Mesleki Eğitime Kazandırma (MEK) Programı
Programın Adı, Hedef Kitlesi ve Amacı
Mesleki Eğitime Kazandırma Programı (MEK), 14-17 yaşları arasında temel eğitimlerini tamamladıktan sonra farklı sebeplerle eğitimlerine devam edememiş çocukların Mesleki Eğitim Merkezlerine kazandırılmasını hedeflemektedir.
MEK Programı ile, 14-17 yaş arası eğitim dışında kalmış çocuklar (Türk vatandaşı çocuklar ile birlikte ülkelerinde çıkan çatışma ortamı nedeniyle Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmış ve geçici koruma altında bulunan Suriyeli ve diğer ülke vatandaşları çocukları) hedeflenmektedir. Bu gençlerin Mesleki Eğitim Merkezleri (MEM) aracılığıyla eğitimlerine devam etmeleri ile eğitimlerinin sonunda Kalfalık/Ustalık belgelerine erişmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca fark derslerini vererek lise diploması almaları da mümkün olacaktır.
MEK Uygulama İlkeleri
a) Program kapsamında belirlenen illerde, MEK kapsamında okula kazandırılabilecek çocukların tespiti, okula kayıt ve uyum süreçlerini desteklemeleri için Suriyeli gönüllü eğitici personel (SGEP) İl Milli Eğitim Müdürlükleri (İl Müdürlüğü) tarafından görevlendirilecektir.
b) MEM’lerde oluşturulacak saha ekipleri (rehber öğretmen, koordinatör öğretmen, SGEP) saha eğitim ziyaretleri yoluyla okul dışı kalmış 14-17 yaş arası çocukları tespit edecektir. Tespit edilen okul dışı kalmış çocukların listeleri ve bilgileri MEM yönetimine (MEM müdürü veya müdür yardımcısına) iletilecektir.
I. Tespit edilen çocuk listeleri içerisinden MEM’e kayıt için şartları uygun olmayanlar (8.
Sınıfı bitirmemiş, yeterli Türkçe seviyesi olmayan v.b.) MEM yönetimi tarafından resmi yazı ile gerekli işlemlerin yapılarak kendilerine uygun eğitim seçeneğine yönlendirilmeleri amacıyla İl/İlçe Müdürlüğü’ne iletilecektir.
II. Tespit edilen çocuk listeleri içerisinden MEM’e kayıt için şartları uygun olan çocuklar ve ailelerine; program kapsamında görevli olan koordinatör öğretmen, rehber öğretmen ve SGEP’lerden oluşan ekipler tarafından MEM programları hakkında bilgi verilerek, kariyer rehberliği ve mesleki yönlendirme yapılarak, pratik eğitimlerini alacağı işyerlerinin tespiti ve işyeri ile sözleşmelerinin imzalanması sağlanarak çocukların MEM’lere kayıt süreci gerçekleştirilecektir. (Ekiplerin yapısı ve görev tanımları MEM MEK Programı Sorumluları ve Görevlileri başlığı altında verilmiştir.)
ç) Saha eğitim ziyaretleri neticesinde çocuklara ve ailelere eğitime devam etmenin, diploma sahibi olmanın önemi ve MEM lerdeki eğitim sistemine dair bilgilendirmenin yer aldığı “Mesleki Eğitime Kazandırma” eğitimi verilmesi ve katılımın belgelendirilmesi sağlanacaktır.
d) MEK programı kapsamında MEM’lere yönlendirmeler yapılırken çocukların ilgi alanları ve becerileri göz önünde bulundurulacaktır. İllerdeki gelişmekte olan veya eleman ihtiyacı olan meslekler, çocukların mezuniyet sonrası istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla, yönlendirmeler sırasında önceliklendirilecektir.
e) MEM’lere kaydolacak yabancı uyruklu çocuklardan 8. Sınıf denklik belgesi olmayanlar İl/İlçe Müdürlüklerine yönlendirilerek denklik süreçleri desteklenecektir.
f) MEM’lere kaydolacak yabancı uyruklu çocukların Türkçe kursuna kayıtları desteklenecektir.
g) MEK programının temel amacı; çocukların MEM’lere kayıtlarını ve bir işyeri ile sözleşme imzalayarak mesleki eğitime kazandırılmalarını sağlamaktır.
h) MEM’lere kayıtları yapıldıktan sonra öğrencilerin takibi Koordinatör öğretmen, rehber öğretmen ve okul yönetimi tarafından yapılacak, MEM’lerde görevlendirilmiş olan SGEP’ler tarafından bu süreç desteklenecektir.
MEK’in Uygulanacağı İller ve Takvim
MEK ilk aşamada belirlenen 10 ilde ve 10 MEM’de 2020 yılı sonuna kadar uygulanacaktır.
Program illerinin ve uygulama süresinin genişletilmesi elde edilen sonuçlar değerlendirilerek ilerleyen aşamalarda düşünülebilir.
İl İlçe MEM
1 ADIYAMAN MERKEZ Adıyaman Mesleki Eğitim Merkezi
2 ANKARA YENİMAHALLE Ostim Mesleki Eğitim Merkezi
3 BATMAN MERKEZ Batman Mesleki Eğitim Merkezi
4 DİYARBAKIR YENİŞEHİR Yenişehir Mesleki Eğitim Merkezi 5 KAHRAMANMARAŞ DULKADİROĞLU Dulkadiroğlu Mesleki Eğitim Merkezi
6 KAYSERİ MERKEZ
Ayşe Baldöktü Mesleki Eğitim Merkezi
7 KOCAELİ İZMİT İzmit Mesleki Eğitim Merkezi
8 MALATYA YEŞİLYURT
Hacı Hasan Kovuk Mesleki Eğitim Merkezi
9 MARDİN ARTUKLU Artuklu Mesleki Eğitim Merkezi
10 OSMANİYE MERKEZ
Şehit Onur Deniz Mesleki Eğitim Merkezi
Programın ilk ayında koordinasyon toplantıları ve alan taraması eğitimleri gerçekleştirilecek, MEM tanıtım broşürleri ve görsel materyaller hazırlanacaktır. 2020 yılı sonuna kadar sürecek olan MEK’te düzenli olarak saha eğitim ziyaretleri gerçekleştirilecektir.
Uygulama Stratejisi
MEB MTEGM ve UNICEF işbirliği içerisinde hareket ederek, hedef kitleyi oluşturan çocukların MEM'lerde uygulanan mesleki örgün eğitime erişimlerini desteklemek amacıyla aşağıda yer alan faaliyetleri hayata geçireceklerdir:
1. İhtiyaç Analizi: Bu çalışma, MEM'lere kaydedilebilecek öğrenci sayısının tespiti amacıyla;
a) Seçilen illerde bulunan MEM'lerde görevli koordinatör öğretmen ve rehber öğretmen sayılarına göre oluşturulacak saha ekipleri sayısının belirlenmesi, b) Oluşturulan ekiplerin haftalık kaç saat saha eğitim ziyaretlerine ayırabileceğinin
tespit edilmesi,
c) Seçilen MEM'lerde hâlihazırdaki derslik, öğrenci sayıları ile mevcut mesleki eğitim programları belirlenmesi, yoluyla gerçekleştirilecektir.
2. Alan Taraması ve Eğitime Erişim Çalışmaları: Alan Taraması ve Eğitime Erişim Çalışmalarının amacı; ihtiyaçlarının tespit edilmesi ve değerlendirilmesi için 14-17 yaş aralığındaki okul dışındaki çocuklara ulaşılması, mevcut eğitim olanakları konusunda bilgi verilmesi, bu çocukların yaşadıkları bölgede kendilerine uygun mesleki eğitim olanaklarına yönlendirilmesi ve Mesleki Eğitim Merkezlerine kayıtlarının kolaylaştırılması amacıyla işyeri bulunması ve sözleşme imzalanması aşamaları da dahil olmak üzere gerekli takip faaliyetlerinin yürütülmesidir.
14-17 yaş arası eğitim dışında kalmış çocuklara ulaşmak için MEB aşağıda belirtilen faaliyetleri gerçekleştirecektir:
a) Program kapsamındaki MEM’lerde açık olan ve açılabilecek meslek alan ve dallarının tespit edilerek mevcut eğitim hizmetlerinin haritalandırılması,
b) SGEP’lerin MEM’lerde görevlendirilmelerinin yapılması, ekiplerin oluşturulması, oluşturulan ekiplere saha eğitim ziyaretlerinde ihtiyaç duyacakları eğitimlerin verilmesi (UNICEF ilgili eğitimlere uzman desteği sağlayacaktır) ve ziyaret takvimlerinin belirlenerek saha eğitim ziyaretlerinin düzenlenmesi,
c) Tespit edilen öğrencilerin MEM’lere yönlendirilmesi, kayıtlarının yapılması ve işyeri sözleşmelerinin imzalanmasının desteklenmesi.
MEB, Alan Taraması ve Eğitime Erişim Çalışmalarını hedef illerde görev yapan Suriyeli gönüllü eğitici personelin desteğiyle yürütecektir. Bu kapsamda yapılacak topluma erişim faaliyetleri, yalnızca 14-17 yaş arası çocuklara yönelik mesleki eğitim olanaklarına ilişkin bilgi verilmesiyle sınırlı kalmayacaktır.
Bu faaliyet kapsamında mesleki eğitim ve MEM’lere dair bilgi verilmesinin yanı sıra;
a) Okul dışındaki çocuklar ve eğitim ihtiyaçları tespit edilecektir.
b) Tespit edilen eğitim ihtiyacına uygun eğitim hizmetlerine yönlendirme yapılacaktır.
c) MEM’lere kayıt için şartları uygun olmayan okul dışı çocuklar İl/İlçe Müdürlükleri’ne bildirilecektir.
d) MEM’lere kayıt için şartları uygun olan çocuklara ise meslek seçimi konusunda rehberlik yapılarak bu çocukların kayıt süreçleri desteklenecektir. Ayrıca, öğrenci kayıtlarını önemli ölçüde etkileyen pratik eğitimlerin alınacağı işyerini belirleme ve işyeri ile sözleşme imzalama konularında süreci koordinatör öğretmenler ve MEM yönetimi yönetecektir. Bu nedenle, alan taraması ve eğitime erişim çalışmaları yalnızca MEM’lere dair bilgi vermeyi amaçlayan bir kampanya olarak değerlendirilmemelidir.
Bilgi vermeye yönelik faaliyetlerde iletişim ve görünürlük materyalleri (Örn. broşürler, el ilanları, posterler, çıkartmalar vb.) kullanılacaktır. MEB; UNICEF ile eşgüdüm içerisinde hareket ederek, mevcut mesleki eğitim olanakları, kayıt koşulları, tarihler gibi hususlarda toplulukların kültürlerine duyarlı kilit mesajlar hazırlayacak ve bu mesajların topluluk mensuplarına ulaşmasını sağlayacaktır. Görünürlük materyallerinin hazırlanması aşamasında UNICEF uzman desteği sağlayacaktır. Kriterlere uyan çocuklara ve ailelere ulaşılması için saha ekipleri ziyaretleri yürütürken, kanaat önderleri, muhtarlar ve imamlarla işbirliği yapabilirler.
3. Sevk ve İdare Mekanizması Oluşturulması: Her hafta saha eğitim ziyaretlerinin ardından, tespit edilen çocukların listesi ve bilgileri MEM yönetimine iletilir. Bu listeler içerisinden MEM’lere kaydolabilmek için gerekli şartları taşımayan çocuklar, kendilerine uygun eğitim seçeneklerine yönlendirilmeleri amacıyla resmi yazı aracılığıyla İl/İlçe Müdürlüğü’ne iletilir. MEM’lere kayıt şartlarını karşılayan fakat denklik belgesi, Türkçe kursuna kayıt belgesi vb eksik belgesi olan çocuklara İl/İlçe Müdürlükleri ve MEM yönetimi tarafından bu evrakların tamamlanması konusunda gerekli destek sağlanır.
Yapılan tespit ve yönlendirmeler sırasında MEM’e kaydolmak için gerekli şartları ve belgeleri taşıyan çocukların kayıtları yapılır, koordinatör öğretmen tarafından usta öğretici bulunan bir işyeri tespit edilerek pratik eğitimler için öğrencinin sözleşmesinin imzalanması sağlanır. Usta öğretici belgesi olmayan işyerinde çalışan çocukların ustalarına usta öğretici belgesi almaları konusunda bilgilendirme ve yönlendirme yapılır. Kaydolan öğrencinin başarı, devamlılık durumları ile kariyer yönlendirmesi süreçlerinin takibinden rehber öğretmen, rehber öğretmenin olmadığı MEM’lerde müdür yardımcısı sorumludur.
UNICEF, MEK aracılığıyla tespit edilen çocukların eğitim hayatlarına devam etmelerini sağlayacak açık ve net bir sevk ve idare mekanizmasının oluşturulması sürecinde MEB'e teknik ve mali konularda destek olacaktır.
MEM MEK Programı Sorumluları ve Görevlileri MEM Müdürü:
1- MEM’lere kaydolabilmek için gerekli şartları taşımayan çocukları (8. Sınıfı bitirmemiş, yeterli Türkçe seviyesi olmayan v.b.) kendilerine uygun eğitim seçeneklerine yönlendirilmeleri amacıyla resmi yazı aracılığıyla İl/İlçe Müdürlüğü’ne resmi yazı ile iletmek.
2- MEK programı çerçevesinde yapılacak alım-satım, ihale süreçlerini koordine etmek, ilgili komisyonları kurmak ve başkanlık yapmak,
3- Saha çalışmalarında görevlendirilen ekipleri oluşturmak, maaş karşılığı ders saatlerini ve diğer görevlerini dikkate alarak çalışma programını ve saatlerini belirlemek,
4- Saha çalışmalarında görev alan ekiplere ödenecek ek ders ödemelerine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,
5- MEK programının verimli yürütülmesine ilişkin gerekli tedbirleri almak, MEM Müdür Yardımcısı:
1- MEM’e kaydolmak için gerekli şartlara sahip çocukların kayıt işlemlerini yürütmek, 2- MEM’e kaydolan öğrencinin başarı, devamlılık durumları ile kariyer yönlendirmesi
süreçlerini takip etmek,
3- MEM’lere kayıt şartlarını karşılayan fakat denklik belgesi, Türkçe kursuna kayıt belgesi vb eksik olan çocuklara İl/İlçe Müdürlükleri ve MEM yönetimi tarafından bu evrakların tamamlanması konusunda gerekli yönlendirmeyi yapmak,
4- Saha çalışmalarında görevlendirilen ekiplerin çalışmalarını izlemek,
5- Saha çalışmalarında görev alan ekiplere ödenecek ek ders ücreti puantajlarını hazırlamak, 6- Aylık dönemler halinde hazırlanan izleme raporlarını ve ek ders ücreti puantajlarını MEB
MTEGM’ye ulaştırmak, MEM Koordinatör Öğretmenleri:
1- MEB ve UNICEF tarafından düzenlenen eğitimlere katılmak,
2- MEM’lerde oluşturulan saha ekibinin yapacağı saha eğitim ziyaretlerine katılmak,
3- MEM’e kaydolmak için gerekli şartlara sahip çocukların kayıtlarının kolaylaştırılması amacıyla usta öğretici bulunan bir işyeri tespit etmek ve öğrencinin bu işyeri ile sözleşme imzalanmasını sağlamak,
4- Usta öğretici belgesi olmayan işyerinde çalışan çocukların ustalarına usta öğretici belgesi almaları konusunda bilgilendirme ve yönlendirme yapmak,
MEM Rehber Öğretmenleri:
1- MEB ve UNICEF tarafından düzenlenen eğitimlere katılmak,
2- MEM’lerde oluşturulan saha ekibinin yapacağı saha eğitim ziyaretlerine katılmak,
3- MEM’e kaydolmak için gerekli şartlara sahip çocuklara meslek seçimi konusunda ilgi alanlarını ve becerilerini göz önünde bulundurarak rehberlik yapmak, bu çocukların MEM’lere kayıt süreçlerini desteklemek,
4- MEM’e kaydolan öğrencinin başarı, devamlılık durumları ile kariyer yönlendirmesi süreçlerini takip etmek,
5- MEM'de rehber öğretmen olmaması ya da MEK saha ekibinde yer almak istememesi durumunda İldeki diğer Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarından rehber öğretmen görevlendirilebilir. Rehber öğretmen görevlendirilemediği durumlarda görevlerini koordinatör öğretmen gerçekleştirir.
MEM’lerde görevli SGEP’ler:
1- MEB ve UNICEF tarafından düzenlenen eğitimlere katılmak,
2- Görevlendirildiği MEM müdürlüğünün MEK Programı çerçevesinde kendisine vereceği görevleri yapmak,
3- GKAS’ların yoğun olarak yaşadığı mahalle ve bölgelerde kanaat önderleri, muhtarlar, imamlar v.b. kişilerle irtibata geçerek eğitim dışı kalmış 14-17 yaşları arasındaki çocukları tespit etmek, okula kayıt ve uyum süreçlerini desteklemek,
4- Tespit ederek listelediği çocukları görevli olduğu MEM müdürlüğüne bildirmek,
5- MEM’lere kaydolabilmek için gerekli şartları taşımayan çocukları, sahada ziyaret ederek durumlarına uygun eğitim seçenekleri konusunda bilgilendirmek.
6- MEM’lere kayıt şartlarını karşılayan fakat denklik belgesi, Türkçe kursuna kayıt belgesi vb eksik olan çocuklara bu evrakların tamamlanması konusunda gerekli bilgilendirmeyi yapmak,
7- MEM’e kaydolmak için gerekli şartları sahip çocukları görevli olduğu MEM müdürlüğüne yönlendirmek.
8- MEM’lerde oluşturulan saha ekibinin yapacağı saha eğitim ziyaretlerine katılmak, bu ziyaretlerde ve gerek görüldüğü hallerde tercümanlık yapmak,
9- Saha eğitim ziyaretleri ile tespit edilen okul dışı kalmış çocuk ve okula kazandırılan öğrenci sayılarını MEM müdürlüğüne haftalık dönemler halinde ve belirlenen formatta raporlamak,
İzleme, Değerlendirme ve Raporlama
Yukarıda sıralanan faaliyetler üzerinden il bazında aylık raporlamalar yapılması program boyunca tespit edilen okul dışı çocuk ve okula kazandırılan öğrenci sayılarının izlemesine katkı sağlayacaktır. MEK kapsamında yürütülen faaliyetlerin raporlanması için MEB aşağıdaki işlemleri yürütecektir.
Her bir MEM'de görevlendirilecek SGEP’ler MEM Yönetimine haftalık dönemlerle çalışmalarını rapor edecektir.
MEM yönetimi, saha ziyareti yapan MEM ekiplerine ilişkin puantajlar ile tespit edilen ve kaydedilen çocukların listeleri gibi veri ve bilgileri tek bir raporda toplayacak ve bu raporu MEB MTEGM’ye iletecektir.
MEB MTEGM ise, programa ilişkin ilerleme verilerini UNICEF'le paylaşacaktır.
UNICEF ve MEB MTEGM İzleme-Değerlendirme faaliyetleri kapsamında ortak saha eğitim ziyaretleri düzenleyecektir.
İzlenecek göstergeler MEB ve UNICEF tarafından belirlenecek, raporlama faaliyetleri ise bu göstergeler temelinde yürütülecektir.
Sıra NoÇalışmanın AdıYapılacağı İlSayısal HedefTarihiTahmini BütçesiAçıklama 1UNICEF ve Sosyal Ortaklar ve Projeler D.B. İle koordine edilerek proje kapsamına alınacak illerin ve MEM'lerin belirlenmesiANKARA01-15 Haziran 2020 2Proje kapsamına alınan MEM'lerde proje MEM ekiplerinin oluşturulması ve onay süreciProje İllerinde15 Haziran-15 Temmuz 2020 3Proje MEM ekiplerine saha çalışmasına yönelik 3 günlük eğitim verilmesi ANTALYA Falez Uygulama Oteli100 kişi01-15 Eylül 2020600.000
3 Koor.Öğr.+3 SGE+1 Reh.Öğ.+1MEM Müdürü+1Mem .Md.Yrd. MEM başına ekip üyesi toplamı: 9 Kişi 10 MEM*9kişi den 90 katılımcı 4Saha çalışmasında MEM ekiplerin kullanacağı tanıtıcı broşür, dosya ve eğitime dair diğer bilgilendirici materyallerinin hazırlanması, basımı ve dağıtımıANKARA15.000 adet15-30 Eylül 202050.000 5Proje çalışmalarında kullanılmak üzere alınacak bilgisayar, kırtasiye v.b. alım süreciANKARA15-30 Eylül 202030.000 6Proje kapsamındaki illerde araç kiralama ve ikram satın alma süreciProje İllerinde10 araç15-30 Eylül 2020300.000 7Saha çalışması (iş yeri ve ev ziyaretleri)Proje İllerinde30 Eylül -31 Aralık 2020200.000Ekip üyelerinin ek ders ücretleri (haftada 10 saatten, 3 ay boyunca) 8MEM ekiplerin saha çalışmalarını raporlamasıProje İllerinde30 Eylül -31 Aralık 2020 9Saha çalışmasının İşyeri Tabanlı Mesleki Eğitim D.B. Personeli tarafından izlenmesiProje İllerinde30 Eylül -31 Aralık 202050.000Yol, konaklama ve harcırah bedelleri TOPLAM:1.230.000
