TRAKYA CAM SANAYİİ A.Ş.
VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 31 MART 2010 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMEMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR
KONSOLİDE GELİR TABLOLARI 3
KONSOLİDE KAPSAMLI GELİR TABLOLARI 4
KONSOLİDE ÖZKAYNAK DEĞİŞİM TABLOLARI 5
KONSOLİDE NAKİT AKIM TABLOLARI 6
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
NOT 1 GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU 7-8
NOT 2 FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR 9-22
NOT 3 İŞLETME BİRLEŞMELERİ 22
NOT 4 İŞ ORTAKLIKLARI 23
NOT 5 BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA 23-25
NOT 6 NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ 26
NOT 7 FİNANSAL YATIRIMLAR 26-27
NOT 8 FİNANSAL BORÇLAR 28
NOT 9 DİĞER FİNANSAL YÜKÜMLÜLÜKLER 29
NOT 10 TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR 29-30
NOT 11 DİĞER ALACAK VE BORÇLAR 30-31
NOT 12 FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN ALACAKLAR VE BORÇLAR 31
NOT 13 STOKLAR 31
NOT 14 CANLI VARLIKLAR 31
NOT 15 DEVAM EDEN İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN VARLIKLAR 31
NOT 16 ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR 32
NOT 17 YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER 32
NOT 18 MADDİ DURAN VARLIKLAR 33-35
NOT 19 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 35-36
NOT 20 ŞEREFİYE 36
NOT 21 DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI 36
NOT 22 KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 37
NOT 23 TAAHHÜTLER VE ZORUNLULUKLAR 37-38
NOT 24 ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR 39-40
NOT 25 EMEKLİLİK PLANLARI 40
NOT 26 DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 40-41
NOT 27 ÖZKAYNAKLAR 41-42
NOT 28 SATIŞLAR VE SATIŞLARIN MALİYETİ 43
NOT 29 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 43
NOT 30 NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER 44
NOT 31 DİĞER FAALİYETLERDEN GELİR / GİDERLER 44-45
NOT 32 FİNANSAL GELİRLER 45
NOT 33 FİNANSAL GİDERLER 45
NOT 34 SATIŞ AMACIYLA ELDE TUTULAN DURAN VARLIK VE DURDURULAN FAALİYETLER 45
NOT 35 VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 46-48
NOT 36 HİSSE BAŞINA KAZANÇ 49
NOT 37 İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI 49-53
NOT 38 FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ 54-62
NOT 39 FİNANSAL ARAÇLAR 63-64
NOT 40 BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR 64
NOT 41 DİĞER HUSUSLAR 64
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
Cari / Dönen Varlıklar 723,405,302 706,900,294
Nakit ve Nakit Benzerleri 6 279,081,147 294,837,900
Ticari Alacaklar 199,337,694 199,637,455
- İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar 37 28,337,700 29,703,446
- Diğer Ticari Alacaklar 10 170,999,994 169,934,009
Diğer Alacaklar 53,867,629 38,051,462
- İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar 37 51,820,585 37,339,870
- Diğer Alacaklar 11 2,047,044 711,592
Stoklar 13 174,880,719 161,513,826
Diğer Dönen Varlıklar 26 16,238,113 12,859,651
Cari Olmayan / Duran Varlıklar 1,209,223,995 1,235,488,864
Diğer Alacaklar 11 368,846 231,007
Finansal Yatırımlar 7 124,808,154 122,989,211
Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımlar 16 68,927,560 68,789,429
M addi Duran Varlıklar 18 986,810,180 1,017,260,767
M addi Olmayan Duran Varlıklar 19 2,637,128 2,754,560
Ertelenen Vergi Varlığı 35 11,741,116 10,881,176
Diğer Duran Varlıklar 26 13,931,011 12,582,714
TOPLAM VARLIKLAR 1,932,629,297 1,942,389,158
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
YÜKÜMLÜLÜKLER Dipnot
Referansları
31 Mart 2010
31 Aralık 2009
Kısa Vadeli Yükümlülükler 191,808,369 208,831,393
Finansal Borçlar 8 80,912,142 106,421,837
Ticari Borçlar 50,091,399 49,863,017
- İlişkili Taraflara Ticari Borçlar 37 8,607,624 7,751,109
- Diğer Ticari Borçlar 10 41,483,775 42,111,908
Diğer Borçlar 49,172,405 34,972,086
- İlişkili Taraflara Diğer Borçlar 37 25,288,071 20,255,541
- Alınan avanslar 11 8,555,954 6,412,577
- Diğer Borçlar 11 15,328,380 8,303,968
Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü 35 40,981 9,895,590
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar 24 1,208,383 1,483,538
Borç Karşılıkları 22 609,348 715,108
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler 26 9,773,711 5,480,217
Uzun Vadeli Yükümlülükler 346,523,206 366,723,803
Finansal Borçlar 8 266,449,479 291,304,954
Diğer Borçlar 11 45,604 45,855
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar 24 26,911,136 27,264,645
Ertelenen Vergi Yükümlülüğü 35 52,668,460 47,636,232
Diğer Uzun Vadeli Yükümlülükler 26 448,527 472,117
ÖZKAYNAKLAR 27 1,394,297,722 1,366,833,962
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar 1,348,697,120 1,324,708,696
Ödenmiş Sermaye 580,000,000 580,000,000
Sermaye Düzeltmesi Farkları 5,576,528 5,576,528
Hisse Senetleri İhraç Primleri 22,703 22,703
Değer Artış Fonları 30,105,783 29,450,528
Yabancı Para Çevrim Farkları 25,614,416 37,016,332
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler 86,872,463 85,363,509
Geçmiş Yıllar Kar/Zararları 585,770,142 525,046,402
Net Dönem Karı/Zararı 34,735,085 62,232,694
Azınlık Payları 45,600,602 42,125,266
TOPLAM KAYNAKLAR 1,932,629,297 1,942,389,158
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
Satış Gelirleri 28 226,746,305 182,230,181
Satışların Maliyeti (-) 28 (156,581,034) (151,453,505)
BRÜT KAR / ZARAR 70,165,271 30,776,676
Pazarlama, Satış ve Dağıt ım Giderleri (-) 29 (13,423,599) (12,213,137)
Genel Yönetim Giderleri (-) 29 (17,242,325) (20,921,463)
Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 29 (2,129,541) (1,834,099)
Diğer Faaliyet Gelirleri 31 2,696,161 7,656,896
Diğer Faaliyet Giderleri (-) 31 (967,486) (1,377,979)
FAALİYET KARI / ZARARI 39,098,481 2,086,894
Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Kar /
Zararlarındaki Paylar 16 138,130 7,146,066
Finansal Gelirler 32 25,323,099 16,102,412
Finansal Giderler (-) 33 (18,671,749) (17,778,677)
VERGİ Ö NC ES İ KAR 45,887,961 7,556,695
Ve rgi ge l i r/gi de ri
Dönem Vergi Gelir / (Gideri) 35 (3,634,316) (1,167,695)
Ertelenmiş Vergi Gelir / (Gideri) 35 (4,043,226) 107,980
DÖ NEM KARI/ZARARI 38,210,419 6,496,980
Dönem Kar/Zararının Dağılımı
Azınlık payları 3,475,334 (154,386)
Ana ortaklık payları 34,735,085 6,651,366
Hisse başına kazanç 36 0.0599 0.0115
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
Dipnot Referansları
1 Ocak - 31 Mart 2010
1 Ocak - 31 Mart 2009
DÖNEM KARI 38,210,419 6,496,980
Diğer Kapsamlı Gelir/ (Gider) 27
Yabancı Para Çevrim Farklarındaki Değişim (11,401,916) 7,279,204
Finansal Varlıklar Değer Artış Fonundaki Değişim 689,743 (4,195,946)
Diğer Kapsamlı Gelir Kalemlerine İlişkin Vergi Geliri/ (Gideri) (34,487) (43,217)
Diğer Kapsamlı Gelir (10,746,660) 3,040,041
TOPLAM KAPS AMLI GELİR 27,463,759 9,537,021
Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı
Azınlık Payları 3,475,334 (154,386)
Ana Ortaklık Payları 23,988,425 9,691,407
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
1 Ocak 2009 itibariyle bakiye 535,563,765 5,576,528 22,703 11,770,345 35,392,425 69,072,315 464,601,113 121,172,718 1,243,171,912 36,068,724 1,279,240,636
Sermaye artırımı - - - - - - - - - - -
Geçmiş yıl karından transferler - - - - - - 121,172,718 (121,172,718) - - -
Bağlı ortaklık sermaye artırımına katılan azınlık payları - - - - - - - - - - -
Toplam kapsamlı gelir - - - (4,239,163) 7,279,204 - - 6,651,366 9,691,407 (154,386) 9,537,021
31 Mart 2009 itibariyle bakiye 535,563,765 5,576,528 22,703 7,531,182 42,671,629 69,072,315 585,773,831 6,651,366 1,252,863,319 35,914,338 1,288,777,657
1 Ocak 2010 itibariyle bakiye 580,000,000 5,576,528 22,703 29,450,528 37,016,332 85,363,509 525,046,402 62,232,694 1,324,708,696 42,125,268 1,366,833,964
Sermaye artırımı - - - - - - - - - - -
Geçmiş yıl karından transferler - - - - - 1,508,954 60,723,740 (62,232,694) - - -
Ödenen temettü - - - - - - - - - - -
Toplam kapsamlı gelir - - - 655,255 (11,401,916) - - 34,735,085 23,988,424 3,475,334 27,463,758
31 Mart 2010 itibariyle bakiye 580,000,000 5,576,528 22,703 30,105,783 25,614,416 86,872,463 585,770,142 34,735,085 1,348,697,120 45,600,602 1,394,297,722
Serm aye Farkları Prim leri Fonları Farkları Kıs ıtlanmış Yedekler Karları Dönem Karı Toplam ı Azınlık Payları Toplam
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
1 O cak - 1 O cak - İşletme faaliyetle rinde n elde e dil en nakit akımları
Di pn ot Re fe ran s l arı
31 Mart 2010
31 Mart 2009
Dönem karı 38,210,419 6,496,980
Amortisman ve itfa payları 18, 19 29,685,081 28,826,054
Maddi duran varlık satış karları 31 (122,852) -
Özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilen iştiraklerden
kaynaklanan gelirler 16 (9,942,097) (5,736,455)
Finansal borçlara ilişkin gerçekleşmemiş kur farkları 19,563,795 27,730,467
Kıdem tazminatı karşılık gideri 24 1,346,593 1,299,195
Şüpheli alacaklar karşılığı 10 1,357,696 59,035
Stok değer düşüklüğü karşılığı (net) 13 (33,035) 3,431,099
Ayrılan diğer karşılıklardaki değişim 4,641,754 (1,101,424)
T emettü geliri 32 - (263)
Faiz gelirleri 32 (3,091,268) (4,408,080)
Faiz giderleri 33 3,643,218 6,220,013
Vergi tahakkuku 35 7,677,542 1,059,715
İşletme sermayesindeki değişim öncesi faaliyetlerden elde edilen nakit akımı 92,936,846 63,876,336 İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler
T icari alacaklar 10 (2,423,681) 24,715,573
İlişkili taraflardan ticari alacaklar 37 1,365,746 (7,256,706)
Stoklar 13 (13,333,858) (17,188,050)
Diğer alacaklar ve varlıklar 11.26 (4,861,003) 1,059,932
T icari borçlar 10 (628,133) (12,043,865)
İlişkili taraflara ticari borçlar 37 856,515 6,332,881
Diğer borçlar ve yükümlülükler 11.26 8,414,773 3,923,130
Faaliyet lerde kullanılan nakit 82,327,205 63,419,231
Ödenen faizler (2,901,137) (10,609,757)
Ödenen vergiler 35 (13,488,925) (7,786,237)
Ödenen kıdem t azminatları 24 (1,700,102) (1,849,182)
İşletme faaliyetle rinde n elde e dil en nakit 64,237,041 43,174,054
Yatı rı m faal i ye tl e ri n de n e l de e di l e n n ak i t ak ı m l arı
Finansal yatırımlardaki art ış (1,129,201) -
Maddi duran varlık alımları 18 (9,920,643) (25,935,314)
Maddi olmayan duran varlık alımları 19 (4,792) 96,454
Maddi duran varlık satışlarından elde edilen nakit 634,556 1,354,924
Alınan faizler 2,775,410 (355,937)
İştiraklerden alınan temettü 793,027 -
Verilen sabit kıymet sipariş avanslarındaki değişimler 26 (1,339,047) 1,922,192
Yabancı para çevrim farkı değişimi (1,010,673) 7,279,204
Yatı rı m faal i ye tl e ri n de k u l l an ı l an n ak i t (9,201,363) (15,638,477) Fi n an sm an faal i ye tl e ri n de n e l de e di l e n n ak i t ak ı m l arı
Alınan krediler (6,110,110) 45,029,492
Kredilerin geri ödemesi (55,193,787) (47,398,360)
İlişkili t araflara ticari olmayan alacak ve borçlardaki değişim 37 (9,448,185) (15,360,915) Fi n an sm an faal i ye tl e ri n de k u l l an ı l an n ak i t (70,752,082) (17,729,782) Nak i t ve n ak i t be n z e rl e ri n de k i artış / (az al ış) 6 (15,716,404) 9,805,795
Dön e m başı n ak i t ve n ak i t be n z e rl e ri 6 294,343,795 84,608,728
Dön e m s on u n ak i t ve n ak i t be n z e rl e ri 278,627,391 94,414,523
Trakya Cam Grubu (“Grup”), ana şirket olan Trakya Cam Sanayii A.Ş. (“Şirket”) ve 4 bağlı ortaklık, 2 iştirak ve 3 müşterek yönetime tabi ortaklıktan oluşmaktadır.
Trakya Cam Sanayii A.Ş. 17 Ocak 1978 tarihinde kurulmuş olup, 1981 yılında üretime başlamıştır. Türkiye İş Bankası A.Ş.'nin kontrolü altında bulunan Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. (“Şişecam Holding”) topluluğuna bağlı bir kuruluş olup, düzcam, buzlucam, ayna, lamine cam, otocam, temperli, kaplamalı camlar ve cam ev eşyası üretimi ve satışıyla iştigal etmektedir. Grup’un Kırklareli (Lüleburgaz), Kocaeli (Çayırova), Mersin (Tarsus), Bulgaristan (Targovishte) ve Bursa (Yenişehir)’de üretim tesisleri bulunmaktadır.
Şirket’in merkez adresi ve ortaklık yapısı
İş Kuleleri Kule 3, 4.Levent - Beşiktaş / İstanbul merkez adresinde faaliyet gösteren Şirket’in ortaklık yapısı not 27’de verilmiştir.
Şirket hisse senetleri 5 Kasım 1990 tarihinden itibaren İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem görmektedir.
Kategorileri itibariyle cari dönem içerisinde çalışan personel sayısı
31 Mart
2010
31 Aralık 2009
Aylık ücretli 819 827
Saat ücretli 1.804 1.861
Toplam 2.623 2.688
Finansal Tabloların Onaylanması
Finansal tablolar, Yönetim Kurulu tarafından onaylanmış ve 14 Mayıs 2010 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir. Genel Kurul’un finansal tabloları değiştirme yetkisi bulunmaktadır.
Konsolidasyona dahil edilen şirketler:
Konsolide finansal tablolar açısından konsolidasyona dahil edilen şirketlerin faaliyet konuları, faaliyet grupları ve Grup’un sermayeleri içindeki doğrudan ve dolaylı iştirak payları aşağıda verilmiştir:
Bağlı ortaklıklar:
Şirket ünvanı Faaliyet konusu Kayıtlı olduğu ülke
Trakya Yenişehir Cam San.A.Ş. Düzcam, kaplamalı, lamine, beyaz eşya ve projeli camlar üretimi ve satışı
Türkiye Trakya Polatlı Cam San.A.Ş. (*) Düzcam üretimi ve satışı Türkiye
Trakya Investment BV Finansman ve yatırım Hollanda
Trakya Glass Kuban OOO (*) Düzcam üretimi ve satışı Rusya
(*) Bu şirketler bilanço tarihi itibariyle yatırım ve faaliyetlerine başlamamıştır.
1. Grup’un Organizasyonu ve Faaliyet Konusu (devamı) Konsolidasyona dahil edilen şirketler (devamı)
31 Mart 2010 31 Aralık 2009
Doğrudan ve dolaylı sahiplik oranı
Etkin sahiplik oranı
Doğrudan ve dolaylı sahiplik oranı
Etkin sahiplik oranı
Şirket ünvanı % % % %
Trakya Yenişehir Cam San.A.Ş. 85,0 85,0 85,0 85,0
Trakya Polatlı Cam San.A.Ş. 84,9 84,9 84,9 84,9
Trakya Investment BV 100,0 100,0 100,0 100,0
Trakya Glass Kuban OOO - 100,0 - 100,0
Müşterek yönetime tabi işletmeler:
Şirket ünvanı Faaliyet konusu Kayıtlı olduğu ülke
Trakya Cam Investment BV Finansman ve yatırım Hollanda
Trakya Glass Bulgaria EAD Düzcam, ayna, beyaz eşya ve cam ev eşyası üretim ve satışı
Bulgaristan
Trakya Glass Logistics EAD Lojistik Bulgaristan
31 Mart 2010 31 Aralık 2009
Doğrudan ve dolaylı sahiplik oranı
Etkin sahiplik oranı
Doğrudan ve dolaylı sahiplik oranı
Etkin sahiplik oranı
Şirket ünvanı % % % %
Trakya Cam Investment BV 70,0 70,0 70,0 70,0
Trakya Glass Bulgaria EAD - 70,0 - 70,0
Trakya Glass Logistics EAD - 70,0 - 70,0
Özkaynak yöntemi ile konsolide edilen iştirakler:
31 Mart 2010
31 Aralık 2009 Sahiplik
Oranı
Sahiplik oranı
Şirket ünvanı Faaliyet konusu Kayıtlı olduğu ülke % %
Çayırova Cam San. A.Ş. Ticari faaliyet (*) Türkiye 28,1 28,1
Camiş Elektrik A.Ş. Elektrik üretimi ve satışı Türkiye 34,4 34,4
(*) Çayırova Cam San. A.Ş. sahip olduğu depo ve tesisleri grup şirketlerine kiraya vermek suretiyle gelir elde etmektedir.
Finansal Tabloların Hazırlanış Temelleri ve Belirli Muhasebe Politikaları
Şirket ve Türkiye’de yerleşik bağlı ortaklıkları, yasal defterlerini ve kanuni finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun olarak tutmakta ve hazırlamaktadır. Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar muhasebe kayıtlarını ve yasal finansal tablolarını faaliyette bulundukları ülkelerin para birimleri cinsinden ve o ülkelerin mevzuatına uygun olarak hazırlamaktadırlar.
Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK”), Seri: XI, No: 29 sayılı “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliğ” (“Seri: XI, No: 29 sayılı Tebliğ”) ile işletmeler tarafından düzenlenecek finansal raporlar ile bunların hazırlanması ve ilgililere sunulmasına ilişkin ilke, usul ve esasları belirlemektedir. Bu Tebliğ, 1 Ocak 2008 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ait ilk ara finansal tablolardan geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir ve bu Tebliğ ile birlikte Seri: XI, No: 25 sayılı “Sermaye Piyasasında Muhasebe Standartları Hakkında Tebliğ”
(“Seri: XI, No: 25 sayılı Tebliğ”) yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tebliğe istinaden, işletmelerin finansal tablolarını Avrupa Birliği tarafından kabul edilen haliyle Uluslararası Finansal Raporlama Standartları’na (“UMS/UFRS”) göre hazırlamaları gerekmektedir. Ancak Avrupa Birliği tarafından kabul edilen UMS/UFRS’nin Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (“UMSK”) tarafından yayımlananlardan farkları Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu (“TMSK”) tarafından ilan edilinceye kadar UMS/UFRS’ler uygulanacaktır. Bu kapsamda, benimsenen standartlara aykırı olmayan, TMSK tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartları (“TMS/TFRS”) esas alınacaktır.
Rapor tarihi itibariyle, Avrupa Birliği tarafından kabul edilen UMS/UFRS’nin UMSK tarafından yayımlananlardan farkları TMSK tarafından henüz ilan edilmediğinden dolayı, ilişikteki finansal tablolar SPK Seri: XI, No: 29 sayılı Tebliğ’i çerçevesinde UMS/UFRS’ye göre hazırlanmış olup finansal tablolar ve dipnotlar, SPK tarafından 14 Nisan 2008 ve 9 Ocak 2009 tarihli duyurular ile uygulanması zorunlu kılınan formatlara uygun olarak sunulmuştur.
Finansal tablolar, gerçeğe uygun değeriyle gösterilen bazı finansal araçlar dışında tarihi maliyet esasına göre hazırlanmaktadır. Tarihi maliyetin belirlenmesinde, genellikle varlıklar için ödenen tutarın gerçeğe uygun değeri esas alınmaktadır.
Kullanılan Para Birimi
Grup’un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket’in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum para birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.
Şirket’in müşterek yönetime tabi işletmelerinden Hollanda’da faaliyet gösteren Trakya Cam Investment BV’nin fonksiyonel para birimi Euro, Bulgaristan’da faaliyet gösteren Trakya Glass Bulgaria EAD ve Trakya Glass Logistics EAD’nin fonksiyonel para birimi Bulgar Levası’dır. Şirket’in bağlı ortaklıklarından Hollanda’da faaliyet gösteren Trakya Investment BV’nin fonksiyonel para birimi Euro’dur. Bu şirketlerin finansal tabloları konsolide edilirken bilanço kalemleri bilanço tarihindeki TL/Euro ve TL/Bulgar Levası kuruyla; gelir ve giderler ile nakit akımları ise yıllık ortalama TL/Euro ve TL/Bulgar Levası kuruyla çevrilmektedir. Bu çevrimden doğan çevrim karı/zararı, özsermayenin altında oluşan “Yabancı Para Çevrim Farkları” hesabında yer almaktadır.
Şirket’in Türkiye’de faaliyet gösteren bağlı ortaklıklarının fonksiyonel para birimi ise TL’dir.
Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Finansal Tabloların Düzeltilmesi
SPK’nın 17 Mart 2005 tarih ve 11/367 sayılı kararı uyarınca, Türkiye'de faaliyette bulunan ve SPK Muhasebe Standartları'na (UMS/UFRS uygulamasını benimseyenler dahil) uygun olarak finansal tablo hazırlayan şirketler için, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasına son verilmiştir. Buna istinaden, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren UMSK tarafından yayımlanmış 29 No’lu “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” Standardı (“UMS/TMS 29”) uygulanmamıştır.”
2. Finansal Tabloların Sunumuna İlişkin Esaslar (devamı)
2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)
Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Finansal Tablolarının Düzeltilmesi
Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup’un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Grup, cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlaması açısından önceki dönem finansal tablolarında düzeltme yapmıştır. Düzeltme, Şirket ve bağlı ortaklıklarının Şişecam Dış Ticaret A.Ş.
aracılığı ile müşterek yönetime tabi işletmelerine yapılan satışların eliminasyona tabi tutulmasıdır. Bu düzeltmenin ilgili dönem karı üzerinde bir etkisi bulunmamaktadır.
1 Ocak - 31 Mart 2009 Daha önce
raporlanan Düzeltme
Yeniden düzenlenmiş
Net s atışlar 184,118,082 (1,887,901) 182,230,181
Satışların maliyeti (153,341,406) 1,887,901 (151,453,505)
Konsolidasyona İlişkin Esaslar
Konsolide finansal tablolar Not 1’de açıklanan bağlı ortaklıklar, müşterek yönetime tabi işletmeler ve iştiraklerin finansal tablolarını kapsamaktadır.
Konsolide finansal tablolar Şirket ve Şirket’in bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen ya da müşterek kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, bir işletmenin faaliyetlerinden fayda elde etmek amacıyla finansal ve operasyonel politikaları üzerinde kontrol gücünün olması ile sağlanır.
Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların sonuçları, satın alım tarihinden sonra veya elden çıkarma tarihine kadar konsolide gelir tablosuna dahil edilir.
Gerekli olması halinde, Grup’un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır.
Tüm grup içi işlemler, bakiyeler, gelir ve giderler konsolidasyonda elimine edilmiştir.
Konsolide bağlı ortaklıkların net varlıklarındaki ana ortaklık dışı paylar Grup’un özkaynağının içinde ayrı olarak belirtilir. Azınlık payları, ilk işletme birleşmelerinde oluşan paylar ile birleşme tarihinden itibaren özkaynakta meydana gelen değişikliklerdeki ana ortaklık dışı payların toplamından oluşur. Ana ortaklık dışı payların oluşan zararları telafi etmek için zorunlu bir yükümlülüğünün ve söz konusu zararları karşılayabilmek için ilave yatırım yapabilme imkanının olduğu durumlar haricinde, ana ortaklık dışı payların bağlı ortaklığın özkaynağındaki payını aşan ana ortaklık dışı paylara ait zararlar, Grup’un paylarına dağıtılır.
UMS 21 “Döviz Kurlarındaki Değişikliklerin Etkileri”’ne göre konsolidasyonda Grup’un yabancı ülkelerdeki iştirak, bağlı ortaklık ve müşterek yönetime tabi teşebbüslerinin aktif ve pasifleri bilanço günündeki parite ile Türk Lirası’na çevrilir. Gelir ve gider kalemleri ise dönemde gerçekleşen ortalama kurlar ile Türk Lirası’na çevrilir. Kapanış kuru ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya çıkan kur farkları kapsamlı gelir tablosu içerisinde yabancı para çevrim farkları hesabında takip edilmektedir.
Konsolidasyon kapsamındaki yurtdışı faaliyetlerinin çevriminde kullanılan kurlar aşağıdaki gibidir:
31 Mart 2010 31 Aralık 2009
Döviz Cinsi
Dönem Sonu
Dönem Ortalamas
ı
Dönem Sonu
Dönem Ortalamas
ı
Euro 2,05230 2,07973 2,16030 2,15080
Bulgar Levası 1,04932 1,06335 1,10454 1,09969
İştirakler:
Grup’un önemli derecede etkide bulunduğu, bağlı ortaklık ve müşterek yönetime tabi teşebbüslerin dışında kalan işletmelerdir. Önemli derecede etkinlik, bir işletmenin finansal ve operasyonel politikalarına ilişkin kararlarına münferiden veya müştereken kontrol yetkisi olmaksızın katılma gücünün olmasıdır. 31 Mart 2010 tarihi itibariyle Grup’un iştiraklerinin detayı not 1’de verilmiştir.
Ekteki konsolide finansal tablolarda iştiraklerin faaliyet sonuçları ile varlık ve yükümlülükleri özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir. Özkaynak yöntemine göre konsolide bilançoda iştirakler, maliyet bedelinin iştirakin net varlıklarındaki alım sonrası dönemde oluşan değişimdeki Grup’un payı kadar düzeltilmesi sonucu bulunan tutardan iştirakte oluşan herhangi bir değer düşüklüğünün düşülmesi neticesinde elde edilen tutar üzerinden gösterilir. İştirakin, Grup’un iştirakteki payını (özünde Grup’un iştirakteki net yatırımının bir parçasını oluşturan herhangi bir uzun vadeli yatırımı da içeren) aşan zararları kayıtlara alınmaz.
Satım alım bedelinin, iştirakin satın alınma tarihindeki kayıtlı belirlenebilir varlıklarının, yükümlülüklerinin ve şarta bağlı borçlarının gerçeğe uygun değerinin üzerindeki kısmı şerefiye olarak kaydedilir. Şerefiye, yatırımın defter değerine dahil edilir ve yatırımın bir parçası olarak değer düşüklüğü açısından incelenir. İştirakin satın alınma tarihindeki kayıtlı tanımlanabilir varlıklarının, yükümlülüklerinin ve şarta bağlı borçlarının gerçeğe uygun değerinin satım alım bedelini aşan kısmı yeniden değerlendirildikten sonra doğrudan gelir tablosuna kaydedilir.
Grup şirketlerinden biri ile Grup’un bir iştiraki arasında gerçekleşen işlemler neticesinde oluşan kar ve zararlar, Grup’un ilgili iştirakteki payı oranında elimine edilir.
Müşterek yönetime tabi teşebbüslerdeki paylar:
Müşterek yönetime tabi teşebbüsler, stratejik finansman ve işletme politikası kararlarının Grup’un ve diğer tarafların oybirliği ile karar gerektiren müşterek yönetime tabi ekonomik faaliyetlerdir. 31 Mart 2010 tarihi itibariyle Grup’un müşterek yönetime tabi teşebbüslerinin detayı not 1’de verilmiştir.
Bir grup işletmesi, faaliyetlerini müşterek yönetime tabi teşebbüs düzenlemeleri altında gerçekleştirdiğinde, Grup’un müşterek kontrol edilen işletmedeki varlık ve yükümlülüklerindeki payı, ilgili Grup işletmesinin finansal tablolarında kayda alınır ve içeriğine göre sınıflandırılır. Müşterek yönetilen varlıklardan kaynaklanan yükümlülük ve giderler, tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilir. Müşterek yönetime tabi teşebbüslerin varlıklarının kullanılmasından ya da söz konusu varlıkların satışından elde edilen gelirden Grup’a düşen pay ilgili ekonomik faydaların Grup’a akışının muhtemel olması ve tutarlarının güvenilir bir şekilde ölçülebilmesi halinde kayda alınır.
Ayrı bir işletmenin kuruluşunu içeren müşterek yönetime tabi teşebbüs düzenlemeleri, müşterek olarak kontrol edilen işletmeler olarak ifade edilirler. Grup, ekteki finansal tablolarda müşterek kontrol edilen işletmelerdeki paylarını oransal konsolidasyon yöntemi kullanarak muhasebeleştirmiştir. Grup’un müşterek olarak yönetilen işletmelerindeki varlık, yükümlülük ve gelir ve giderlerindeki payı konsolide finansal tablolarda eşdeğer kalemler ile bire bir birleştirilir.
Müşterek yönetilen bir işletmedeki Grup payının satın alımından kaynaklanan şerefiyenin muhasebeleştirilmesinde, bağlı ortaklık alımından kaynaklanan şerefiye için uygulanan muhasebe politikası uygulanır.
Grup ile Grup’un müşterek olarak yönettiği işletmeleri arasındaki işlemler neticesinde oluşan gerçekleşmemiş kar ve zararlar, Grup’un müşterek yönetime tabi teşebbüsteki payı oranında elimine edilir.
2.2 Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler
Muhasebe politikalarında yapılan önemli değişiklikler geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir. Grup’un cari dönemde muhasebe politikalrında önemli bir değişiklik olmamıştır.
2. Finansal Tabloların Sunumuna İlişkin Esaslar (devamı) 2.3 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grubun cari yıl içerisinde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır.
Tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.
2.4 Yeni ve Revize Edilmiş Uluslararası Finansal Raporlama Standartları
Aşağıdaki yeni ve güncellenmiş Standartlar ve Yorumlar cari dönemde uygulanmış ve bu konsolide finansal tablolarda raporlanan tutarlara ve yapılan açıklamalara etkisi olmuştur. Bu konsolide finansal tablolarda uygulanmış fakat raporlanan tutarlar üzerinde etkisi olmayan diğer standart ve yorumların detayları da ayrıca bu bölümün ilerleyen kısımlarında açıklanmıştır.
Henüz yürürlüğe girmemiş ve Topluluk tarafından erken uygulanması benimsenmemiş Standart ve Yorumlar
• UFRS 9, “Finansal Araçlar: Sınıflandırma ve Ölçme”
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (“UMSK”), Kasım 2009’da UFRS 9’un finansal araçların sınıflandırılması ve ölçümü ile ilgili birinci kısmını yayımlamıştır. UFRS 9, UMS 39’un yerine kullanılacaktır.
Bu standart, finansal varlıkların, işletmenin finansal varlıklarını yönetmede kullandığı model ve sözleşmeye dayalı nakit akış özellikleri baz alınarak sınıflandırılmasını ve daha sonra gerçeğe uygun değer veya itfa edilmiş maliyetle değerlenmesini gerektirmektedir. Bu yeni standardın, 1 Ocak 2013 tarihinde ya da bu tarih sonrasında başlayan finansal dönemlerde uygulanması zorunludur.
Topluluk Yönetimi’nin bu standardın uygulanmasının finansal tablolar üzerinde yaratacağı olası etkiler konusunu değerlendirme fırsatı henüz olmamıştır.
• UMS 24 (2009), “İlişkili Taraf Açıklamaları”
Kasım 2009’da UMS 24 “İlişkili Taraf Açıklamaları” güncellenmiştir. Standartta yapılan güncelleme, devlet işletmelerine, yapılması gereken dipnot açıklamalarına ilişkin kısmi muafiyet sağlamaktadır. Bu güncellenen standardın, 1 Ocak 2011 tarihinde ya da bu tarih sonrasında başlayan finansal dönemlerde uygulanması zorunludur. Topluluk Yönetimi’nin bu standardın uygulanmasının finansal tablolar üzerinde yaratacağı olası etkiler konusunu değerlendirme fırsatı henüz olmamıştır.
• UFRYK 19, “Finansal Yükümlülüklerin Özkaynak Araçları Kullanılarak Ödenmesi”
UFRYK 19, 1 Temmuz 2010 tarihinde ya da bu tarih sonrasında başlayan finansal dönemler için geçerlidir.
UFRYK 19 sadece bir yükümlülüğünün tamamını ya da bir kısmını ödemek amacıyla özkaynak araçları ihraç eden işletmelerin kullanacağı muhasebe uygulamalarına açıklık getirir. Topluluk Yönetimi’nin bu Yorum’un uygulanmasının finansal tablolar üzerinde yaratacağı olası etkiler konusunu değerlendirme fırsatı henüz olmamıştır.
2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti Hasılat
Gelirler, alınan veya alınacak olan bedelin gerçeğe uygun değeri ile ölçülür ve tahmini müşteri iadeleri, iskontolar ve benzer diğer karşılıklar kadar indirilir.
Malların satışı
Malların satışından elde edilen gelir, aşağıdaki şartlar karşılandığında muhasebeleştirilir:
• Grup’un mülkiyetle ilgili tüm önemli riskleri ve kazanımları alıcıya devretmesi,
• Grup’un mülkiyetle ilişkilendirilen ve süregelen bir idari katılımının ve satılan mallar üzerinde etkin bir kontrolünün olmaması,
• Gelir tutarının güvenilebilir bir şekilde ölçülmesi,
• İşlemle ilişkili olan ekonomik faydaların işletmeye akışının olası olması ve
• İşlemden kaynaklanacak maliyetlerin güvenilebilir bir şekilde ölçülmesi.
Hizmet sunumu
Hizmet sunum sözleşmesinden elde edilen gelir, sözleşmenin tamamlanma aşamasına göre muhasebeleştirilir.
Temettü ve faiz geliri
Faiz geliri, kalan anapara bakiyesi ve ilgili finansal varlıktan beklenen ömrü boyunca elde edilecek tahmini nakit girişlerini söz konusu varlığın net defter değerine getiren efektif faiz oranına göre ilgili dönemde tahakkuk ettirilir.
Temettü ve faiz geliri(devamı)
Hisse senedi yatırımlarından elde edilen temettü geliri, hissedarların temettü alma hakkı doğduğu zaman kayda alınır.
Kira geliri
Elde edilen kira geliri, ilgili kiralama sözleşmesi boyunca doğrusal yönteme göre muhasebeleştirilir
.
Stoklar
Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Sabit ve değişken genel üretim giderlerinin bir kısmını da içeren maliyetler ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre değerlenir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir. Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda gelir tablosuna gider olarak yansıtılır. Daha önce stokların net gerçekleşebilir değere indirgenmesine neden olan koşulların geçerliliğini kaybetmesi veya değişen ekonomik koşullar nedeniyle net gerçekleşebilir değerde artış olduğu kanıtlandığı durumlarda, ayrılan değer düşüklüğü karşılığı iptal edilir. İptal edilen tutar önceden ayrılan değer düşüklüğü tutarı ile sınırlıdır.
2. Finansal Tabloların Sunumuna İlişkin Esaslar (devamı)
2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı) Maddi Duran Varlıklar
1 Ocak 2005 tarihinden önce satın alınan maddi duran varlıklar 31 Aralık 2004 tarihi itibariyle enflasyona göre düzeltilmiş maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve kalıcı değer kayıpları düşülerek yansıtılmıştır. İzleyen dönemlerden itibaren alınan kalemler ise satın alım maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve kalıcı değer kayıpları düşülerek yansıtılmıştır.
Kiralama veya idari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülerek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri Grup’un ilgili muhasebe politikası uyarınca aktifleştirilir. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.
Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Maddi varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve gelir tablosuna dahil edilir.
Maddi Olmayan Duran Varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal itfa yöntemi kullanılarak itfaya tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür ve itfa yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Bilgisayar yazılımı
Satın alınan bilgisayar yazılımları, satın alımı sırasında ve satın almadan kullanıma hazır olana kadar geçen sürede oluşan maliyetler üzerinden aktifleştirilir. Söz konusu maliyetler, faydalı ömürlerine göre (3-5 yıl) itfaya tabi tutulur.
Varlıklarda Değer düşüklüğü
İtfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortaya çıkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen gerçeğe uygun değer veya kullanımdaki değerin büyük olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi için varlıklar ayrı tanımlanabilir nakit akımlarının olduğu en düşük seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Değer düşüklüğüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklüğünün olası iptali için gözden geçirilir.
Borçlanma Maliyetleri
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir.
Diğer tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemde gelir tablosuna kaydedilmektedir.
Finansal Araçlar
Finansal varlıklar
Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlık olarak sınıflanan ve gerçeğe uygun değerinden kayıtlara alınanlar haricindeki finansal varlıklar, gerçeğe uygun piyasa değeri ile alım işlemiyle doğrudan ilişkilendirilebilen harcamaların toplam tutarı üzerinden muhasebeleştirilir.Yatırım araçlarının ilgili piyasa tarafından belirlenen süreye uygun olarak teslimatı koşulunu taşıyan bir kontrata bağlı olan finansal varlıkların alımı veya satışı sonucunda ilgili varlıklar, işlem tarihinde kayıtlara alınır veya kayıtlardan çıkarılır.
Finansal varlıklar “gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlıklar”, “vadesine kadar elde tutulacak yatırımlar”, “satılmaya hazır finansal varlıklar” ve “kredi ve alacaklar” olarak sınıflandırılır.
Sınıflandırma, finansal varlıkların niteliğine ve amacına bağlı olarak yapılır ve ilk muhasebeleştirme sırasında belirlenir.
Etkin faiz yöntemi
Etkin faiz yöntemi, finansal varlığın itfa edilmiş maliyet ile değerlenmesi ve ilgili faiz gelirinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması durumunda daha kısa bir zaman dilimi süresince tahsil edilecek tahmini nakit toplamının, ilgili finansal varlığın tam olarak net bugünkü değerine indirgeyen orandır.
Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlıklar dışında sınıflandırılan finansal varlıklar ile ilgili gelirler etkin faiz yöntemi kullanmak suretiyle hesaplanmaktadır.
Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlıklar
Grup’un finansal varlığı elde etmesinin başlıca amacının yakın bir tarihte varlığı elden çıkarma olması, finansal varlığın Grup’un hep birlikte yönettiği ve kısa vadede oluşan karların hemen realize edildiği tanımlanmış bir finansal araç portföyünün bir parçasını oluşturması ve finansal riske karşı etkili bir koruma aracı olarak belirlenmeyen tüm türev ürünlerinde söz konusu finansal varlıklar gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar olarak sınıflandırılır. Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıkların gerçeğe uygun değerleriyle değerlenmesi sonucu oluşan kazanç ya da kayıp, kar / zararda muhasebeleştirilir. Kar / zarar içinde muhasebeleştirilen net kazanç ya da kayıplar, söz konusu finansal varlıktan elde edilen faiz ve / veya temettü tutarını da kapsar. Bu kategoride yer alan varlıklar, dönen varlıklar olarak sınıflandırılır.
Vadesine kadar elde tutulan finansal varlıklar
Grup’un vadesine kadar elde tutma olanağı ve niyeti olduğu, sabit veya belirlenebilir bir ödeme planına sahip, sabit vadeli borçlanma araçları, vadesine kadar elde tutulacak yatırımlar olarak sınıflandırılır. Vadesine kadar elde tutulacak yatırımlar etkin faiz yöntemine göre itfa edilmiş maliyet bedelinden değer düşüklüğü tutarı düşülerek kayıtlara alınır ve ilgili gelirler etkin faiz yöntemi kullanılmak suretiyle hesaplanır.
2. Finansal Tabloların Sunumuna İlişkin Esaslar (devamı)
2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı) Finansal Araçlar (devamı)
Satılmaya hazır finansal varlıklar
Grup tarafından elde tutulan ve aktif bir piyasada işlem gören borsaya kote özkaynak araçları satılmaya hazır finansal varlıklar olarak sınıflandırılır ve gerçeğe uygun değerleriyle gösterilir. Grup’un aktif bir piyasada işlem görmeyen ve borsaya kote olmayan fakat satılmaya hazır finansal varlık olarak sınıflanan özkaynak araçları bulunmakta ve gerçeğe uygun değerleri güvenilir olarak ölçülemediği için maliyet değerleriyle gösterilmektedir.
Gelir tablosuna kaydedilen değer düşüklükleri, etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanan faiz ve parasal varlıklarla ilgili kur farkı kar/zarar tutarı haricindeki, gerçeğe uygun değerdeki değişikliklerden kaynaklanan kazanç ve zararlar diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilir ve finansal varlıklar değer artış fonunda biriktirilir. Yatırımın elden çıkarılması ya da değer düşüklüğüne uğraması durumunda, finansal varlıklar değer artış fonunda biriken toplam kar/zarar, gelir tablosunda sınıflandırılmaktadır.
Satılmaya hazır özkaynak araçlarına ilişkin temettüler Grup’un temettü alma hakkının oluştuğu durumlarda gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
Krediler ve alacaklar
Sabit ve belirlenebilir ödemeleri olan, piyasada işlem görmeyen ticari ve diğer alacaklar ve krediler bu kategoride sınıflandırılır. Krediler ve alacaklar etkin faiz yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş maliyeti üzerinden değer düşüklüğü düşülerek gösterilir.
Finansal varlıklarda değer düşüklüğü
Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlıklar dışındaki finansal varlık veya finansal varlık grupları, her bilanço tarihinde değer düşüklüğüne uğradıklarına ilişkin göstergelerin bulunup bulunmadığına dair değerlendirmeye tabi tutulur. Finansal varlığın ilk muhasebeleştirilmesinden sonra bir veya birden fazla olayın meydana gelmesi ve söz konusu olayın ilgili finansal varlık veya varlık grubunun güvenilir bir biçimde tahmin edilebilen gelecekteki nakit akımları üzerindeki olumsuz etkisi sonucunda ilgili finansal varlığın değer düşüklüğüne uğradığına ilişkin tarafsız bir göstergenin bulunması durumunda değer düşüklüğü zararı oluşur. İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal varlıklar için değer düşüklüğü tutarı gelecekte beklenen tahmini nakit akımlarının finansal varlığın etkin faiz oranı üzerinden iskonto edilerek hesaplanan bugünkü değeri ile defter değeri arasındaki farktır.
Bir karşılık hesabının kullanılması yoluyla defter değerinin azaltıldığı ticari alacaklar haricinde, bütün finansal varlıklarda, değer düşüklüğü doğrudan ilgili finansal varlığın kayıtlı değerinden düşülür. Ticari alacağın tahsil edilememesi durumunda söz konusu tutar karşılık hesabından düşülerek silinir. Karşılık hesabındaki değişimler gelir tablosunda muhasebeleştirilir.
Satılmaya hazır özkaynak araçları haricinde, değer düşüklüğü zararı sonraki dönemde azalırsa ve azalış değer düşüklüğü zararının muhasebeleştirilmesi sonrasında meydana gelen bir olayla ilişkilendirilebiliyorsa, önceden muhasebeleştirilen değer düşüklüğü zararı, değer düşüklüğünün iptal edileceği tarihte yatırımın değer düşüklüğü hiçbir zaman muhasabeleştirilmemiş olması durumunda ulaşacağı itfa edilmiş maliyet tutarını aşmayacak şekilde gelir tablosunda iptal edilir.
Satılmaya hazır özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değerinde değer düşüklüğü sonrasında meydana gelen artış, doğrudan özkaynaklarda muhasebeleştirilir.
Finansal Araçlar (devamı)
Nakit ve nakit benzerleri
Nakit ve nakit benzeri kalemleri, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riski taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.
Finansal yükümlülükler
Grup’un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere, finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup’un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.
Finansal yükümlülükler gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler veya diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler
Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler, gerçeğe uygun değeriyle kayda alınır ve her raporlama döneminde, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değeriyle yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerlerindeki değişim, gelir tablosunda muhasebeleştirilir. Gelir tablosunda muhasebeleştirilen net kazanç ya da kayıplar, söz konusu finansal yükümlülük için ödenen faiz tutarını da kapsar.
Diğer finansal yükümlülükler
Diğer finansal yükümlülükler, finansal borçlar dahil, başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir.
Diğer finansal yükümlülükler sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir.
Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması halinde daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır.
İşletme Birleşmeleri ve Şerefiye
Bağlı ortaklıkların alımı, satın alım yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir. İşletme birleşmesinin maliyeti, birleşme tarihinde verilen varlıkların, oluşan veya üstlenilen yükümlülüklerin ve bağlı ortaklığın kontrolünü elde etmek için çıkarılan özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değerlerinin ve işletme birleşmesine doğrudan atfedilebilen diğer maliyetlerin toplamı olarak hesaplanır. UFRS 5 “Satılmak Üzere Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler”’e göre satılmak üzere elde tutulan ve gerçeğe uygun değerden satış masraflarının düşülmesiyle bulunan değer ile kayda alınan duran varlıklar (veya satılacak gruplar) hariç olmak üzere alınan işletmenin UFRS 3 “İşletme Birleşmeleri”ne göre kayda alınma şartlarını karşılayan belirlenebilen varlıkları, yükümlülükleri ve şarta bağlı yükümlülükleri gerçeğe uygun değerleri üzerinden kayda alınır.
2. Finansal Tabloların Sunumuna İlişkin Esaslar (devamı) 2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
İşletme Birleşmeleri ve Şerefiye (devamı)
Satın alım sırasında oluşan şerefiye, satın alımın maliyetinin, satın alınan işletmenin tanımlanabilen varlıkları, yükümlülükleri ve şarta bağlı yükümlülüklerindeki Grup’un payını aşan kısmı olarak belirlenir ve ilk olarak maliyet değeri üzerinden kayıtlara alınır. Yeniden gözden geçirildikten sonra Grup’un satın alınan işletmeye ilişkin tanımlanabilen varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerindeki payının, satın alım maliyetini aşması halinde aşan kısım derhal gelir olarak kaydedilir.
Satın alınan tanımlanabilir varlıkların, yükümlülüklerin ve şarta bağlı yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin veya birleşme maliyetinin sadece geçici olarak belirlenebilmesi nedeniyle birleşmenin gerçekleştiği dönemin sonunda birleşmenin ilk kez muhasebeleştirilmesi geçici olarak yapılmak durumundaysa, satın alan, söz konusu işletme birleşmesini geçici tutarlardan muhasebeleştirir. Geçici olarak belirlenmiş başlangıç muhasebesinin birleşme tarihini takip eden on iki ay içerisinde tamamlanarak ve düzeltme kayıtları birleşme tarihinden itibaren yapılmaktadır.
Satın alınan işletmedeki ana ortaklık dışı paylar, söz konusu işletmenin satın alınması sırasındaki belirlenebilir varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değerindeki ana ortaklık dışı payların tutarı olarak kayda alınır.
Ortak kontrol altında gerçekleşen işletme birleşmelerinin muhasebeleştirilmesinde ise işletme birleşmesine konu olan varlık ve yükümlülükler kayıtlı değerleri ile konsolide finansal tablolara alınır. Gelir tabloları ise işletme birleşmesinin gerçekleştiği mali yılın başlangıcından itibaren konsolide edilir. Önceki dönem finansal tabloları da karşılaştırılabilirlik amacıyla aynı şekilde yeniden düzenlenir. Bu işlemler sonucunda herhangi bir şerefiye veya negatif şerefiye hesaplanmaz. İştirak tutarı ile satın alınan şirketin sermayesindeki payı nispetindeki tutarın netleştirmesi sonucu oluşan fark doğrudan özsermaye içerisinde "ortak kontrol altındaki işletme birleşmeleri etkisi"
olarak muhasebeleştirilir.
Kur Değişiminin Etkileri
Grup’un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket’in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan Türk Lirası (“TL”) cinsinden ifade edilmiştir.
Her bir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri ya da ilgili işletmenin fonksiyonel para birimi dışındaki para birimleri) gerçekleşen işlemler, işlem tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle kaydedilmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL’ye çevrilmektedir.
Gerçeğe uygun değeri ile izlenmekte olan parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden kaydedilmiş olanlar, gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki kurlar esas alınmak suretiyle TL’ye çevrilmektedir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrilmeye tabi tutulmazlar.
Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:
• Geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzeltme kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilen kur farkları,
• Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere (risklere karşı finansal koruma sağlamaya ilişkin muhasebe politikaları aşağıda açıklanmaktadır) karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları,
• Yurtdışı faaliyetindeki net yatırımın bir parçasını oluşturan, çevrim yedeklerinde muhasebeleştirilen ve net yatırımın satışında kar ya da zararla ilişkilendirilen, ödenme niyeti ya da ihtimali olmayan yurtdışı faaliyetlerden kaynaklanan parasal borç ve alacaklardan doğan kur farkları.
Kur Değişiminin Etkileri (devamı)
Grup’un yabancı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan kur farkı özkaynak olarak sınıflandırılır ve Grup’un yabancı para çevrim farkları fonuna transfer edilir. Söz konusu çevrim farklılıkları yabancı faaliyetin elden çıkarıldığı dönemde gelir tablosuna kaydedilir.
Hisse Başına Kazanç
Cari döneme ait hisse başına kazanç hesaplaması, net dönem karından veya zararından adi hisse senedi sahiplerine isabet eden kısmın, dönem içindeki ağırlıklı ortalama adi hisse senedi sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Dönem içinde ortakların elinde bulunan ağırlıklı ortalama adi hisse senedi sayısı, dönem başındaki adi hisse senedi sayısı ve dönem içinde ihraç edilen hisse senedi sayısının bir zaman ağırlıklı faktör ile çarpılarak toplanması sonucu bulunan hisse senedi sayısıdır.
Türkiye’de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları “bedelsiz hisse” yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip bedelsiz hisse dağıtımları, hisse başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.
Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar
Bilanço tarihinden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.
Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.
Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.
Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibariyle yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır.
Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.
Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.
