SERİ
B
CİLT50
SAYI1 2000
İSTAN BUL ÜNİVERSİTESİ
ORMAN FAKÜLTESİ
D E R G İ S İ
F.1
O R M ANCILIK POLİTİK ASI VE Y Ö NETİM İ ANABİLİM DALI ÖĞRETİM ELEM A NLA RIN IN İ.Ü. ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ
A ve B SERİSİND E ÇIKAN YAYINLARI
Y. Doç. Dr. Yalçın KUVAN1»
Ar. Gör. Bilge T U Ğ L U 1»
Ar. Gör. Seçil Y UR DA K U L1)
Kısa Özet
Bu çalışmada , İ.Ü. Orm an Fakültesi Orm ancılık Politikası ve Yönetimi Anabilim Dalı öğretim elem anlarının, İlk sayılardan bugüne kadar İ.Ü. O r
man Fakültesi Dergisi A ve B serilerinde yayınlanm ış yazılarının bir döküm ü
ne ve değerlendirilm esine yer verilmiştir.
1. GİRİŞ
Anabilim Dalımız, kurulduğu günden bu yana orm ancılık politikası ve yönetim iyle ilgili çok geniş bir alana yayılan konularla ilgili bilimsel araştırm a ve öğretim etkinliklerini yürütm ek
tedir.
Anabilim D alının ilgi atanına giren ve İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisindeki yayınlara yansı
yan temel konular; orm ancılık politikası, orm ancılık yönetim bilgisi, halkla ilişkiler, çevre politi
kası ve yönetimi, kırsal kalkınma, açıkhava rekreasyonu ve doğa turizmi, korunan alan yönetimi, yaban hayatı yönetimi, kırsal kalkınma, orm ancılık tarihi, orman ürünleri endüstrisi ve ticareti, or
m ancılık öğretim i, ormancılık bibliyografyası, Türkiye orm an varlığı ile ilgili envanter çalışm ala
rı, Türkiye orm ancılığında yabancı uzmanlar, uluslararası doğa korum a politikası, orm an-toplum ilişkisi şeklinde özetlenebilir.
Bu çalışm ada 1951 ve 1999 yılları arasında olmak üzere, Anabilim Dalımız Öğretim ele
manlarının İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi A ve B serisinde çıkm ış yayınlarının ilk önce öğretim ele
manları için ayrı ayrı daha sonra genel bir değerlendirm ede 10’ar yıllık dönem ler için yapılan sap
tam alar da yer almaktadır. Söz konusu yayınlar, 1996 yılında vefat etm iş Prof. Dr. Selahattin İNAL ile emekliye ayrılmış bulunan Prof. Dr. Metin Ö ZD ÖN M EZ ve Prof. Dr. Turhan İSTANBULLU ile halen görevini sürdüren Prof. Dr. Aytuğ A KESEN, Prof. Dr. Abdi EKİZOĞLU, Y. Doç. Dr. C i
han ERD Ö NM EZ ve Y. Doç. Dr. Yalçın KUVAN’a aittir.
11 İ.Ü.Orman Fakültesi Ormancılık Politikası ve Yönetimi Anabilim Dalı
Yayın Komisyonuna Sunulduğu Tarih; 16.02.2001
20 YALÇIN KUVAN-BİLGE T U Ğ LU -SEÇ İL Y U RDAK UL
2. YAYINLAR
2.1 Pruf. Dr. Selahattin İNAL’ın Yayınları
1956 yılında profesörlüğe yükselmesi üzerine O rm ancılık Politikası ve A m enajm an Kür- süsü'ııün yönetimi ile görevlendirilm iş olan İNAL, O rman Faküttesi Dekanlığı, İstanbul Ü niver
sitesi Rektörlük Vekaleti, Orman B a k an lığ ı, SEKA Genel Müdürlüğü Y önetim Kurulu Üyeliği gi
bi önemli görevlerde bulunmuştur. İNAL, orm ancılık m esleğine yalnız bilimsel ve yönetsel alan
larda hizm et etm ekle kalmamış, bugün halen güncelliğini koruyan birçok konuda orm ancılık lite
ratürüne değerli eserler kazandırmıştır.
Prof. Dr. Selahattin İN A L 'ııı, 1951 ve 1968 yılları arasında 6 'sı A Serisi 10’u B Serisinde olm ak üzere toplam 16 yayını Fakültemiz Dergisinde yayınlanmıştır.
Bu yayınlarda, palam ut meşesinin botanik ve sosyo-ekonom ik özellikleri. Türkiye açısın
dan önemi, arazi kullanımı, doğa korum a, turizm ve orm ancılık ilişkileri; orm ancılıkta propagan
da; Türkiye orm ancılığının temel sorunları ve orm ancılıkta araştırm a gibi konular ele alınmıştır.
Bu yayınlar aracılığıyla D ünya’da orm ancılıkla ilgili gelişm eler yansıtılm ış, ülkem izdeki orm an
cılık sorunlarına çözüm ler getirilm iş, orm ancılık turizm -ilişkileri orm ancılık literatürüne ilk kez kapsamlı olarak girmiş, orm ancılıkta halkla ilişkiler kavramı bugünkü anlamda olm asa da yine ilk kez ele alınmıştır.
2.2 Prof. Dr. Metin Ö Z D Ö N M EZ ’in Yayınları
Prof. Dr. Metin Ö ZD ÖNM EZ orm ancılık literatürüne çok sayıda eser kazandırmış, yurl içinde ve dışında birçok bilimsel etkinliğe katılmıştır. O rman Fakültesinde 2 dönem Dekan Yar
dımcılığı. 3 dönem Yönetim Kurulu Üyeliği. İstanbul Ü niversitesi'nde 2 dönem Senato Üyeliği.
O rmancılık Politikası vc Yönetimi Anabilim Dalı Başkanlığı ve 1997 yılından emekli olduğu 2000 yılına kadar İstanbul Üniversitesinde Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerinde bulunmuştur.
Prof. Dr. Metin Ö ZD Ö N M EZ 'in 1963 ve 1997 yılları arasında Fakültem iz D ergisi’ııde y a yınlanm ış toplana 24 yayını bulunmaktadır. Bunlardan 8 adedi A Serisinde 16 adedi B Serisinde yayınlanmıştır.
Bu yayınlar incelendiğinde, orman suçları, Avrupa’da odundan faydalanmanın gelişimi, orm ancılık-tarım ilişkileri, orman ürünleri dış ticareti, orm ancılıkta örgütlem e, orm ancılık öğre- tim-eğitimi ve planlanması, T ürkiye'de yakıt politikası, orm an-köylü ilişkileri. Dünyada ve Türki
y e ’de orman ve orm ancılık üzerine genel değerlendirme, T ürkiye’de arazi kullanım ı ve orm anlar, orm ancılık ve halkla ilişkiler, orm ancılıkta eğitim ve araştırm a, ağaçlandırm a politikası ve orm an
cılık tarihiyle ilgili konuların incelendiği görülmektedir. Ö zellikle orm ancılık mevzuatı, orm an suçları, ormancılık tarihi ve ağaçlandırma politikası konusundaki yayınları kendi alanında ilk kez bu ölçüde kapsamlı bir şekilde ele alınmış, halkla ilişkiler kavramı yine ilk kez bugünkü anlam ıy
la orm ancılık literatüründe yer bulmuştur.
2.3 Prof. Dr. Turhan İSTA NBULLU ’nun Yayınları
Yurt içi ve dışındaki akadem ik çalışm alarıyla orm ancılığım ıza değerli katkıları olan T ur
han İSTA NBULLU ’nun 3 ’ü A Serisinde 4 'ü B Serisinde olm ak üzere Fakültem iz D ergisi’nde 1966 ve 1989 yıllan arasında yayınlanm ış toplam 7 yayını bulunmaktadır.
İSTANBULLU söz konusu yayınlarda, devletten başkasına ait orm anların idare ve işletil
m esi, orman işletmeciliğinde yerli ve yabancı girişimler, Dünya ve T ürkiye’de orm ancılık politi
kasına genel bir bakış, insan ve çevresi, orm anlar ve orm ancılığın D ünya’da ve T ürkiye’deki du
O RM ANCILIK PO LİTİKA SI VE YÖ N ETİM İ A B D YAYINLARI 21
rum u, ağaçlandırm ayla ilgili yasal düzenlem eler gibi konulan kaleme almıştır. Ö zellikle orman mülkiyeti konusunu orm ancılık politikası açısından ilk kez kapsamlı bir şekilde ele almış, çevre konusunun orm ancılık literatürüne girmesinde önemli katkılar sağlamıştır.
2.4 Prof. Dr. Aytuğ A KESEN'in Yayınları
Halen Anabilim Dalım ız B a şk an lığ ın ı yürütmekte olan A K ESEN 'in 1977 ve 1984 yılları arasında Fakültem iz D ergisi’nde yayınlanmış 11 adet yayını bulunmaktadır. Bunlardan l ’i A Seri
sinde 10’u B Serisinde yayınlanmıştır.
Bu yayınlarda, ulusal parkların açıkhava rekreasyonu yönünden nitelikleri ve sorunları, pert yönetiminin ulusal park çalışm alarında uygulaması, orman ürünleri dış ticareti, açıkhava rek
reasyonuyla ilgili temel kavramlar, doğa korum a sistem leri, iki uluslu ulusal parklar, orman kay
naklarının rekreasyon amaçlı kullanım ı, doğal su kaynaklarının korunm asına yönelik orm ancılık etkinlikleri gibi konular irdelenmiştir.
2.5 Prof. Dr. Abdi E K İZ O Ğ L L ’nun Yayınları
Halen Orman M ühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini sürdüren EK İZO Ğ LU ’nun, Fakül
tem iz D ergisi'nde 1986 ve 1996 yılları arasında yayınlanmış 3 ’ü A, 7 ’si B Serisinde yer alan top
lam 10 yayını bulunmaktadır.
EKİZOĞLU bu yayınlarda, yonga levha endüstrisi ve sorunları, bitirme ödevi hazırlanm a
sı, ormaıı-köylü ilişkileri, kentleşm e ve orm an ilişkisi, orm an endüstri politikası, orman-toplum ilişkileri ve orm ancılık tarihiyle ilgili konulan ele almıştır.
2.6 Y. Doç. Dr. Cihan ER D Ö N M EZ’in Yayınları
1991 v e 1 9 9 7 y ılla rı a r a s ın d a o lm a k ü z e re . F a k ü lte m iz D e r g is i’n d e 2 ’si A , l ’i B S e ris in d e yayınlanan toplam 3 yayını bulunmaktadır.
Bu yayınlar, kırsa! rekreasyon ve kırsa! çevre sorunları üzerinedir.
2.7 Y. Doç. Dr. Yalçın KUVAN’m Yayınları
Fakültemiz Dergisinde 1991 ve 1998 yıllan arasında 3 ’ü B, 1’iA S erisin d e yayınlanan top
lam 4 yayını bulunmaktadır.
Sözkonusu yayınlarda, rekreasyon planlam ası, korunan alan yönetimi, korunan afan-tu- rizm ilişkileri ve orman rekreasyon kaynaklarının yönetim i gibi konular incelenmiştir.
3. G ENEL D EĞ ER LEN D İRM E
Anabilim D alım ız öğretim elem anlarının 1951 yılından bugüne kadar İ.Ü. Orman Fakül
tesi Dergisi A ve B serilerinde çıkan yayınlarının onar yıllık periyotlar halinde dökümü ve ele alı
nan konular gözden geçirildiğinde sonuç olarak aşağıdaki değerlendirm eler yapılabilir.
Birinci dönem i oluşturan 1951-1960 yıllarında, A serisinde 5. B serisinde 7 olm ak üzere toplam 12 yayın yapılmıştır. Prof. Dr. Selahattin İNAL’a ait bu yayınlarda, palamut meşesinin bo
tanik ve sosyo-ekonomik özellikleri ve Türkiye açısından önemi, arazi kullanımı, doğa korum a ve orm ancılık ilişkileri, ormancılığın ulusal ve uluslararası bakım dan özellikleri, orm ancılıkta propa
ganda ve Türkiye’nin orm ancılık sorunları ele alınmıştır.
22 YALÇIN KU VAN-BİLGE TU Ğ LU -SEÇİL Y U RD A K U L
İkinci dönemi kapsayan 1961-1970 yılları arasında , 3 ’ii A ,5’i B serisinde yayınlanan top
lam 8 yayın bulunmaktadır. Bu dönemde Dünya ve Türkiye orm ancılığında am açlar ve faydalan
ma; orm ancılık-tarım ilişkileri; orm an suçları; devletten başkasına ait orm anların idare ve işletil
mesi ve orm ancılıkta araştırm a konuları incelenmiştir.
Üçüncü dönemi kapsayan 1971-1980 yıllarında 4 ’ü A, 12’si B serisinde olm ak üzere top
lam 16 yayın yapılmıştır. Bu dönemde orm ancılık politikasının temel konuları sürmekle birlik- te.orm ancılıkta hizmet üretimine yönelik etkinlikleri konu alan araştırm aların ağırlığını arttırdığı görülmektedir. Bu yayınlarda, T ürkiye’nin orm an ürünleri dış ticareti, ağaçlandırm a politikası, o r
m ancılık eğilim ve öğretimi, yakıt politikası, orm an suçlan, orm an-köylü ilişkileri, orm an işletm e
ciliğinde yerli ve yabancı girişimler, orm an suçları - a f kanunları ilişkisi, çevre-insan ilişkileri ve ulusal parklar ve açıkhava rekreasyonu konuları irdelenmiştir.
Dördüncü dönemde 1981-1990 yılları arasında, 4 'ü A ,13’ü B serisinde olm ak üzere top
lam 17 yayın yapılmıştır. Bu dönemde, arazi kuSlanımı-ormancılık ilişkileri. Türkiye’de orman ve orm ancılığın gelişimi, ulusal park ve doğa korum a sistem leri; rekreasyon planlaması, orm ancılık
ta halkla ilişkiler, rekreasyonel kullanım lar - orm ancılık ilişkileri, orm an ürünleri endüstrisi ve or
m anlardan yararlanm a hakları üzerine araştırm alar yapılmıştır.
Son dönemi oluşturan 199! -2000 yılları arasında, 5 ’i A, 8 ’iB serisinde olan toplam 13ya- ym bulunmaktadır. Bu yayınlar; kent-orm an ilişkileri, rekreasyon planlaması, korunan alan yöne
timi, Türkiye orm ancılığında yabancı uzmanlar, orm an-toplum ilişkileri, korunan alanlar-turizm ilişkisi ve kırsal kalkınma -çev re ilişkisi konularında kaleme alınmıştır.
Belirtilen yayınlar dikkate alındığında, 21 ’i A ,45’ı B serisinde olm ak üzere toplam 66 ya
yın yapıldığı görülmektedir. Bu yayınlarda, genel olarak, orm ancılık politikası ve orm an kaynak
larının yönetimiyle İlgili uluslararası düzeydeki g e liş m e le r in iz le n d iğ i , a y rıc a ü lk e m iz o r m a n cılığının temel sorunlarının ortaya konduğu ve özgün çözüm önerilerinin getirildiği görülmektedir.