Kur’an-ı Kerim’de Hitabet İlkeleri

Kur’an-ı Kerim’de Hitabet İlkeleri

 Sözlerin en güzeli Kur’an-ı Kerim’dir.

 Kur’an’ın muhatabı tüm insanlardır.

 Onu en güzel şekilde tebliğ eden Hz.

Muhammed’dir.

 Din görevlilerinin tebliğ ve irşatta

benimseyeceği metot Kur’an’ın ve

Peygamberimizin yaklaşımı olmalıdır.

Kur’an’dan Hitabet İlkeleri:



Hakkı batıldan ayıran söz söyleme



Etkili ve güzel konuşma



Kırıcı olmama, saygılı olma



Delillerle konuşma



Birleştirici olma



Güvenilir kaynaklardan bilgi alma



Söz ve davranışların birbirine uygunluğu



İnsanları düşünmeye yönlendirme

Hakkı batıldan ayırma

 “…bu Kur’an, hak ile batılı birbirinden

ayıran, neyin doğru neyin yanlış olduğunu ortaya koyan ilahi bir kelamdır.”

Tarık / 13. Ayet

 Verilecek mesaj, doğru anlaşılır ve net

olmalıdır.

Etkili ve güzel konuşma

 “(Ey Peygamber) Allah onların

kalplerindekileri gerçek niyet ve maksatları çok iyi bilir. Şu halde en onların

söylediklerine itibar etme ama yine de

onlara öğüt ver ve onlarla öyle bir konuş ki vicdanları sızlasın”

Nisa / 63.ayet

 Dini hitabette öğüt vermek esastır.

Konuşmanın tesirli olması gereklidir. Hatip konuşmasında samimi olmalı, akıcı ve

etkileyici bir üslup kullanmalıdır.

 Kur’an farklı yerlerde farklı hitaplarda

bulunmuştur. «Ey insanlar, ey nebi» gibi

Kırıcı olmama, saygılı olma

 “Ona yumuşak söz söyleyin belki öğüt alır, yahut korkar”

Taha/44

 Kırıcı ve itham edici konuşmalardan

kaçınmalıdır. Görüş ve düşüncelerini güzel bir şekilde anlatmalı, muhataplarının

görüşlerine saygılı olmalıdır.

Delillerle konuşma

 “Yahudiler Cennete sadece Yahudiler girecek diyorlar. Öte yandan Hristiyanlar da cennete sadece Hristiyanlar girecek diye iddia ediyorlar. Oysa bu iddialar onların boş kuruntulardan ibarettir. (Ey Peygamber ) deki onlara: eğer bu iddianızda samimiyseniz ortaya bir delil koyun da görelim”

Bakara/111

 Konuşmanın inandırıcı olması kabul görmesi

için delillerle konuşmak gerekir.

 “Haydi diyelim ki siz çok az bilgi sahibi

olduğunuz konularda tartıştınız; peki ya şimdi hakkında hiç bilginiz olmayan bir konuda ne diye ileri geri konuşuyorsunuz? Gerçeği Allah biliyor, ama siz bilmiyorsunuz.”

Al-i İmran 66

 Bilgimiz olmayan konularda görüş

bildirmekten kaçınmalıyız

Konuşurken birleştirici olma, dışlayıcı ifadelerden kaçınma

 “Ey müminler Allah’a ve elçisine itaat edin;

aranızda çekişip birbirinize düşmeyin. Aksi halde yıpranır güç kaybedip dağılırsınız.

Allah yolunda karşılaştığınız sıkıntı ve zorluklara göğüs gerin Allah zor zamanda

sabredenlerle beraberdir.

Enfal/46

 Toplumda ayrılıklara sebep olabilecek

ifadelerden kaçınmalıdır.

Anlatılacak konuyla ilgili bilgileri güvenilir kaynaklardan alma:

 “(Ey müminler) dini ve ahlaki duyarlılığı zayıf birisi size önemli bir haber getirdiğinde o haberin doğru olup olmadığını iyice araştırın.

Yoksa işin aslını bilip etmeden birtakım insanlara zarar verirsiniz, sonra da yaptığınıza pişman olursunuz”

Hucurat/6

 Verdiğimiz bilgiler sağlam kaynaklara

dayanmalıdır.

Söz ve davranışların birbirine uygun olması:

 “Demek ki siz kendinizi göz ardı edip iyilik ve dindarlığı hep başkalarına öğütlüyorsunuz, öyle mi?...”

Bakara/44

 Sözlerin etkili olabilmesi için davranışlar ile

sözlerin çelişmemesi gerekir.

İnsanları düşünmeye yöneltme

 “Nitekim bu kimseler her hal ve ahvalde Allah’ı anarlar; göklerin ve yerin yaratılışı hakkında düşünürler ve Rabbimiz derler,

«Sen bu kainatı boş yere yaratmadın. Sen yüceler yücesisin. Bizi cehennem ateşinden muhafaza buyur»”

Al-i İmran/191

 Kur’an da «Düşünmezler mi? Bilmezler mi?»

gibi ifadelerle insanın düşünmesi ve aklını

kullanması istenmiştir.