11. konu
Pierre Bourdieu ve
Yeni Yapı Anlayışı
11. hafta
• Akrabalık ve Sosyal Organizasyon dersinin 11. ve 12. haftaları Weberyen paradigma etrafında örülen sosyal teoride yakın dönem bir tepe noktası
oluşturan Bourdieu’ya ve onun sınıfsal analizine ayrıldı.
• Bourdieu hem toplumsal alan kavramının
toplumsal aktör modeline benzerliği ile hem de
önerdiği kapitallerin rasyonalite tiplerine paralelliği ile net bir Weberyen paradigma takipçisidir.
• Kendisinin ayrıca toplumsal yapı teorisine değerli kavramsal katkıları vardır.
11. hafta
• Bourdieu, toplumsal yapıyı, her daim toplumsal aktörlerin üzerine kapanan çekip çevirici bir üst gerçeklik olarak görmez. Önerdiği yapı modeli, bir yanıyla böyle bir gerçeklik arzetmeyi arzu eden ama öte yandan toplumsal aktörlerin praksisleri ile
dönüşen, bir anlamda çekip çevirmeye tam manasıyla gücü yetmeyen, bir fenomendir. Bu haliyle
Bourdieu’cu yapı (Giddens’ın yapı anlayışı ile paralel bir biçimde) yapılarken yapılanır, yapılanan bir
yapılayıcıdır.
• Bourdieu, praksislerin akışı içerisinde yüzen bu yapı anlayışını ele almak için kullanışlı bir dolu kavram üretir.
11. hafta
• Sosyal alan ve doxa kavramı birlikte, örneğin, akış içerisinde bir kuralları bilen ve devamlı okuyan
toplumsal aktör önerir. Sosyal alanlar, toplumsal aktörlerin neredeyse bir rekabet içerisinde
(Bourdieu’nun ünlü futbol benzetmeleri) sahne aldıkları kendilerine has kurallarla bezelidir. Bu kuralların içerisinde kalan praksisler kadar
kuralları esnetmeye çalışan, bir anlamda bu esneklik üzerinden risk alan, praksisler de
barındırır. Bunların görecekleri sembolik şiddet farklı olsa da kazanımları da veya hedefledikleri kazanım da farklı olacaktır.
11. hafta
• Ayrıca, toplumsal aktörler, bir sonraki hafta göreceğimiz kapital türlerinin bileşkesinde
toplumsal alana belli beğeni siyasetleri ve bu beğenileri ayrıcalıklı kılmaya dönük bilgi
siyasetleri aşılarlar.
• Kuram, alışkanlık ve amaçlılığın aynı anda faal olduğu, etnografik çalışmaya dahi uygulanması zor, bir model üretir.
11. hafta
• Zorunlu okuma:
• Pierre Bourdieu. Ayrım: Beğeni Yargısının
Toplumsal Eleştirisi. Ankara: Heretik Yayıncılık.
(Birinci ve İkinci Bölümün tamamı (bu fevkalade önemli eser oldukça uzun, ayrıca Bourdieu’nun dilinin ağırlığı çeviri dilinin ağırlığıyla bezenmiş.
Bahsettiğim bölümleri uzun uzun sonradan okumanızı öneririm. Fakat burada, ders için
kullandığı kimi kavramlara derste tartışabilecek kadar aşinalık sağlamak amacınız olsun. Hızlı okuyun))
