Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı 1923 - ..
Genel Özellikleri
• Türk halkının her kesimi ve Anadolu edebiyata girdi.
• 1923 – 40 : Atatürk, Atatürk Devrimleri ve Türk Tarihi işlenir
• 1940 Sonrası Bireysel duygu ve sorunlar işlenir.
• Memleket edebiyatı Batı estetiği ile sentezlendi.
• Batı örnek alınmış.
Yanlış Batılılaşma eleştirildi.
• Genel olarak Açık ve Anlaşılır bir dil kullanılır.
• Bu dönemde de Milli edebiyatçılar, Beş Hececiler ve Bağımsızlar devam ediyor.
Öğretici Metinler
• Cumhuriyet döneminde büyük ilerleme kaydedildi.
• Önemli eserler verildi.
• Bilgi verme, düşündürme, açıklama amaçlandı.
• Sade, Halkın anlayacağı bir dil kullanıldı.
• Anadolu, Anadolu’ya yönelme, Batılılaşma, Milli konular işlendi.
Nurullah Ataç
• Deneme ve Eleştiri türünde ustadır.
• Batılı anlamda ilk deneme ve eleştiri yazıları verdi.
• Türkçeyi özleştirme çabası vardır.
• Akıcı, sağlam üslubu ve inandırıcı bir anlatımı var.
• “Günde Yirmi Dört Saat Edebiyatçı”
Deneme : Günlerin Getirdiği – Karalama Defteri
ve Eleştiri Sözden Söze – Ararken – Diyelim – Söz Arasında Okuruma Mektuplar – Prospero ile Galiban Günlük : Günce
İsmail Habip Sevük
• Milli mücadeleye destek verdi.
• Edebiyat tarihçisidir.
Gezi : Tuna’dan Batıya – Yurttan Yazılar
İnceleme : Türk Teceddüt Tarihi – Avrupa Edebiyatı ve Biz Edebiyat Bilgileri
Anı : O Zamanlar Eflatun Cem Güney
• Masalcı Baba olarak tanınır.
• Folkor çalışmalarıyla ün kazandı.
• Çocuk edebiyatımızın vazgeçilmezidir.
Folklor : Nar Tanesi – Gökten Üç Elma Düşü Az Gittim Uz Gittim – Evvel Zaman İçinde Dede Korkut Masalları – Zümrüdüanka Açık Susam Açıl – Akıl Kutusu - Sabırtaşı Falih Rıfkı Atay
• Türkçenin düz yazı dilinde olmasında katkısı çok büyük.
• Toplumsal konularla ilgili düşüncelerini yazmıştır.
• Gezi Edebiyatının oluşmasında büyük pay sahibidir.
• Atatürk ile anılarını Çankaya adlı kitapında toplamıştır.
Anı : Ateş ve Güneş – Zeytindağı – Çankaya Atatürk’ün Hatıraları – Babamız Atatürk
Gezi : Deniz Aşırı – Taymis Kıyıları – Tuna Kıyıları – Hind Bizim Akdeniz – Yolcu Defteri – Yeni Rusya Gezerek Gördükleri
Ruşen Eşref Ünaydın
• Röportaj ve Mülakat türünde yapıtları önemlidir.
• Atatürk ile ilk defa uzun bir röportaj yapmıştır.
• Milli Mücadeleye katıldı.
Röportaj : Diyorlar ki – Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’le Mülakat
Çanakkale’de Savaşanlar Dediler ki
Deneme : Geçmiş Günler – Boğaziçi Yakından – Ayrılıklar İstiklal Yolunda – İki Saltanat Arasında Anı : Atatürk’ün Hastalığı – Atatürk’ü Özleyiş Suut Kemal Yetkin
• Deneme Türünün en başarılı yazarı.
• Açık ve yalın bir anlatımı vardır.
• Sanat, Estetik, Resim, Felsefe gibi alanlarla da uğraşmış Deneme : Edebiyat Konuşmaları – Edebiyat Üzerine
Günlerin Götürdüğü – Düşün Payı – Yokuşa Doğru Şiir zerine Düşünceler - Denemeler
İnceleme : Ahmet Halim ve Sembolizm – Sanat Felsefesi Edebiyatta Akımlar
Sabahattin Eyüboğlu
• Denemeler yazmıştır.
• Çeviri alanında önemli eser vermiştir.
Montaigne – Denemeler
Ömer Hayyam – Rubailer
La Fontaine – Fabllar
Eflatun – Devlet
Deneme : Mavi ve Kara – Sanat üzerine Denemeler Şevket Rado
• Sohbetleriyle tanınmıştır
Sohbet : Eşref Saat – Ümit Dünyaso – Hayat Böyledir Aile Sohbetleri – Saadet Yolu – İnsan Severse Yaşar Gezi : Amerika Masalı – 50.Yılında Sovyet Rusya
Mehmet Kaplan
• Türk Edebiyatı profesörüdür.
• Araştırma ve incelemeleri vardır.
Araştırma : Kültür ve Dil – Nesillerin Ruhu – Hikaye Tahlilleri İnceleme Büyük Türkiye Rüyası – Sevgi ve İlim – Şiir Tahlilleri ve Deneme Türk Edebiyatı üzerine Araştırmalar
Tevfik Fikret – Namık Kemal Cemil Meriç
• Makale, Deneme ve İncelemeleriyle tanınır.
• Doğu batı kültür hazinelerinin ayrıntılarına yer verir.
• Sosyoloji alanında çalışmaları vardır.
Araştırma : Bu Ülke – Kırk Ambar – Jurnal 1-2 – İlk Sosyalist İnceleme Işık Doğudan Gelir – Mağaradakiler
ve Deneme Umrandan Uygarlığa – Bir Facianın Hikayesi
Şiir
1. Öz Şiir (Saf Şiir) Anlayışını Sürdüren Şiir
• Her türlü ideolojiden uzaktır. Sadece saf şiiri sürdüren şairlerce oluşturulmuştur.
• Şairler şiirleri sadece şiirin ilkelerine göre yazmışlardır.
• Sanat sanat içindir.
• Önemli olan iyi ve güzel şiirler yazmaktır.
• Şiirde biçime, özgün ve yaratıcı imgeye önem verilir.
• Şiiri soylu bir sanat olarak görmüşlerdir.
• Sembolizm’den etkilenmişlerdir.
• Hece ölçüsünü modern şiirle bütünleştirmişlerdir.
• Ahenge önem verirler.
• Yedi meşale topluluğu bu anlayışa yakın bir sanat anlayışındadır.
Necip Fazıl Kısakürek
• Şiir ve tiyatrolarıyla ün kazandı.
• Fransız sembolistlerden etkilendi.
• Türk şiirinin Mistik şairidir.
• Kaldırımlar şiiriyle sevildi.
• Şiirlerini Çile’de topladı.
Şiir : Kaldırımlar – Çile – Örümcek Ağı – Ben ve Ötesi Sonsuzluk Kervanı
Oyun : Tohum – Bir Adam Yaratmak – Künye – Para Sabırtaşı – Reis Bey – Yunur Emre – Ahşap Konak Nam-ı Diğer Parmaksız Salih – Abdülhamit Han Öykü : Hikayelerim
Roman : Aynadaki Yalan Anı : Yılanlı Kuyudan Ahmet Hamdi Tanpınar
• Sezgicilik ve Sombilizm’den etkilenmiştir.
• Doğu Batı çatışması, Rüya ve Zaman kavramı, Geçmişe özlem ve musiki eserlerinde ön plandadır.
• “Ne içindeyim Zamanın / Ne de büsbütün dışında”
• Bursa’da Zaman şiiri ile sevildi.
• Yahya Kemal etkisine kalmıştır.
• İ.Ü Edebiyat profesörüdür.
• Romanlarında psikolojik tahlillere önem verir.
• Beş Şehir Denemesi;
Ankara – Erzurum – Bursa – Konya – İstanbul
• Huzur Romanı
Aşk, psikoloji ve doğu batı karşıtlığını içerir.
Bölümleri : İhsan – Nuran – Suat – Mümtaz
•
Şiir : Bütün Şiirleri
Roman : Mahur Beste – Saatleri Ayarlama Enstitüsü Huzur – Sahnenin Dışındakiler – Aynadaki Kadın Öykü : Abdullah Efendi’nin Rüyaları – Yaz Yağmuru Makale : XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi
Deneme : Beş Şehir – Yaşadığım Gibi Ahmet Muhip Dıranas
• Şiirleriyle tanınır. Tiyatro eserleri de vardır.
• Hece ölçüsünü kullandı.
Biçimsel mükemmelliğe önem verir.
• Bireysel duyguları işlemiştir.
• Sembolisttir
• Kar – Serenad – Olvido – Ağrı ve Fahriye Abla ile sevildi.
Şiir : Şiirler
Oyun : Gölgeler – O Böyle İstemezdi Dil Çeviri : Kırık Saz
Asaf Halet Çelebi
• Hiçbir akıma girmemiştir.
• Eserlerinde Doğu-Batı Kültürünü bağdaştırmıştır.
• Gazel ve Rubailer yazmış.
• “Somut malzemeyle soyut bir alem”
Bir Sezgi şairidir.
Şiir : He – Lemalif – Om Mani Padme Hum –Bütün Şiirleri Araştırma : Mevlana – Molla Cami – Naima – Ömer Hayyam Antoloji : Divan Şiirinde İstanbul
Deneme : Bütün yazıları
Cahit Sıtkı Tarancı
• Otuz Beş Yaş – Desem ki ve Gün eksilmesin Penceremden
Şiirleriyle tanınır.
• İçten yalın akıcı bir anlatımı vradır.
• Romantizm ve Sembolisttir.
• Hece Ölçüsü ve Serbest Ölçüde vardır.
• Şiirde biçim, kafiyeye ve ahenge önem verir.
Şiir : Otuz Beş Yaş – Düşten Güzel – Ömrümde Sükut Hikaye : Gün Eksilmesin Penceremden
Mektup : Ziya’ya Mektuplar
A. Yedi Meşaleciler
• 1928’de Yedi Meşale adlı bir kitapla girdiler.
• Bildiriyle ortaya çıkmışlardır.
• Saf Şiir’e yakındırlar
• Beş Hececiler’e tepki olarak çıkmıştır.
• Ed. Dünyasında bir tıkanıklık olduğundan yakınmışlardır.
• Sanat sanat içindir.
• Etkinlikleri fazla sürdürülemedi.
Ziya Osman Saba
• Hece – Serbest
• Çocukluğa özlem, anılar ve aile sevgisi temalarını işler.
• Öykülerinde anılarından hareket etmiştir.
Şiir : Sebil ve Güvercinler – Geçen Zaman
Öykü : Değişen İstanbul – Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi Yaşar Nabi Nayır
• Varlık dergisinin kurucusudur.
Edebiyatımızın en uzun soluklu dergisidir.
Şiir : Onar Mısra – Kahramanlar Mülakat : Edebiyatçılarımız Konuşuyor Öykü : Sevi Çıkmazı
Roman : Adem ile Havva
Tiyatro : Köyün Namusu – Mete- Bu da Bir Hikayedir İnkılap Çocukları – Bir Kadın Söylüyor Kenan Hulusi Koray
• Sözcüklere, hayal gücüne önem vermiştir.
• Biçim sorunları üzerinde durmuştur.
Hikaye : Bir Yudum Su – Bahar Hikayeleri – Son Öpüş Bir Otelde Yedi Kişi
Roman : Osmanoflar
Vasfi Mahir Kocatürk
• Genelde hece ölçüsü kullanır.
• Epik şiirleriyle tanınır.
• Edebiyat ders kitapları yazmıştır.
Şiir : Tunç Sesleri – Geçmiş Geceler – Ergenekon Bizim Türküler – Hayat Şarkıları – Dağların Derdi Oyun : Yaman – On İnkılap - Sanatkar
Araştırma : Saz Şiiri Antolojisi – Türk Edebiyatı Antolojisi Türk Nesir Antolojisi – Meşhur Beyitler Türk Edebiyatı Tarihi
Cevdet Kudret Solok
• Edebiyatla ilgili inceleme ve araştırmaları var.
• Şiirde Bireysel duyguları işler.
• Dil üzerine denemeler yazmıştır.
Şiir : Birinci Perde Öykü : Sokak
Tiyatro : Yaşayan Ölüler
Roman : Havada Bulut Yok – Sınıf Arkadaşları Deneme : Dilleri Var Bizim Dile Benzemez
Araştırma : Edeniyat Bilgileri – Orta Oyunu – Karagöz Divan Şiirinde Üç Büyükler - Halk şiirinde Üç B.
2. Serbest Nazım Ve Toplumcu Şiir
(1920 - 1960)
• Materyalist ve Marksist bir dünya görüşleri vardır.
• Serbest Şiir
• Geleneksel sanat anlayışına karşı çıkmıştır.
• Baskı, Başkaldırı, Sömürü, Emek gibi konular işlendi.
• Bazı sanatçıları Fütürizm’den etkilenmiştir.
• Politik bir şiirdir.
• Toplum için Sanat anlayışı vardır.
• Toplumsal gerçekleri yansıtmayı amaçlayan bir akımdır.
• Öncüsü Nazım Hikmettir.
Nazım Hikmet
• Toplumcu gerçekçi edebiyatın öncüsüdür.
• İlk şiirlerini ölçü ve uyaklı yazmıştır.
• Fütürizm’den etkilendi
• Rusya’da eğitim aldıktan sonra ölçü ve uyağı bıraktı.
• Rusya’dan döndükten sonra Sosyalist Gerçekçi şiirin ilk örneklerini verdi. Bir çok şairi etkiledi.
Şiir : Kuva-yı Milliye Destanı - 835 Satır
Memleketimden İnsan Manzaraları - Varan 3 Jakond ile Si-Ya-U - Sesini Kaybeden Şiir Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı 1+1 = Bir – Saat 21-22 Şiirleri
Tiyatro : Kafatası– Yusuf ile Menofis – Unutulan Adam Enayi – Demokles’in Kılıcı
Roman : Kan Konuşmaz – Yeşil Elmalar Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim Masal : Sevdalı Bulut – La Fontaine’den Masallar Mektup : Kemal Tahir’e Mahpushaneden Maktuplar
Rıfat Ilgaz
• Hababam Sınıfı yazarı.
• Sınıf Şairi
• Hababam Sınıfını başta tiyatro olarak yayınladı.
• Markopaşa dergisinde Mizahi yazılar yazdı.
Şiir : Sınıf – Yaşadıkça – Devam – Bütün Şiirleri Roman : Karartma Geceleri – Sarı Yazma – Yıldız Karayel Mizahi : Radarın Anahtarı - Don Kişot İstanbul’da Hikayeler
Mizahi : Hababam Sınıfı - Pijamalılar Romanlar
Ceyhan Atuf Kansu
• Halk şiirinden etkilendi fakat 40’lardan sonra toplumcu gerçekçi sairlere katıldı.
• Dünyanın bütün Çiçekleri – Kızamuk Ağıdı
Gibi şiirlerele tanındı.
Hop : Bağbozumu Sofrası – Bağımsızlık Gülü Sakarya Meydan Savaşı – Yanık Hava
3. Milli Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir
• Memleketçi Şiir
Anadolu ve Anadolu insanını anlatmışlardır.
• Kaynağını halk şiirinden alır.
• Memleket Sevgisi, yüceltilmesi, övülmesi gibi konular.
• Uyak – Kafiyeden yararlanıldı.
• Lirizmden uzaktır. Didaktik özellikler taşır.
• Dil halkın kullandığı dildir.
• Kültür Haftası – Ağaç – Çınaraltı – Hisar gibi dergilerde yayımlanmıştır.
• Milli Edebiyat Dönemi özelliklerini taşır.
• Beş Hececiler bu döneme dahildir.
Ahmet Kutsi Tecer
• Şair ve oyun yazarıdır.
• Aşık Veysel’i edebiyatımıza tanıtmıştır.
• Neredesin ? Şiiriyle tanındı ve sevildi.
• Halay şiiriyle Anadolu’daki Milli ruhu canlandırmaya çalıştı.
• Şiirlerinde Anadolu’yu anlatmıştır.
Şiir : Şiirler
Tiyatro : Köşebaşı – Koçyiğit Köroğlu – Satılık Ev Bir Pazar Günü – Yazılan Bozulmaz İnceleme : Köylü Temsilcileri
Orhan Şaik Gökyay
• Türk edebiyatı ve tarih alanında çalışmalar yapmıştır.
• İlk döneminde Aruz sonra hece ile şiirler yazmıştır.
• Dede Korkut ile ilgili çalışmaları vardır.
Şiir : Bu Vatan Kimin? – Yas Eleştiri : Destursuz Bağa Girenler
Tarih : Dede Korkut – Mercimek Ahmet – Katip Çelebi
Kemalettin Kamu
• Gurbet Şairi
• Bingöl Çobanları – Pastoral şiiri oldukça ünlüdür.
• Aşk, Sevgi, Vatan sevgisi ve Mehmetçiği işlemiştir.
• Memleket Edebiyatının önde gelen ismidir.
Şiir : Gurbet – Bingöl Çobanları
Behçet Kemal Çağlar
• Halk şiiri biçim özelliklerini kullanır.
• Atatürk ve Cumhuriyete olan sevigisini anlatmıştır.
• Faruk Nafiz ile birlikte Onuncu Yıl Marşını yazdı.
• Ankaralı Aşık Ömer mahlasını kullanır.
Şiir : Erciyes’ten Kopan Çığ – Benden İçeri Burada Bir Kalp Çarpıyor
Ömer Bedrettin Uşaklı
• Hece Ölçüsüyle yazdı.
• Anadolu, tarih ve deniz güzelliklerini işlemiştir.
• Yıldızların Altında şiiri ünlüdür.
Şiir : Deniz Sarhoşları – Yayla Dumanı – Sarıkız Mermeri
Zeki Ömer Defne
• Halk şiirinden Serbest Tarza kaymıştır.
• Anadolunun illerine güzellemeler yazdı.
• Ilgaz şiiriyle sevildi.
Şiir : Denizden Çalınmış Ülke – Sessiz Nehir Kardelenler
Arif Nihat Asya
• Bayrak Şairi
• Hece-Aruz-Serbest
• Rubai türünün son üstadı.
• Kahramanlık, Vatan, Bayrak, Aşk, Doğa işler.
• Ölçüsüz ve Kafiyesiz yazmış.
Ama İç ahengi oluşturmuştur.
• Bayrak ve Fetih Marşı şiirleriyle ünlüdür.
Şiir : Bir Bayrak Rüzgar Bekliyor – Kıbrıs Rubaileri Köprü – Dualar ve Aminler
Düzyazı : Kanatlar ve Gagalar – Terazi kendini Tartmaz
4. Garipçiler (I.Yeni)
• Garip adlı bir kitap yayınlarlar.
• Orhan Veli
• Oktay Rıfat
• Melih Cevdet
• Toplumcu Şiire – Sembolist Şiire ve Hece şairine tepkidir.
• Şiirde anlaşılmazlık dışlanır. Anlam öne çıkarılır.
• “Şiir bütün hususiyeti edasında olan bir söz san'atıdır. Yani tamamıyla manadan ibarettir”
• Her türlü söz ve anlam sanatı bırakılmalıdır.
• Şiir halka seslenmeli.
• Basitlik, sadelik, aleladelik anlayışı benimsendi.
• Sürrealizm ve Dadaizm’den etkilenmişlerdir.
• Kuralsızlığı kural edinmişler.
• Şiirde espri ve nükte kullanılmış.
• Ölçü Uyak ve Söz sanatlarına karşıdırlar.
• Bütün güzelliği ön planda Orhan Veli Kanık
• Garip akımının öncüsü
• Şiiriyle eski geleneği yıkmıştır.
• Şiirde klişelere, şairaneliğe, benzetmelere, ölçü uyağa karşı
• Sokaktaki sade vatandaşın dilini kullanmaya çalıştı.
• Şiir ihtilalcisidir.
• Sürrealizm’den etkilenmiştir.
• Anlatamıyorum – İstanbul’u Dinliyorum ve İstanbul Türküsü
Garip çizgisi dışında yazılmıştır.
Bu Şiirlerle tanınmıştır.
• La Fontaine Masallerı ve Nasrettin Hoca hikayeleri yazdı.
Çocuk kitaplarıdır.
Şiir : Garip – Vazgeçemediğim – Yenisi – Karşı Destan Gibi
Düzyazı : Denize Doğru – Bindiğimiz Dal – Şairin İşi Melih Cevdet Anday
• Düşünceye, akla dayanan şiirler yazdı.
• Yunan mitolojisinden etkilenmiştir.
Şiir : Garip – Rahatı Kaçan Ağaç – Telgrafhane – YanYana Tanıdık Dünya – Yağmurun Altında
Kolları Bağlı Odysseus – Göçebe Denizin Üstünde Ölümsüzlük Ardında Gılgamış – Güneşte
Roman : Gizli Emir – İsa’nın Güncesi – Aylaklar Meryem Gibi – Raziye – Yağmurlu Sokak Oyun : İçerdekiler – Ölümsüzler – Dört Oyun
Mikado’nun Çöpleri Gezi : Sovyet Rusya Oktay Rifat Horozcu
• TDK’nin ilk başkanı.
• Şiirlerinde yaşama sevincini işler.
• Aşağı ve Yukarı – Karga ile Tilki kitaplarıyla toplumcu gerçekçi özü dile getirir.
• Perçemli Sokak yapıtıyla II.Yeni tarzıyla şiirler yazmıştır.
Şiir : Garip – Yaşayıp Ölmek – Kargayla Tilki Yaşayıp Ölmek Aşk ve Avarelik Üzerine Şiirler Roman : Bay Lear – Danaburnu – Bir Kadının Penceresinden Tiyatro : Oyun içinde Oyun – Atlar ve Filler – Yağmur Sıkıntıs
Çil Horoz – Zabit Fatma’nın Kuzusu
5. Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir
• Bir yandan garip hareketinin süssüz – özentisiz bir dille şiir oluşturmasına bağlı kalmışlar
• Bir yanda da kendi kişiliklerinin şiirlerini sürdürmüşlerdir.
Behçet Necatigil
• Evler Şairi
• Orta tabaka insanın yaşantısını, ev – aile sorunlarını işledi.
• Toplumcu gerçekçi bir sanat anlayışı ve bireysel psikolojik, metafizik konularını işlediği şiirleri vardır.
• Gizli Sevda – Solgun Bir Gül Oluyor Dokununca Şiirleri ünlüdür.
• Radyo Oyunları önemlidir.
Şiir : Kapalı Çarşı – Evler – Divançe – Arada – Çevre Eski Toprak; Kareler Aklar – Sevgilerde – Şiirler Deneme : Bile / Yazdı – Düz Yazıları
Radyo : Yıldızlara Bakmak – Üç Turunçlar : Ertuğrul Faciası Araştırma : Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü
Mektup : Mektuplar – Serin Mavi Fazıl Hüsnü Dağlarca
• Hece ile başladı. Serbest Şiire geçti.
• Çocuk ve Allah kitabıyla ün kazandı.
• Yapma destanlarla Kurtuluş Savaşını anlatmıştır.
• Biçim, içerik ve söyleyişte müthiş bir uyum vardır.
• Her konuda şiir yazmıştır.
• Kendine özgü bir şiir dili yaratmıştır.
• “Türkçem benim ses bayrağım.”
Şiir : Havaya Çizilen Dünya – Çocuk ve Allah Üç Şehitler Destanı – İstiklal Savaşı
Gazi Mustafa Kemal Atatürk – Sivaslı Karınca İstanbul Fetih Destanı – Taş Devri – Nötron Bombas Mevlana’da Olmak – Yunus Emre’de Olmak Çanakkale Destanı – Yazıları Seven Ayı Cahit Külebi
• Hikaye şiiriyle tanındı ve sebildi.
• Aşık edebiyatı geleneğinden beslenir.
• Anadolu gerçeklerini yansıtır.
• Halk Türküleri de deyişleri şiirlerinde vardır.
• Yurt-Doğa Sevgisi, Yalnızlık, Aşk, Kurtuluş Savaşını işledi.
Şiir : Adamın Biri – Rüzgar – Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda Yeşeren Otlar – Süt – Şiirler – Türk Mavisi
Sıkıntı Ve Umut – Sivas Yollarında – Tokat’a doğru Anı : İçi Sevda Dolu Yolculuk
Düz Yazı : Şiir Her Zaman Sabahattin Kudret Aksal
• Garipçilerden etkilenmiş fakat daha sonra felsefi şiire yönelmiştir.
• Eserlerinde Psikolojik ögeler öne çıkar.
• Biçimi önemser.
• Yaşama Sevincini işlemiştir.
Şiir : Şarkılı Kahve – Gün Işığı – Duru Gök – Eşik Bir Zaman Düşü
Öykü : Gazoz Ağacı – Yaralı Hayvan
Tiyatro : Tersine Dönen Şemsiye – Kahvede Şenlik Var
A. Maviciler
• 1952’De Mavi adlı dergi etrafında oluşturuldu.
• Halk şiirine yakındırlar.
• Ulusal Sanat
• Garip’e karşıdır.
• Toplumcu gerçekçi edebiyat’a yakındır.
Atilla İlhan
• İsmi Mavi ile anılır.
• Toplumcu gerçekçiliği kendine has yorumlamıştır.
• Barış, özgürlük, yalnızlık, aşk, ölüm gibi temalar işler.
• Biçim ve Söyleyiş bakımından Divan – Halk ve Batı’dan yararlandı.
• Şiirlerinde hiç büyük harf yoktur.
Şiir : Duvar – Sisler Bulvarı – Ben sana Mecburum Elde var Hüzün – Kimi Sevsem Sensin Yağmur Kaçağı – Ayrılık Sevdaya Dahil Roman : Kurtlar Sofrası – Bıçağın Ucu – Sırtlan Payı
Sokaktaki Adam Hilmi Yavuz
• Zamanla mistik bir şiire yöneldi.
Şiir : Bakış Kuşu – Bedreddin Üzerine Şiirler Doğu Şiirleri – Yaz Şiirleri – Gizemli Şiirler Zaman Şiirleri – Söylen Şiirleri
Anlatı : Fehmi K.’nın Acayip Serüvenleri
6. İkinci Yeni Şiiri (1954-60)
• Soyutçular olarakta bilinir.
• Garipçilere karşı doğmuş bir harekettir.
• Şiirde anlama değil ses güzelliğine önem verirler.
• Sözcükler arasındaki anlamsal bağlantıları koparırlar.
• İmgeye, hayal gücüne ağırlık verildi.
• Yalnızlık, sıkıntı, uyumsuzluk gibi temalar işlendi.
• Kapalı ve soyut bir anlatım.
• Serbest şiir.
• Sanat için sanat
• Aydın kesime seslenildi.
• Noktalama işaretlerine önem vermediler
o Cemal Süreya o Sezai Karakoç o Edip Cansefer o Turgut Uyar o Ece Ayhan o İlhan Berk Cemal Süreyya
• Cemalettin Seber
• İlk şiiri : Şarkısı-beyaz
• Yoğun imge kullanır.
• Aşk ve özgürlük odağında yazar.
• Zeka ve ince mizahtan ustaca yararlanır.
• Papirüs dergisi çıkardı.
Şiir : Üvercinka – Göçebe – Beni Öp Sonra Doğur Beni Sıcak Nal ve Güz Btiği – Sevda Sözleri
Deneme : Şapkam Dolu Çiçekle – Günübirlik – 99 Yüz 999.Gün – Üstü Kalsın
Mektup : On üç Günün Mektupları Antoloji : Mülkiyeli Şairler – 100 Aşk Şiiri
İlhan Berk
• İkinci Yeni Akımının habercisidir.
• Aşk ve Tarih ana temalardır.
• Kent, Sokak gibi olguları ayrıntılı bir somutlukla şiirleştirmiştir.
Şiir : Güneşi Yakanların Selamı – Günaydın Yeryüzü Türkiye Şarkısı – Galile Denizi – Çivi Yazısı Otağ – Mısırkalyoniğne – Aşıkane – Şenlikname İstanbul Kitabı – Deniz Eskisi – Delta ve Çocuk Otobygrf : Uzun Bir Adam
Günlük : El Yazılarına Vuruyor Güneş
Deneme : İnferno – Şairin Toprağı – Poetika - Logos
Edip Cansever
• Bireysellik ve yalnızlık şiirleri vardır.
• Oldukça uzun şiirler yazmıştır.
• İnsanın iç dünyasını işlemiştir.
• Varoluşçudur.
• Tasvir, öykü ve diyalog’a yer verir.
• Masa da Masaymış Ha – Yerçekimli Karanfil ile tanındı.
Şiir : İkindi üstü, Dirlik Düzenlik – Yerçekimli Karanfil Umutsuzlar Parkı – Petrol – Nerde Antigone Çağırılmayan Yakup – Ben Ruhi Bey Nasılım Düzyazı : Şiiri şiirler ölçmek
Ece Ayhan
• Modern şiirin en önemlilerinden
• Kendine özgü çağrışımlarla örülü şiirleri vardır.
• Sarışın Tarih – Karaşın – Gerçek Tarih
• Meçhul Öğrenci Anıtı şiiriyle sevildi.
Şiir : Kınar Hanımın Denizleri – Bakışsız Bir Kedi Kara Ortadokslular – Devlet ve Tabiat – Yort Savul Zambaklı Padişah – Çok Eski Adıyladır Deneme : Aynalı Denemeler – Bir Şiirin Bakır Çağı
Dipyazılar
Günlük : Başıbozuk Günceler Anlatı : Morötesi Requem Mülakat : Hay Hak! Söyleyişler
Turgut Uyar
• Hece ile de yazdı.
• Bireyin iç dünyasını, yalnızlığını eksen almıştır.
• Sınıfsal, siyasal mücadeleyi yansıttı.
• Göğe Bakma Durağı şiiri ile sevildi.
Şiir : Arz-ı Hal – Türkiyem – Dünyanın En Güzel Arabistnı Tütünler Islak – Her Pazartesi – Divan - Toplandılar İnceleme : Bir Şiirden
Düzyazı : Korkulu ustalık
Sezai Karakoç
• İslami düşünceyi gerçeküstücülükle kaynaştırmış.
• Mistisizm ve Evliya kıssalarından yararlanmış.
• Çarpıcı benzetme ve imgelere yer verir.
• Monna Rosa ile sevilmiştir.
Şiir : Körfez – Şahdamar – Hızırla Krık Saat – Sesler Taha’nın Kitabı – Gül Muşutusu – Ayinler Zaamana Adanmış Sözler
Deneme : Edebiyat Yazıları
İnceleme : Yunus Emre – Mehmet Akif - Mevlana
7. İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir (1954-60)
o Ataol Behramoğlu o İsmet Özel o Süreyya Berfe o Özkan Mert o Refik Durbaş o Nihat Behram
• Ozanlar kendini toplumun sözcüsü olarak görmüşlerdir.
• Şiirde slogana dayalı sert bir söyleyiş vardır.
• Marksizm ve komünizm Şiirin konusuna girdi.
• Şiirde içeriğe önem verildi.
• Geleneksel söyleyiş korundu.
• Umut ve Yarına İnanç – Direnme ve İsyan konuları vardır.
•
Ataol Behramoğlu
• Halkın Dostları ve Militan dergilerini çıkarıp yönetti.
• İşçi sınıfının sosyal sıkıntılarını anlattı.
• Yalın ve açık bir anlatım var.
• Yaşadıklarımdan Öğrendiğim Bir şey Var şiiriyle tanındı.
Şiir : Bir Ermeni General – Bir Gün Mutlaka Mustafa Suppi Destanı – Ne Yağmur Ne Şiirler Türkiye Üzgün Yurdum Güzel Yurdum Kuşatmada – İyi bir Yurttaş Aranıyor
Düzyazı : Yaşayan Bir Şiir – Şiirin Dili-Ana Dil – Utanıyorum Mekanik Gözyaşı
Nihat Behram
• Vatandaşlıktan çıkarılmıştır.
• Sonradan yeniden alıntı.
• Marksisttir.
Şiir : Hayatımız üzerine Şiirler–Fırtınayla Borayla Direniş Arkadaşlıklar – Dövüşe Dövüşe Yürünecek
Roman : Gurbet - Lanetli Ömrün Kırlangıçları İsmet Özel
• Halkın dostları dergisini çıkarmıştır.
• Toplumcu şiirin unutulmaz şiirlerini yazmıştır.
• İmge Yoğunluğu vardır.
• 74’ten sonra İslami ve mistik bir yöneliştedir.
• Başkaldırı, Özgürlük gibi temaları işledi
Şiir : Geceleyin Bir Koşu – Evet İsyan – Cinayetler Kitabı Celladıma Gülümserken - Erbain
Düzyazı : Şiir Okuma Kılavuzu
8. 1980 Sonrası Şiir
• Özgün imgelere başvuruldu.
• Sanatçılarda anlaşılma kaygısı yoktu.
• Kapalı anlatım benimsendi.
• Büyük harf ve noktalama işaretleri kullanıldı.
• Şiir araç değil amaçtır.
• Esas konu bireyin kendisidir.
Haydar Ergülen
• Üç çiçek dergisini çıkardı.
• Aşk, Kardeşlik Çocukluk gibi konularda yazdı.
• İmgeli mecazlı bir dil.
Şiir : Karşılığını bulamamış sorular – Sokak Prensesi Sırat Şiirleri – Eskiden Terzi – Ölüm bir Skandal Karton Valiz – Nar – Hafır ve Semender Deneme : Haziran Tekrar – Üvey Sokak – Düz Yazı:100
Eski Yazı – Trenler de Ahşaptır – Paradoks Diyaletik Hop :
Hüseyin Atlansoy
• Mistik ve Metafizikçi Şair.
• Metropol hayatını ironik bir biçimde ele almıştır.
Şiir : İntihar İlacı – Balkon Çıkmazında Efendilik Tarihi Şehir Konuşmaları – İlk Sözler – Kaçak Yolcu
Olay Çevresinde Oluşan Edebi Metinler
1. Anlatmaya Bağlı (Roman - Hikaye) A . Milli Edebiyat Zevk Ve Anlayışını
Sürdüren Eserler
o Yakup Kadri Karaosmanoğlu o Reşat Nuri Güntekin o Halide Edip Adıvar o Reşat Nuri Güntekin o Refik Halit Karay o Aka Gündüz
o Mithat Cemal Kuntay o Memduh Şevket Esendal
• Batı ölçülerine göre eserler verildi.
• Teknik bakımdan başarılı eserler yazıldı.
• Anadolu ve Anadolu insanı başarılı bir şekilde yansıtıldı.
• Hikayelerde Olay Hikayeciliği devam etmiştir.
• Yanlış batılılaşma, Doğu –batı çatışması, Halk-Aydın işlendi.
Memduh Şevket Esendal
• Çehov Tarzı öykünün ilk temsilcisi.
• Gözlem yeteneği vardır.
• Topluma ayna tutan bir sanatçıdır.
• Gereksiz süslemelerden kaçınmıştır.
• Dili konuma dilidir.
• Kişileri İstanbul Aksaray’da orta tabakadan seçmiştir.
• Edebiyatsız Edebiyat Yapmak
Öykü : Otlakçı – Mendil Altında – Hava Parası
Temiz Sevgiler – Ev Ona Yakıştı – İhtiyar Çilingir Bir Kucak Çilek – Bizim Nesine – Gödeli Mehmet Roman : Ayaşlı ve Kiracıları – Vassaf Bey - Miras
Mithat Cemal Kuntay
• Vatan Millet sevgisi temalı epik şiirleri vardır.
• En önemli yapıtı Üç istanbuldur.
• Meşrutiyet yıllarını anlatmıştır.
Roman : Üç İstanbul
Tiyatro : Kemal – Yirmi Sekiz Kanun-ı Evvel
B . Toplumcu Gerçekçi Eserler
o Sabahattin Ali Fakir Baykurt
o Kemal Tahir Sadri Ertem
o Orhan Kemal Yaşar Kemal
o Necati Cumalı Aziz Nesin
o Mahmut Makal Kemal Bilbaşar
o Samim Kocagöz Abbas Sayar
• Köylüden – işçiden söz edilmiştir.
• Sosyal Realizm akımının etkisi vardır.
• Tezli Romanlar yazılmış.
• Ağa-Köylü çatışması – Köy sorunları- Zengin Fakir karşıtı
Gibi konular ele alınmıştır.
• Gözleme dayalı bir anlatım vardır.
• Siyasi ideolojiler ön plandadır.
• Köy enstitülerinde yetişen yazarlar vardır.
Sadri Ertem
• 1930lu yıllarda köylü, işçinin sıkıntılarını alan romanlar yazdı.
• Estetiği düşünmemiştir.
• G**’e G** demiştir
Hikaye : Silindir Şapka Giyen köylü – Bir Şehrin Ruhu Bay Virgül – Bacayı indir Bacayı
Roman : Çıkrıklar Durunca – Bir varmış bir yokmuş Düşkünler – Yol arkadaşlar
Sabahattin Ali
• Toplumcu gerçekçi bir yazardır.
• İnsan zavallılığını ve gücünü yazmıştır.
• Markopaşa adlı dergiyi çıkarmışlardır.
Hikaye : Değirmen – Kağnı – Ses – Yeni Dünya – Sırça Köşk Roman : Kuyucaklı Yusuf – İçimizdeki Şeytan – KürkMadonna Kemal Tahir
• Toplumcu gerçekçi bir romancıdır.
• Hapishane yaşamını, kurtuluş savaşını konu edinmiştir.
• Tasvire önem verir.
• Dili sadedir.
Roman : Devlet Ana – Yorgun Savaşçı – Esir Şehrin İnsanları Rahmet Yolları Kesti – Eski Şehrin Mahpusu Bozkırdaki Çekirdek – Kurt Kanunu – Yol Ayrımı Aziz Nesin
• Markopaşa adlı bir mizah dergisi çıkarmışlardır
• Toplumcu gerçekçi
• Dünyaca tanınmıştır.
Roman : Yaşar ne yaşar ne yaşamaz - Zübük
Hikaye : Toros Canavarı – Damda Deli Var – Fil Hamdi Sizin Memlekette Eşek Yok mu?
Orhan Kemal
• Kişileri yerel sözcüklerle konuşturmada ustadır.
• Çukurova yazarıdır.
• Tarımda makineleşmeyi, işsizlik sorunlarını konu edindi.
Roman : Baba Evi – Murtaza – Cemile – Bereketli Topraklar Hanımın Çiftliği
Hikaye : Ekmek Kavgası – 72.Koğuş – Önce Ekmek
Yaşar Kemal
• Cumhuriyetteki röportajlarıyla tanındı.
• İnce Mehmet büyük yankı uyandırdı.
• Çukurova bölgesini ve bu bölgenin toplumsal gerçekliklerini ortaya koymuştur.
• Al Gözlüm Seyreyle Salih romanıyla ilk kez Çukurova dışına çıktı.
• Teneke Romanı
Çukurovadaki ağalara karşı gelen idealist kaymakam.
• Destan, Ağıt, Halk Öykülerinden yararlanmıştır Bunu Çağdaş Roman tekniğiyle buluşturmuştur.
• İmge ve Mitlere yer verir.
• Anlatımı canlı kılmıştır.
Roman : İnce Memed – Teneke – Deniz Küstü - Çakırcalı Efe
“Dağın Öteki Yüzü” üçlemesi
“Akçasazın Ağaları” dizisi
“Hüyükteki Nar Ağacı” üçlemesi Ağrı dağı Efsanesi – Binboğa Efesanesi Hikaye : Sarı Sıcak
Derleme : Ağıtlar – Üç Anadolu Efsanesi Röportaj : Bu Diyar Baştan Başa Deneme : Taş Çatlasa
Necati Cumalı
• Ege Bölgesinin kırsal insanlarının sorunlarını işlemiştir.
• Susuz Yaz adlı eseri sinema-tiyatro ve hikayedir.
Şiir : Kızılçullu Yolu – Harbe Gidenin Şarkıları Roman : Tütün Zamanı – Yağmurlar Ve Topraklar
Acı Tütün – Viran Dağlar
Hikaye : Ay Büyürken Uyuyamam – Dila Hanım Tiyatro : Susuz Yaz – Nalınlar – Boş Beşik – Ezik Otlar
Fakir Baykurt
• Köy Enstitüsü çıkışlıdır.
• Orta Anadolu bölgesini konu edinmiştir.
• İnsanları aydınlatmayı görev edinmiştir.
Roman : Yılanların Öcü – Irazca’nın Dirliği Onuncu Köy – Tırpan - Kaplumbağalar Abbas Sayar
• Şiirle başlamıştır, roman’a geçmiştir.
• Köy gerçekliğini kendine has üslupla dile getirir.
• Yılkı Atı ile sevildi.
Roman : Yılkı Atı – Çelo – Can Şenliği – Dik Bayır
Tarlabaşı Salkım Saçak – Anılarda Yumak Yumak Hikaye : Yorganımı Sıkı Sar
C . Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Eserler
o Peyami Safa Ahmet Hamdi Tanpınar o Tarık Buğra Mustafa Kutlu
o Selim İleri
• Psikoloji biliminin olanaklarından yararlanılmıştır.
• Psikolojik tahliller önemli yer tutar.
• Ruhsal portrelere önem verilir.
Peyami Safa
• Psikolojik Roman türünün usta ismidir.
• Roman tekniği oldukça gelişmiştir.
• Fatih Harbiye
Batılı olamayan ama doğuda da kalamamış türk toplumu
• Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
Hasta bir gencin psikolojisini anlattığı eser.
• Olaydan çok psikolojik tahlillere önem verir.
Roman : Dokuzuncu Hariciye Koğuşu – Biz İnsanlar Matmazel Noraliya’nın Koltuğu – Sözde Kızlar Bir Tereddütün Romanı – Fatih Harbiye Yalnızız – Mahşer – Süngülerin Gölgesinde Deneme : Eğitim – Gençlik – Üniversite
Makale : Sanat – Edebiyat - Tenkit Tarık Buğra
• Öykü ve romanlarında Türk toplumunun tarihine yönelmiştir.
• Olay hikayesicisidir.
• Küçük Ağa
Kurtuluş savaşı yılları
• Osmancık
Osmanlı Devleti’nin kuruluşu
Hikaye : Yarın Diye Bir Şey Yoktur – Siyah Kehribar Oğlumuz
Roman : Küçük Ağa – Küçük Ağa Ankara’da – Osmancık Firavun İmanı – İbişin Rüyası
Abdülhak Şinasi Hisar
• Hatıra, Geçmişe Özlem, Tasvir Ve Kültür önemli ögeler.
• Süslü, sanatlı ve uzun cümleleri vardır.
• Fehim Bey ve Biz
Sıra dışı kişilere ve bu kişilerin iç çatışmalarına yer verir.
• Çamlıca’daki Eniştemiz – Ali Nizami Beyin Alafrangalığı
Kahramanlar tuhaf ve içe dök ve siliktir Roman : Fehim Bey ve Biz – Çamlıca’daki Eniştemiz
Ali Nizami Beyin Alafrangalığı ve Şeyhliği Anı : Boğaziçi Mektupları – Boğaziçi Yalıları Mustafa Kutlu
• Hikayelerinde iç konuşmalar vardır.
• Dergah dergisini çıkarmaktadır.
Roman : Ortadaki Adam – Gönül İşi – Yokuşa Akan Sular Yoksulluk İçimizde – Ya Tahammül Ya Sefer - Sır Bu Böyledir – Arka Kapak Yazıları – Uzun Hikaye Deneme : Şehir Mektupları
Selim İleri
• Cumartesi Yalnızlığı adlı öykü kitabıyla dikkatleri çekti.
• Modernist ögelere yer verdi.
• Romanlarında bireyler arasındaki iletişimsizliği işlemiştir.
Hikaye : Cumartesi Yalnızlığı – Pastırma Yazı Dostukların Son Günü – Son Yaz Akşamları Eski Defterlerde Solmuş Çiçekler
Bir Denizin Eteklerinde
Roman : Destan Gönüller – Her Gece Bodrum Cehennem Kraliçesi – Ölüm İlişkileri Yalancı Şafak – Bir Akşam Alacası Kanatlarında Yalnız Benim Olsaydın Anı : Annem İçin – Anılar Issız ve Yağmurlu
Ç . Modernizmi Esas Alan Eserler
o Orhan Pamuk Yusuf Atılgan o Oğuz Atay Rasim Özdenören o Sait Faik Abasıyanık Memduh Şevket Esendal o Halikarnas Balıkçısı Mustafa Necati Sepetçioğlu o Bilge Karasu Nezihe Meriç
o Buket Uzuner Füruzan Tekil o Pınar Kür İnci Aral
o Adalet Ağaoğlu İhsan Oktay Anar o Ayşe Kulin Elif Şafak
• “Ben”i ortaya çıkarır.
• Topluma ait değerleri ortaya çıkara amacı yoktur.
• Kişilerin psikolojik özellikleri ön plandadır.
• Simgesel anlatım benimsenir.
• Birey bunalımları, yalnızlığı anlatılır.
• Yeniye Yönelim vardır.
Orhan Pamuk
• 2006’da Nobel Edebiyat Ödülü aldı.
• Postmodern yaklaşımlarıyla dikkat çeker.
• Doğu batı sorununu kültürel açıdan ele alır.
• Aydın kesmi anlatır.
• Zor anlaşılan romanlar yazmıştır.
• Cevdet Bey ve Oğulları
II.Abdülhamitten 12 Mart’a kadar bir ailenin yaşamı.
• Kara Kitap
Simgesel değerlerle yüklüdür
• Beyaz Kale
Tarihsel roman özelliği taşır.
Roman : Cevdet Bey ve Oğulları – Sessiz Ev – Beyaz Kale Kara Kitap – Benim Adım Kırmızı
Kar – Masumiyet Müzesi – Yeni Hayat Anı : İstanbul
Deneme : Manzaradan Parçalar – Saf ve Düşünceli Romancı Senaryo : Öteki Renkler
Sait Faik Abasıyanık
• Çağdaş öykücülüğün öncüleri.
• Çehov (Durum) öyküsünün temsilcisidir.
• Bazı Öykülerde Gerçeküstü ögeler öne çıkar Hikaye : Semaver – Sarnıç – Mahalle Kahvesi
Tüneldeki Çocuk – Şahmerdan – Lüzumsuz Adam Havada Bulut – Kumpanya – Son Kuşlar
Alemdağ’da Var bir Yılan – Az Şekerli Roman : Medar-ı Maişet Motoru – Kayıp Arnıyor Şiir : Şimdi Sevişme Vakti
Röportaj : Mahkeme Kapısı Memduh Şevket Esendal
• Durum öykücülüğünün ilk ustasıdır.
• Halkın içinden kişileri konu edindi.
• Sade bir dil.
• Toplumun çektiği sıkıntıları dile getirdi
• Komiser ve Haşmet Gülkokan ile sevildi.
Hikaye : Otlakçı – Mendil Altında – Temiz Sevgiler Ev Ona Yakıştı
Roman : Ayyaşlı ve Kiracıları - Miras
Halikarnas Balıkçısı
• Deniz Öyküleri ile tanınır.
• Bodrum ve Ege Denizi Efsanelerini anlatmıştır.
• Tekniğe çok önem vermez.
• Şiirsel Destansı bir anlatımı var.
Hikaye : Merhaba Akdeniz – Ege Kıyılarından – Yaşasın Deniz Egenin Dibi – Gülen Ada – Gençlik Denizlerinde Roman : Aganta Burina Burinata – Ötelerin Çocuğu
Uluç Reis – Turgut Reis – Deniz Gurbetçileri Anı : Mavi Sürgün
Mustafa Necati Sepetçioğlu
• Türk Tarihini konu edinir.
Roman : Kilit – Anahtar – Kapı – Konak – Çatı Üçler * Yediler – Bu Atlı Geçide Gider Bilge Karasu
• Ben merkezli hikayeler yazmıştır.
Hikaye : Troya’da Ölüm Vardı – Kılavuz – Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı – Göçmüş Kediler Bahçesi Narla İncire Gazel
Nezihe Meriç
• Çehov tarzı hikaye verir.
• İç yalnızlığını sürdüren genç kızları anlatmıştır.
Hikaye : Bozbulanık – Topal Koşma – Menekşeli Bilinç Dumanaltı – Bir Kara Derin Suyu - Yandırma Yusuf Atılgan
• Yalnızlık ve Psikolojik Yabancılaşmayı konu edinir.
• Anayurt Oteli
Kahramanı: Zebercet
• Aylak Adam
Kahramanı: C
Hikaye : Bodur Minareden Öte
Roman : Aylak Adam – Anayurt Oteli - Canistan Oğuz Atay
• Toplum kurallarıyla çatışan aydınların iç dünyasını işler.
• İroni ve ince alay vardır.
• Tutunamayanlar romanı ile postmodern romanın önü açıldı.
Hikaye : Korkuyu Beklerken
Roman : Tutunamayanlar – Tehlikeli Oyunlar Bir Bilim Adamının Romanı
Adalet Ağaoğlu
• Yeni anlatım olanakları denemiştir.
• Romanların kahramanı aydınlardır.
• Korku, Ölüm, Kadın erkek ilişkileri, özveri gibi konuları iç içe vermiştir.
• Cinsel Konuları da sıkça işler.
Hikaye : Yüksek Gerilim – Sessizliğin İlk Sesi – Hadi Gidelim Hayatı Savunma Biçimleri
Roman : Ölmeye Yatmak – Fikrimin İnce Gülü Bir Düğün Gecesi – Yaz Sonu – Üç Beş Kişi Ruh Üşümesi – Romantik Bir Viyana Yazı Tiyatro : Yaşamak – Evcilik Oyunu
İnci Aral
• Sosyal, Siyasi, Ailevi olayları postmodern yöntemle ele alır.
• Ölü Erkek Kuşlar ve Yeni Yalan Zamanlar
Kadın Duyarlılığını, kadın kimliğini yansıtır.
• Hiçbir Aşk Hiçbir Ölüm
Bir annenin kırılma noktasına gelen kızı ile ilişkisi.
Hikaye : Ağda Zamanı – Uykusuzlar – Kıran Resimleri Sevginin Eşsiz Kışı – Gölgede 40 Derece Roman : Ölü Erkek Kuşlar – Yeni Yalan Zamanlar
Hiçbir Aşk Hiçbir Ölüm – Mor – Taş ve Ten Şarkını Söylediğin Zaman
Pınar Kür
• Toplumsal sorunları ve kadınların bireysel dertlerini temel alır.
• Psikolojik tahliller yapar.
• Cinselliği ön plana çıkarır.
• Yarın Yarın
Melek’in 12 Mart darbesi serüveni.
Hikaye : Bir Deli Ağaç – Akışı Olmayan Sular Hayalet Öyküleri
Roman : Yarın Yarın – Küçük Oyuncu – Asılacak Kadın Bitmeyen Aşk – Bir Cinayet Romanı
Buket Uzuner
• Düşsel romanlarıyla üstlenmiştir.
• Kişileri alegoriktir
Hikaye : Güneş Yiyen Çingene – Şairler Şehri
Karayel Hüznü – Benim Adım Mayıs – İstanbul Blues Roman : Kumral Ada Mavi Tuna – Uzun Beyaz Bulut-Gelibolu
Balık İzlerinin Sesleri İhsan Oktay Anar
• Felsefeyi edebiyata sokmuştur.
• Romanların konusu tarihtendi.
• Puslu Kıtalar Atlası
Venedik kökenli kahraman vardır.
Roman : Puslu Kıtalar Atlası – Efrasıyab’ın Hikayeleri Amat – Suskunlar – Kitabü’l Hiyel – Yedinci Gün Ayşe Kulin
• Biyografi yazarı olarak ünlenmiştir.
• Romanlarını sosyal ve siyasal olaylar içinde yoğurmuştur.
Hikaye : Geniş Zamanlar – Güneşe Dön Yüzünü
Roman : Bir Tatlu Huzur – Adı Aylin – Sevdalinka – Füreya Nefes Nefese – Umut – Gece Sesleri – Veda Köprü – Bir Gün
Elif Şafak
• Bit Palas
Yalnızlık, Yabancılık, Dil ve roman üzerine yazıldı.
• Pinhan
Tarih ile fantezi karıştı.
• Şehrin Aynaları ve Mehrem
Kent insanının iç çatışması
• Araf
Kimlik Bunalımı
• Baba ve Piç
Bir İstanbul ailesinin hikayesi
Roman : Pinhan – Şehrin Aydanları – Mahrem – Bit Palas Araf – Baba ve Piç – Siyah Süt – Aşk – İskender Deneme : Firarperest – Med Cezir - Şemspare
Göstermeye Bağlı Edebi Metinler (Tiyatro)
Haldun Taner
• Öykü ve Roman yazarı
• Çağının sorunlarını ortaya koyar.
• Epik tiyatronun – Kabare tiyatrosunun öncüsüdür.
Öykü : Yaşasın Demokrasi – Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu On İkiye Bir Var – Sancho’nun Sabah Yürüyüşü Tiyatro : Keşanlı Ali Destanı – Günün Adamı – Dışardakiler
Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım Huzur Çıkmazı – Fazilet Eczanesi Anı : Ölür ise Ten Ölür Canlar Ölesi Değil Turan Oflazoğlu
• Oyunların konusu köyden ve Türk tarihindendir.
Tiyatro : IV.Murat – Deli İbrahim – Genç Osman Kösem Sultan – Bizans Düştü
Turgut Özakman
• Türk tarihinin çeşitli evrelerini ele almıştır.
Tiyatro : Pembe Evin Kaderi – Ben Mimar Sinan Ah şu Gençler – Duvarların Ötesinde Roman : Şu Çılgın Türkler – Diriliş Çanakkale 1915 Orhan Asena
• Tanrılar ve İnsanlar ile ünlenmiştir.
• Tarihten alır konularını
Tiyatro : Tohum ve Toprak – Hürrem Sultan
Tanrılar ve İnsanlar – Fadik Kız – Karacağoğlan Atçalı Kel MehmetS
