Amino Asitler ve Proteinler

Amino Asitler ve Proteinler

Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı

Dr. Tevhide SEL

Proteinlerin yapısında etkili faktörler

 Hidrojen bağı,

 Elektrostatik (iyonik) etkileşim,

 Hidrofobik etkileşim

 Van der Waals etkileşimleri,

 Disülfid bağı,

1. Disulfid bağ 2. Elektrostatik etkileşim

3. Hidrojen bağ 4. Hidrofobik etkileşim

Primer yapı, sekonder, tersiyer ve

kuarterner yapıyı belirler

Proteinlerin özellikleri

 İzoelektrik nokta

 Kolloidal özellikleri

 Protein denaturasyonu

 Proteinlerin hidrolizi

 Renk reaksiyonları

 UV ışığı absorpsiyonu

İzoelektrik nokta

pH=pI

• Net yükü sıfırdır

• Asit pH da +1 yüklüdür

• Bazik pH da -1 yüklüdür

Kolloidal özellikleri

 Solüsyon （ < 1 nm ）

 kolloid （ 1 – 100 nm ）

 Suspansiyon (> 100 nm)



Proteinlerin partikül büyüklükleri 2~20 nm

Protein denaturasyonu

 Proteinin primer yapısı etkilenmeden polipeptid zincirin doğal şeklinin(3D) değişmesidir

 Fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikler değişir

 Denaturasyon reversibl olabilir, denatüre edici ajan ortamdan uzaklaştırıldığında protein renatürasyonu

 İrreversibl denatürasyon (-S-S- köprüleri

kopar)

Denatüre edici faktörler

 Kuvvetli asit ve bazlar-H ve tuz köprüleri yıkılır

 Metal iyonları-tuz köprüleri ve sülfidril gruplarını

 Üre- H ve hidrofobik bağlar kopar

Denatüre edici faktörler

 Aşırı ısı-H ve hidrofobik bağlar kopar

 Organik eritici ve deterjanlar-hidrofobik etkileşim

 Dondurup-çözmek

 Denatürasyon sonucu protein biyolojik aktivite azalır veya kaybolur

 Yeni gruplar ortaya çıkar

 Çözünürlük azalır

 Proteolitik enzimler den daha kolay etkilenir

Proteinlerin hidrolizi

 Hidroliz nedir?

 Peptid bağların kopması ile daha küçük peptid ve a.a ayrılması

 Sindirim sırasında görülür

 Hücrelerde yeni protein sentezi ve doku

onarımında

Renk reaksiyonları

 Proteinlerin özel renk reaksiyonlarından biri

biüret reaksiyonudur.

UV ışığı absorpsiyonu

 Trp, Tyr ve Phe içeren proteinler 280 nm.

Ninhidrin reaksiyonu

 a.a ninhidrin ile reaksiyona girerek kendilerine özgü kiremit kırmızısı ile koyu mor rengi arasında

değişen renkli kompleksler oluştururlar.

 Bundan faydalanılarak ampirik kalitatif tayinleri

yapılabilir.

Karboksil grubun esterleşmesi

 Asidik şartlarda gerçekleşir.

 A.a.lerin karboksil grupları asit varlığında alkollerle ester oluşturabilirler.

 Bu esterler uçucudurlar.

 Bu özelliklerinden faydalanılarak gaz

kromatografide (GC) ayrıştırılabilirler.

dekarboksilasyon

 A.a.lerden kuvveli bazik ortamlarda bir mol CO2 açığa çıkar. Örneğin Histidin dekarboksilasyonla Histamin’e dönüşür.

 Histamin alerjik reaksiyonlarda görev yapmakla birlikte hayvanlarda mide salgısını artırıcı bir

hormon olarak da iş görür.

CO2 ile reaksiyonları

 Bu reaksiyon sonucu karbamino grupları oluşur.

 Bu olay hemoglobindeki amino grupları ile CO2 arasında da oluşmakta ve CO2 akciğerlere

taşınmasında rol oynamaktadır.