Ruminantlarda gebelik fizyolojisi ve patolojisi- 2

(1)

Ruminantlarda gebelik fizyolojisi ve patolojisi-

2

Prof. Dr. Rıfat Vural

(2)

Gebelik Süresinin Uzamasının Nedenleri

• Normal gebelik süresi 278-290 gündür

• Gebelik patolojileri

• Mumifiye fötüs olguları

• Fötüsün Adren bez yetersizlikleri

• Doğum ağırlığı %50-100 artar

• Tırnak ve tüyler uzar-kırçıllaşır

• Ayak kasları iyi gelişmez ve incedir

• Gurnsey ırklarda Merkezi Sinir Sistemi –Hipofiz bezi anomalileri

• KÜÇÜK YAVRU SENDROMU (7 AYLIK GÖRÜNÜM) !!!

(3)

İstenmeyen Gebeliklerin

Sonlandırılması –Premature Doğumun Uyarılması

0-120/150 Gün

• P4 kaynağı korpus

luteumdur.

• PGF2 alfa enj.

150-240 ıncı Gün

• P4 kaynağı Plasentadır

• PGF2 alfa + kortikosteroid enjeksiyonu

Gebeliğin Son 4-6 haftası

• Plasenta kaynaklı P4 azalır

• Korpus lut.

tekrar aktiv konuma geçer

(4)

Gebeliğin son 4-6 haftası

ACTH salınımı Fötal Hipofiz

Kortikosteroid salınımı Fötal Adrenal Bez

P4 Androgen Östrogen Plasenta

• 17 alfa hydroksilaz ve 17,20 Lyase enzimi aktivasyonu (P4 ün androgene dönüşümü)

• P450 aromataz enzimi aktivasyonu (androgenin östrogen hormonuna dönüşümü)

(5)

Gebeliğin son 4-6 haftası

Oksitosin reseptör artışı Myometrium

PGF2 alfa artışı Plasentom

• Korpus luteumun lizizi

• Myometrial kontraksiyonların artması

• Serviksin açılması

Fötüsün Çıkışı

• Ferguson refleksi-kontraksiyonların artması

• Fötüsün vaginaya ve vulvaya yönlenmesi

(6)

İstenmeyen Gebeliklerin Sonlandırılması – Premature Doğumun Uyarılması

Neden Sun’i abortus ?

• Mumifiye Fötüs olgusu

• Hidroallantois olguları

• Masere Fötüs Olguları

• Hatalı Çiftleştirme ? SADECE İLK 21 GÜN İÇİNDE

• Besi amaçlı yetiştirme ? ? ETİK İLKELER- MESLEKİ SIR

• GEBELİK DÖNEMİNE GÖRE:

• PGF2ALFA veya

PGF2ALFA+KORTİKOSTEROİD

Neden Premature doğum ?

• Beklenen doğumdan en erken 7 gün önce uygulanır.

• Uzayan gebelikler(285 inci günden sonra)

• Büyük yavru sendromu

• Şiddetli meme ödemi

• DEKSAMETAZON 20-30 mg veya 8-10 mg FLUMETAZON + PGF2 ALFA ?

• SADECE PGF2ALFA; UTERUS TEMBELLİĞİNE NEDEN OLUR

(7)

İstenmeyen Gebeliklerin Sonlandırılması – Premature Doğumun Uyarılması

• UYGULAMANIN İSTENMEYEN SONUÇLARI

• 36-72 saat içinde doğum şekillenir

• Uterus tembelliği ve yavrunun uterusta beklemesi

• Retensiyo sekindinarum

• Metritis

• Kolostrum kalitesinin düşmesi ??

• Kolostrum emiliminin azalması

• PMN eylemlerinde düşme ?

(8)

İneklerde yaklaşan doğumun belirtileri

Yaklaşan doğumun belirtileri

• Vulva dudaklarında ödem

• Vulvadan müköz akıntı

• Kolostrum oluşumu

• İlio-sagral-İlio ishial ligamentlerin çökmesi

• Kuyruk kaidesinin belirginleşmesi

• Doğumdan 54 saat önce beden ısısının 0.6 derece düşmesi

(9)

İneklerde yaklaşan doğumun belirtileri

• Vulva dudaklarında ödem

• Vulvadan müköz akıntı

• Kolostrum oluşumu

• İlio-sagral-İlio ishial ligamentlerin çökmesi

• Kuyruk kaidesinin belirginleşmesi

• Doğumdan 54 saat önce beden ısısının 0.6 derece düşmesi

(10)

İneklerde doğumun birinci aşaması

• 4-12 saat sürer. ALLONTOİS KESESİNİN YIRTILMASI İLE SONLANIR.

• Hayvan huzursuz-sancılı ve

abdominal kontraksiyon vardır

• Uterusun longitudinal kaslarının etkisi ile serviks gevşer

• Yavru hareketi serviks tamamen açılır

(11)

İneklerde doğumun İkinci aşaması

• 30dakika ile 4 saat sürer

YAVRUNUN ÇIKIŞI İLE SONLANIR

• Ferguson refleksi-oksitosin salınımı

• Vaginada amnion zarı yırtılır.

• Yavru çıkış ekseni doğrultusunda dışarı atılır.

• YAVRU 8-10 SAAT YAŞAR !

(12)

Anneye Bağlı Güç Doğumlar

• Pelvis Darlığı

• Vulva ve vagina darlıkları

• Serviksin spazmı ve sklerozu

• Torsio uteri

• Uterus Hernisi (Hernia ventralis)

• Uterus tembelliği

(13)

Torsio uteri

• Ligamentum lata uterinin ventral konumdan sağ-sol dorso lateral pozisyona yönlenmesi olgusudur.

• İsviçre esmeri / Holstein Frisean YÜKSEK RİSK

• Hereford / Angus/Jersey DÜŞÜK RİSK

(14)

Torsio uterinin nedenleri

• Güçlü fötal hareket; Zayıf kas tonusu

• Büyük yavru ( %89 oranında etkili)

• Erkek buzağı (olguların %63)

• STRESS

(15)

İstatistik Bilgiler

• Olguların %81 doğumun ikinci aşamasında gözlenir.

• Olguların %20 si vaginal yol ile doğumu gerçekleştirilir.

• Olguların %18 i yuvarlama yöntemi ile gerçekleştirilir.

• Olguların %365 i sezaryan operasyonu uygulanır

• %7 başarısızlık söz konusudur.

• Olguların %20 inde düzeltme sonrası serviks açılmaz.

• Fötüsün yaşama şansı , %24 dür.

• Ölü yavruların %14 ü amfizemlidir

• Annenin yaşama şansı %78 dir.

(16)

Tanı

• Gözlem:

• Doğumun ikinci aşamasının gözlenmemesi

• Uzayan Abdominal sancı

• Kanlı vaginal akıntı

• Vulva dudaklarının arcus ishiadicus a çekilmesi

• Anoreksi/konstipasyon/rumen atonisi

• Vaginal Muayene

• Rektal Muayene

(17)

Tedavi

• Vaginal yol ile düzeltme : 45-90 decelik torsion olgularında ve yavruya ulaşılabilme durumunda etkilidir.

• Annenin yatırılması ve yuvarlanması

• Operasyon sezeryan

(18)

Uterus Tembelliği

• Dev yavrular

• İkizlik

• Obezite-yüksek VKS – myometrium yağlanması

• Hipokalsemi

• Kontraksiyon yorgunluğu

• STRESS

(19)

Fötal nedenlere bağlı güç doğumlar

• Fötüs-pelvis orantılaması

• Presentasyon pozisyon bozuklukları

• İkizlik

• Büyük yavru sendromu (Embriyo transfer yavru)

• Doğmasal anomaliler

• İkili acaibatlar

• Shistoma refleksum

• Hidrosefalus

• Assites-Anasarka