Fen Öğretiminin Genel Amaçları

Fen Öğretiminin Genel Amaçları

Prof. Dr. Fitnat KAPTAN Arş. Gör. Dr. Kaan BATI

BİLİM

olayları inceleme, açıklama, onlara

ilişkin genelleme ve ilkeler bulma, bu ilkeler yardımıyla gelecekteki olayları kestirme gayreti ve yeterlikleridir.

Bilim, üç temel boyutu içerir:

-İçerik

-Tutumlar -Süreç

EĞİTİM VE ÖĞRETİM SÜRECİNDE AMAÇLAR;

-Temel bilimsel bilgiler vermek, -Bilimsel tutumlar kazandırmak,

-Bilimsel yöntem süreç becerilerini

(bilgiyi elde etme berilerini ) kazandırmak olmalıdır.

EĞİTİM: Bireyde davranış değiştirme sürecidir.

DAVRANIŞ, iki boyutlu özelliği ifade eder:

 Konu alanı (Bilgi boyutu)

 Zihinsel süreçler

ÖĞRETİM: planlı programlı ve

kontrollü, çoğu zaman okul çatısı altında yapılan eğitimdir.

KONU ALANI (KAPSAM)

ZİHİNSEL

SÜREÇLER

ÖĞRETME-ÖĞRENME SÜRECİ

ÖLÇME VE

DEĞERLENDİRME SÜRECİ

ÖĞRETİM SÜRECİ

Geri Bildirim

KONU ALANI

(Dört Farklı Yapıda Olabilir)

- Olgular

- Kavramlar

- İlke Ve Genellemeler - Kuramlar

Olgular; iki eleman, sözcük ya da eylem arasındaki ilişkiyi belirleyen ifadelerdir.

Kavramlar; benzer özelliklere sahip olay, fikir ve objeler grubuna verilen ortak isimlerdir.

İlke ve genellemeler; kavramlar arası ilişkilerden çıkan kapsamlı bilgilerdir.

Kuramlar; doğa olaylarının düzgünlüğü ve

değişmezliğine dayanan, çoğu zaman doğruluğu kanıtlanmış ilke ve genellemelerden oluşan bilgi bütünüdür.

ZİHİNSEL SÜREÇLER - Bilgi (hatırlama)

- Kavrama

- Problem çözme

- Bilimsel yöntem süreci

BİLGİ

- Olgular bilgisi - Terimler bilgisi - Kavramlar bilgisi - Sınıflamalar bilgisi - Sıralamalar bilgisi

- Teknik ve yöntemler bilgisi - Prensip ve teoriler bilgisi

KAVRAMA

- Bilgiyi yeni kapsam içinde ayırt etme - Açıklama

- Özetleme

- Örnek verme - Yorumlama

- Farklı forma çevirme - Yordama

- Verilen bilgi bütünündeki öğeleri ayırt etme

PROBLEM ÇÖZME

- Çözüm için gerekli prensibi bulma

- Olgusal bilgi, kavram, ilke, kural, prensip vs birleştirme, kullanma

- Formül ve algoritmaları yeni bir durumda kullanma

- Sonuç elde etme

BİLİMSEL YÖNTEM SÜRECİ

- Gözlem yapma

- Gözlem sonuçlarını açıklama, sınıflama ve karşılaştırma

- Uygun araç seçme ve ölçme yapma - Problemi belirleme

- Problemin öğeleri arasında ilişki kurma - Problemin çözümü için hipotez önerme - Hipotezi test edecek yöntemi belirleme - Araştırmayı tasarlama ve uygulama

- Veri toplama

- Veriyi analiz etme - Sonuca ulaşma

- Genelleme yapma ve yeni araştırma soruları önerme -Gözlem ve araştırma sonuçlarını günlük hayatta yeni bir duruma uygulama

BİLİMSEL YÖNTEM SÜREÇ BECERİLERİ

Temel süreçler

• Gözlemleme

• Sınıflama

• Ölçme ve sayıları kullanma

• Uzay-Zaman İlişkilerini kullanma

• Yordama

• Önceden kestirme Deneysel Süreçler

• Hipotez kurma ve yoklama

• Değişkenleri belirleme ve kontrol etme

• Model oluşturma

• Yaparak tanımlama

• Deney düzenleme ve yapma

BİLİMSEL YÖNTEM SÜREÇ BECERİLERİ

Temel Süreçler Gözlemleme

Ölçme Sınıflama

Verileri kaydetme

Sayı ve uzay ilişkileri kurma Nedensel Süreçler

Önceden kestirme

Değişkenleri belirleme Verileri yorumlama Sonuç çıkarma

Deneysel süreçler Hipotez kurma

Verileri kullanma ve model oluşturma Karar verme

Değişkenleri değiştirme ve kontrol etme Deney yapma

Kısaca, b

ilimsel yöntem süreç becerileri:

-Öğrenmeyi kolaylaştıran,

-Araştırma yol ve yöntemlerini kazandıran,

-Öğrencilerin aktif olmasını sağlayan,

-Kendi öğrenmelerinden sorumlu olma duygusunu geliştiren,

-Öğrenmenin kalıcılığını artıran

temel becerilere denir.

BİLİMSEL YÖNTEM

Sorular sormak

Gözlem yapmak Kestirimde bulunmak

Hipotez kurmak

Hipotezi test etmek Bulguları kaydetmek

Sonuçları yorumlamak Sonuca ulaşmak ve

Genelleme yapmak

Yeni bir araştırmaya başlamak

Araştırmayı tasarlamak ve uygulamak

FEN OKUR YAZARLIĞI

- Evreni, doğayı ve doğal olayları tanıma,

- Fen bilimlerinin anahtar kavramlarını, ilke ve genellemelerini anlama,

- Fen bilimlerinin, matematiği ve teknoloji

birbirine bağlayan bazı önemli bağlantılarının farkında olma,

- Bilimsel düşünme kapasitesine sahip olma, - Fen bilimlerini ve bilimsel düşünme yollarını bireysel ve toplumsal amaçlar için kullanma.

ÖĞRENME TÜRLERİ -Okuyarak

- Dinleyerek

- Görerek ve duyarak - Gözlem yaparak

- Tecrübe yoluyla - Tartışarak

- Problem çözerek - Deneyerek

ÖĞRETİMDE TEMEL YAKLAŞIMLAR - Kavram öğretimi ve kavram haritaları - Bilimsel araştırma ve bilimsel yöntem - Çoklu zeka kuramı

- Yapısalcılık

- Yaratıcı düşünme - Eleştirel düşünme - Yansıtıcı düşünme

- İşbirliğine dayalı öğrenme - Probleme dayalı öğrenme

- Proje tabanlı öğrenme (Bilim ve buluş şenliği) - Etkin öğrenme

- Diğer (Beyin fırtınası,drama,6 şapka tekniği vs.)

DÜŞÜNMEYİ ÖĞRETMEK İÇİN ÖNERİLER

- Erken yaşlarda başlayın,

- Şaka yapın ve onları da yapmaları için teşvik edin, - Onlara düşünecekleri malzemeler verin,

- Çözebilecekleri orijinal problemler sunun, - Alışılmadık sorular sorun,

- Bağlantılar kurmaları için teşvik edin, - Ne anlama geldiğini söylemeyi öğretin,

- Bütün yönlerden ve objektif bakmayı öğretin, - Diğer bakış açılarını dikkate almalarını sağlayın,

- Kendilerini başkalarının yerine koymalarını isteyin, - Duygu ve düşüncelerini hem sözlü hem de yazılı ifade etmelerini isteyin (yazmak sistematik düşünmeyi

geliştirir)

KÜÇÜK BEYİNLER KİŞLERİ, ORTA BEYİNLER OLAYLARI, BÜYÜK BEYİNLER FİKİRLERİ TARTIŞIR.

BÜYÜK BEYİNLERE SAHİP BİREYLER YETİŞTİRMEK

DİLEĞİYLE...