiller diş kavsinin bu şekilde mandibuler diş kavsinden daha geniş olması iki yararlı sonuç doğurmaktadır:

Maksiller diş kavsinin bu şekilde mandibuler diş kavsinden daha geniş olması iki yararlı sonuç doğurmaktadır:

1. Mandibulanın hareketleri sırasında bir hareket genişliği sağlanmaktadır.

2. Açma, kapama hareketleri sırasında yanakların, dudakların ve dilin araya sıkışma olasılığı azalmaktadır.

1. Mandibulanın hareketleri sırasında bir hareket genişliği sağlanmaktadır.

2. Açma, kapama hareketleri sırasında yanakların, dudakların ve dilin araya sıkışma olasılığı azalmaktadır.

(19)

Diş Kavislerinin Eğrisel Karakteri

Diş Kavislerinin Eğrisel Karakteri

• Sagittal düzlemde diş kavislerinin okluzal yüzeyi eğrisel karakterlidir. Mandibuler diş kavsinde bu eğrisellik içbükey, maksiller diş kavsinde ise dışbükey olarak kendini gösterir. Merkezi kapanış durumunda bu iki kurvatür birleşir.

• Sagittal düzlemde diş kavislerinin okluzal yüzeyi eğrisel karakterlidir. Mandibuler diş kavsinde bu eğrisellik içbükey, maksiller diş kavsinde ise dışbükey olarak kendini gösterir. Merkezi kapanış durumunda bu iki kurvatür birleşir.

(20)

Spee Eğrisi

Sagittal düzlemde dişlerin tuberkül tepelerinden geçen maksillada dışbükey,

mandibulada içbükey bir kurvature uyacak şekilde dizildiklerini tanımlayan bir kavramdır.

Spee Eğrisi

Sagittal düzlemde dişlerin tuberkül tepelerinden geçen maksillada dışbükey,

mandibulada içbükey bir kurvature uyacak şekilde dizildiklerini tanımlayan bir kavramdır.

Monson Eğrisi

Benzer bir ilişkinin frontal

düzlemde de var olduğunu ve dişlerin küresel bir yerleşim

gösterdiğini tanımlayan bir olgudur.

Monson Eğrisi

Benzer bir ilişkinin frontal

düzlemde de var olduğunu ve dişlerin küresel bir yerleşim

gösterdiğini tanımlayan bir olgudur.

(21)

Dentisyonun eğrisel karakteri Dentisyonun eğrisel karakteri

Bir dişin herhangi bölümünde (kron, kök) Bir dişin herhangi bölümünde (kron, kök) eğrisel yüzeyler vardır.

eğrisel yüzeyler vardır.

Diş kavisleri eğrisel karakterdedir Diş kavisleri eğrisel karakterdedir (hiperbolik, elips).

(hiperbolik, elips).

Mandibulanın ortaya koyduğu hareket Mandibulanın ortaya koyduğu hareket yolları eğrisel karakterlidir.

yolları eğrisel karakterlidir.

Mandibuler ve maksiller kavislerin okluzal Mandibuler ve maksiller kavislerin okluzal yüzeyleri eğriseldir ve kapanışta bu eğriler yüzeyleri eğriseldir ve kapanışta bu eğriler

birleşerek

birleşerek SpeeSpee eğrisini oluştururlar. eğrisini oluştururlar.

(22)

Dişlerin eğrisel karakterli olan uzun Dişlerin eğrisel karakterli olan uzun

eksenleri kendi aralarında bir paralellik ve eksenleri kendi aralarında bir paralellik ve

konsantrik bir yerleşim gösterirler.

konsantrik bir yerleşim gösterirler.

Dişlerin okluzal ve insizal yüzeyleri de Dişlerin okluzal ve insizal yüzeyleri de

eğrisel karaktere sahip olan içbükeylik ve eğrisel karaktere sahip olan içbükeylik ve

dışbükeylikler içerirler. Fonksiyonel dışbükeylikler içerirler. Fonksiyonel

hareketler sırasında temasa gelen bu hareketler sırasında temasa gelen bu

eğrisel yüzeylerdir.

eğrisel yüzeylerdir.

(23)

ÖDEVİNİZ

ÖDEVİNİZ

(24)
(25)

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :