• Sonuç bulunamadı

Çin Yaz›s› 8000 yafl›nda!

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Çin Yaz›s› 8000 yafl›nda!"

Copied!
1
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

B ‹ L ‹ M V E T E K N L O J ‹ H A B E R L E R ‹

8 Haziran 2007 B‹L‹MveTEKN‹K

Çin Yaz›s› 8000 yafl›nda!

Eski kaya oymalar›n› inceleyen Çinli arkeologlar, modern Çin yaz›

karakterinin, san›ld›¤›ndan binlerce y›l öncesinden köken ald›¤›n› söylüyorlar.

Ülkenin bat›s›ndaki yüksek yamaç yüzlerinde ortaya ç›kan 2000’in üzerindeki resimsel simgenin 8000 yafl›nda oldu¤u ve bunlar›n ço¤unun, eski Çin yaz› karakterlerinin sonradan ald›¤› biçime oldukça benzerlik gösterdi¤i ileri sürülüyor. Bu zamana kadarki görüfl, Çin simgelerinin

yaklafl›k 4500 y›l önce kullan›lmaya bafllad›¤›

biçimindeydi.

‹lk olarak 1980’lerde keflfedilen Damaidi oymalar›, yaklafl›k 15 kilometrekarelik alan kapl›yor ve Günefl, Ay, y›ld›zlar ve tanr›lar›n

yan›s›ra, avlanma ve otlanma benzeri etkinliklerin de tasvir edildi¤i 8000’in üzerinde flekil içeriyor. “Ancak baz›

simgeler var ki hem resim, hem de yaz›

karakteri özelli¤inde” diye aç›kl›yor araflt›rmac›lardan Li Xiangshi. Xiangshi’ye göre bu “piktograflar” eski Çin karakterlerinden oluflan hiyerogliflere oldukça benziyor ve ço¤unu da bu flekilde betimlemek mümkün. Bu keflfe kadar ortaya ç›kar›lan en eski tarihli karakterler Çin’in Henan bölgesindeki çömleklerin yüzeyinde yer al›yordu.

BBC News, 18 May›s 2007

Efes’te Toplu Gladyatör Mezar›

Efes’te bir süre önce bulunan ve binler- ce kemikle dolu bir mezarl›¤›n sahipleri, eski Romal› gladyatörler. Baflta Viyana T›p Üniversitesi’nde patolog olan Karl Grossschmidt ve Fabian Kanz önderli-

¤inde olmak üzere, bölgede yap›lan ay- r›nt›l› incelemelerle ortaya ç›kan bulgu- lar, iki bak›mdan önemli. Birincisi, ala- n›n bilimin onay›n› alm›fl, bilinen ilk top- lu gladyatör mezar› konumuna gelmesi;

ikincisiyse, Roma dünyas›n›n bu efsanevi dövüflçülerinin yaflam ve ölüm biçimle- riyle ilgili önemli ipuçlar› sa¤lanm›fl ol- mas›.

Grossschmidt ve Kanz, yapt›klar› ayr›nt›- l› kemik incelemeleriyle, yafllar› 20 ile 30

aras›nda de¤iflen 70’e yak›n birey belirle- mifl durumdalar. Araflt›rmac›lar, ço¤u- nun iyileflmifl yaralara ait izler tafl›d›¤›n›

söylüyorlar. Bu hem önemli bir kan›t, hem de bireylerin iyi bir t›bbi bak›mdan geçmifl olduklar›n›n göstergesi. Bir tane- sinde cerrahi amputasyon (kol veya ba- cak kesilmesi ifllemi) geçirdi¤ine iliflkin izler bile var. Kemiklerde çoklu yara izle- rinin bulunmay›fl›, kalabal›k dövüfllerden çok, kurallar› iyi belirlenmifl ikili dövüfl- lere kat›ld›klar›n› gösteriyor. Ancak ölümcül yaralara ait izler de var. Yaz›l›

kay›tlar, yenilen gladyatörün yeterince maharet veya cesaret göstermemifl olma- s› durumunda kurallara göre “bir erkek gibi ölmek” üzere, öldürücü bir darbeyle yere serilmesi gerekti¤ini söylüyor. Ke- miklerde bunun da ipuçlar›na rastlan- m›fl.

Kafataslar› üzerinde bulunan bir di¤er iflaret de üç uçlu m›zrak darbelerine ait.

“Bunlar kesinlikle gündelik yaflamda karfl›lafl›labilecek türden kazalarla al›nan darbe izlerine benzemiyor” diyor araflt›r- mac›lar. Ancak bafl yaralanmalar›n›n hepsi bu türden de¤il. Baz› kafataslar›, olas›l›kla a¤›r çekiç darbelerinden kay- nakl› dikdörtgenimsi delikler içeriyor; ki bu da, arkeolog ve tarihçilerce kabul edi- len ve arenada gerekti¤inde “son vu- rufl”u gerçeklefltirmekle görevli bir yar- d›mc›n›n da görev ald›¤› görüflünü des- teklemekte.

Bu vahflet dolu tablonun içinde, sonu ço¤unluktan daha parlak olan birkaç flansl› da ç›kmam›fl de¤il neyse ki. Üç y›l boyunca dövüfltükten sonra sa¤ kalmay›

baflaran gladyatörlerin özgürlüklerini ka-

zand›klar›, kay›tlardan biliniyor. Bu flans- l› az›nl›¤›n üyeleri ço¤unlukla gladyatör okulunda hoca olarak kal›yorlarm›fl. Bu- lunan iskeletlerden birinin de gerçekten bu ‘emekli’ gladyatörlerden birine ait ol- du¤u san›l›yor. ‹skeletinin neredeyse ta- mam› ortaya ç›kar›lan bu orta yafll› glad- yatörün bafl›nda, iyileflmifl ve hiç biri de ölümcül olamayacak yaralara ait izler saptanm›fl. “Büyük olas›l›kla do¤al ne- denlerden ölmüfl” diyor Kanz.

‹ngiltere’nin Durham Üniversitesi’nden Charlotte Roberts, çal›flmalar› dikkatle izleyenlerden. “Romal›lara ait oldu¤u an- lafl›lan yüzlerce iskelet inceledim” diye anlat›yor. “Bafl yaralanmalar›n›n izlerini tafl›yan birçok örnek gördüm; kimi iyilefl- mifl, kimi de iyileflmemifl. Bafl kesme izle- rine de tan›k oldum. Ama bu yeni keflif hepsinden çok farkl›. Böylesine çok ipu- cuyla dolu böylesine çok örnek dünya- n›n hiç bir yerinde yok. Bu inan›lmaz in- sanlar ve nas›l dövüfltükleriyle ilgili bir- çok söylence, bu flekilde kesinli¤e kavufl- mufl oluyor.”

BBC News, 2 May›s 2007

Arkeoloji

haberDuz 3/5/5 16:41 Page 8

Referanslar

Benzer Belgeler

Çalıştay katılımcılarının ortaya koyduğu bütün fikirlerden hareketle Tütün Eksperleri Derneğinin Tütün Eksperliği Yüksek Okulunun yaşadığı sorunların

Çat›flma ve fonksiyonal gö- rüfl sosyolojik incelemelerinde makro konular olan toplumsal de¤iflme, düzen, toplumsal s›n›f gibi konular› incelerken, etkileflim

Avasküler nek- roz oluflumuyla kayman›n kronikli¤i aras›ndaki ilifl- ki iki tarafl› ve tek tarafl› FBEK’de incelendi¤inde, iki tarafl› epifiz kaymas› bulunan

Gereç ve Yöntem: ‹stanbul Üniversitesi Cerrahpafla T›p Fakültesi Kad›n Hastal›klar› ve Do¤um Anabilim Dal›’nda Ocak 1997-Aral›k 2006 tarihleri aras›nda do¤um

Nozokomiyal infeksiyon etkeni olarak çeflitli klinik örneklerden izole edilen 48 GSBL pozitif E.coli, 19 GSBL negatif E.coli olmak üzere toplam 67 E.coli suflu ile, 17 GSBL

ilkeler do¤rultusunda çevre ve kültür de¤erlerini yaflatmak, gelifltirmek ve en önemlisi bu de¤erlerle buluflmak için ÇEKÜL ve Tarihi Kentler Birli¤i, Anadolu’da

[r]

›l›k bir iyimserlik duygusu kaplar: “Nas›lsa yetiflir, yar›n yaz›veririm.” Yar›n olur öbür gün; öbür gün de bir sonraki, ta ki son gün gelene kadar.. Bu