ETK NL KLER N ÇÖZÜMLER

3 322

ESEN YAYINLARI

E T K ‹ N L ‹ K L E R ‹ N Ç Ö Z Ü M L E R ‹

M A D D E V E Ö Z E L L ‹ K L E R

a a))

Belirli bir flekilleri olup, tanecikleri titreflim hareke- ti yapar. Potansiyel enerjileri en düflük, maksimum düzensizli¤i en az olan hâldir.

b b))

Bulunduklar› kab›n flekillerini al›rlar. Tanecikleri tit- reflim ve dönme hareketi yapar. Potansiyel enerji- si kat›dan fazla, gazdan az olup maksimum dü- zensizli¤i kat›ya göre fazlad›r.

c c))

Gazlar›n belirli flekil ve hacimleri yoktur. Gaz hâl, maddenin en düzensiz hâli olup, enerjisi en fazla olan hâldir.

d d))

Fiziksel hâli, d›fl görüflünüflü de¤iflir. Kimyasal özelli¤i ve molekül formülü de¤iflmez. Kütlesi de-

¤iflmez, özkütlesi, hacmi de¤iflir.

e e))

Fiziksel hâli de¤iflir, kimyasal özellikleri de¤iflmez.

Moleküller aras› çekim kuvvetleri azal›r. (Uçuculu-

¤u artar)

ff))

Hacmi artar. Kütlesi de¤iflmez. Özkütlesi ise aza- l›r. Kimyasal özelikleri de¤iflmez. Sadece fiziksel özellikleri de¤iflir.

Kat› iyot Gaz iyot

Is›

Su

Kat› kurflun S›v› kurflun

Alt›n külçe Buz Tuz kristali

1

1..

M

Maaddddee vvee ÖÖzzeelllliikklleerrii

ESEN YAYINLARI

a a))

Üzüm suyundan sirke oluflmas› kimyasal de¤ifl- medir.

b b))

Elementlerden bileflik oluflmas› ya da bileflikler- den element oluflmas› s›ras›nda atomlar›n elek- tron düzeni de¤iflir. Elektron düzeninin de¤iflmesi kimyasal olayd›r. Sodyum ve klor elementlerinden bileflik oluflmas› kimyasal bir olayd›r.

c c))

Cam›n k›r›lmas› fiziksel de¤iflmedir.

d d))

Bilefliklerden element oluflmas› ya da elementler- den bileflik oluflmas› maddelerin içi yap›s›nda de-

¤iflmeye neden oldu¤u için kimyasal olay gerçek- leflir. Suyun (H₂O), H₂ ve O₂gazlar›na ayr›flmas›

bir bilefli¤in elementlerine ayr›flmas›d›r. Bu ne- denle kimyasal bir olayd›r.

e e))

Çivinin paslanmas› kimyasal de¤iflmedir.

ff))

Hâl de¤iflimlerinde maddenin iç yap›s›nda her- hangi bir de¤iflme olmaz. Sadece moleküller ara- s› uzakl›klar artar veya azal›r. Buzun suya dönüfl- mesi bir hâl de¤iflimidir. Bu nedenle bu olay fizik- sel bir de¤iflmedir.

g g))

K›fl›n telefon tellerinin gergin yaz›n sark›k olmas›

fiziksel de¤iflmedir.

h h))

Maddelerin hâl de¤iflimleri maddelerin iç yap›s›n- da herhangi bir de¤iflme meydana getirmez. Naf- talin – tuz kar›fl›m›ndaki naftalin ›s›nma ile kat›

halden gaz hale geçmifl yani süblimleflmifltir. Süb- limleflme bir hâl de¤iflimi olup fizikseldir. Buzun eriyerek su olmas› fiziksel de¤iflmedir.

Naftalin buhar›

Naftalin tuz kar›fl›m›

Yaz›n telefon tellerinin durumu K›fl›n telefon tellerinin

durumu Buz (H2O(kat›))

Su (H2O(s›v›))

Çivi Paslanm›fl çivi

H2 gaz› O

2 gaz›

Su (H2O _(s›v›))

üreteç Cam

K›r›k cam +

Yemek tuzu (NaCl) Sodyum metali

(Na) Klor gaz›

(Cl₂) Üzüm

2

2..

3 344

3

3..

Maddelerin ortak ve ay›rt edici özelliklerini yazd›¤›m›zda kavram haritam›z flekildeki gibi olur.

ay›rt edici özellikler

özkütle

ortak özellikler

öz hacim

çözünürlük

erime noktas›

donma noktas›

yo¤unlaflma noktas›

kaynama noktas›

uzama kat say›s›

genleflme kat say›s›

esneklik kat say›s›

erime

›s›s›

buharlaflma

›s›s›

öz ›s›

(özgül ›s›)

›s›

iletkenli¤i kütle

hacim

eylemsizlik

tanecikli yap›

boflluklu yap›

elektrikli yap›

madde madde madde

kat› (+) s›v› (+) gaz (+)

kat› (+) s›v› (+) gaz (+)

kat› (+) s›v› (+) gaz (+)

kat› (+) s›v› (–) gaz (–)

kat› (–) s›v› (+) gaz (–)

kat› (–) s›v› (–) gaz (+)

kat› (–) s›v› (+) gaz (–)

kat› (+) s›v› (–) gaz (–)

kat› (+) s›v› (+) gaz (–)

kat› (+) s›v› (–) gaz (–)

kat› (+) s›v› (–) gaz (–)

kat› (–) s›v› (+) gaz (–)

kat› (+) s›v› (+) gaz (+)

kat› (+) s›v› (+) gaz (–)

M

Maaddddee vvee ÖÖzzeelllliikklleerrii

4

4..

Maddelerin ortak ve ay›rt edici özelliklerini yazd›¤›m›zda tablo flekildeki gibi olur.

K›ra¤› oluflmas›

Gökkufla¤›n›n oluflmas›

Kat› ya¤lar›n erimesi Ya¤lar›n donmas›

Odundan talafl elde edilmesi Buzun suda erimesi

K›fl›n camda bu¤u oluflmas›

Yo¤urttan ayran yap›lmas›

Gün bat›m›nda gökyüzünün ma- viden k›z›la dönmesi

Ka¤›d›n parçalara ayr›lmas›

Suyun donarken cam flifleyi pat- latmas›

Havadan oksijen ve azot gazlar›- n›n elde edilmesi

Cam›n k›r›lmas›

Demirin paslanmas›

Elbisedeki ya¤l› lekenin benzinle ç›kar›lmas›

Etin kokmas›

Yemek tuzunun elektrolizi Meyvenin çürümesi Hava gaz›n›n yanmas›

Karbondioksit gaz›n›n kireç suyu- nu buland›rmas›

Sodyum metalinin suya at›ld›¤›n- da gaz ç›kmas›

Arpa suyundan bira yap›lmas›

Hidrojen ve azot gazlar›ndan amonyak elde edilmesi Naftalinin süblimleflmesi fiekerin suda çözünmesi Alkolün buharlaflmas›

Kar oluflumu

Reçelde flekerlenme olmas›

Bak›r telden elektri¤in geçmesi

Deniz suyundan basit dam›tma ile su elde etme

Petrolün ayr›flt›r›larak, benzin, mazot vs. elde edilmesi

Yay›kla ayrandan tereya¤ elde edilmesi Asit ya¤murlar›n›n oluflmas›

Grizu patlamas›

Sütün ekflimesi

Sütten yo¤urt yap›lmas›

Peynirin küflenmesi

Yapra¤›n sararmas›

Fotosentez olay›

Zeytin ya¤›ndan sabun eldesi

Üzerine limon suyu damlat›lan mermerin afl›nmas›

Üzüm suyundan sirke oluflmas›

Üzüm suyundan flarap yap›lmas›

Hidrojen ve oksijen gazlar›ndan su oluflmas›

Çaya limon damlat›ld›¤›nda renginin aç›lmas›

Hamurun mayalanmas›

Fiziksel de¤iflim

Kimyasal de¤iflim

Fiziksel de¤iflim

Kimyasal de¤iflim Olay

Olay

3 366

ESEN YAYINLARI

5

5..

aa)) Do¤ru b b)) Do¤ru c

c)) Do¤ru d

d)) Yanl›flt›r. S›k›flt›r›lan s›v›lar›n flekilleri de¤iflir ama hacimleri de¤iflmez.

e

e)) Yanl›flt›r. Bir maddenin de¤iflmesi için kimyasal halinin de¤iflmesi gerekir.

6

6..

aa)) Big Bang b

b)) Plazma c

c)) Madde d

d)) Molekül e

e)) Gaz

7

7..

11)) Tat 2 2)) Koku 3

3)) Renk ve flekil 4

4)) Saydaml›k 5

5)) Sertlik ve yumuflakl›k 6

6)) Düzgünlük ve pürüzlülük

8

8..

Kat› S›v› Gaz Plazma

⎯⎯⎯ ⎯⎯⎯ ⎯⎯⎯ ⎯⎯⎯⎯

b c a d

g e h f

M

Maaddddee vvee ÖÖzzeelllliikklleerrii

ESEN YAYINLARI

1 1..

aa))A

salon = 4.6 = 24 m² Amutfak = 4.4 = 16 m² Akoridor = 2.(6+4) = 20 m² Ay.odas›= 3.4 = 12 m² Aç.odas›= 3.3 = 9 m² Abanyo = 3.3 = 9 m²

b b))A

ev= 24 + 16 + 20 + 12 + 9 + 9 = 90 m² c

c))Tavan yüksekli¤i h = 2,5 m oldu¤una göre evin bölümlerinin hacmi,

Vsalon= A

salon. h = 24 . 2,5 = 60 m³ Vmutfak= A

mutfak. h = 16 . 2,5 = 40 m³ Vkoridor= A

koridor. h = 20 . 2,5 = 50 m³ Vy.odas›= A

y.odas›. h = 12 . 2,5 = 30 m³ Vç.odas›= A

ç.odas›. h = 9 . 2,5 = 22,5 m³ Vbanyo= A

banyo. h = 9 . 2,5 = 22,5 m³ d

d))V

ev= 60 + 40 + 50 + 30 + 22,5 + 22,5 = 225 m³

2 2..

aa))

Kalem, silindir ve koniden oluflur. Kalemin hacmi 93 cm³oldu¤undan,

Kalemin uzunlu¤u, h = h

1+h

2 = 30+3 = 33 cm = 330 mm olur.

b

b)) Kalemin A ucundan 10 cm kesildi¤inde

3

3..

‹lk durumda kaptaki suyun hacmi, Vilk= πr².3h

olur. Kap ters çevrildi¤inde kaptaki suyun hacmi de¤iflmeyece¤inden,

olur. Su yüksekli¤i,

4

4..

aa)) Konulacak bir kü- pün kenar› 2a ol- du¤undan tabana toplam, 2.3=6 ta- ne küp yerlefltirile- bilir. D›fla ç›kma- dan üst üste 3 küp konulabile- ce¤inden toplam

kutu içine 3.6=18 tane küp yerlefltirilebilir.

b

b)) II.. YYooll ::Kutunun hacmi,

Vkutu=a.b.c=4a.6a.7a=168a³ 18 tane küpün hacmi,

Vküp=18.(2a)³= 144a³olur.

Kutu içinde kalan bofllu¤un hacmi, Vboflluk= 168a³–144a³= 24a³olur.

IIII.. YYooll ::

V_boflluk= 4a . 6a . a = 24a³olur.

6a

7a

4a 3 tane

14243

14243 2 tane 14243

3 tane

h_su =h+h^›

=h+8h 3

=11h 3 olur .

h h^›

r

V_ilk=V_son πr².3h= 1

3πr²⋅h+ πr².h^› 3h= h

3+h^›⇒h^›=8h 3 V_kalem=V_silindir+V_koni

= πr².h₁^› +1 3πr².h₂

=3.1².20+1 3.3.1².3

=60+3

=63 cm³ bulunur.

B r=1cm

h₂=3cm h₁^›=20 cm

V_kalem=V_silindir+V_koni 93= πr².h₁+ 1

3πr².h₂ 93=3.1².30+1

3.3.1².h₂ 93=90+h₂⇒h₂ =3 cm

h₁=30cm h B r=1cm

A

h₂

silindir koni

A L I fi T I R M A L A R – 1 ’ ‹ N Ç Ö Z Ü M L E R ‹

M A D D E V E Ö Z E L L ‹ K L E R

3 388

ESEN YAYINLARI

5

5..

aa)) Silindirin hacmi,

b

b)) 1 bilyenin hacmi,

Kaba 1250 cm³su döküldü¤ünde kap doldu-

¤una göre,

6 6..

ÃÃ aa)) Taban›n›n bir kenar›na 4 tane silindir yerleflti- rilebilece¤inden tabana 4.4=16 tane silindir yerlefltirilebilir. Üst üste 4 tane silindir konula- bilece¤inden toplam 16.4=64 tane silindir yer- lefltirilebilir.

b

b)) Küpün hacmi,

Vküp=a³=(8)³=512 cm³ 64 tane silindirin hacmi,

Vsilindir=64.(πr².h)=64.(3.1².2) = 384 cm³ olur. Konulabilecek su,

Vsu=V

küp–V

silindir=512–384=128 cm³ bulunur.

7

7..

Küp fleklindeki oyun hamurunun hacmi, Vküp = a³= 4³= 64 cm³

1 tane dairesel cismin hacmi,

Çocu¤un yapabilece¤i küresel cisim say›s›,

8

8..

aa)) Ön ve arka kapaklar›n›n kal›nl›klar› toplam›, 2.0,1=0,2 mm dir. Kitab›n sayfalar›n›n kal›n- l›klar› toplam› 2 cm=20 mm oldu¤undan say- falar›n kal›nl›¤› 20–0,2=19,8 mm dir.

Yapraklar›n›n kal›nl›¤› 0,09 mm oldu¤undan

kitap yapraktan oluflmufltur.

b

b)) Kitap 2.220=440 sayfad›r. Her sayfada yaklafl›k 7 soru oldu¤una göre kitapta toplam 7.440=3080 soru vard›r.

9 9..

a

a))Sand›ktaki havan›n hacmi, sand›¤›n hacmi ile kapa¤›n hacminin toplam›d›r. Bu hacim,

b

b))Sand›¤›n d›fl yüzeyi boyanaca¤›ndan gerekli olan alan sand›¤›n d›fl yüzey alan›d›r. Bu alan dikdörtgen ile yar›m silindirin yüzey alanlar›n›n toplam›d›r. Alan,

olarak bulunur.

A a b a c b c r h

= + + + + r

= +

( . ) .( . . ) . .

( . , ) .(

2 2

2 1 0 8 2

π π 2

1

1 0 6 0 8 0 6 2 3 0 4 1

2 3 0 4

2 94 1

. , , . , ) . . , . 2

.( , )

, ,

+ + +

= + 22 0 48 4 64 ²

+

=

,

, m

V=V_sand›k+V_kapak

=a.b.c+ πr².a 2

=1.0,8.0,6+3.(0,4)².1

=0,48+0,24 2

=0,72 m³ dür .

a=1m

0,8m

c=0,6m r = 0,4m

b=0,8m

N= 19,8 0,09=220

N.V_küre =V_küp N.4=64

N=16 olur .

V_küre=4 = = cm

3 4

3 3 1³ 4

πr³ . .( ) ³ olur.

8cm 8cm

8cm 4tane

1442443

1442443 4tane

142434tane

2cm

1cm

V_silindir =N.V+1250 2250=N.4+1250

1000=4.N⇒N=250 tanedir .

V=4 = =

3 4

3. .( )3 1³ 4

πr³ cm olur.³ V_silindir=πr².h=3 5.( ) .²30=2250cm³

M

Maaddddee vvee ÖÖzzeelllliikklleerrii

ESEN YAYINLARI

1 1..

a

a)) Yar›çap› 2 cm olan 1 top dondurman›n hacmi,

Külah koni fleklinde oldu¤undan erimifl dondur- man›n külahtaki yüksekli¤i x ise, taban yar›çap›

olur.

b

b)) Külah›n hacmi,

c

c)) Bir top dondurman›n hacmi 32 cm³oldu¤una göre erimifl dondurmadan külah›n alaca¤›

miktar,

2 2..

a

a)) Kab›n kesiti yukar›

do¤ru geniflledi¤in- den s›v›n›n yüksel- me h›z› giderek aza- l›r.

Kab›n kesit alan› yu- kar› do¤ru darald›-

¤›ndan s›v›n›n yük- selme h›z› giderek artar.

Bu iki aral›ktaki gra- fikleri birlefltirecek olursak, su yüksekli-

¤inin zamanla de¤i- flim grafi¤i flekildeki gibi olur.

b

b)) Musluk sabit debili oldu¤undan ve kap- taki su miktar› kab›n flekline ba¤l› olma- d›¤›ndan grafik düz-

gün olarak artar. ^{t 2t}

2V

V

zaman suyun hacmi

t 2t

2h

h

zaman su yüksekli¤i

zaman su yüksekli¤i

zaman su yüksekli¤i

h

h K

N= V_k V_d =256

32 =8 top olur . V_k =1

3πr².h

=1

3.3.4².16

=256 cm³ olur . V_bofl =V_k – V_d

=256 – 32

= 224 cm³ olur . V_koni=V_d 1

3π. x 4

⎛

⎝⎜ ⎞

⎠⎟

2

.x=32 x³=32.16 x³=2⁹

x=2³=8 cm olur . x

4

V_d=4 3πr³=4

3.3. 2

( )

^{3=32 cm3 olur .}

4cm

16cm x/4

2cm

x

A L I fi T I R M A L A R – 2 ’ N ‹ N Ç Ö Z Ü M L E R ‹

M A D D E V E Ö Z E L L ‹ K L E R

4 400

ESEN YAYINLARI

3 3..

a

a)) Grafi¤e bak›ld›¤›nda 10 g fleker + un kar›fl›- m›nda 2g fleker + 8g un vard›r.

b b))

4

4..

aa)) 1 tane bilyenin hacmi 5 cm³ol- du¤undan 8 ta- ne bilyenin hac- mi 8.5=40 cm³ olur. Kap içine 8 tane bilye att›-

¤›m›zda bu bilyeler suyu 40 cm³ yükselterek kab› tamamen doldurur. Daha sonra 2 bilyede at›ld›¤›nda bu bilyeler hacmi kadar hacimde s›- v› tafl›raca¤›ndan kaptan 2.5=10 cm³su taflar.

Bu durumda kaptaki suyun hacminin bil- ye say›s›na göre de-

¤iflim grafi¤i flekilde- ki gibi olur.

b

b)) Her h yüksekli¤i 10 cm³oldu¤un- dan her iki bilye- yi att›¤›m›zda su yüksekli¤i h böl- me yükselir.

8 bilyeden sonra su taflaca¤›ndan su seviyesi de¤iflmez.

5

5..

aa)) Kaba 5 tane öz- defl bilye at›ld›-

¤›nda su sevi- yesi 760 cm³ oldu¤una göre 5 tane bilyenin hacmi,

760–600 = 160 cm³ olur. Bir tane bilyenin hacmi V ise,

5V = 160 ⇒V = 32 cm³olur.

b

b)) Bilyenin yar›çap›,

6 6..

aa))

Kuru kum içinde % 10 oran›nda boflluk varsa kumun hacmi 100 cm³ise bunun 10 cm³lük k›sm› boflluk, 500 cm³kuru kumun 50 cm³lük k›sm› boflluktur.

Bu durumda kuru kum üzerine 50 cm³su dö- külürse su seviyesi 500 cm³olur.

b

b)) 800 cm³kuru kumun 80 cm³lük k›sm› boflluk- tur. 80 cm³ su döküldü¤ünde su seviyesi 800 cm³olur.

400cm³ 600cm³ 800cm³

200cm³ 1000cm³

V= 4 3πr³ 32= 4

3.3.r³

8=r³⇒r=2 cm olur .

760cm³

su

600cm³

bilye say›s›

10h yükseklik

2 4

9h8h 7h6h

6 8 10

8 10 bilye say›s›

60 hacim (cm³)

50

10 20 30 40 50 60 70 80 90

h h h h h h

h

100

10 g kar›fl›mda 2 g fleker varsa 500 g kar›fl›mda m g fleker vard›r

m.10= 500.2 m=100 g

10 g kar›fl›mda 8 g un varsa 100 g kar›fl›mda x un vard›r.

10.x =100.8 x=80 g

2 fleker(g)

20

10

fleker+un(g)

30

4 10g fleker + un kar›fl›m›

123

M

Maaddddee vvee ÖÖzzeelllliikklleerrii

4 411

ESEN YAYINLARI

7

7..

aa)) 500 cm³ kuru kum üzerine 200 cm³ su döküldü¤ünde su se- viyesi 600 cm³ oldu-

¤una göre 500 cm³ kuru kum içinde 100 cm³hava vard›r.

b

b)) 500 cm³kuru kum içinde 100 cm³boflluk ol- du¤undan bir buray› doldurmak için 100 cm³ su, bir de kab›n üst k›sm›n› doldurmak için 500 cm³suya ihtiyaç vard›r. Bu durumda top- lam 100+500 = 600 cm³suya ihtiyaç vard›r.

8 8..

a

a)) K silindirinin hacmi,

L silindirinin hacmi,

K silindirine 330 cm³ su döküldü¤ünde L silindiri su ile doldu¤una göre, kum tanecikleri aras›ndaki boflluk V_boflluk= 330–270 = 60 cm³ olur.

%10 hava vard›r.

b

b)) K silindirindeki kum içinde 60 cm³ boflluk ol- du¤una göre 30 cm³ su döküldü¤ünde su se- viyesi kab›n yar›s›na gelir. K silindirinin yük- sekli¤i 50 cm oldu¤undan su yüksekli¤i 25 cm olur.

9

9..

aa)) Kuru kum dolu kab›n hacmi,

Kum üzerine 100 cm³su döküldü¤ünde bofl kap içinde 70 cm³su birikti¤ine göre kum için- de 30 cm³boflluk vard›r.

%1 boflluk vard›r.

b b))

II.. YYooll :: Kuru kum içindeki boflluk % 1 oldu¤una göre 20 cm³suyun doldurabilece¤i hacim,

100 cm³kuru kumun içinde 1 cm³boflluk varsa V cm³kuru kumun içinde 20 cm³boflluk vard›r.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

V.1 = 20.100 V = 2000 cm³olur.

Bu seviyedeki suyun hacmi,

IIII.. YYooll :: Kab›n yüksekli¤i 40 cm ve içinde 30 cm³ boflluk var. Kaba 20 cm³ su döktü¤ümüzde suyun yüksekli¤i orant› ile,

40 cm’de 30 cm³su varsa

h cm’de 20 cm³su vard›r.

⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯

h.30 = 40.20 h = 80 cm olur.

3 πr².h=V πr².h=2000 3. 5

( )

^2.h=2000

75h=2000⇒h= 80

3 cm olur . 3000 cm³ kuru kum içinde 30 cm³ boflluk varsa 100 cm³ kuru kum içinde x cm³ boflluk vard›r .

3000.x =100.30 x=1 cm³ V= πr².h

=3.5².40

=3000 cm³

600 cm³ kuru kum içinde 60 cm³ hava varsa 100 cm³ kuru kum içinde x cm³ hava vard›r.

600.x =100.60 x=10 cm³ V_L= πr_L².h_L=3. 3

2

⎛

⎝⎜ ⎞

⎠⎟

2

.40=270 cm³ V_K = πr_K².h_K =3. 2

( )

^{2.50=600 cm3}

K

h_k=50cm L

r_K=2cm r_L=3 2 cm

h_L=40cm 500 cm³ kuru kum içinde

100 cm³ kuru kum içinde

100 cm³ hava varsa x cm³ hava vard›r.

500 . x = 100 . 100

x = 20 %20 hava vard›r.

1000cm³

500cm³

kum

4 422

ESEN YAYINLARI

1

1..

Ay›rt edici özellikler madde miktar›na ba¤l› de¤il- dir. Kaynama noktas› ve özkütle maddelerin ay›rt edici özelliklerinin bafl›nda gelir.

CEVAP D

2

2..

Maddelerin ortak özelli¤i kütle, hacim ve eylem- sizliktir. Bunlar madde miktar›na ba¤l›d›r ve mad- denin türü konusunda fikir vermezler.

CEVAP C

3

3..

Cam›n k›r›lmas›, yo¤urttan ayran yap›lmas› fizik- sel de¤iflmeye örnektir. Gümüflün kararmas› kim- yasal de¤iflimdir.

CEVAP E

4

4..

Cisim maddenin flekil alm›fl hâlidir. Yap›ld›¤›

maddenin kimyasal özelliklerini üzerinde tafl›r.

CEVAP D

5

5..

Maddeler tanecikli yap›ya sahiptir. Ay›rt edici özellikler madde miktar›na ba¤l› de¤ildir. Hacim- leri eflit olan maddelerin kütleleri için kesin birfley söylenemez.

CEVAP B

6

6..

Çözünürlük, öz hacim maddelerin kat›, s›v› ve gaz faz›nda ay›rt edici özellik olarak kullan›l›r.

CEVAP B

7

7..

Küp flekerlerin toplam hacmi, V_fleker= 5.(2)³

= 40 cm³tür.

Küp fleker, suda çözünece¤inden oluflan çözel- tinin hacmi 20 cm³den büyük, 20 + 40 = 60 cm³ ten küçüktür.

CEVAP C

8 8..

Küpün bir kenar› 6 cm oldu¤undan yar›çap› 1 cm olan kürelerden en fazla 3 tane dizilebilir. Bu du- rumda 1. s›radaki bilye say›s›,

N1= 3.3

= 9 tane olur.

Bu 9 taneden 3 s›ra dizilecek toplam bilye say›s›, N_T= 3.9

= 27 olur.

CEVAP A

9

9..

K’nin s›v› oldu¤u s›cakl›k aral›¤› –10°C ile 80°C dir. Bu aral›kta L maddesi kat› veya s›v› olabilir.

CEVAP C

1

10 0..

Kitab›n kal›nl›¤›

V = h . l₁ . l₂ 1053 = h.19,5.27 h = 2 cm dir.

Alt ve üst yapraklar›n kal›nl›¤› 0,4 mm, yapraklar 0,08 mm oldu¤undan kitaptaki yaprak say›s›,

h = 0,4 + 0,4 + N.0,08 20 = 0,8 + N.0,08

N = 240 olur.

Sayfa say›s› da, NS= 2.N

= 2.240

= 480 sayfa olur.

CEVAP A

Madde Erime noktas›

(°C)

L

–10

50

80

150 K

Kaynama noktas›

(°C) 6cm

6cm 6cm

T E S T – 1 ’ ‹ N Ç Ö Z Ü M L E R ‹

M A D D E V E Ö Z E L L ‹ K L E R ‹

M

Maaddddee vvee ÖÖzzeelllliikklleerrii

ESEN YAYINLARI

1 11 1..

Deponun hacmi, V = a.b.c

= 10.5.4

= 200 m³

= 200.10⁶

= 2.10⁸cm³ olur.

YANIT E

1 12 2..

Barda¤›n hacmi,

V_b= S.h = 8.4 = 32 cm³ Silindirin hacmi,

Vsil= πr².h

= 3.(4)².10

= 480 cm³ olur.

Silindir N bardak su ile dolacak olursa, Vsil= N.V

b

480 = N.32 ⇒ N = 15 cm bardak su ile dolar.

CEVAP D

1 13 3..

Kutunun hacmi

Vkutu= a.b.c = 20.12.9 = 2160 cm³olur.

Kutunu içine konan flekerlerin hacmi, V_fleker= a.b.c = 3.2.1 = 6 cm³olur.

Kutunun içine boflluk olmadan flekerler yerlefltiril- di¤ine göre kutudaki fleker say›s›,

CEVAP B

1 14 4..

Kaya tuzundaki boflluk, Vboflluk= (200 + 25) – 220 Vboflluk= 5 cm³

CEVAP C 25 cm³’te

100 cm³’te

5 cm³ boflluk varsa x cm³ boflluk vard›r x =100 . 5

25 = 20

% 20 boflluk vard›r.

su

200cm³

kaya tuzu

N= V_kutu

V_fleker =2160

6 =360 tane olur .

4 cm

S = 8cm² 5m

10m

4m

4 444

ESEN YAYINLARI

1

1..

Yo¤unlaflma noktas› yaln›z gazlar için ay›rt edici özelliktir.

CEVAP A

2

2..

Molekül yap›s›n›n bozulmad›¤› de¤iflimler fizik- seldir. fiekerin suda çözünmesi buna bir örnek olarak verilebilir.

CEVAP E

3

3..

Kimyasal olaylarda maddenin kimyasal özellikleri de¤iflir. Toplam kütle de¤iflmez. Fiziksel özellikler de¤iflir.

CEVAP A

4 4..

Kaptaki erimifl maddenin hacmi,

Bir madeni paran›n hacmi, V1= πr².h

= 3.(1)².0,2

= 0,6 cm³olur.

Dökülebilecek para say›s›,

CEVAP E

5

5..

Laboratuvar›n hacmi, V = 2 br . 5 br . 3 br

240 m³= 30 br³ ⇒ 1 br = 2 m olur.

Taban alan› = en . boy

= 2 br . 5 br

= 10 br²

= 10 . (2m)²

= 40 m² olur.

CEVAP D

6

6..

Ay›rt edici özellikleri ayn› olan maddeler ayn›

madde olabilir. Bu durumda çözünürlükleri ayn›

olan maddeler ayn›d›r.

CEVAP B

7

7..

Kütle, tanecikli yap›, elektrikli yap› maddeler için ortak; çözünürlük ve esneklik maddeler için ay›rt edici özelliklerdir.

CEVAP C

8

8..

Hacimce %10’u fleker olan flekerli suyun içindeki flekerin hacmi,

100 cm³flekerli suda 10 cm³fleker varsa 1000 cm³flekerli suda V fleker vard›r.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––

V.100 = 1000 . 10 V = 100 cm³ olur.

1 cm³= 1 mililitre oldu¤undan V = 100 ml olur.

CEVAP E

9

9..

Mutfa¤›n taban alan›, V = A.h

50 = A.2,5 ⇒A = 20 m² olur.

CEVAP D N =V

V₁=3456

0,6 = 5760 tane olur . V =1

2⋅ 4 3⋅πr³

⎛⎝ ⎞

⎠

=1 2⋅4

3⋅3⋅

( )

12 ³

= 3456 cm³ olur .

T E S T – 2 ’ N ‹ N Ç Ö Z Ü M L E R ‹

M A D D E V E Ö Z E L L ‹ K L E R ‹

M

Maaddddee vvee ÖÖzzeelllliikklleerrii

ESEN YAYINLARI

1

10 0..

Kab›n hacmi 1920 ml = 1920 cm³ve 10 beher su ile dolmufl ise bir beher suyun hacmi,

V.10 = 1920

V = 192 cm³ olur.

r = h oldu¤una göre yar›çap›,

V = πr².h 192 = 3.r³

64 = r³ ⇒ r = 4 cm olur.

Taban alan› ise, A_T= πr²

= 3.(4)²

= 48 cm² olur.

CEVAP B

1 11 1..

Büyük küpün bir kenar› 17 cm oldu¤undan küçük küplerden en fazla 4 tane konulabilir. Tabana ise, 4x4 = 16 tane dizilebilir.

16 tane de 4 s›ra dizilece¤inden, NT= 16.4 = 64 olur.

CEVAP D

1 12 2..

Kitab›n kal›nl›¤›,

V = en . boy . yükseklik 1200 = 20.30.h

h = 2 cm

h = 20 mm olarak bulunur.

Kitaptaki yaprak say›s›, h = 0,2 + 0,2 + N.0,08 20 = 0,4 + N.0,08

N = 245 yaprak olarak bulunur.

Bir yaprak 2 sayfadan olufltu¤undan, sayfa say›s›,

N_S= 245.2

= 490 sayfa bulunur.

CEVAP C

1 13 3..

M maddesinin kaynama noktas› 100°C oldu¤un- dan 50°C de K maddesi s›v› haldedir.

CEVAP E

1 14 4..

Kaplar›n yükseklikleri ayn› ve debileri sabit oldu-

¤undan silindirlerin hacimleri dolma süreleri ile orant›l›d›r.

CEVAP B V_K = 2V =πr_K².h

V_L= 8V =πr_L².h eflitlikleri oranlan›rsa,

1 4 = r_K

r_L

⎛

⎝⎜ ⎞

⎠⎟

2

⇒ r_K r_L = 1

2 olur .

r_L

K L

r_K

Madde K

Erime noktas›

(°C) Kaynama noktas›

(°C)

L –80

–20 –90

30 M –70

100

17cm