HESAP TABLOSU PROGRAMLARI

HESAP TABLOSU PROGRAMLARI

BĠLGĠSAYAR ORTAMINDA YARATILAN

ELEKTRONĠK ÇALIġMA SAYFALARI

HESAP TABLOSU PPROGRAMLARI

 Lotus 1-2-3

 Quattro Pro

 MS Excel

 Girilen veriler, tablolar halinde düzenlenerek iĢlem yapılır.

MS-EXCEL

 Excel bir Hesap Tablosu (spreadsheet) programıdır.

 Excel her türlü veriyi (özellikle sayısal verileri) Tablolar ya da listeler halinde tutar.

(Bu verilerle ilgili ihtiyaç duyulan tüm hesaplamaları ve analizleri yapma imkanı sunan bir uygulama programıdır. )

 Excel ile, verilerle ilgili grafikler çizebilir, kolay ve hızlı bir

Ģekilde raporlar, özetler hazırlanabilir. Ġstenilen verilere

kolayca ulaĢılır, sıralanır ve sorgulanır.

MS-EXCEL ile Kaydedilen Dosya Türleri ^:

 ^XLS : Excel ÇalıĢma Tablosu

 XLSX : Excel 2007 XML ÇalıĢma Kitabı

 ^XLT : Excel ġablon Dosyası

 ^XLM : Excel Makro Dosyası

 XLW : Excel ÇalıĢma Kitabı

 ^XML : Microsoft Office Excel Dosyası

 ^CSV : Virgülle AyrılmıĢ Veriler

 ÇalıĢma Kitabı: Excel’de oluĢturulmuĢ bir dosya, bir çalıĢma kitabıdır. ÇalıĢma kitabı çalıĢma sayfalarından meydana gelir.

 ÇalıĢma Sayfası: (Worksheet, Tablo) : Excel'in temel çalıĢma ortamıdır. Veriler bu çalıĢma alanının hücrelerine girilir.

ÇalıĢma sayfaları arasında geçiĢ yapmak için, alt kısımda yan yana dizili olan düğmeler kullanılır (Sayfa1, Sayfa2, Sayfa3,..).

Bir çalıĢma kitabında 255 çalıĢma sayfası açılabilir.

 Satır, Sütun: Excel sayfası satır ve sütunlardan oluĢan bir tablodur. ÇalıĢma sayfası 256 tane sütuna ve 65536 satıra sahiptir.

 Hücre (Cell) : Satırların ve sütunların kesiĢtikleri her bir kutuya

verilen isimdir. Bu kutular A1, A2, K15 gibi adreslerle gösterilir.

Her Excel sayfasının harflerden oluĢan sütun adresleri ve rakamlardan oluĢan satır adresleri vardır.

Böylece her hücrenin bir

adresi bulunur. Bu adresler

kullanılarak hesaplamalar ve

bağlantılar oluĢturulur.

MENÜ ARAÇ ÇUBUĞU (MENU BAR)

TEMEL DOSYA ĠġLEMLERĠ

Yeni bir ÇalıĢma Kitabı OluĢturmak

Mevcut Bir ÇalıĢma Kitabını Açmak

ÇalıĢma Kitabını Kaydetmek

ÇalıĢma Kitabını Yeni Adla Kaydetmek

ÇalıĢma Kitabını Kapatmak

SATIR-SÜTUN-HÜCRE SEÇME

Bir satırı veya satırları seçmek için "Satır Numaraları"nın üzerine basılır. ArdıĢık satırları seçmek için baĢlangıç ve bitiĢ satırı seçildikten sonra fare uygun biçimde kaydırılır.

Bir sütunu veya sütunları seçmek için "Sütun BaĢlığı"nın üzerine basılır ArdıĢık sütunları seçmek için baĢlangıç ve bitiĢ sütunu seçildikten sonra fare uygun biçimde kaydırılır.

Yanyana hücreleri seçmek için fare seçimin yapılacağı köĢelerden birisine getirilip, çapraz biçimde fare kaydırılır.

Yanyana olmayan satırları/sütunları/hücreleri seçmek için

önce Ctrl tuĢuna basılır, parmak kaldırılmadan seçilmek istenen

satırlar/sütunlar/hücreler seçilir.

SATIR-SÜTUN BOYUTLANDIRILMASI

ÇalıĢma sayfasında kullanılan satır yüksekliklerinin ayarlanması için;

Birinci yöntem:

Satır numaralarının ve Sütün harflerinin arasındaki çizgi üzerine gelinir ve Ġmleç ucundaki ok artı iĢareti biçimine gelince, farenin sol tuĢuna basılır ve istenilen sütün geniĢliği veya satır yüksekliğine ayarlamak için fare aĢağı veya yukarı çekilir.

Ġkinci yöntem:

1. Yüksekliğini değiĢtirmek istediğiniz satırlardan en az birer hücre seçin.

2. Menü Araç çubuğundan "Biçim/Satır/Yükseklik" yani Menü bar dan (Format/Row/Height) komutu seçilir.

3. Satır yüksekliğine bir değer yazın ve "OK" (Tamam) düğmesine basın.

ARDIġIK SAYI ÜRETME

0, 1, 2, 3, ...

0, 2, 4, 6, ...

3, 8, 13, 18, ……. Gibi ardıĢık sayı üretilmesi.

⁺

ArdıĢık iki rakam seçilir ve seçim kutusunun

sağ alttaki siyah noktadan itibaren fare

aĢağıya doğru sürüklenerek istenilen kadar

ardıĢık sayı üretilir.

EXCEL’DE ARĠTMETĠKSEL VE MANTIKSAL ĠġLEMLER

Aritmetik ve mantıksal iĢlem yapılacak hücreye formül girilebilmesi için hücreye önce “ = “ iĢareti girilir. Bu Excel'in en önemli özelliklerindendir. Çünkü formül diğer hücreler içindeki veriler üzerinde istediğiniz iĢlemi yapmanızı sağlar. Formül giriĢi doğrudan hücreye yapılacağı gibi formül çubuğu aracılığı ile de yapılabilir.

Örnek olarak; A1 ve B1 hücrelerindeki iki sayının toplamı sonucunu C1 hücresine yazdırmak için:

1. C1 hücresine gelinir,

2. Formülü =A1+B1 Ģeklinde yazılıp, enter tuĢuna basılır.

HAZIR FONKSĠYONLARI KULLANMA

Fonksiyonlar önceden tanımlanmıĢ formüllerdir.

Topla Fonksiyonu [TOPLA ()]

Eğer kullanılmak istenen hazır fonksiyonun özelliklerini biliniyorsa formül çubuğuna formül doğrudan yazılabilir. Eğer bilinmiyorsa

"Ekle" (Insert) menüsündeki "ĠĢlev" (Function) komutundan veya simgesini kullanarak istenilen fonksiyona ulaĢılır. Komutu

vermeden önce kendisi için formül hazırlamak istediğiniz hücreyi aktif hücre durumuna getirmeniz gerekir.

=B1+B2+B3+...+B9 =TOPLA(B1:B9)

HAZIR FONKSĠYONLARI KULLANMA

1. Hücre seçimi yapılır.

2. ĠĢlev (formül) ekle simgesi tıklanır.

3. Ġstenilen hazır fonksiyon

seçilerek iĢlem yapılır.

A1 -den E1’e kadar olan sayıların toplamlarını F1 hücresine yazdırmak için F1 hücresine;

=TOPLA (A1 : E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

A1 -ile E1 hücrelerindeki sayıların toplamlarını F1 hücresine yazdırmak için F1 hücresine;

=TOPLA (A1 ; E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

=SUM(A5:A10;B5:B10) : ?

Toplama iĢlemi : Belirtilen hücrelerdeki sayıların toplamını bulur.

Kullanım Ģekli : = TOPLA(hücre veya bölge adları)

 Excel’in bir çok hazır fonksiyonu vardır. Bu hazır fonksiyonlara ulaĢmak için Ekle/ĠĢlev komutunu vermek gerekir. Mantıksal fonksiyonlar; DEĞĠL, DOĞRU, EĞER, VE, YA DA ve YANLIġ tan oluĢmaktadır. Bu fonksiyonlardan çok kullanılanları ele alınacaktır.

Mantıksal Fonksiyonlar

 Bu fonksiyon, verilen koĢulları kontrol ederek tümü de doğru ise “doğru”(True); sadece biri bile yanlıĢsa “yanlıĢ” (FALSE) değerini geri döndürür. (geri döndürür yani ; girildiği hücreye bu değeri yazar.)

VE – AND (koĢul1; koĢul2;...koĢuln) FONKSĠYONU

B5 deki değeri 9 yaptığınızda koĢul doğrulanacak ve geri dönen değer “doğru” ya

dönecektir.

 Uygulamada çok faydalı ve çok kullanılan bir excel fonksiyonudur. KoĢul1 doğru ise değer1; doğru değilse değer2 atanır. KoĢul1 bir sabit sayı, bir ifade ya da baĢka bir eğer fonksiyonu olabilir.

B1’e 15 C1’e 20 değerleri girilmiĢ, E1’e “büyük”, E2’ye ise “küçük”

yazılmıĢtır. Daha sonra C3 hücresine =EĞER(B1+C1>50;E1;E2) mantıksal fonksiyonu girilmiĢtir.

Bu iliĢkide B1+C1 toplam 50 den büyük ise E1 içeriği, değilse E2 içeriği

ĠÇ ĠÇE EĞER KULLANIMI: =Eğer(KoĢul; ġart Sağlandı ise iĢlem;

Eğer(KoĢul; ġart Sağlandı ise iĢlem; Eğer(KoĢul; ġart Sağlandı ise iĢlem; Eğer(KoĢul; ġart Sağlandı ise iĢlem; Eğer hiç biri sağlanmadı ise iĢlem)))) (Kaç parantez açılmıĢ ise o kadar kapatılmalıdır.)

Bir önceki Eğer örneğinde yalnızca iki alternatif vardır.

Ancak bazı durumlarda koĢul sayısı ikiden çok fazla olabilir. O

zaman iç içe Eğer kullanmalıdır. KoĢul sayısını istenildiği kadar

artırılabilir.

EĞER (ĠÇ ĠÇE )

=EĞER(A12>=95;"AA";EĞER(A12>=89;"BA";EĞER

(A12>=82;"BB";EĞER(A12>=75;"CB";EĞER(A12>

 Aldığı koĢulları kontrol eder, koĢulların biri bile doğru olsa

“doğru” değerini, hepsi yanlıĢsa “yanlıĢ” değerini geri döndürür.

YA DA - OR (KoĢul1, koĢul2, ...koĢul n) Fonksiyonu

Verilen mantıksal sabitin tersini elde eder. KoĢul olarak verilmiĢ ise sonuç doğru ise yanlıĢ, yanlıĢ ise doğru yapar.

NOT - DEĞĠL (mantıksal sabit ya da koĢul) Fonksiyonu

DEĞĠL -NOT - (mantıksal sabit ya da koĢul) Fonksiyonu

 Hedef ara özelliği Excel’in pek bilinmeyen ancak kullanıĢlı bir özelliğidir. Formülden elde etmek istediğiniz sonuç biliyor ancak bu sonucu elde etmek için formüle hangi giriĢ değerinin gerektiğinden emin olunamadığı durumlarda Hedef Arama özelliği kullanılabilir.

Hedef Ara (Goal Seek) Fonksiyonu

28

Tek bilinmeyenli denklemlerin çözümü, bir baĢka değiĢ ile belirli bir değeri elde etmek için gerekli olan giriĢ değerininin bulunması Excel’e otomatik olarak yaptırılabilir.

Bunun için 2003 versiyonunda;

Araçlar > Hedef ara…

2007 Versiyonunda;

Veri > Durum çözümlemesi > Hedef ara menü adımları ile Hedef Ara ekranına ulaĢılmalıdır.

Hedef Ara Fonksiyonu

Örnek: BaĢabaĢ noktası için aĢağıdaki gibi giriĢler yapıldığını varsayalım :

Hedef Ara (Goal Seek) Fonksiyonu

BaĢabaĢ noktası iĢletmenin hangi satıĢ hacminde kâra geçtiğini ifade

ettiğine göre baĢabaĢ noktasında kârın sıfır olması gereklidir. Kârın

sıfır olduğu satıĢ hacmini bulmak için Hedef Ara ekranında Hücre

kısmında çözüm bulmak istediğimiz formülün olduğu hücre girilir,

Sonuç hücre kısmında bu formülün ulaĢmasını istediğimiz değer girilir

Hedef Ara Fonksiyonu

Eğer karĢılaĢılan problem ikiden fazla değiĢken içeriyor ise Çözücü fonksiyonu kullanılmalıdır.

Çözücü’ fonksiyonu ile de bir hücrenin değerini ya belli bir değere ya da maksimize / minimize edilmeye çalıĢılır.

Excel’de Araçlar >

Çözücü… menü adımları

takip edildiği takdirde

Çözücü Parametreleri

ekranına ulaĢılır.

 Örneğin, biraz borç almanız gerektiğini varsayalım. Ne kadar para istediğinizi, borcu ne kadar sürede geri ödemek istediğinizi ve her ay ne kadar ödeme yapabileceğinizi biliyorsunuz. Borç hedefinize ulaĢmak için ne kadarlık bir faiz oranıyla para bulmanız gerektiğini saptamak için Hedef Arama'yı kullanabilirsiniz.

Hedef Ara Fonksiyonu

Örnek: Bir öğrencinin belli bir not ortalamasını tutturabilmesi için bir dersten alması gereken notun hesaplanmasında da Hedef Ara fonksiyonu kullanılabilir.

Hedef Ara Fonksiyonu



Hedef Ara (Goal Seek) Fonksiyonu

( ) ^x 3 1 f x x e x

Örnek: fonksiyonunun -1< x <0

arasındaki kökünü EXCEL'de Heder Ara komutunu kullanarak

bulunuz.

Matematik ĠĢlevleri

Mutlak : Bir sayının mutlak değerini verir.

Kullanımı: Mutlak (sayı)

Yuvarla : Bir sayıyı belirlenen sayıda basamağa yuvarlar.

Kullanımı: Yuvarla (sayı; basamak sayısı)

Matematik ĠĢlevleri

Tamsayı : Bir sayıyı aĢağıya doğru en yakın tamsayıya yuvarlar.

Kullanımı: Tamsayı (sayı)

Mod : Tamsayı vermeyen bir bölme iĢleminde kalanı bulmak için kullanılır.

Kullanımı: Mod (sayı; bölen)

Matematik ĠĢlevleri

Bölüm : Bir bölmenin tamsayı kısmını verir. Bir bölmenin kalanını atılmak istediğinde bu iĢlev kullanılabilir.

Kullanımı: Bölüm (sayı; bölen)

Çarpım : Bağımsız değiĢken olarak verilen sayıları çarpar. Topla fonksiyonunun bir benzeridir.

Kullanımı: Çarpım (sayı_1; sayı_2; …; sayı_n)

Matematik ĠĢlevleri

Çarpınım : Bir sayının faktöriyelini verir.

Kullanımı: Çarpınım (sayı)

Kuvvet : Bir sayının üssünü alır. Üs alma iĢlemi ^ operatörü kullanılarak da yapılabilir.

Kullanımı: Kuvvet (sayı; üs)

Metin ĠĢlevleri

BirleĢtir veya & Operatörü : Metin dizilerini birleĢtirmek için BirleĢtir iĢlevi kullanılabileceği gibi & operatörü de kullanılabilir.

Kullanımı: BirleĢtir (metin1; metin2; ...; metinN)

Soldan: Bir metin dizisindeki belirtilen kadar sayıda olan en soldaki karakterleri verir.

Kullanımı: Soldan (metin; karakter_sayısı)

Metin ĠĢlevleri

Sağdan : Bir metin dizisindeki belirtilen kadar sayıda olan en sağdaki karakterleri verir.

Kullanımı: Sağdan (metin; karakter_sayısı)

Parçaal : Bir metin dizisindeki belirtilen konumdan itibaren belirtilen sayıda olan karakterleri verir.

Kullanımı: Parçaal (metin; baĢlangıç; karakter_sayısı)

Metin ĠĢlevleri

Uzunluk: Bir metin içerisindeki karakter sayısını verir.

Kullanımı: Uzunluk (metin)

Küçükharf: Bir metin içerisindeki tüm karakterleri küçük harfe çevirir.

Kullanımı: Küçükharf (metin)

Metin ĠĢlevleri

Büyükharf: Bir metin içerisindeki tüm karakterleri büyük harfe çevirir.

Kullanımı: Büyükharf (metin)

Yazım.Düzeni: Bir metin içerisindeki ilk karakteri ve önündeki karakter harf olmayan diğer tüm harfleri büyük harfe diğer tüm harfleri küçük harfe çevirir.

Kullanımı: Yazım.Düzeni (metin)

Metin ĠĢlevleri

DeğiĢtir: Bir metin içindeki belli bir konumdaki belli sayıdaki karakteri verilen bir baĢka metin ile değiĢtirir.

Kullanımı: DeğiĢtir (metin; baĢlangıç; karakter_sayısı; yeni_metin)

Yerinekoy: Bir metin dizisi içindeki belirli bir metni bir baĢka metin ile değiĢtirir.

Kullanımı: Yerinekoy (metin; eski_metin; yeni_metin; değiĢtirme_baĢlangıcı)

Metin ĠĢlevleri

Yinele : Verilen bir metni belirtilen sayıda yineler.

Kullanımı: Yinele (metin; yineleme_sayısı)

Kırp: Bir metindeki sözcükler arasındaki boĢluklar dıĢındaki tüm boĢlukları siler. Yine bu iĢlev Excel dıĢından aktarılan verileri düzenlemede kullanılabilir.

Kullanımı: Kırp (metin)

Tarih ĠĢlevleri

Tarih : Yıl, ay, gün olarak verilen rakamları Excel tarafından anlaĢılabilen tarih seri numarasına çevirir.

Kullanımı: Tarih (yıl;ay;gün)

ġimdi: Geçerli tarih ve zamanını (sistem tarihi ve zamanı) seri- no’sunu döndürür.

Kullanımı: ġimdi ()

Bugün: Geçerli tarihin (sistem tarihi) seri-no’sunu döndürür.

Kullanımı: Bugün ()

Kaynaklar

 Microsoft Office Excel Excel Yardım (F1)

 http://www.excel.gen.tr

 http://www.che.lsu.edu/links/computing/tutorials/excel_macrost.htm

http://www.excelvba.net