2019-2020 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI GÜMÜŞOVA ANADOLU LİSESİ
PSİKOSOSYAL DESTEK HİZMETİ ÇALIŞMA RAPORU 1.BÖLÜM
1.1. Yapılan çalışma ve bu çalışmanın gerekçesi
Tüm dünyada ve ülkemizde görülmekte olan koronavirüs (COVID-19) salgını sebebi ile ülkemizde ve dünyada çeşitli önlemler alınmaktadır. Bu alınan tedbirler arasında okullar için uzaktan eğitim tedbiri kararı alınmış ve bu karar uygulanmaya başlanmıştır.
Bu süreçte öğrencilerin karantina altında olması, 20 yaş öncesi grupta olan lise öğrencilerimizin dışarı çıkma yasağının olması hiç şüphesiz hem sağlıkla ilgili endişelenmelerine sebep olacak hem de sosyal bir varlık olarak biz insanları psikolojik olarak etkileyecektir. Bu psikolojik etkileri mümkün olduğunca aza indirmek, öğrencileri içinde bulundukları sürecin biteceğine dair olumlu düşünceye yönlendirmek ve süreç ile ilgili duygu ve düşüncelerini paylaşıp kendilerini açarak kaygı ve korku durumlarını ifade edebilmeleri adına okulumuz rehberlik servisi tarafından anket hazırlanmıştır.
Anket, bu konuda hazırlanan envanterler taranarak oluşturulmuştur. İnternet üzerinden katılımcıların ulaşacağı anketin linki(https://forms.gle/xbqBDt2HnHJbiYdb8) sınıf öğretmenleri aracılığıyla ve okulumuz resmi internet sitesi üzerinden 14.04.2020 tarihinde öğrencilere ulaştırılmıştır. Anket 16.04.2020 tarihinde katılımcıların cevabına kapatılmıştır.
Ankete toplam katılım sayısı 290 olmuştur. Katılımcıların 16'sı öğretmenlerden, 274'ü de öğrencilerden oluşmaktadır. Yani toplamda öğrencilerin % 62'si, öğretmenlerin ise % 52'si ankete katılım göstermiştir. Bu sonuç değerlendirildiğinden de anket sonuçlarının okul geneli adına fikir verebileceği söylenebilir.
Bu kapsamda öncelikle anket soruları ile beraber ankete verilen cevaplar yer alacaktır.
Üçüncü bölümde ise sonuç ve yorumlar yer alacaktır.
2.BÖLÜM
2.1.Anket soruları ve cevapların istatistik verileri 2.1.1. Adınız soyadınız?
...
2.1.2.Sınıfınız?
2.1.3.Gümüşova Anadolu Lisesini özlediniz mi?
2.1.4. Sabahları kaçta uyanıyorsun?
17 20
31 25
22
30 13
16
27 19
12 6
8
18 6
4
16
9/A 9/B 9/C 10/A 10/B 10/C 11/A 11/B 11/C 11/D 11/E 12/A 12/B 12/C 12/D 12/E Öğretmen
205
16
69
Gümüşova Anadolu Lisesini özlediniz mi?
Evet Hayır Biraz
8, 27
9, 48
10, 67 11, 52
11 sonrası,
96
2.1.5.Akşam kaçta uyuyorsun?
2.1.6. Sağlıklı beslendiğini düşünüyor musun?
2.1.7.Evde egzersiz yapıyor musun?
10, 3 11, 24
12, 50
12 sonrası, 213
173 117
Sağlıklı Beslenme
Hayır Evet
166 124
Evde egzersiz
Hayır Evet
2.1.8.İnternete en çok ne ile bağlanıyorsun?
2.1.9. Uzaktan eğitim şeklinde kullanım dışında internette ne kadar vakit geçiriyorsun?
2.1.10.İnterneti en çok hangi amaçla kullanıyorsun?
266
2 22
0
Telefon Tablet Bilgisayar Cihaz yok
Kullanılan Cihaz
2
101
125
62
0 20 40 60 80 100 120 140
İnternetim yok 1-3 saat 3-5 saat 5 saat üzeri İnternet Kullanım Saati
Ders çalışmak, 35
Sosyal ağları kullanma
k, 176 Oyun
oynamak, 35 İletişim kurmak, 44
2.1.11. Ev işlerine yardımcı oluyor musun?
2.1.12. Ailen ile beraber bu süreçte ne tür etkinlikler yaptın?(Birden fazla seçenek işaretleyebilirsiniz)
2.1.13. Bu süreç sana olumlu yönde ne kattı? (Birden fazla seçenek işaretleyebilirsiniz)
224 11
55
Evet Hayır Bazen
Ev işerine yardımcı olmak
243
202
32 67
37
105 92
0 50 100 150 200 250 300
174 104
7
135 76
115 59
152
0 50 100 150 200
Ailemle daha çok vakit geçirdim Daha çok kitap okumak için vaktim oldu Yeni bir müzik aletini çalmayı öğrendim Merak ettiğim şeyleri araştırmak için…
Hobi edindim Kendimi keşfetmem için kendimle ilgili ..
Evde ders çalışma becerimi geliştirdim Bu süreçte zamanımı..
Bu sürecin olumlu katkısı
2.1.14. Uzaktan eğitim derslerini takip etmekte zorlanıyor musun? (Cevabınız evet ise '' Diğer '' seçeneğine nedenini yazın )
2.1.15. Uzaktan eğitim dersleri dışında derslerin ile ilgili çalışmalar yapıyor musun?
2.1.16. TYT ve AYT ile ilgili çalışmalar yapıyor musun?
58
106
125
20
Uzaktan eğitim derslerini takip etmekte zorluk Evet Hayır Bazen Diğer
Evet, 152
Hayır, 17 Bazen, 121
Evet, 104
Hayır, 91 Bazen, 95
2.1.17. Koronavirüs hakkında yeteri kadar bilgilendiğini düşünüyor musun?
2.1.18. Koronavirüs hakkındaki güncel bilgilere hangi kaynak aracılığıyla ulaşıyorsun? (Birden fazla seçenek işaretleyebilirsiniz)
2.1.19. Virüsten korunmak için sen hangi tedbirleri alıyorsun?(Birden fazla seçenek işaretleyebilirsiniz)
Evet, 270 Hayır,
20
234
101
134
169
0 50 100 150 200 250
Televizyon Twitter Instagram Resmi kaynakların
internet siteleri
268 258
61
219
Dışarı çıkmamaya çalışıyorum
Elimi sık sık yıkıyorum
Beslenme ve uyku düzenime dikkat
ediyorum
Sosyal mesafemi korumaya dikkat
ediyorum Tedbirler
2.1.20.Evde ekonomik açıdan zorluk yaşıyor musunuz?
2.1.21. Bu süreç bittiğinde ilk yapmak istediğin şey ne?(Birden fazla seçenek işaretleyebilirsiniz)
2.1.22. Peki okulda en çok ne yapmayı özledin?
Evet, 24
Hayır, 266
257
132
101
168
48
0 50 100 150 200 250 300
Arkadaşlarımla buluşmak
Herhangi bir yeşil alana
gitmek
Deniz kenarına gitmek
Çarşıda dolaşmak
Diğer
Kantinde arkadaşlarımla sohbet etmeyi,
30
Sınıfımızı , 15
Arkadaşlarımla bahçede vakit geçirmeyi, 39 Boş dersleri, 15 Dersleri ve
öğretmenlerimi , 17
Betül hocayla
sohbet etmeyi, 11
2.1.23.Okulda en çok özlediğin mekanı sorsak?
2.1.24. Sence dönünce "Ayın sınıfı" seçilir misiniz?
2.1.25.Evde kalmamızı gerektiren bu süreç seni nasıl etkiledi? Duygu ve düşüncelerini paylaşır mısın?
... ...
Sınıfım, 168 Okulumuzun
Bahçesi, 70 Kantin, 32
Rehberlik Servisi, 8
Veli görüşme salonu, 7
Evet, 91
Hayır, 74 İmkansız, 68
Kesinlikle biz, 57
3.BÖLÜM
3.1. Sonuçlar ve Yorum
Okuldaki öğrencilerin ankete katılımının % 62 olduğu görülmüştür. En yüksek katılımın sayı bazında 9/C, 10/C, 11/C' ye ait olduğu söylenebilir. Öğrencilerin evde oldukları bir dönemde ankete orta derecede bir katılım gösterdiğini görmekteyiz.
Katılımcıların büyük çoğunluğu sabah saat 11'de ya da 11'den sonra uyandığını; akşam ise büyük çoğunluğu 12 ve 12 sonrasında uyuduğunu belirtmiştir.
Ayrıca sağlıklı beslenme konusunda katılımcıların neredeyse yarısı evet cevabını verirken diğer yarısı hayır cevabını vermiştir. Evde egzersiz yapılıp yapılmadığına yönelik olarak sorulan soruya da yaklaşık yarı yarıya evet ve hayır cevapları verilmiştir. Uyanma ve uyuma saatleri göz önünde bulundurulduğunda öğrencilerin karantina öncesi günlük rutinlerini bozdukları görülmektedir. Bu durumda giderek uyku bozuklarına yol açabilecek buna bağlı olarak yaşanabilecek ruhsal problemlerin önünü açacaktır.
Ergenlik döneminde olan lise öğrencilerinin günlük olarak egzersiz yaparak hem bedensel hem ruhsal dengelerini sağlamaları önemlidir. Sağlıksız beslenme durumunda da kişilerin bağışıklık sisteminin zarar görmesi bu dönemde oldukça tehlikeli olacaktır çünkü bireyleri hastalıklara açık hale getirecektir. Bununla birlikte sağlıksız beslenmeye bağlı olarak ortaya çıkabilecek kilo alımı ve sivilce,akne gibi problemlerin ortaya çıkışı, uzun vadede ergenlik döneminde yaşayan bireyde kendisine ait olumsuz yargılar geliştirmesine sebep olabilecek bu da düşük benlik saygısı geliştirmesine sebep olabilecektir.
Öğrencilerin bedensel ve ruhsal sağlığını korumak adına uyku düzenleri ve beslenme alışkanlıklarını olumluya çevirmeleri gerekmektedir. Bu sebeple sınıf öğretmenlerinin bu konuda öğrencilere rehberlik etmesi gerektiği düşünülmektedir.
İnternet kullanımı ile ilgili olarak; katılımcıların büyük çoğunluğunun internete erişmek için telefonu kullandığını, internette büyük çoğunluğun 1-3 saat ve 3-5 saat durduğunu, internete en çok sosyal ağlara girmek amacı ile kullandıklarını görmekteyiz. Teknolojiyi denetimsiz ve sınırsız bir şekilde kullanmanın teknoloji bağımlılığı riskini arttırdığını bilmekteyiz. Ergenlik döneminde bulunan yaş aralığı için günlük ortalama 2 saat internet kullanımının normal kabul edildiği birçok kaynakta ifade edilmektedir. Bu sebeple 1-3 saat aralığı için öğrencilerimizin bu anlamda normal kullanımda olduğunu söyleyebilirken bir kısmının ise riskli kullanımda oldukları görülmektedir. Sosyal ilişkilerimizin azalmak zorunda kaldığı
şu dönemde hiç şüphesiz teknolojik araçlara ilgilinin artması normal karşılanabilir.
Fakat bunun abartılı kullanımının normal süreçte olduğu gibi bu süreçte de bizi ruhsal olarak zorlayacağı öğrencilere anlatılmalı, çözüm önerisi olarak onlara
"kullanmamalarını" söylemek yerine; nasıl ve ne kadar kullanmaları gerektiği, teknoloji ile vakit geçirmek yerine zamanlarını neler yaparak daha verimli hale getirecekleri konusunda rehberlik edilmelidir. Bu kapsamda okulumuz resmi instagram hesabından yapılan canlı yayında okulumuz rehber öğretmeni Betül Türkseven tarafından internet kullanımı ile ilgili olan bu alanlara değinilerek rehberlik yapılmıştır.
Aile ve aile ile vakit geçirmeye yönelik sorularda ise; öğrencilerin büyük çoğunluğunun ev işlerine yardım ettiklerini, beraber yemek yapmak, dizi film izlemek gibi ortak aktiviteler yaptıklarını ifade etmişlerdir. Ergenlik döneminde duygusal gelişimlere bağlı olarak aile ile çatışmaların yaşanması, arkadaşları ile geçirilen vakitlerin artması olağan bir durumken karantina sürecinde ailelerin bu dönemde yer alan çocukları ile verimli zaman geçirdiklerini söylemek mümkün olacaktır. Ailevi ilişkileri güçlenen öğrencilerin ise bu süreci ruhsal olarak daha sağlıklı atlatacağı öngörülebilir.
Bu sürecin olumlu katkısı sorularak da içinde bulunduğumuz süreçte öğrencilerin olumlu yönleri de görmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Soruya verilen cevaplar büyük çoğunlukla; aile ile birlikte geçirilen zamanın artmış olması, kitap okuyacak vaktin artmış olması, zamanın değerinin anlaşılması gibi cevaplar olduğu görülmektedir. Verilen bu cevap ile öğrencilerin açık uçlu olarak duygu ve düşüncelerini yazdıkları soru değerlendirildiğinde öğrencilerimizin zamanı nasıl verimli geçirecekleri konusunda farkındalıklarının arttığı söylenebilir.
Uzaktan eğitim ve dersler konusunda sorulan sorular incelendiğinde;
öğrencilerin uzaktan eğitime katılım konusunda zorlanmadıklarını, uzaktan eğitim saatleri dışında da dersleri ile ilgilendiklerini söylemek mümkündür. Bu durumda akademik olarak öğrencilerin süreçten kopmamasına, okul ile birlikte devam edecek olan akademik hayatlarında uyum sorunu yaşamamalarına sebep olacaktır.
Katılımcılar koronavirüs konusunda yeterli bilgiye sahip olduklarını, bilgileri daha çok televizyon aracılığı ile ya da resmi kaynaklar yolu ile edindiklerini, korunmak için ellerini sık sık yıkadıklarını ve dışarıya çıkmadıklarını ifade etmişlerdir. Katılımcıların bu konuda gerekli bilgiye sahip oldukları ve önlem aldıklarını düşünülmüş fakat bilgi kirliliğinin önüne geçmek adına sadece resmi
kaynakları dikkate almak konusunda tedbirli davranmadıkları fark edilmiştir.
Yeterince tedirginlik yaratan bu dönemde gereğinden fazla bilgi yüklemenin ve bunun sık aralıklarla yapılmasının ve yanlış kaynaklardan doğru olmayan bilgileri edinmenin kaygı bozukluğuna yol açabileceği öngörülebilir. Bu sebeple yukarıda belirtilen canlı yayında bu durum da belirtilmiş, gerekli uyarılar öğrencilere ulaştırılmaya çalışılmıştır.
Katılımcılardan 266'sı ekonomik açıdan zorlanmadıklarını ifade ederken, 24'ü ise ekonomik açıdan zorlandıklarını ifade etmişlerdir. Bu analizde yer alan katılımcılar ile ilgili olarak maddi önlem alınabilmesi durumunda çalışma yapabilmek üzere okul yönetimi ile işbirliği halinde çalışılacaktır.
Öğrencilerin bu sürecin biteceğine dair umutlarını güçlendirmek bu sayede de geleceklerini planlama teşvik etmek adına bu süreç bittikten sonra hayalleri ile ilgili sorular sorulmuş; öğrencilerin büyük çoğunluğunu arkadaşlarıyla buluşacaklarını ifade etmişlerdir. İstanbul'a gitmek, balık tutmak, futbol oynamak gibi cevaplar ile de öğrenciler yapmak istedikleri belirtmişlerdir. Gelen cevapların sayısı ve içeriği incelendiğinde öğrencilerin geleceğe dair umutlu oldukları ve bu sürecin yaratmış olduğu karamsarlıktan etkilenmedikleri söylenebilir.
Yine okula dair sorular sorularak öğrencilerin okul ile ilgili bağlılıklarını zayıflatmamak amacı güdülmüştür. Bu kapsamda öğrenciler okulda sınıflarını, arkadaşlarıyla sohbet etmeyi gibi okula dair belirtilen tüm faaliyetlerini özlediklerini belirtmişlerdir. Okulda en çok özedikleri mekanların ise; sınıfları ve okulun bahçesi olduğunu ifade etmişlerdir. Sınıf bilincinin unutulmaması adına sorulan ayın sınıfı sorusuna da büyük çoğunluk "Evet" cevabını vermiştir. Öğrencilerin karantina sürecinde okulu özledikleri okul ile bağlarını koparmadıkları ve okula dönecekleri günü bekledikleri anlaşılabilir. Bu durumda okulda eğitim başladığında uyum problemlerinin az yaşanacağına dair bir öngörü geliştirmemesi sağlamaktadır.
Son olarak evde kalmamızı gerektiren bu sürece ait duygu ve düşüncelerinin sorulduğu sorudaki cevaplar incelendiğinde şunları söylemek mümkündür;
öğrencilerin içinde bulundukları durumun olumlu yönlerini görmeyi başardıklarını, bu sürecin geçmesi adına aileleri ile zaman geçirmek yeni beceriler kazanmak gibi sağlıklı çözüm yollarına gittiklerini, aileleri ile çatışmaya girmek yerine bağlarını güçlendirdiklerini, zamanın ve sevdiklerimizle geçen zamanın ne kadar kıymetli olduklarını anladıklarını, kendilerine ait farklı bakış açıları kazandıklarını, kendileri
ile ilgili keşifler yaptıklarını, aynı zamanda da okula ve sevdiklerini dair özlem içerisinde oldukları söylenebilir.
Ben psikolojik danışman olarak özellikle son soruda öğrencilerin verdikleri cevaplar ile umut doldum. Siz öğretmenlerin de biraz olsun umut dolması adına katılımcının ismini saklı tutarak bir cevabı burada paylaşmak istiyorum:
"Olumlu yönden bakacak olursam güzel vakit geçirdim ailemle, bir yandan güzel oldu benim için ama tabi dışarı çıkmayı, okulumu, arkadaşlarımı, hocalarımı, ailemin diğer fertlerini çok ama çok özledim. Zamanın aslında ne kadar çok önemli olduğunu ve kıymetli olduğunu anladım. Boş şeylere değil de gerçekten güzel şeylere harcanması gerektiğini anladım. Bu da bize bir sınav neticede ve bu günler de geçer bizde özlediğimiz her şeye kavuşuruz inşallah sevgilerimle hocam ankete bayıldım."
Bu süreçte bilgi edinmek öğrencilere ve ailelere rehberlik edebilmek adına aşağıda yer alan kaynakların kullanılması önerilebilir;
http://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_03/30112545_yetiYkin.pdf http://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_03/30112459_ailecocuk.pdf
https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_04/10142411_Gencler_Icin_Bilgilendirme _Rehberi.pdf
Hazırlayan Betül TÜRKSEVEN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen
