3. konu
Radcliffe-Brown ve
Yapısal-İşlevselcilik
3. hafta
• Akrabalık ve Sosyal Organizasyon dersinin üçüncü ve dördüncü haftaları, sosyal antropolojinin
Durkheimcı paradigmanın izinde yürüdüğü yaklaşık kırk senelik bir zamanı aydınlatmak amacıyla iki
ünlü sosyal antropologa ayrıldı: Radcliffe-Brown ve Evans-Pritchard .
• Bu hafta Durkheimcı işlevselciliğin önce, kısaca, Malinowski’de bulduğu karşılığı ve ardından
Radcliffe-Brown ile beraber, Malinowski ile
hesaplaşma temelinde, tüm sosyal antropolojiye
damgasını vuracak biçimde yeniden, yapı kavramını da içerecek biçimde, tanımlanışını ele alacağız.
3. hafta
• Radcliffe-Brown ayrıca sosyal antropoloji ile dünyanın öte yanında Amerika’da uygulanmakta olan kültürel antropoloji arasında net bir kuramsal mesafe tanımlanmasını sağlamıştır. Ona göre kültür,
toplumsal gerçekliği ele almada fazlasıyla soyut bir kavramdır.
Bunun yerine toplumsal ağlara, bu ağlarda yer alan ilişkilere, kimin kiminle hangi kavramlar etrafında bir arada veya ayrı bulunduğuna odaklanmak sosyal antropoloji için daha anlamlı olacaktır. Sosyal antropoloji içerisinde bugün de sürdürülmekte olan kültür
kavramından uzak durma eğiliminin Radcliffe-Brown ile disipline mal edildiği rahatlıkla söylenebilir.
• Bununla beraber kültür kavramının, her ne kadar Radcliffe-Brown özel olarak bundan bahsetmemiş olsa da, köklerindeki milliyetçi
siyasetin izlerinden ve o dönem için bu kavram etrafında siyaseti ele alma isteksizliğinden de söz edilebilir. Yani kavramın kökleriyle
kavramın siyasetsizliğine vurgu yaparak hesaplaşmamak veya özel bir türde hesaplaşmak.
3. hafta
• Radcliffe-Brown’ın Durkheim’ın izinde sosyal
antropolojiyi bilimsel bir disiplin olarak tanımlama çabasından söz etmek gerekir. Kavram
tanımlamalarına düşkünlüğü ve toplumsal
sınıflamalara ulaşma hevesi, açıkça, Durkheimcı hasletlerin izindedir.
• Bu doğrultuda antropolojiye damga vuran
terminolojik kazanımların tamamı Radcliffe-Brown’la bir biçimde bağlantılıdır: Betimlemeli ve sınıflamalı akrabalık terminolojileri ayrımı, her ikisine de
antropolojik olarak ulaşılması gerekliliği, yanlılıklar, tek eşli ve çok eşli evlenmeler ve daha birçoğu.
3. hafta
• Son olarak Radcliffe-Brown’ın kaçınma ve şaka temelli akrabalık ilişki formülleştirmelerinden bahsetmeli. Buna göre, hangi soydan
olunduğuna, soyun hangi yanında bulunulduğuna, hangi kuşakta veya yaş setinde yer alındığına
göre soy ve akrabalık (evlilikle kurulan akrabalık) ilişkileri özel kaçınma ve yakınlaşma örüntüleri sergiler. Kimin kime ne zaman ve nerede
yakınlaştığını veya uzak kaldığını Radcliffe-Brown sayesinde sorgulamak hiç olmadığı kadar anlamlı bulunmuştur disiplin içerisinde.
3. hafta
• Zorunlu okuma:
• John Monaghan ve Peter Just. Sosyal ve Kültürel Antropoloji. Dost Kitabevi Yayınları. (İlk üç bölüm (s. 9-101) ve bunların içinde özellikle Malinowski ve Radcliffe-Brown’a ayrılan kutucuklar)
