TÜRKİYE TAŞKÖMÜRÜ KURUMU AMASRA
TAŞKÖMÜRÜ İŞLETME MÜESSESESİ 2013 YILI DENETİM RAPORU
T.C.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
Bu rapor, 03.12.2010 tarih, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu ile 08.06.1984 tarih, 233 sayılı KHK uyarınca düzenlenmiş, Sayıştay Rapor Değerlendirme Kurulu’nun 13.10.2014 tarih, 155 sayılı oturumunda kabul edilmiştir.
Bu rapor, 03.12.2010 tarih, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu ile 08.06.1984 tarih, 233 sayılı KHK uyarınca düzenlenmiş, Sayıştay Rapor Değerlendirme Kurulu’nun 13.10.2014 tarih, 155 sayılı oturumunda kabul edilmiştir.
Müessesenin Unvanı: Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesi Merkezi: Amasra Bağlı Olduğu Kuruluş: Türkiye Taşkömürü Kurumu Esas Sermayesi:565.000.000.-TL (*) Ödenmiş Sermayesi:565.000.000.-TL Karar Organı (Yönetim Komitesi) Karar Organındaki ÜnvanıAdı SoyadıMüessesedeki GöreviGörevli Bulunduğu Süre Başlama TarihiAyrılış Tarihi
1-BaşkanEjder ERBAYMüessese Müdürü17.02.2012Devam Ediyor 2-ÜyeCengiz AKÇEMüessese Müdür Yardımcısı (Teknik-Üretim)23.10.2007Devam Ediyor 3-ÜyeHüseyin KASIMMüessese Müdür Yardımcısı (İdari)01.01.1998Devam Ediyor 4-ÜyeSeyhan DALİşletme Müdürü (Elektro-Mekanik)03.10.2002Devam Ediyor 5-ÜyeA.Gündüz APAYDINLavvar Müdürü07.08.200325.10.2013 ÜyeBülent YÜCEDAĞİşletme Müdürü01.11.2013Devam Ediyor (*) Müessesenin sermayesi TTK Yönetim Kurulu' nun 06/02/2013 tarih, 45 sayılı kararı ile 565.000.000.-TL.' ye yükseltilmiş ve tamamı ödenmiştir.
Sayıştay
İÇİNDEKİLER
I. TOPLU BAKIŞ ... I
II. İDARİ BÜNYE ... 1
A-Mevzuat : ... 1
B-Teşkilat : ... 1
C- Personel durumu: ... 3
III. MALİ BÜNYE ... 12
A- Mali durum : ... 12
B- Mali sonuçlar : ... 16
IV. İŞLETME ÇALIŞMALARI ... 18
A-Giderler: ... 19
B-Tedarik işleri : ... 19
C – Üretim ve maliyetler : ... 28
D- Pazarlama: ... 115
E-Sigorta işleri : ... 119
F-İşletme sonuçları: ... 120
G – Yatırımlar : ... 124
V. BİLANÇO ... 132
-Aktif (varlıklar) : ... 132
- Pasif (kaynaklar): ... 139
VI. GELİR TABLOSU... 143
VII. EKLER ... 148
Sayıştay
TABLOLAR
Bölüm Tablo no Adı Sayfa
I. Toplu bakış 1 Toplu bilgiler II
II. İdari bünye 2 Personel sayısı 4
3 Personele yapılan harcamalar 8
4 Sosyal giderler 10
III. Mali bünye 5 Mali durum 12
IV. İşletme çalışmaları
A- Giderler 6 Giderler 19
B-Tedarik işleri 7 Alımlar 20
8 Hizmet alımları 22
9 Redevans Bilgileri 24
10 İlk madde ve malzeme stokları 26
C-Üretim ve maliyetler 11 Üretim 28
12 Kaydı Açık İşçi Sayıları 46
13 Ortalama İşçi Sayıları 48
14 Fiili Yevmiye Adetleri 49
15 Hazırlık Çalışmaları 74
16 Hazırlık İlerleme Randımanları 80
17 Arama Sondaj Çalışmaları 82
18 Amasra Lavvarı Çalışma Değerleri 84
19 Ürün Yıkama Bilgileri 92
20 Amasra Lavvarı; İşçilikler, İşçilik
Verimliliği ve Elektrik Tüketimi 95
21 İş Kazaları 96
22 Başlıca Tüketim Malzemeleri 104
23 Amasra Müessesesi Rezerv Kategorileri 106
24 İşgücü Verimlilik Değerleri 109
25 Üretim maliyetleri 112
26 Satılabilir Taşkömürü Birim Üretim
Maliyetleri 113
D-Pazarlama 27 Satışlar (Ürün Çeşidine Göre) 115
28 Satışlar (Alıcılarına Göre) 116
29 Satış Fiyatları 117
30 Stoklar (Mamul, yarı mamul, ticari mal) 118
E-Sıgorta işleri 31 Sigorta İşleri 119
F-İşletme sonuçları 32 Satış Sonuçları 120
33 Faaliyet sonucu göstergeleri 122
G-Yatırımlar 34 Yatırımlar 126
35 Muhtelif İşler Projesi 128
V. Bilanço 36 Aktif Hesaplar 132
37 Diğer Alacaklar 135
38 Maddi Duran Varlıklar 137
39 Maddi Duran Varlıklar (Ayrıntılar) 138
40 Birikmiş Amortismanlar 139
41 Pasif Hesaplar 140
VI. Gelir tablosu 42 Gelir ve Giderler 144
Sayıştay
TABLOLAR
Bölüm Tablo no Adı Sayfa
I. Toplu bakış 1 Toplu bilgiler II
II. İdari bünye 2 Personel sayısı 4
3 Personele yapılan harcamalar 8
4 Sosyal giderler 10
III. Mali bünye 5 Mali durum 12
IV. İşletme çalışmaları
A- Giderler 6 Giderler 19
B-Tedarik işleri 7 Alımlar 20
8 Hizmet alımları 22
9 Redevans Bilgileri 24
10 İlk madde ve malzeme stokları 26
C-Üretim ve maliyetler 11 Üretim 28
12 Kaydı Açık İşçi Sayıları 46
13 Ortalama İşçi Sayıları 48
14 Fiili Yevmiye Adetleri 49
15 Hazırlık Çalışmaları 74
16 Hazırlık İlerleme Randımanları 80
17 Arama Sondaj Çalışmaları 82
18 Amasra Lavvarı Çalışma Değerleri 84
19 Ürün Yıkama Bilgileri 92
20 Amasra Lavvarı; İşçilikler, İşçilik
Verimliliği ve Elektrik Tüketimi 95
21 İş Kazaları 96
22 Başlıca Tüketim Malzemeleri 104
23 Amasra Müessesesi Rezerv Kategorileri 106
24 İşgücü Verimlilik Değerleri 109
25 Üretim maliyetleri 112
26 Satılabilir Taşkömürü Birim Üretim
Maliyetleri 113
D-Pazarlama 27 Satışlar (Ürün Çeşidine Göre) 115
28 Satışlar (Alıcılarına Göre) 116
29 Satış Fiyatları 117
30 Stoklar (Mamul, yarı mamul, ticari mal) 118
E-Sıgorta işleri 31 Sigorta İşleri 119
F-İşletme sonuçları 32 Satış Sonuçları 120
33 Faaliyet sonucu göstergeleri 122
G-Yatırımlar 34 Yatırımlar 126
35 Muhtelif İşler Projesi 128
V. Bilanço 36 Aktif Hesaplar 132
37 Diğer Alacaklar 135
38 Maddi Duran Varlıklar 137
39 Maddi Duran Varlıklar (Ayrıntılar) 138
40 Birikmiş Amortismanlar 139
41 Pasif Hesaplar 140
VI. Gelir tablosu 42 Gelir ve Giderler 144
Raporda yer alan kısaltmalar AB : Avrupa Birliği
AID : Alt Isıl Değeri
AKÇT : Avrupa Kömür Çelik Topluluğu COP : İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ÇATES : Çatalağzı Termik Santralı
DPT : Devlet Planlama Müsteşarlığı DLF : Devolopment Loan Fund
ECSC : Avrupa Kömür Çelik Topluluğu EKİ : Ereğli Kömür İşletmeleri
ESD : Eşik Sınır Değer (TWA)
ETKB : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı EÜAŞ : Elektrik Üretim Anonim Şirketi GSMH : Gayri Safi Milli Hasıla
GSYİH : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla IEA : Uluslararası Enerji Ajansı İDT : İktisadi Devlet Teşekkülü
İSO : Uluslararası Sınıflandırma Sistemi KHK : Kanun Hükmünde Kararname KİK : Kamu İhale Kurumu / Kanunu KİT : Kamu İktisadi Teşekkülü KYSK : Karadon Yeni Servis Kuyusu MİGEM : Maden İşleri Genel Müdürlüğü
MKE : Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu MTA : Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü MTEP : Milyon Ton Eşdeğer Petrol
PAÜİ : Pano Ayak Üretim İşçisi PCI : Pulverize Kömür Enjeksiyonu PDKS : Personel Devam Kontrol Sistemi TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi TEP : Ton Eşdeğer Petrol
TİM : Taşkömürü İşletme Müessesesi TİS : Toplu İş Sözleşmesi
TKİ : Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu TTK : Türkiye Taşkömürü Kurumu
TÜİK : Türkiye İstatistik Kurumu USBM : Amerikan Jeolojik Teknikler YKK : Yönetim Kurulu Kararı YPK : Yüksek Planlama Kurulu
Sayıştay
I. TOPLU BAKIŞ
Amasra yöresinde 1840’lı yıllardan bu yana kömür çıkarılmaktadır. Bilinen ilk ocaklar, İngiliz asıllı Galata Sarrafları tarafından “İngiliz Bacaları” adı ile işletmeye başlanmıştır. 1848 yılında Havzanın Emlak-ı Şahane (Sultanlık toprakları) kapsamına alınması ve Havza sınırlarının belirlenmesinden sonraki yıllarda Hazine-i Hassa, daha sonra Bahriye ve Nafia Nezareti tarafından çeşitli kişi ve kuruluşlara işletme imtiyazı verilerek işlettirilmiştir. Tüm Havzada olduğu gibi Amasra yöresindeki ocaklar da gayrimüslimler tarafından kurulan şirketler tarafından açılmış, yerli halkın madencilik konusunda kültürü ve deneyimi bulunmadığından ocaklarda başta Sırp ve Hırvatlar olmak üzere uzak yerlerden getirilen işçiler çalıştırılmıştır.
30.05.1940 tarih ve 3867 Sayılı “Kömür Havzasındaki Ocakların Devletçe İşletilmesi” Kanunuyla havzadaki tüm ocaklar kamulaştırılarak Devlet eliyle işletilmesi sağlanmıştır. Bu yasanın hemen ardından 15.10.1940 tarihli “Ereğli Kömür Havzasının Devletçe İşletilmesine Dair Kararname” ile bütün imtiyazlar, imal ruhsatları ve özel ocaklar EKİTAŞ’a devredilmiştir. Etibank Yönetim Kurulu’nun 23.10.1943 tarih ve 275/8 sayılı kararı ile de EKİTAŞ, “Ereğli Kömürleri İşletmesi”
(EKİ) Müessesesi’ne dönüştürülmüştür.
1957 yılında Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu’nun (TKİ) kurulması ile Etibank’ın EKİ Müessesesi tarafından işletilen ocaklar 22.05.1957 tarihinde kabul edilen ve 31.05.1957 tarihinde yayınlanan 6974 Sayılı Kanunla kurulan Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu’na (TKİ) devredilmiştir.
KİT’lerin yeniden düzenlenmesi kapsamında çıkarılan 10.10.1983 tarih ve 96 sayılı KHK ile Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) kurulmuş ve TKİ ye bağlı Ereğli Kömürleri İşletmesi Müessesesi TTK’ya devredilerek taşkömürü rezervinin işletilmesi hakkı tüm hukuku ile TTK’ya verilmiştir. TTK Yönetim Kurulu’nun 28.11.1985 tarih ve 442 sayılı kararıyla 01.01.1986 tarihi itibarıyla “Müessese” haline getirilen Amasra İşletmesi, 1994 yılında müessese statüsü kaldırılarak yeniden işletmeye dönüştürülmüş ve TTK Üzülmez Taşkömürü İşletme Müessesesine bağlanmıştır. TTK Yönetim Kurulu’nun 24.9.1997 tarih ve 16/192 sayılı Kararı ile de tekrar müessese statüsü verilerek tüzel kişilik kazandırılmıştır.
Zonguldak İlinin merkezinde bulunan Ana Teşekkülden 90 km uzakta Bartın İli Amasra İlçesinde faaliyetlerini sürdüren Müessesede üretilen koklaşamaz nitelikli tuvönan kömür lavvar tesisinde yıkanarak beş ana ürün elde edilmekte, ana hatlarıyla; %38 oranında elde edilen metalürjik kömür (%14 küllü-0-18 mm ebatlı ince lave) Demir-Çelik sektörüne (KARDEMİR’e), %33 oranında elde edilen %13 küllü 0-18 ebatlı filtrasyon ürünü kömür Enerji sektörüne (Çatalağzı Termik Santraline), %19 oranında elde edilen
%15-%18 küllü 18-150 mm ebatlı parça-torbalanmış kömür yakımlık olarak teshine, %7 oranında elde edilen 0-25 mm ebatlı kömür muhtelif sanayiye ve %3 oranında elde edilen
%15-%18 küllü 18-150 mm. ebatlı dökme-parça kömürler ise Çay-Kur Fabrikasına satılmaktadır.
Amasra Müessesesinin son 5 yıla ilişkin toplu bilgileri aşağıdaki çizelgede sunulmuştur.
Sayıştay
ITablo 1 - Toplu Bilgiler
Toplu bilgiler Ölçü 2009 2010 2011 2012 2013 Son iki Artış
Veya Azalış
yıl farkı %
Sermaye Bin TL 450.000 490.000 490.000 535.000 565.000 30.000 5,6
Ödenmiş sermaye Bin TL 425.000 470.000 480.000 514.930 565.000 50.070 9,7
Öz kaynaklar Bin TL 73.153 79.777 52.064 41.874 48.255 6.381 15,2
Yabancı kaynaklar Bin TL 7.264 5.601 6.547 6.259 17.602 11.343 181,2
Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar Bin TL - - -
Finansman giderleri Bin TL - - - - -
Maddi duran varlıklar (edinme değeri) Bin TL 44.642 46.137 48.044 49.188 68.841 19.653 40,0
Maddi duran varlıklar birik.amortis Bin TL 25.808 26.512 27.867 28.988 31.721 2.733 9,4
Yatırımlar için yapılan nakdi ödemeler Bin TL 1.739 1.953 1.541 4.227 17.691 13.464 318,5
Yatırımların gerçekleşme oranı (nakdi) % 109 98 72 80 88 8 10,0
Tüm alım tutarı(hizmet alımları dahil) Bin TL 8.865 9.187 12.040 10.281 9.667 (614) (6)
Üretim miktarı (satılabilir kömür) Bin ton 141 155 156 119 129 10 8,4
Tüm üretim tutarı (üretim maliyeti) Bin TL 43.903 48.092 51.498 52.063 58.410 6.347 12,2
Üretim verimliliği (veya randıman) Kg/Yev 854 932 955 757 757 0 0,0
Satış miktarı : Bin ton 136 158 153 117 108 -9 -7,7
Net satış tutarı Bin TL 21.418 23.541 29.415 25.148 24.632 -516 -2,1
Stoklar: 0
-İlk madde ve malzeme Bin TL 2.951 3.772 3.992 4.550 6.367 1.817 39,9
-Yarı mamuler Bin TL - - - - - -
-Mamuller Bin TL 4.094 2.318 545 746 7679 6.933 36,9
-Ticari mallar Bin TL 0
-Diğer stoklar Bin TL 585 123 73 1 1 -
Memur (ortalama) Kişi 16 14 13 13 10 (3) -23,1
Sözleşmeli (ortalama) Kişi 152 143 141 143 148 5 3,5
İşçi (ortalama) Kişi 773 777 832 783 749 (34) -4,3
Personel için yapılan tüm giderler Bin TL 47.057 47.671 51.834 54.877 56.658 1.781 3,2
Cari yıla ilişkin:
-Memurlar için yapılan giderler Bin TL 572 581 784 661 501 (160) (24)
-Memur başına aylık ortalama gider TL 2.979 3.458 5.444 4.237 4.175 (62) (1)
-Sözleşmeliler için yapılan giderler Bin TL 5.082 5.175 6.011 6.666 7.506 840 12,6
-Sözleşmeli başına aylık ortalama gider TL 2.787 3.016 3.431 3.885 4.226 341 8
-İşçiler için yapılan giderler Bin TL 37.724 39.551 42.899 43.331 44.214 883 2
-İşçi başına aylık ortalama gider TL 4.067 4.242 4.297 4.611 4.919 308 6,6
Dönem kârına iliş vergi ve diğer yasal
yük. Bin TL - - - - - - -
Tahakkuk eden vergiler Bin TL 2.056 2.167 5.182 2.558 2.590 32 (22,0)
GSYİH'ya katkı (üretici fiyatlarıyla) Bin TL 10.299 10.960 17.501 13.796 20.537 6.741 (21,0) GSYİH'ya katkı (alıcı fiyatlarıyla) Bin TL 12.364 13.265 20.755 16.354 23.127 6.773 (21,0) GSMH'ya katkı (alıcı fiyatlarıyla) Bin TL 12.364 13.265 20.755 16.354 23.127 6.773 (21,0)
Zararlılık (öz kaynak yitirilişi) % 57 52 72 107 110 3 48,6
Faaliyet karı veya zararı Bin TL (34.119) (37.768) (36.369) (42.612) (41.860) 752 17,2
Dönem karı zararı Bin TL (37.014) (38.356) (37.733) (45.121) (43.688) 1.433 19,6
Bilanço karı zararı Bin TL (351.847) (390.203) (427.936) (473.057) (516.745) (43.688) 10,5
II
Sayıştay
Amasra Müessesesinin esas sermayesi 2013 yılı sonu itibarıyla 535 milyon liraya çıkarılmış ve tamamı ödenmiştir. Müessesede 2013 yılında üretilen 261 bin ton tüvanan kömürün % 49,5’i oranında elde edilen 129 bin ton satılabilir kömür satışa sunulmuştur. Satışı gerçekleşen 108 bin ton kömür karşılığında 24,6 milyon lira satış hasılatı sağlanmış, toplam satış maliyeti ise 49,8 milyon lira olmuştur. Faaliyet giderleri ile olağan ve olağandışı gider ve gelirlerin hesaba katılmasından sonra 2013 yılında 43,7 milyon lira tutarında dönem zararı oluşmuştur.
Kömürün satış fiyatı ithal maliyetine göre belirlenmekte, maliyete göre fiyat artırma imkânı bulunmamaktadır. Müessesede üretim miktarının istenilen düzeye çıkarılamaması, birim maliyet içindeki sabit giderlerin payının düşürülememesine neden olmakta, bunun neticesinde üretim ve satış maliyeti yükselmekte ve satış fiyatlarına yansıtılamayan maliyet artışları doğrudan zarara dönüşmektedir.
Zonguldak Havzasındaki ocaklarda derin yeraltı madenciliği ile yapılan üretimin; verimliliği düşük, birim maliyeti yüksek olmaktadır. Buna karşılık taşkömürünün yurtiçi satış fiyatı, büyük rezervlere sahip ülkelerde açık işletmelerden düşük maliyetle üretilen kömürlerin ithal maliyetine göre belirlendiğinden buna göre tespit edilen TTK satış fiyatları ticari maliyete göre düşük düzeyde kalmakta, satışlar zararla sonuçlanmaktadır.
Müessese’nin rezerv kayıplarının önlenmesi, üretim miktarının, randımanın arttırılması ve birim maliyetlerinin düşürülmesi, dönem zararlarının azaltılması ve güvenli çalışma ortamında üretim yapılması için, üretimde mekanizasyon sistemi ile çalışmak önem arz etmektedir. Bu doğrultuda Müessesede dik damarlarda üretimde mekanizasyon çalışmaları başlatılmıştır.
Amasra’da başlatılmış olan mekanizasyon çalışmaları ile üretimin başarılı olması ve diğer müesseselere yaygınlaştırılması, kurumun geleceği için önemli bir başarı göstergesi olacaktır.
Müessesede üretim ve işgücü verimliliğinin artırılması amacıyla;
- Uygulanmasına başlanılan mekanize kazı sistemine yönelik uygun panoların süratle hazırlanarak sistemin yaygınlaştırılması,
- Ocaklarda konsantrasyona gidilerek, işçilerin efektif, fiili çalışma sürelerinin artırılması için her türlü tedbir alınarak, optimum çalışma ve çalıştırma düzeninin sağlanması, bu şekilde işçilere bir vardiyada verilen iş miktarının artırılması,
- Daha kalın, daha temiz ve daha verimli damarlardan yapılacak üretimin artırılmasının yanı sıra üretimin her aşamasında daha temiz kömür üretimi için gerekli özenin gösterilmesi suretiyle satılabilir / tuvönan oranının yükseltilmesi,
- Ayak gerisi üretime yardımcı, özellikle hazırlık olmak üzere nakliye, elektro- mekanik, tamir tarama gibi işçiliklerde nitelikli eleman açığının giderilmesi,
- Ocak içi nakliyat sisteminde (kömür-taş-malzeme-insan) iyileştirmeye (rehabilitasyon-otomasyon) gidilmesi, çok sık arızalanan troley lokomotiflerin yerine
Sayıştay
IIIalınan akülü lokomotiflerde görülen akü probleminin süratle giderilerek tam kapasitede çalıştırılması başta olmak üzere sair önlemlerin alınması,
- Mazeretsiz işe gelmeyen işçilerin mevcut yasalar uyarınca cezalandırılmaları ile iş barışının ve iş disiplininin sağlanarak iş gücü verimliliğinin 1.000 kg/yevmiye’nin üzerine çıkarılmasını sağlayacak her türlü teknik ve idari tedbirlerin alınması,
Gerekmektedir.
Öneriler:
Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesinin 2013 yılındaki çalışmaları üzerinde Sayıştay tarafından yapılan incelemeler sonucunda getirilen öneriler aşağıdadır.
Yılına ilişkin öneriler:
1- Amasra TİM’de üretim kapasitesi küçük ancak uzak mesafelerde bulunan 5 adet redevanslı saha ile ilerleyen yıllarda 3,5 milyon ton/yıl üretim yapılacak olan Amasra-B sahasındaki redevans faaliyetlerinin etkin bir şekilde denetlenmesini sağlamak amacıyla, Sözleşmeli Sahalar ve Hizmet Alımı Başmühendisliğinin yeterli nitelik ve sayıda elemanla takviye edilmesi hususlarında Genel Müdürlük nezdinde girişimde bulunulması ile redevanslı sahalarda İşletmecilik yapan firmaların faaliyetlerini, redevans sözleşmesi, İş Kanunu, Maden Kanunu ve Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği ve iş güvenliğine ilişkin olarak ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütmelerinin sağlanması (Sayfa: 73-74 ),
Önceki yıllardan devam eden ve izlemede olan konular:
1- İşletmelerde işgücü kayıplarının önlenmesi, iş verimliliğinin artırılması ve iş disiplini sağlanması konusunda yaşanan sorunların, Müessese yöneticileri tarafından alınan tedbirlere rağmen henüz bütünüyle çözümlenemediği tespit edildiğinden, bu tedbirlerin kararlılıkla uygulanmasına ve Teftiş Kurulu’nca da izlenmesine devam edilmesi, (Sayfa: 6,7),
2- Müessesede son 14 senedir sadece pano ayak-üretim işçisinin alınması nedeniyle giderek azalan hazırlık, nakliyat, elektro-mekanik ve benzeri üretime yardımcı yer altı işçiliklerinde yaşanan darboğazların giderilmesini teminen bu sanatlara ihtiyaç duyulan sayı ve nitelikte işçi temin edilmesi hususunda Genel Müdürlük nezdinde girişimde bulunulması (Sayfa:76), 3- Amasra Lavvarı ihalesinde 30.11.2010 tarihli Sözleşme ve ekleri
kapsamında tahhüdünü yerine getiremeyen ve sözleşmesi fesih edilen firmanın, taahhüdünü yerine getirememesi nedeniyle, kömür yıkama
IV
Sayıştay
alınan akülü lokomotiflerde görülen akü probleminin süratle giderilerek tam kapasitede çalıştırılması başta olmak üzere sair önlemlerin alınması,
- Mazeretsiz işe gelmeyen işçilerin mevcut yasalar uyarınca cezalandırılmaları ile iş barışının ve iş disiplininin sağlanarak iş gücü verimliliğinin 1.000 kg/yevmiye’nin üzerine çıkarılmasını sağlayacak her türlü teknik ve idari tedbirlerin alınması,
Gerekmektedir.
Öneriler:
Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesinin 2013 yılındaki çalışmaları üzerinde Sayıştay tarafından yapılan incelemeler sonucunda getirilen öneriler aşağıdadır.
Yılına ilişkin öneriler:
1- Amasra TİM’de üretim kapasitesi küçük ancak uzak mesafelerde bulunan 5 adet redevanslı saha ile ilerleyen yıllarda 3,5 milyon ton/yıl üretim yapılacak olan Amasra-B sahasındaki redevans faaliyetlerinin etkin bir şekilde denetlenmesini sağlamak amacıyla, Sözleşmeli Sahalar ve Hizmet Alımı Başmühendisliğinin yeterli nitelik ve sayıda elemanla takviye edilmesi hususlarında Genel Müdürlük nezdinde girişimde bulunulması ile redevanslı sahalarda İşletmecilik yapan firmaların faaliyetlerini, redevans sözleşmesi, İş Kanunu, Maden Kanunu ve Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği ve iş güvenliğine ilişkin olarak ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütmelerinin sağlanması (Sayfa: 73-74 ),
Önceki yıllardan devam eden ve izlemede olan konular:
1- İşletmelerde işgücü kayıplarının önlenmesi, iş verimliliğinin artırılması ve iş disiplini sağlanması konusunda yaşanan sorunların, Müessese yöneticileri tarafından alınan tedbirlere rağmen henüz bütünüyle çözümlenemediği tespit edildiğinden, bu tedbirlerin kararlılıkla uygulanmasına ve Teftiş Kurulu’nca da izlenmesine devam edilmesi, (Sayfa: 6,7),
2- Müessesede son 14 senedir sadece pano ayak-üretim işçisinin alınması nedeniyle giderek azalan hazırlık, nakliyat, elektro-mekanik ve benzeri üretime yardımcı yer altı işçiliklerinde yaşanan darboğazların giderilmesini teminen bu sanatlara ihtiyaç duyulan sayı ve nitelikte işçi temin edilmesi hususunda Genel Müdürlük nezdinde girişimde bulunulması (Sayfa:76), 3- Amasra Lavvarı ihalesinde 30.11.2010 tarihli Sözleşme ve ekleri
kapsamında tahhüdünü yerine getiremeyen ve sözleşmesi fesih edilen firmanın, taahhüdünü yerine getirememesi nedeniyle, kömür yıkama
işlerine, yaklaşık 40 yıl öncesi teknoloji ile kurulan, ekonomik ömrünü dolduran, Kurum personeli tarafından çalıştırılan ve yıkama maliyetleri oldukça yüksek olan lavvarda devam edilmek zorunda kalınması sonucu oluşan ve oluşacak zararın belirlenmesi amacıyla teşkil edilen komisyon çalışmaları kısa sürede sonuçlandırılarak, taahhüdünü yerine getiremeyen firmadan tahsili yönünde Kurum Hukuk Müşavirliğinin görüşleri doğrultusunda işlem yapılması (Sayfa: 94-95),
4- Raporun ilgili bölümlerinde yer alan ve Ek:11’ de listelenen öneri ve tavsiyelerinde yerine getirilmesi.
Sonuç:
Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesinin 2013 yılı bilançosu ve 43.688.305,37 Türk Lirası dönem zararı ile kapanan gelir tablosu tasvibe sunulur.
Sayıştay
VII. İDARİ BÜNYE
A-Mevzuat :
Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesi; 3346 sayılı Kanun ile 8065 sayılı Sayıştay Kanunu ve 233 sayılı KHK gereğince T.C. Satıştay’ın mali, idari, hukuki ve teknik olarak sürekli denetime tabi olup, 233 sayılı KHK’de saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine göre faaliyette bulunmaktadır.
TTK Yönetim Kurulunun 10.09.1991 tarih ve 240 sayılı kararı ile yürürlüğe giren Müesseselerin Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları Yönetmeliğinin 6.
maddesinde, Müesseselerin kuruluş amaç ve faaliyet konuları; “TTK Ana Statüsünde belirtilen amaç ve faaliyetler doğrultusunda her türlü arama, etüt, plan, proje ve programlar yapmak, uygulama stratejilerini belirlemek, sınai ve sosyal tesisler kurmak ve işletmek suretiyle, taşkömürü üretimini gerçekleştirmektir.” şeklinde belirlenmiş ve müessesenin faaliyetleri esas olarak kömür üretimi ile sınırlandırılmıştır.
Yapılan bu düzenlemeye istinaden; üretilen kömürün satış işlemleri genel müdürlükçe yürütüldüğü gibi, müessesenin birçok alım işi, işlerin üçüncü kişilere yaptırılması, inşaat ihaleleri, kömür ocağı yatırımı gibi işleri de genel müdürlükçe yürütülmektedir.
Müessesede çalışan memur ve sözleşmeli personel statüsünde çalışan personelin özlük hakları, 399 sayılı KHK ve 657 sayılı Kanun’a göre, İşçi statüsündeki personelin özlük ve sosyal hakları; 4857 sayılı İş Kanunu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi grev ve Lokavt Kanunu’na göre yürütülmektedir.
Tüm personel sosyal güvenlik bakımından 31.05.2006 tarihinde kabul edilen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigotası Kanunu ile oluşturulan mevzuata tabi bulunmaktadır.
B-Teşkilat :
1-Teşkilatın yapısı :
Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesi’nin merkezi Bartın ili Amasra ilçesinde bulunmaktadır.
Müesseselerin teşkilat yapıları, TTK Teşkilat Yapısı, Görev ve Çalışma Esasları Yönergesi ile belirlenmektedir. Yönetim Kurulunun 03.03.2008 tarih, 49 sayılı kararıyla yeniden düzenlenen bu yönergede müesseselerin teşkilat yapısının; müessese müdürü, müdür yardımcıları, hukuk müşaviri, sivil savunma uzmanlığı, işletme müdürlükleri, şube müdürlükleri ve başmühendislikler şeklinde olması uygun bulunmuştur. Yönetim Kurulu’nun 23.01.2009 tarih, 23 sayılı kararıyla müesseselerde
Sayıştay
1bulunan hukuk müşavirliği kadroları merkeze alınmış ve hukuk müşavirliği müessese teşkilat şemasından çıkarılmıştır.
Birimlerin görev, yetki ve sorumlulukları yukarıda adı geçen Görev ve Çalışma Esasları Yönergesinde ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
Müessesenin mevcut yapısında; biri teknik olmak üzere iki müdür yardımcısı, üretim, lavvar ve elektro-mekanik şube müdürleri, bunlara bağlı başmühendislikler ile idari birimler bulunmaktadır.
2-Karar organı :
233 sayılı KHK ve TTK Ana Statüsüne göre; Müessesenin karar organı Yönetim Komitesidir. 233 sayılı KHK’nin 18’inci maddesine göre, TTK Yönetim Kurulunca atanan Yönetim Komitesi; bir başkan ve dört üyeden oluşmaktadır.
TTK Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan “Türkiye Taşkömürü Kurumu Teşkilat Yapısı, Görev ve Çalışma Esasları Yönergesi”ne göre; Yönetim Komitesi, TTK Genel Müdürlüğü tarafından tespit edilen esaslara, işletme bütçesi ve programlarına uygun olarak verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda müessesenin yönetimini sağlayacak kararları almakla görevli ve yetkili bulunmaktadır.
Yönetim Komitesi başkan ve üyeleri raporun giriş bölümünde yer almaktadır.
Yönetim Komitesi Başkanı Müessese Müdürüdür. Yönetim Komitesi üyelerinden birinin 2013 yılında emekli olması nedeniyle 01.11.2013 tarihinde yeni bir üye atanmıştır.
Yönetim Komitesi 2013 yılında 36 toplantı yapmış, teknik, idari, mali olmak üzere çeşitli konularda 61 karar almıştır.
3-Yürütme organı :
233 sayılı KHK’nin 17’nci maddesi, TTK Ana Statüsünün 13’üncü maddesine göre; müessesenin yetkili ve sorumlu yürütme organı müessese müdürlüğüdür.
Müessese Müdürü; üretim, etüt-tesis, idari, elektro-mekanikten sorumlu 2 müessese müdür yardımcısı ile birlikte yürütme organını oluşturmakta, müessese müdürü ve müessese müdür yardımcılarına bağlı; işletme müdürlükleri, şube müdürlükleri ve başmühendisliklerle yürütme organını oluşturmaktadır.
03.03.2008 tarih ve 49 sayılı TTK Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan
“Türkiye Taşkömürü Kurumu Teşkilat Yapısı, Görev ve Çalışma Esasları Yönergesi”
Müessese Müdürünü; TTK Ana Statüsünde belirlenen amaç ve faaliyetler ile Genel Müdürlüğün öngördüğü programlar çerçevesinde, Müessesenin çalışma politikasını belirlemek, organize etmek, zorunlu kaynakları sağlamak ve ilgili birimlere tahsis ederek denetlemek, planlanan hedeflere ulaşmak için Müessesenin yeraltı ve yerüstü
2
Sayıştay
bulunan hukuk müşavirliği kadroları merkeze alınmış ve hukuk müşavirliği müessese teşkilat şemasından çıkarılmıştır.
Birimlerin görev, yetki ve sorumlulukları yukarıda adı geçen Görev ve Çalışma Esasları Yönergesinde ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
Müessesenin mevcut yapısında; biri teknik olmak üzere iki müdür yardımcısı, üretim, lavvar ve elektro-mekanik şube müdürleri, bunlara bağlı başmühendislikler ile idari birimler bulunmaktadır.
2-Karar organı :
233 sayılı KHK ve TTK Ana Statüsüne göre; Müessesenin karar organı Yönetim Komitesidir. 233 sayılı KHK’nin 18’inci maddesine göre, TTK Yönetim Kurulunca atanan Yönetim Komitesi; bir başkan ve dört üyeden oluşmaktadır.
TTK Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan “Türkiye Taşkömürü Kurumu Teşkilat Yapısı, Görev ve Çalışma Esasları Yönergesi”ne göre; Yönetim Komitesi, TTK Genel Müdürlüğü tarafından tespit edilen esaslara, işletme bütçesi ve programlarına uygun olarak verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda müessesenin yönetimini sağlayacak kararları almakla görevli ve yetkili bulunmaktadır.
Yönetim Komitesi başkan ve üyeleri raporun giriş bölümünde yer almaktadır.
Yönetim Komitesi Başkanı Müessese Müdürüdür. Yönetim Komitesi üyelerinden birinin 2013 yılında emekli olması nedeniyle 01.11.2013 tarihinde yeni bir üye atanmıştır.
Yönetim Komitesi 2013 yılında 36 toplantı yapmış, teknik, idari, mali olmak üzere çeşitli konularda 61 karar almıştır.
3-Yürütme organı :
233 sayılı KHK’nin 17’nci maddesi, TTK Ana Statüsünün 13’üncü maddesine göre; müessesenin yetkili ve sorumlu yürütme organı müessese müdürlüğüdür.
Müessese Müdürü; üretim, etüt-tesis, idari, elektro-mekanikten sorumlu 2 müessese müdür yardımcısı ile birlikte yürütme organını oluşturmakta, müessese müdürü ve müessese müdür yardımcılarına bağlı; işletme müdürlükleri, şube müdürlükleri ve başmühendisliklerle yürütme organını oluşturmaktadır.
03.03.2008 tarih ve 49 sayılı TTK Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan
“Türkiye Taşkömürü Kurumu Teşkilat Yapısı, Görev ve Çalışma Esasları Yönergesi”
Müessese Müdürünü; TTK Ana Statüsünde belirlenen amaç ve faaliyetler ile Genel Müdürlüğün öngördüğü programlar çerçevesinde, Müessesenin çalışma politikasını belirlemek, organize etmek, zorunlu kaynakları sağlamak ve ilgili birimlere tahsis ederek denetlemek, planlanan hedeflere ulaşmak için Müessesenin yeraltı ve yerüstü
faaliyetlerini organize etmek, her türlü arama, etüt, plan, proje ve programların yapılmasını ve uygulamasını sağlamakla görevlendirmiştir.
Müessese Müdürü; müesseseyi kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile TTK Yönetim Kurulu ve Müessese Yönetim Komitesi kararları doğrultusunda yönetmekle görevli olup, idare ve yargı mercilerine ve üçüncü kişilere karşı müesseseyi temsil etmektedir.
Müessese Müdürü, müdür yardımcıları, işletme müdürü, şube müdürleri ve başmühendisler başta olmak üzere, personel atamaları TTK Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirilmektedir.
Amasra Müessese Müdürlüğünde TTK Yönetim Kurulu Kararı ile yapılan diğer atamalara raporun “C-Personel Durumu” bölümünde yer verilmiştir.
- Hukuk servisi :
Müessesenin hukuk işleri; genel müdürlük merkezinden yürütülmektedir.
26.11.2008 tarihli 27066 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 27.10.2008 tarih ve 2008/14269 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile TTK Genel Müdürlük ve Müesseselerinde yapılan kadro ihdas ve iptal işlemleri sonucunda Müesseselerde Hukuk Müşavirliği birimleri iptal edilerek Genel Müdürlük Hukuk Müşavirliği bünyesine alınmıştır.
Bu nedenle müessesenin hukuk işleri ve davaları TTK Hukuk Müşavirliği tarafından yürütülmekte, yıl içinde ortaya çıkan dava ve takip konuları TTK Hukuk Müşavirliğine iletilmekte olup, buradan takip edilmekte ve yürütülmektedir. Müessese aleyhine açılan davalar genellikle, iş kazaları, maluliyet, meslek hastalıkları ve kıdem tazminatlarıyla ilgili iş davalarıdır.
- Teftiş ve kontrol servisleri:
Müessesenin teftiş işlemleri; TTK Teftiş Kurulu Yönetmeliğine göre Kurum Teftiş Kurulu Başkanlığınca yürütülmektedir.
Müessesenin 2013 yılı teftiş programı 11.12.2012 tarih ve 726 sayılı Genel Müdür onayı ile yürürlüğe girmiştir. 2013 yılında Amasra Taşkömürü İşletme Müessese Müdürlüğünün 2012 yılı işlem ve faaliyetleri hakkında 16.12.2013 tarih ve 131 sayılı Cevaplı Teftiş Raporu düzenlenerek gerekli öneri ve tavsiyelerde bulunulmuş, ayrıca değişik konularda inceleme ve tahkik raporları hazırlanmıştır.
C- Personel durumu:
1-Personel kadroları ve personele ilişkin işlemler:
Müessesenin 2013 yılı personel kadroları ile dönem içinde çalışan personel sayıları önceki yıl verileriyle karşılaştırmalı olarak aşağıdaki çizelgede gösterilmiştir.
Sayıştay
3Tablo 2 - Personel Sayısı P e r s o n e l
2012 2013
Çalışan Personel Norm Program Çalışan Personel Ortalama Yılsonu Kadro Kadro Ortalama Yılsonu
kişi kişi sayı sayı Kişi Kişi
A-Memurlar
1-Genel İdare hizmetleri 13 12 - 12 10 9
2-Teknik hizmetler - - - - - -
Toplam ( A ) 13 12 - 12 10 9
B- Sözleşmeliler
1- 399 Sayılı KHK'ye göre
çalışanlar 143 146 - 141 148 149
Toplam ( B ) 143 146 - 141 148 149
C- İşçiler : 1- Sürekli İşçiler : a) Aylıklılar
b) Gündelikçiler (Saat ücretliler)
Yer altı işçileri 657 625 - 640 612 609
Yer üstü işçileri 126 149 - 140 137 131
2- Geçici İşçiler - - - - - -
Toplam ( C ) 783 774 - 780 749 740
Genel toplam (A + B + C ) 939 932 - 933 907 898
Bakanlar Kurulu’nun 2013/5077 sayılı Kararıyla gerçekleştirilen, kadro ihdas ve iptalleri sonunda TTK Genel Müdürlüğü’ne tahsis edilen kadroların, teşekkül merkezi ve bağlı müesseselere dağılımı, 30.07.2013 tarih, 21/232 sayılı TTK Yönetim Kurulu Kararıyla yapılmıştır. Bu düzenleme sonucunda; 3 adet sağlık memuru ile 5 adet ambar memuru kadrosu Amasra Müessesesine tahsis edilmiştir.
2013 yılı bütçe ve iş programında Müessese’de 12 memur, 141 sözleşmeli, 780 de işçi olmak üzere toplam 933 personel çalışması programlanmış, yılsonunda ise, Müessesede 9 memur, 149 sözleşmeli, 740 da işçi olmak üzere toplam 898 personel çalışmıştır.
2013 yılı içinde Müessese’de çalışan memur sayısı; 2’si emeklilik nedeniyle, 1’i de sözleşmeli statüye geçtiği için 3 kişi azalmış, yıl içinde yeni memur ataması olmadığı için yıl sonu memur sayısı 9 kişi olmuştur.
Müessesede çalışan sözleşmeli personel sayısı; 2013 yılında 4 emeklilik, 3’ü de başkaca nedenlerle olmak üzere toplam 7 kişi azalırken, 9 kişinin açıktan tayin, 1 kişinin de Kurum içi atama yoluyla olmak üzere toplam 10 kişinin göreve başlaması nedeniyle yıl sonunda sözleşmeli personel sayısı 149 kişi olmuştur.
Müessesede çalışan işçilerde ise; 2013 yılında 40 işçi girişine karşılık 50’si emekli olmak üzere toplam 74 işçi çıkışı olmuş, yılsonu itibarıyla işçi sayısı 6 kişi artmak suretiyle 774’den 880 işçiye yükselmiştir.
Personelin müessese içinde servislere dağılımı ve yıllık hareketlerini gösterir çizelgeler raporun 1, 2, 3 ve 4 numaralı eklerinde yer almıştır.
4
Sayıştay
Tablo 2 - Personel Sayısı P e r s o n e l
2012 2013
Çalışan Personel Norm Program Çalışan Personel Ortalama Yılsonu Kadro Kadro Ortalama Yılsonu
kişi kişi sayı sayı Kişi Kişi
A-Memurlar
1-Genel İdare hizmetleri 13 12 - 12 10 9
2-Teknik hizmetler - - - - - -
Toplam ( A ) 13 12 - 12 10 9
B- Sözleşmeliler
1- 399 Sayılı KHK'ye göre
çalışanlar 143 146 - 141 148 149
Toplam ( B ) 143 146 - 141 148 149
C- İşçiler : 1- Sürekli İşçiler : a) Aylıklılar
b) Gündelikçiler (Saat ücretliler)
Yer altı işçileri 657 625 - 640 612 609
Yer üstü işçileri 126 149 - 140 137 131
2- Geçici İşçiler - - - - - -
Toplam ( C ) 783 774 - 780 749 740
Genel toplam (A + B + C ) 939 932 - 933 907 898
Bakanlar Kurulu’nun 2013/5077 sayılı Kararıyla gerçekleştirilen, kadro ihdas ve iptalleri sonunda TTK Genel Müdürlüğü’ne tahsis edilen kadroların, teşekkül merkezi ve bağlı müesseselere dağılımı, 30.07.2013 tarih, 21/232 sayılı TTK Yönetim Kurulu Kararıyla yapılmıştır. Bu düzenleme sonucunda; 3 adet sağlık memuru ile 5 adet ambar memuru kadrosu Amasra Müessesesine tahsis edilmiştir.
2013 yılı bütçe ve iş programında Müessese’de 12 memur, 141 sözleşmeli, 780 de işçi olmak üzere toplam 933 personel çalışması programlanmış, yılsonunda ise, Müessesede 9 memur, 149 sözleşmeli, 740 da işçi olmak üzere toplam 898 personel çalışmıştır.
2013 yılı içinde Müessese’de çalışan memur sayısı; 2’si emeklilik nedeniyle, 1’i de sözleşmeli statüye geçtiği için 3 kişi azalmış, yıl içinde yeni memur ataması olmadığı için yıl sonu memur sayısı 9 kişi olmuştur.
Müessesede çalışan sözleşmeli personel sayısı; 2013 yılında 4 emeklilik, 3’ü de başkaca nedenlerle olmak üzere toplam 7 kişi azalırken, 9 kişinin açıktan tayin, 1 kişinin de Kurum içi atama yoluyla olmak üzere toplam 10 kişinin göreve başlaması nedeniyle yıl sonunda sözleşmeli personel sayısı 149 kişi olmuştur.
Müessesede çalışan işçilerde ise; 2013 yılında 40 işçi girişine karşılık 50’si emekli olmak üzere toplam 74 işçi çıkışı olmuş, yılsonu itibarıyla işçi sayısı 6 kişi artmak suretiyle 774’den 880 işçiye yükselmiştir.
Personelin müessese içinde servislere dağılımı ve yıllık hareketlerini gösterir çizelgeler raporun 1, 2, 3 ve 4 numaralı eklerinde yer almıştır.
Kurumda açıktan atamalar; Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının yıllık Genel Yatırım ve Finansman Programları çerçevesinde Kurumdan bir önceki yıl ayrılan personel sayısına bağlı olarak Yönetim Kuruluna tanınan yetki ile yapılmaktadır. 2013 yılında alınan izin çerçevesinde Amasra Müessesesinde açıktan atama yoluyla göreve başlayan sözleşmeli personel sayısı 9, işçi sayısı ise 21 kişidir.
Müessesede 2013 yılında açıktan atanan memur bulunmamaktadır.
Müesseselerin işçi, memur ve sözleşmeli personel ihtiyacıyla ilgili atama, tayin ve izin işlemlerinin Ana Teşekkül tarafından planlanması ve uygulanması nedeniyle bu konuya TTK Genel Müdürlük raporunda ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
Memur statüsünde çalışan personelin özlük hakları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 399 sayılı KHK, sosyal hakları ise 5434 sayılı T.C Emekli Sandığı Kanununa tabi bulunmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 233 ve 399 sayılı KHK’lere tabi olan personel ile 2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun ve buna ait yönetmeliğe tabi olanların hizmete alınması görev ve yetkileri, nitelikleri, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük hakları, 14.06.1995 tarihli 22313 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.
Söz konusu personel ayrıca, TTK Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile TTK Genel Müdürlüğü Kadrolu ve Sözleşmeli Personel Sicil Amirleri Yönetmeliği’ne tabi bulunmaktadır.
Sözleşmeli personelin özlük hakları 399 Sayılı KHK’ye, 399 Sayılı KHK’de hüküm bulunmayan hallerde Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşü alınmak kaydıyla 657 Sayılı Kanuna, sosyal hakları ise 5434 Sayılı T.C Emekli Sandığı Kanunu’na ve 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu’na tabidir.
İşçi statüsünde çalışan personelin özlük ve sosyal hakları; 4857 Sayılı İş Kanunu, 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu, 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu hükümlerine göre yürütülmektedir.
Müessesede 2013 yılında Kamu İşletmeleri İşveren Sendikası ile Genel Maden İşçileri Sendikası arasında imzalanan ve 01.01.2013-31.12.2014 tarihlerini kapsayan 25. Dönem Toplu İş Sözleşmesi hükümleri uygulanmıştır.
Müessesenin Personel Müdürlüğü bünyesinde İşçi Sağlığı ve Koruma Başhekimliği kadrosu bulunmakla birlikte, uzun yıllardan beri Müessesede görevli işyeri hekimi istihdam edilememiştir. Bu durumun asli nedeni; Kurumda istihdam edilen hekimlere verilen ücretin yetersiz olmasıdır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa istinaden Sağlık Bakanlığı’nca yapılan kura çekimi sonucunda önceki yıllarda Kuruma yerleştirilen pratisyen
Sayıştay
5hekimler ya göreve başlamamışlar ya da göreve başlasalar bile ücret azlığı nedeniyle ilk fırsatta Kurumdan ayrılmışlardır.
Bu nedenle, TTK Genel Müdürlüğüne bağlı diğer müesseselerde olduğu gibi Amasra Müessesesinde de önceki yıllardan beri işyeri hekimi bulunmaması yüzünden çevredeki sağlık kuruluşlarına muayene veya kontrol için giden işçilerin yol açtığı işgücü kayıpları ciddi boyutlara ulaşmıştır. Özellikle hastane izni ve rapor kullanmayı alışkanlık haline getiren işçilerin işyerlerinde hekim bulunmamasının yarattığı boşluktan da yararlanmak suretiyle bu alışkanlıklarını sürdürdükleri görülmüştür.
Müesseselere gereken sayıda işyeri hekimi ve sağlık personeli alınması halinde iş gücü kayıplarının önemli ölçüde azalacağını ve bu soruna bir an önce çözüm bulunması gerektiğini dikkate alan TTK Genel Müdürlüğü, 30.06.2012 tarih, 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6331sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu”nun getirdiği yükümlülükler çerçevesinde, sonuncusu 2013 yılı Mart ayında olmak üzere üç kez ihaleye çıkmasına rağmen bu konuda olumlu bir sonuç alınamamıştır.
Ancak, denetim tarihinde (Mayıs 2014) yapılan incelemelerde; TTK Genel Müdürlüğü’nce 23.12.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda, Ana Teşekkül ve bağlı müesseselerinde işyeri hekimliği hizmeti sağlanması konusunda bir firmanın seçildiği, 01.04.2014 tarihinden itibaren bu firmadan işyeri hekimliği hizmetlerinin temin edilmeye başlandığı, bu çerçevede Amasra Müessesesinde 1 işyeri hekiminin göreve başladığı görülmüştür.
Müessesede işgücü kayıplarının önlenmesi ve iş verimliliğinin artırılması açısından işyeri hekimi bulundurulmasıyla ilgili sorunun çözümlenmesi konusunda sağlanan olumlu gelişmelerin yakından takip edilmesi önem taşımaktadır.
Müessesenin 2012 yılı Denetim Raporunda;
- İzinsiz ve mazeretsiz işe gelmemeyi, hastane izni kullanmayı alışkanlık haline getiren, disiplinsiz hareket eden, iş amirlerine ve arkadaşlarına karşı uygunsuz ve fiili davranışlarda bulunan işçilere 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanması,
- Personel Devam Kontrol Sistemiyle ilgili olarak TTK Genel Müdürlüğünce çıkarılan genelge ve talimatlara titizlikle uyulması,
- PDKS kayıtları ile lambahane kayıtları ve kamera görüntülerinin ilgili birim amirlerince aylık olarak kontrol edilmesi, vergi kayıplarına ve kamu zararına yol açan haksız ödemelerin önüne geçilmesi,
Konularının Kurum Teftiş Kurulu’nca yapılan olağan denetimler sırasında izlenmesi ve sonucuna göre işlem yapılması önerilmiştir.
6
Sayıştay
hekimler ya göreve başlamamışlar ya da göreve başlasalar bile ücret azlığı nedeniyle ilk fırsatta Kurumdan ayrılmışlardır.
Bu nedenle, TTK Genel Müdürlüğüne bağlı diğer müesseselerde olduğu gibi Amasra Müessesesinde de önceki yıllardan beri işyeri hekimi bulunmaması yüzünden çevredeki sağlık kuruluşlarına muayene veya kontrol için giden işçilerin yol açtığı işgücü kayıpları ciddi boyutlara ulaşmıştır. Özellikle hastane izni ve rapor kullanmayı alışkanlık haline getiren işçilerin işyerlerinde hekim bulunmamasının yarattığı boşluktan da yararlanmak suretiyle bu alışkanlıklarını sürdürdükleri görülmüştür.
Müesseselere gereken sayıda işyeri hekimi ve sağlık personeli alınması halinde iş gücü kayıplarının önemli ölçüde azalacağını ve bu soruna bir an önce çözüm bulunması gerektiğini dikkate alan TTK Genel Müdürlüğü, 30.06.2012 tarih, 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6331sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu”nun getirdiği yükümlülükler çerçevesinde, sonuncusu 2013 yılı Mart ayında olmak üzere üç kez ihaleye çıkmasına rağmen bu konuda olumlu bir sonuç alınamamıştır.
Ancak, denetim tarihinde (Mayıs 2014) yapılan incelemelerde; TTK Genel Müdürlüğü’nce 23.12.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda, Ana Teşekkül ve bağlı müesseselerinde işyeri hekimliği hizmeti sağlanması konusunda bir firmanın seçildiği, 01.04.2014 tarihinden itibaren bu firmadan işyeri hekimliği hizmetlerinin temin edilmeye başlandığı, bu çerçevede Amasra Müessesesinde 1 işyeri hekiminin göreve başladığı görülmüştür.
Müessesede işgücü kayıplarının önlenmesi ve iş verimliliğinin artırılması açısından işyeri hekimi bulundurulmasıyla ilgili sorunun çözümlenmesi konusunda sağlanan olumlu gelişmelerin yakından takip edilmesi önem taşımaktadır.
Müessesenin 2012 yılı Denetim Raporunda;
- İzinsiz ve mazeretsiz işe gelmemeyi, hastane izni kullanmayı alışkanlık haline getiren, disiplinsiz hareket eden, iş amirlerine ve arkadaşlarına karşı uygunsuz ve fiili davranışlarda bulunan işçilere 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanması,
- Personel Devam Kontrol Sistemiyle ilgili olarak TTK Genel Müdürlüğünce çıkarılan genelge ve talimatlara titizlikle uyulması,
- PDKS kayıtları ile lambahane kayıtları ve kamera görüntülerinin ilgili birim amirlerince aylık olarak kontrol edilmesi, vergi kayıplarına ve kamu zararına yol açan haksız ödemelerin önüne geçilmesi,
Konularının Kurum Teftiş Kurulu’nca yapılan olağan denetimler sırasında izlenmesi ve sonucuna göre işlem yapılması önerilmiştir.
Denetim tarihinde (Mayıs 2014) yapılan incelemelerde;
-Yukarıdaki öneride yer alan konuların Kurum Teftiş Kurulu’nca 2013 yılında yapılan olağan denetimler sırasında yakından izlendiği,
-Kurum Yöneticileri tarafından alınan tedbirler kapsamında 2013 yılında disiplinsiz hareket eden 449 işçiye 657 yevmiye kesme cezası verildiği ve 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 25 nci madde II nci fıkrası gereğince 7 işçinin de iş akdi feshedildiği,
-Alınan bütün tedbirlere rağmen olumsuz alışkanlıkların henüz bütünüyle önlenemediği ve 2013 yılında da devam ettiği,
Tespit edilmiştir.
İşletmelerde işgücü kayıplarının önlenmesi, iş verimliliğinin artırılması ve iş disiplini sağlanması konusunda yaşanan sorunların, Müessese yöneticileri tarafından alınan tedbirlere rağmen henüz bütünüyle çözümlenemediği tespit edildiğinden, bu tedbirlerin kararlılıkla uygulanmasına ve Teftiş Kurulu’nca da izlenmesine devam edilmesi önerilir.
2-Personele yapılan harcamalar :
2013 yılında personele yapılan harcamalar bir önceki yıl sonuçlarıyla karşılaştırmalı olarak aşağıdaki çizelgede gösterilmiştir.
