Malzeme Bilimi
Öğr. Gör. Habib AKYAZI
Ders İçeriği
Malzemelerde su yalıtımı
Su Yalıtımı
İnsan doğası gereği atmosferik şartlardan her zaman için kendini korumak istemiştir.
Mağaraların, hem soğuk hem de şiddetli fırtınalardan korunmak için tarih öncesi çağların şartlarında iyi bir barınak olduğu açıktır.
Yağmur ve fırtınanın getirmiş olduğu olumsuzlukları
önleyebilmek için, mağaralar ve daha sonra oluşturulan ilk çadırlar ile birlikte yağmur suyundan sakınılmıştır.
Su yalıtımı ilk olarak yağmur suyundan korunma gerekliliği ile
karşımıza çıkar.
Su Yalıtımı
Bu ihtiyaç; mağaraların, kayaların arasına gizlenme, daha sonra çadır ve dolayısıyla çatı kavramının ortaya çıkması sonuçlarını doğurmuştur.
Sakınılması gereken yukarıdan gelecek sudur.
Ancak zaman içinde, yapılardaki teknolojik gelişmeyle birlikte sakınılacak suyun yönü ve şartları da şekil değiştirir.
Artık sadece bulutlardan gelecek su değil, yeraltı suları da
yaşadığımız binalara zarar verebilir konumdadır.
SU YALITIMI NEDİR ?
Yapıların, her yönden gelebilecek suya veya neme karşı korunmaları için, yapı kabuğunun yüzeyinde yapılan işlemlere “su yalıtımı” denir.
Su yalıtımı yapılmış bir yapı geçirimsiz yapı olarak tanımlanır.
SU YALITIMININ ARTAN ÖNEMİ
Gelişen inşaat teknolojileri sayesinde toprak ve deniz altında yapıların inşa edilmesi ile yalıtıma ihtiyacın artması,
Su Yalıtımının binaları korozyonun zararlı etkisinden koruması,
Sağlıklı ve konforlu yaşam alanları sunması,
Ekonomiye katkı sağlaması su yalıtımının önemini
daha fazla arttırmaktadır.
SU YAPILARA NASIL GİRER?
YAPILAR;
KAR VE YAĞMUR SULARI,
TOPRAK TARAFINDAN EMİLEN YAĞIŞ VEYA KULLANMA SULARI,
BANYO, TUVALET GİBİ ISLAK
HACİMLERDE KULLANILAN SULAR,
ZEMİNDEKİ YER ALTI SULARI,
KONDANSASYON
NEDENİ İLE SUYA MARUZ KALIRLAR
SU YAPILARA NASIL GİRER?
1. Sızma yoluyla:
Yağmur, dolu, kar gibi doğal afetler nedeniyle veya rüzgar
basıncının etkisiyle, suyun çatı, teras, pencere doğrama
elemanlarının arasından içeriye sızması,
2. Kapilarite (kılcallık) yoluyla:
Suyun, yapı elemanları tarafından emilerek ilerlemesiyle, (bodrum
katlar,tuğla duvar, perde, kolon, tünel, metro vb. yapılarda)
3. Yoğuşma Yoluyla:
Yapılardaki iç ve dış sıcaklık farklılıkları sonucu ısı köprüleri
oluşumu nedeniyle (mantolama yapılmamış yerler)
Yanlış uygulama nedeniyle:
Doğru malzemenin, doğru yerde, doğru şekilde uygulanmaması
sonucunda su yapılara girer.
Yanlış uygulama nedeniyle:
SU YALITIMSIZ YAPILARDAKİ SORUNLAR Su yalıtımsız yapılarda dört temel sorunla karşılaşılır : 1. Beton bütünlüğü bozulur.
2. Bina içindeki diğer yapı elemanları olumsuz etkilenir.
3. Yapı yaşam konforu azalır.
4. Korozyon oluşur.
1. BETON BÜTÜNLÜĞÜNÜN BOZULMASI
Suyun beton içerisine nüfuz etmesi durumunda, sıcaklık değişikliklerine bağlı olarak donma-
çözünme reaksiyonu meydana gelir.
Bu çevrim sırasında su sıvı halden katı hale
geçerken hacminin %9’u kadar genleşir ve
neticede beton parçalanır.
1. BETON BÜTÜNLÜĞÜNÜN BOZULMASI
1. BETON BÜTÜNLÜĞÜNÜN BOZULMASI
Gündüz ve gece sıcaklık farklılıkların fazla olmasına, karasal iklim denir. Karasal İklimin olduğu bölgelerde Donma-çözünmeden dolayı betonarme yapılar hasar gördü ve bu nedenle ‘’Kanalet Sisteminden’’
vazgeçilmek zorunda kalınmıştır.
1. BETON BÜTÜNLÜĞÜNÜN BOZULMASI
Donma-çözünme çevrimi sonunda, UV’ye açık saha betonları, betonarme taşıyıcı sistemlere göre daha fazla zarar görür.
Saha betonlarında donma-çözülme etkisini gidermek için polipropilen (PP) elyaf veya hava sürükleyiciler eklenebilir.
Çelik tel veya hasır çelik eğilme dayanımı için kullanılabilir.
2. BİNA İÇİNDEKİ DİĞER YAPI
ELEMANLARININ OLUMSUZ ETKİLENMESİ
Betonarme yapıda meydana gelen korozyon, yapının her noktasına
yayılarak taşıyıcı ve taşıyıcı olmayan sisteme zarar verir.
2. BİNA İÇİNDEKİ DİĞER YAPI
ELEMANLARININ OLUMSUZ ETKİLENMESİ
Kartonpiyer, taşyünü veya alçıpan asma tavana gelen su, mekanı kullanılmaz hale getirir.
Ahşap parkeler şişer.
Boya, saten alçı, duvar kağıdı vb. son kat kaplamalar olumsuz etkilenir.
Elektrik tesisatında arızalar meydana gelir.
Halılar ıslanıp, küflenebilir.
Alüminyum, PVC, ahşap doğramalardan içeriye su girebilir.
Sızan sular nedeniyle duvarlarda ve taşıyıcı sistemde küflenmeler
oluşur.
2. BİNA İÇİNDEKİ DİĞER YAPI
ELEMANLARININ OLUMSUZ ETKİLENMESİ
3. YAŞAM KONFORUNUN AZALMASI
Sıvalarda meydana gelen çatlama-patlamalar, boyalı yüzeylerdeki kabarma ve dökülmeler neticesinde yapı içerisinde yaşam konforu azalır.
Yapılan boyalar ve tamiratlar ek bedellerin ödenmesine, dolayısıyla maddi ve manevi zararlara yol açar.
Küf, yosun, liken gibi mikro-organizmalar hijyeni
ortadan kaldırır.
3. YAŞAM KONFORUNUN
AZALMASI
4-KOROZYON OLUŞUR
Korozyon, metal ya da metal alaşımlarının oksitlenme veya diğer kimyasal etkilerle aşınmasına denir.(Örnek:
demirin paslanması)
Betonda zaman içinde oluşan kılcal çatlakların içine
girecek olan su, demir ve havadaki oksijen birleştiği
anda donatıyı korozyona uğratır ve paslanmaya başlar.
4-KOROZYON OLUŞUR
Korozyona, yapıya giren su sebep olur. Donatıya ulaşan su, pas payına ulaşarak temas ettiği demiri genleştirip zamanla betonu parçalar.
Taşıma kapasitesinin düşmesi ve kesit kaybı sebebiyle hasar gören yapı, deprem gibi doğal afetler sonucu
yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.
KOROZYONA UĞRAMIŞ KÖPRÜ AYAĞI
KOROZYONA UĞRAMIŞ KİRİŞ
SU YALITIMI HANGİ NOKTALARA YAPILMALIDIR?
Proje safhasında planlanarak mekana, ortam şartlarına,
fonksiyonuna uygun yalıtım yöntemleri tercih edilmelidir.
Su depoları, havuz, tünel ve galeriler gibi suyun içinde kalmasını istediğimiz her tür yapı elemanlarına uygulanmalıdır.
Yapının toprak ile temas ettiği temel ve duvarlara, toprak üstünde yağmur sularının birikip yapı için risk oluşturabileceği her
noktaya, çatılara (eğimli, teras çatı), balkon ve ıslak hacimlere
yapılmalıdır.
SU YALITIMI HANGİ NOKTALARA YAPILMALIDIR?
SU YALITIM MALZEMELERİ
SU YALITIMI UYGULAMALARI
SU YALITIMI UYGULAMALARI
Kaynaklar
ERCAN C, Su yalıtımı, İnşaat Yüksek Mühendisi
Binalarda Su Yalıtımı ve Kalite Denetimi, Bitümlü Su Yalıtımı Üreticileri Derneği
Gürer C, Yapı Teknolojileri –II, Konu-6, Yapılarda Yalıtım-I, Su ve Rutubet Yalıtımı, Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Yapı Eğitimi Bölümü
http://www.haydarboz.com.tr/yalitim-uygulamalari/
Hayri Yalçın, Metin Gürü (2002). Malzeme Bilgisi. Palme Yayıncılık, Ankara.
Baradan, B. (2011). Malzeme Bilgisi.DEU Mühendislik Fakültesi Yayınları, İzmir.
Kocataşkın, F. (1975). Yapı Malzemesi Bilimi. Birsen Kitabevi Yayınları.
