1
HAZIRLAYAN
Güner ALPASLAN
T.C İNKILAP TARİHİ ve ATÜRKÇÜLÜK (8.sINI
TAARRUZ DENEME SERİSİ-1
f
ADI SOYADI : ...
SINIFI : ...
NUMARASI : ...
2
1)
20.yüzyılın başlarında Osmanlı devleti’nin dağılma tehlikesi geçirmesi üzerine Osmanlı aydınları çeşitli çözüm arayışları içine girmişler ve yukarıdaki Fikir akımları ortaya çıkmıştır.
Osmanlı Aydınlarının fikir akımlarını geliştirmelerinde;
I. Osmanlı Devletindeki yönetim anlayışını değiştirmek.
II. Devleti içinde bulunduğu durumdan kurtarmak.
III. Kötü gidişatı durdurmak.
gibi öncüllerden hangisi veya hangileri vardır ?
a) I ve II b) Yalnız II c) I,II ve III d)II ve III
2)
Yukarıda verilen şehierler hakkında yapılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
a) Mustafa Kemalin eğitim gördüğü şehirlerdir.
b) Mustafa Kemal’in askeri gelişimine katkı sağlayan şehirlerdir.
c) Mustafa Kemal’in fikir hayatının şekillendiği şehirlerdir.
d) Osmanlı Devletinde ekonomisi en gelişmiş şehirleridir
5. Sınıf
OSMANLICILIK Bazı aydınlar dil, din, ırk ayrımı yapılmaksızın bütün milletleri kapsayacak
bir üst kimlik oluşturmaya çalıştılar.
Osmanlıcılık adı verilen bu düşüncenin temelinde gayrimüslimleri devlete bağlı
tutma fikri yatıyordu.
İSLAMCILIK
Bazı aydınları ise Müslüman milletler arasındaki iş birliğini geliştirmeye çalıştılar.
İslamcılık adı verilen bu düşünce ile Müslüman milletleri Osmanlı Halifesi etrafında birleştirmek amaçlanıyordu
BATICILIK
Avrupa’da bilim ve teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler bazı Osmanlı aydınlarının yönünü Batı'ya dönmesine neden oldu. Bu aydınlar devletin kurtuluşunu Batılılaşma fikrinde aradılar. Batıcılık adı verilen bu
fikrin savunucuları, Avrupa’daki gelişmelerin örnek alınarak devletin
modernleştirilmesi gerektiğini düşünüyorlardı.
TÜRKÇÜLÜK
Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik fikri, bir yandan azınlık isyanlarına diğer yandan
da bir kısım Osmanlı aydınlarında Türkçülük fikrinin doğmasına zemin hazırladı. Bu fikri savunan aydınlar, Türk
toplulukları arasındaki iş birliğinin geliştirilmesine önem veriyorlardı
3 3)
Düyûn-u Umûmiye(Dış Borçlar Genel İdaresi)’nin varlığı Osmanlı Devleti’nde;
I. Ekonomik Bağımsızlık II. Siyasi Bağımsızlık III. Milli Egemenlik
gibi alanlardan hangisi veya hangilerine zarar verdiği söylenebilir?
a) Yalnız I b) Yalnız II c) I ve II d) I,II ve III
4)
Metindeki bilgilerden hareketle;
I. Osmanlı Devleti’nde Meşrutiyet Rejimini istemeyen bir kesim vardır.
II. İttihat ve Terakki Cemiyeti devlet yönetiminde etkilidir.
III. Mustafa Kemal Demokrasi yanlısı bir tavır sergilemiştir.
a) I ve II b) Yalnız II c) I ve III d) I,II ve III
XIX. yüzyılda Avrupalı devletlerden yüksek faizle borç alınarak giderler karşılanmaya çalışıldı. İlkkez Kırım Savaşı sırasında alınan borçlar büyük oranda israf edildi. Devlet, otuz yıl içinde borçlarını faizini dahi ödeyemez hâle gelerek iflas
etti. Bunun üzerine alacaklı devletler Osmanlı yönetiminin çağrısıyla bir araya gelerek Düyûn-u Umûmiye (Dış Borçlar Genel İdaresi) adında uluslararası bir
teşkilat kurdular (1881)
İttihat ve Terakki cemiyetinin II.Abdülhamit’e Meşrutiyet’in tekrar ilan edilmesi yönünde yaptıkları baskılar sonucu II. Abdülhamit, otuz yıl aradan sonra Mebusan Meclisini yeniden açtı (1908) Böylece II.
Meşrutiyet Dönemi başladı.
İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra meşrutiyet yanlıları ile padişah yanlıları arasında basında başlayan tartışmalar ve karşılıklı atışmalar gittikçe şiddetlendi. Ülkede yaşanan bu gerginlik, en sonunda İstanbul’da bir ayaklanmaya dönüştü. Tarihimizde bu ayaklanma 31 Mart Olayı olarak bilinmektedir (13 Nisan 1909). 31 Mart Olayı’nda ayaklananların amacı, meşrutiyet yönetimine son vermekti. Gelişmeler üzerine meşrutiyet yanlıları Selanik’teki askerî kuvvetlerden yardım istedi. Selanik’te Hareket Ordusu adıyla bir ordu hazırlandı. Ayaklanma, Mustafa Kemal’in kurmay başkanlığını yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırıldı.
4 5)
Mustafa Kemal’in çocukluğuna ait metinden hareketle yapılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
a) Mustafa Kemal eğitim hayatına Şemsi Efendi ilkokulunda devam etmiştir.
b) Osmanlı Devletinde eğitim-öğretim birliği bulunmamaktadır.
c) Zübeyde Hanım Mustafa Kemal’in dini eğitim alamasını istemektedir.
d) Ali Rıza Bey Mustafa Kemal’in Mahalle Mektebinde eğitimine devam etmesini istemektedir.
6)
Mustafa Kemal’in Ateşemiliter olarak görev yaptığı Sofya şehri,onun daha çok hangi alanda gelişmesinde etkili olmuştur?
a) Askeri b) Diplomasi c) Çok Yönlülülük d) Ekonomik
“Çocukluğuma ilişkin hatırladığım ilk şey, okula gitmek meselesiyle ilgilidir. Bu meseleden dolayı annemle babam arasında bir mücadele vardı. Annem mahalle mektebine gitmemi istiyordu.Gümrük Dairesinde memur olan babamsa o zaman yeni açılan Şemsi Efendi Okuluna devam etmemden ve yeni yöntem üzerine okumamdan yanaydı. Sonunda babam işi ustaca çözdü.
Öncemahalle mektebine başladım. Böylece annemin gönlü yapılmış oldu. Birkaç gün sonra da mahalle mektebinden ayrılıp Şemsi Efendi Okuluna yazıldım.”
Mustafa Kemal, Balkan Savaşlarının sona ermesinden kısa bir süre sonra Bulgaristan’ın başkenti olan Sofya’ya Ataşemiliter olarak atandı (Ekim 1913). Sofya, birçok yabancı konsolosluk merkezininin bulunduğu önemli bir kentti. Şehirde tamamen Batılı bir yaşam
biçimi hüküm sürüyordu. Burada sık sık üstdüzey toplantı, balo ve davetler düzenleniyordu. Mustafa Kemal bu davetlere katılıyor, Bulgar ve yabancı üst düzey kişilerle tanışma, konuşma fırsatı buluyordu. Konuştuklarından ve gözlemlediklerinden
öğrendiklerini İstanbul’a raporla iletiyordu
5 7)
Yukarıdaki tabloda verilen Mustafa Kemal’in söz/durumları ve kişilik özellikleri verilmiştir.
Tablonun doru olması için hangi seçeneklerin yer değiştirmesi gerekmektedir?
a) 1 ve 2 b) 2 ve 4 c) 3 ve 4 d) 1 ve 3
8)
Osmanlı Devletinde yapılan bu Islahatlar en fazla hangi fikir akımı çerçevesinde ilan edilmiştir?
a) Türkçülük b) Osmanlıcılık
c) İslamcılık d) Batıcılık
Söz veya durum Kişisel özellik
1 Yurt toprağı! Sana herşey feda olsun. Kutlu olan sensin. Vatan Sevgisi 2 Çanakkale Cephesi’nde düşmanın nereden karaya çıkarma
yapacağını önceden bilmesi İleri Görüşlülüğü
3 Ben düşündüklerimi, sevdiklerime olduğu gibi söylerim Akılcılığı 4
Bizim akıl, mantık ve zekâ ile hareket etmemiz en belirgin
özelliğimizdir Açık Sözlülüğü
Fransız ihtilali’nin yaymış olduğu Milliyetçilik akımının etkisiyle Osmanlı Devleti’nin bünyesinde bulunan azınlıklar isyan etmeye başlamıştır.Ayrıca Osmanlı Devleti üzerinde çeşitli emelleri bulunan Rusya,İngiltere gibi devletler azınlıkları kışkırtmıştır.
Osmanlı Devleti azınlık isyanlarını sona erdirmek ve Avrupalı büyük devletlerin iç işlerine karışmasını encellemek amacıyla sırasıylaaşağıdaki Islahatları;
Tanzimat Fermanı (1839)
Islahat Fermanı (1856)
I.Meşrutiyet (1876)
II.Meşrutiyet (1908 ) ilan etmiştir.
6 9)
Mustafa Kemal’in çocukluğunun geçtiği Selanik şehri ile ilgili yukarıdaki bilgilere bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) Çok uluslu bir yapı hakimdir.
b) Ekonomisi gelişmiştir.
c) Osmanlı Devleti’nin en gelişmiş şehridir.
d) Sosyo-kültürel yaşam gelişmiştir.
10)
Mustafa Kemal’in anlattığı durama bakarak,askerlik mesleğini şeçmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
a) Vatan sevgisi b) Yaşadığı çevre
c) Ülkenin içinde bulunduğu durum d) Ailesi
Daha fazla içerik için
www.okulevde.net
( f )
okulevde.net (tüm dersler paylaşım grubu)
Mustafa’nın doğduğu ve çocukluğunun geçtiği Selânik, Osmanlı Devleti’nin Rumeli’deki gelişmiş şehirlerinden biriydi. İşlek bir limana sahip olmasının yanı sıra Avrupa’yla olan
demir yolu bağlantısı, şehirde ticari ve ekonomik hayatı canlandırmıştı. Selânik, Osmanlı’nın Batı’ya açılan kapısı konumundaydı. Türklerle birlikte Rum, Sırp, Yunan, Bulgar ve Yahudigibi farklı etnik ve dini kökenden gelen toplulukların birlikte yaşadığı bir
şehirdi. Ayrıca Selânik’te Türkçe, Rumca, Bulgarca ve İbranice yayımlanan resmi vilayet gazetesinin yanı sıra Avrupa’da çeşitli dillerde basılan gazete, dergi ve kitapları takip etme
imkanı da vardı.
“Komşumuz Binbaşı Kadri Bey’di. Onun oğlu Ahmet askeri okula gidiyordu. Askeri mektep elbiseleri giyiyordu. Onu görünce ben de böyle elbiseler giymeye hevesleniyordum.
Sokaklarda zabitler (subay) görüyordum. Onların derecesine varmak için takip edilmesi lazım gelen yolun askeri rüştiyeye girmek olduğunu anlıyordum. O sırada annem Selânik’e
geldi.Askeri rüştiyeye girmek istediğimi söyledim. Annem askerlikten pek korkuyordu.
Asker olmama şiddetle engel oluyordu. Kabul imtihanı zamanı gelince onasezdirmeden kendi kendime askeri rüştiyeye imtihan verdim. Böylece annemekarşı bir emrivaki yaptım.”
