PROTEİNLER
Proteinler de CHO ve yağlar gibi karbon, hidrojen ve
oksijen atomu içerir. Proteinler
ayrıca %16 Nitrojenle birlikte
sülfür, fosforus ve demir içerir.
Protein molekülü yapı bloklarını oluşturan amin
asitlerini içerirler. Amin asitler değişik form ve kimyasal kombinasyonlarda
uzun zincirli peptid bağlarıdır. Proteinler 20 tür amin asitlerden kurulurlar.
Hücreler, bu amin asitlerinden kendileri
için gerekli proteinleri sentezlerler.
Proteinler, insan vücudunun %15 ini içerir ve önemli bölümü kaslarda
bulunur.
Farklı hücrelerdeki protein içeriğinde önemli değişkenlik vardır.Bunlar:
Beyin hücrelerinde yaklaşık %10
Kırmızı kan hücreleri %25
İskelet kaslarının protein içeriği ise
%65 tir.
Essansiyel amin asit: insan vücut
hücreleri tarafından sentezlenemeyen,
besinlerle dışarıdan alınmaları zorunlu
olan amin asitlerdir.
Bunlar;
Histidine (Çocuklar)
Phenylalanine
Isoleucine
Threoine
Leucine
Trytophan
Lycine
Valine
Methionine
Bunların dışında kalan amin asitler vücut tarafından sentezlendikleri için
‘’non essential amin asit ‘’denir. Bunun anlamı; önemli olmaması anlamında değildir. Basitçe, vücut tarafından
sentezlenebilen, vücut tarafından
kullanılan , normal gelişimde ihtiyacı
karşılayan anlamında kullanabiliriz.
COMPLETE PROTEİNLER;
yiyecekler yeterli sayıda ve doğru oranda dengesi devam eden tüm essential amin asitleri içerirler.
Dokuların gelişiminde ve onarımında complete proteinler olarak bilinirler.
Yumurta sarısı, et, balık ve kümes
hayvanlarında bulunur.
INCOMPLETE PROTEİNLER;
Düşük kaliteli proteinler bir veya daha fazla essential amin asitleri tutarlar.
Diyetler genellikle incomplete proteinleri içerirler. Sebzeler ( mercimek,
kurufasulye, mısır,fındık ve hububat)
incomplete proteinlerdir.,
Protein vücutta;
Kan Plazması, Yürek ve Kaslarda
bulunur.
Değişik ülkelerdeki toplam kaloride alınan protein oranları
USA: % 12
Almanya: % 11
Japonya: % 14.4
İsveç: % 12
İtalya: % 12.6
Türkiye: %16.4
PROTEİNLERİN VÜCUTTAKİ GÖREVLERİ
Tüm proteinler, dokuların bir bölümünün yapımında veya metabolik, dolaşım ve hormonal sistemler gibi oluşumların devamında rol alır.
Proteinler, anabolik processler esnasında hücre maddelerinin sentezi için yapı taşlarını sağlarlar.
Özellikle Sinir Sistemi gibi dokulardaki proteinler, genellikle enerji metabolizmasında kullanılmazlar.’
Alanin ‘ gibi amin asitler, özellikle uzun süreli
egzersizlerde CHO ‘lara yakıt sağlanmasında anahtar
rol oynarlar.
Protein İhtiyacını Etkileyen Etmenler;
1-DİYET
-Enerji Dengesi
-Genel Diyetin Kompozisyonu
-Herhangi Bir Diyet Değişimine Adaptasyon
-Antrenman Döneminde Öğünün Zamanı ve Kompozisyonu
2-YAPILAN EGZERSİZİN TİPİ VE SIKLIĞI
3-EGZERSİZİN ŞİDDETİ
Bazı Yiyeceklerin 100 Gr protein Miktarı
YİYECEKLER PROTEİN(g)
Dana Eti (Orta Yağlı) 19.1
Koyun Eti 16.5
Balık (cinsine göre değişiyor) 14.8-26.3
Tavuk eti 18.6
Karaciğer 19.2
Bezelye 24.2
Kuru fasulye 22.3
Mercimek 24.7
