TÜRK T A Ri Fl KURUMU
BELLET EN
Cilt: LXVIII
Nisan 2004
Say~: 251
YEN~~ ARKEOLOJIK BULGULARIN ~~~~~NDA
~Ö 2. B~NYILDA S~NOP
~EVKET DÖNMEZ*
Sinop ili s~n~rlar~~ içindeki ilk önemli arkeolojik çal~~may~~ 1950% y~llar~n ba~~nda dönemin Kastamonu Müzesi Müdürü A. Göko~lu gerçekle~tirmi~tir. Bat~~ ve Orta Karadeniz bölgelerini içeren geni~~ kapsaml~~ bir yüzey ara~t~r-mas~~ yapm~~~ olan A. Göko~lu, Sinop ilinin Merkez ilçe ile Ayanc~k, Boyabat ve Gerze ilçelerini incelemi~tir'. 1951-1953 y~llar~~ aras~nda kent merkezinde, bir proje kapsam~nda E. Akurgal, A. Erzen ve L. Budde taraf~ndan yap~lan çal~~malar Sinop ilindeki ilk arkeolojik kaz~y~~ olu~turur2. Bu arada A. Erzen, ayn~~ proje çerçevesinde Sinop'un 16 km güneybat~s~nda yer alan Demirci Köyü'ndeki Kocagöz Höyük'te (Demirci Höyük) k~sa süreli bir kaz~~ yapm~~-t~r3. 1955 y~l~nda Tokat ve Samsun illerinde incelemeler yapan C. Burney, Sinop iline de u~ram~~~ ve özellikle Kocagöz Höyük'le ilgilenmi~tir4. 1970 y~-l~nda ise, J.A. Dengate Samsun ili ile birlikte Sinop ili s~n~rlar~~ içinde de De-mir Ça~~~ merkezlerine a~~rl~k veren bir yüzey ara~t~rmas~~ gerçelde~tirmi~tirs. 1977 y~l~nda P. Donceel-Voute Kastamonu-Daday'dan ba~layarak Dura~an'a kadar uzanan Gök~rmak/Amnias'~n vadisinde bir yüzey ara~t~rmas~~ yapm~~-t~r. Bu ara~t~rma s~ras~nda Gök~rmak/Amnias'~n Sinop ili s~ n~rlar~~ içindeki bölümünde yani Boyabat ve Dura~an ilçeleri aras~ndaki kesiminde ayr~nt~l~~
* Yrd. Doç. Dr. ~evket Dönmez, ~stanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü. 'Göko~lu 1952: 16-19, 28, 41-42, 47, 50, 58-65, 125, 144. 2 Akurgal 1956: 1-14; Akurgal/Budde 1956. 3 Erzen 1956: 71-72. 4 Burney 1956: 179-203. 5 Dengate 1978: 245-258. Belleten C. LXVIII, 1
bir ~ekilde incelemeler gerçekle~tirmi~tir6. 1971 y~l~nda Samsun ~li s~n~rlar~~ içinde yo~un arkeolojik ara~t~rmalar ba~latan U.B. Alk~m'~n 1981 y~l~nda ve-fat etmesinden sonra ~kiztepe kaz~s~~ ba~kanl~~~n~' yürüten Ö. Bilgi, ~kiztepe-'de özellikle ~lk Tunç Ça~~~ II-III mezarl~~~nda ele geçirilmi~~ olan çok say~daki arsenikli bak~r eserin imal edilmi~~ olduklar~~ bak~r ve arsenik yataklar~n~~ sap-tamak amac~yla 1997-1999 y~llar~nda Dura~an ilçesi s~n~rlar~~ içinde yüzey ara~t~rmalar~~ gerçekle~tirmi~tir. Bu yüzey ara~t~rmalar~~ sonucunda K~z~l~rmak' ~n bat~~ k~y~s~nda yer alan Gökdo~an Köyü A~-ubo~az~~ mevkiinde arsenik ya-taklar~~ ve galerileri saptam~~ur7. Söz konusu bu galerilerden elde edilen ar-seni~in büyük olas~l~kla ~kiztepe'de üretilen metal eserlerde kullan~lm~~~ ol-du~u dü~ünülmektedir8. Orta Karadeniz Bölgesi'nde Roma yollar~~ ve milta~-lar~~ ile ilgili yüzey ara~t~rmamilta~-lar~~ yürüten D. French, Sinop yöresinin Gerze ke-siminde Demir Ça~~~ ve ~lk Tunç Ça~~ na ait baz~~ yerle~meleri ziyaret etmi~-tir6. 1987 y~l~nda dönemin Sinop müze müdürü M.A. I~~n ile ~. Tatl~can tara-f~ndan Sinop bölgesinde yap~lan yüzey ara~t~rmalar~nda birçok yerle~me sap-tar~m~~t~r10. 1996 y~l~nda Sinop ili s~n~rlar~~ içinde, Karadeniz Ticaret Projesi'-nin bir parças~~ olarak Chicago Üniversitesi'nden F. Hiebert ba~kanl~~~ndaki bir ekip taraf~ndan ba~lat~lan Sinop ~li Yo~un Alan Ara~urmas~ll ile denizalt~~ ara~urmalar~12 2001 y~l~nda sona ermi~tir. 1997, 1998 ve 1999 y~llar~~ Haziran ve Eylül aylar~nda ise taraf~mdan Doktora tez çal~~malar~~ ile ilgili olarak Si-nop ili Merkez ilçe ile Erfelek, Gerze, Dikmen, Dura~an, Boyabat ve Saray-düzü ilçelerinde ayr~nt~l~~ yüzey ara~t~rmalar~~ gerçekle~tirilmi~tir13 (bkz. ha-rita).
6 Donceel-Voute 1979: 196-197.
7 Bilgi 1999a: 491-492; Bilgi 2001b: 13, res.149; Bilgi 2001c: 318-319, res.11-12.
8 Özbal/Adriaens/Earl/Gedik 2000: 48-50; özbal/Pehlivan/Earl 2001: 33-34;
Özbal/Pehlivan/Earl/Gedik 2002: 43-46.
9 French 1986: 488; French 1988: 8-10; French 1989: 276.
1° I~~n 1990: 241-276; I~~n 1998: 97-139; I~~n/Tatl~can/I~m 1992: 5-7.
11 Hiebert/Smart/Doonan/Gantos 1997: 377; Doonan/Gantos/Smart/Hiebert 1998: 367;
Doonan/Gantos/Hiebert 1999: 274; Doonan/Gantos/Smart/Hiebert 1999, 359-371; Doonan/Gantos/Hiebert/Yayc~o~lu/Besonen 2000: 345-356; Doonan/Hiebert/Gantos 2000: 350; Doonan/Gantos/Hiebert/Besonen/Watters 2001: 137-148; Doonan/Gantos/Hiebert/ Yayc~o~lu/Besonen 2001: 113-135; Hiebert 2001: 11-20; Doonan 2002: 285.
12Ballard/Hiebert/Coleman/Ward/Smith/Willis/Fo1ey/Croff/Major/Torre 2001:
607-623; Ballard/Hiebert/Coleman/Ward/Torre/Miller/Woods 2002: 95-117.
13 Dönmez 1999: 513-536; Dönmez 2000a: 229-244; Dönmez 2000b: 330-334; Dönmez
145 2. B~NYILDA SINOP 3
Yukar~da özetlenen ara~t~rma tarihçesinden de anla~~laca~~~ üzere 1980% y~llar~n sonundan itibaren yo~unla~maya ba~layan arkeolojik ara~t~rmalarla birlikte Anadolu'nun az bilinen (terra incognita) bir bölgesi konumundan ç~kmaya ba~layan Sinop ilinin bu durumla ko~ut olarak ~Ö 2. biny~l~~ ile ilgili bulgular~~ da büyük ölçüde art~~~ göstermi~tir. Sinop ilindeki önemli yüzey ara~t~rmalar~ndan birini gerçekle~tiren M.A. I~~n ile ~. Tatl~can'~n çal~~malar~~ sonucunda Gerze Kö~k Höyük" (res.1) ile Merkez ~lçe T~ng~r Tepe 15 (res.2) ve Mezarl~k Tepe'de 16, Orta Tunç Ça~~~ 1-Il çanak-çömleklerine rastlanm~~t~r. Bu ara~t~rmalar s~ras~nda incelenen en önemli merkez H~d~rl~~ Mezarl~~~'d~r (res.3). 1970% y~llardan beri yasad~~~~ yollarla kaz~lan ve ortaya ç~kar~lan me-tal a~~rl~kl~~ eserleri y~llarca Sinop Müzesi'ne sat~lan H~d~rl~~ Mezarl~~~17, özel-likle metal alet, silah ve tak~~ özellildi buluntulanyla dikkati çekmektedir. Bu-radan ele geçmi~~ olan delicils, ustura19 (res.4), m~zrakucu", karg~ucu21 (res.5), hançer22 ve i~nelerden" (res.6) olu~an metal buluntular Ö. Bilgi ta-raf~ndan Orta Tunç Ça~~'na, çanaklar ise Ö. Koçak tata-raf~ndan ~lk Tunç Ça~~~ sonu ile Orta Tunç Ça~~~ ba~lar~na" yani ~kiztepe'nin I. Kültür Kat~~ olan ve Geçi~~ Ça~~~ (Er-Hitit) olarak tan~mlanan Orta Tunç Ça~~~ I-II tabakalar~n~n ait oldu~u döneme tarihlenmi~tir. M.A. I~~n, H~d~rl~~ Keçi Türbesi Nekropolü olarak adland~rd~~~~ bu mezarl~ktan25, çanak ile metalden yap~lm~~~ baz~~ bu-luntular~~ yay~nlam~~t~r26.
Sinop ili s~n~rlar~~ içinde takaf~mdan gerçekle~tirilen yüzey ara~t~rmala-r~nda, bilinen bir çok merkezin incelenmesinin yan~s~ra pek çok da yeni merkez saptand~. Bu ara~t~rmalar sonucunda Merkez ilçe T~ng~r Tepe 27
14 I~~n 1998: p1.10/9-13.
15 I~~n 1998: p1.15/4-7. Gerçekte D. French taraf~ ndan saptanan T~ng~r Tepe'yi (French 1989: 276) daha sonra ziyaret eden M.A. I~~n, bu yerle~me hakk~nda ilk olarak kendisi saptam~~~ gibi bilgi vermi~tir. I~~n 1990: 255; I~~n 1998: 103-104.
16 I~~n 1998: p1.5/4-7. 17 I~~n 1990: 241; I~~n 1998, 96. 18 Bilgi 2001a: tablo 1/6. 19 Bilgi 2001a: tablo 4/47. 29 Bilgi 2001a: tablo 19/121-122. 21 Bilgi 2001a: tablo 24/138, 141-143. 22 Bilgi 2001a: tablo 14/107-108.
23 Bilgi 2001a: tablo 27/180, 183-191, 196, tablo 28/197-199, 208-221. 24 Koçak 2002: 523, çiz.1-2, lev.1-2.
25 I~~n 1998: 105, 110. 26 I~~n 1998: p1.27-28. 27 Dönmez 2000a: 230.
(res.2; 7/1-7), Boyabat Boyal~~ ~kiztepe I 28 (res.8/4, 6), Boyabat Pazar Tepesi29 (res.9), Boyabat Maltepe-Emiryayla" (res.10) ve Saraydüzü Bayram Tepesi-'nde31 (res.11) Orta Tunç Ça~~~ 1-Il çanak-çömlek parçalar~~ ele geçti. Sinop ilinde gerçekle~tirdi~im yüzey ara~t~rmalar~~ s~ras~nda, Sinop ili arkeolojisi ve kültürel geli~imi için çok önemli bir yeri oldu~u bugüne de~in göz ard~~ edi-len H~d~rl~~ Mezarl~~~'nda pek çok kez ayr~nt~l~~ inceleme yapma f~rsat~~ bul-dum. Bu incelemeler ve özellikle yöre sakinleri ile yapt~~~m konu~malar so-nucunda mezarl~~~n bulundu~u alan~n üzerinden 1992 y~l~nda bir yol geçi-rildi~ini ve bu nedenle de önceden baz~lar~~ kesitlerden izlenebilen mezarla-r~n yakla~~k 2 m toprak dolgusu alt~nda kald~~~n~~ ö~rendim. Ayr~ca, M.A. I~i-n'~n ilgili yaz~lar~nda sanki Keçi Türbesi Höyü~ü (res.12) üzerindeymi~~ gibi belirtti~i bu mezarl~~~n, gerçekte Keçi Türbesi Höyü~ü'nün 200-300 m gü-neyinde ve H~d~rl~~ Köyü Duras~l~~ Mahallesinin 500 m kuzeyinde yer ald~~~n~~ (res.3) saptad~m32. H~d~rl~~ Mezarl~~~~ (res.3) ve buluntular~~ (res.4-6) Orta Ka-radeniz Bölgesi maden sanat~~ için çok önemli bir kronolojik devaml~l~k sa~-lamaktad~r". ~kiztepe ~lk Tunç Ça~~~ II-III mezarl~~~n~n" sonras~nda gelen
28 Dönmez 2000a: 232. 29 Dönmez 2000a: 232. 3° Dönmez 2000a: 231.
31 Göko~lu 1952: 41-42; Donceel-Voute 1979: 196; Dönmez 2000a: 232. 32 Dönmez 2000a: 231.
33 ~kiztepe'de ana toprak üzerinde saptanm~~~ olan ve 8 mimari tabakadan olu ~an Geç Kalkolitik Ça~~ Kültür Kat~~ ("In 1986: 99-116; Alk~m/Allum/Bilgi 1988: 50-52) ile bunu kesintisiz olarak izleyen ve 6 mimari tabakadan olu~an ~lk Tunç Ça~~~ I Erken Kültür Kat~~ (Dönmez 2000c: 116-144), Orta Karadeniz Bölgesi'nde yerle~im ve kültür süreklili~inin ba~lang~c~~ ile geli~imini yans~t~r. Bölgede kaz~s~~ yap~lm~~~ di~er merkezlerden K~y~~ Kesimi'ndeki Kocagöz Höyük (Erzen 1956: 5; Burney 1956: 184) ve Dündartepe (Özgik 1948: 397-398; Kökten/Özgüç/Özgüç 1945: 367-369; Orthmann 1963a: 45-47) ile Kara Kesimi'ndeki Ma~at Höyük (Akurgal 1946: 220; Orthmann 1963a: 51-52), Horoztepe (Özgüç/Akok 1957: 202; Özgüç/Akok 1958: 3; Orthmann 1963a: 49-50) ve Kayap~nar Höyü~ifnün (Temizer 1954: 317; Durbin 1971: 122; Orthmann 1963a: 51) ula~~labilmi~~ en alt tabakalar~n& da Geç Kalkolitik Ça~~ kültürünün saptanm~~~ olmas~, ~kiztepe'de ortaya ç~ kan kronolojik ba~lang~c~~ desteklemektedir. Bu ba~lamda ~kiztepe'de ele geçmi~~ olan metal eserlere tabakala~ma düzeyinde bak~ld~~~nda, Geç Kalkolitik Ça~'dan ~lk Tunç Ça~~~ III sonuna kadar olan süreçte yerel bir geli~imin varl~~~~ gözlenmektedir. ~kiztepe'de en erken dönem olan Geç Kalkolitik Ça~~ Kültür Kat~ na ait mimari tabakalarda madenin kullan~m~, küpe (Bilgi 1984: Fig.18/257), yüzük (Bilgi 1984: Fig.18/256), bilezik (Bilgi 1984: Fig.17/227), i~ne (Bilgi 1984: Fig.16/158-168), pandantif (Bilgi 1984: Fig.18/268), kolye (Bilgi 1984: Fig.17/223) ve boncuk (Bilgi 1984: Fig.17/ 224-226) gibi tak~lar ya da diki~~ i~nesi (Bilgi 1984: Fig.15/129), delici (Bilgi 1984: Fig.15/112) ve olta i~nesi (Bilgi 1984: Fig.16/151) gibi basit aletlerin üretiminden ileriye gitmemi~tir. Bu dönemin eserlerinin baz~lar~n~n saf balurdan imal edilmi~~ olmas~~ (Bilgi 1994: 257) bölgesel bir geli~imin basit düzeydeki ba~lang~c~n~~ i~aret etmektedir. Bunu izleyen ~lk Tunç
~Ö 2. B~NVILDA SINOP 5 Orta Tunç Ça~~~ I-II sürecine yerle~tirilebilecek olan H~d~ rl~~ Mezarl~~~, dol-durdu~u kronolojik bo~lukla, maden buluntulu mezarl~k gelene~inin Orta Karadeniz Bölgesi'nde ~Ö 2. Biny~la ta~~nd~~~n~~ belgelemi~tir.
Buraya kadar de~indi~imiz arkeolojik bulgulara ek olarak, Çank~r~'dan Sinop'a do~ru yap~lmakta bulunan ve Ankara ile ~stanbul'u Karadeniz Böl-gesi'ne ba~layacak olan Karadeniz Otoyolu'nun yap~m çal~~malar~~ s~ras~ nda, bir k~sm~n~n söz konusu yol yap~m~~ s~ras~nda tahrip edilmesine karar verilen Boyabat-Kovuldukaya35 yerle~mesinde (res.13-14) 2002 y~l~~ A~ustos ay~~ içinde Sinop Müze Müdürü Musa Özcan'~n ba~kanl~~~nda yap~lan36 ve heyet üyesi olarak kat~ld~~~m kurtarma kaz~s~nda sorumlulu~unu üstlendi~im 5. Açma-'da ortaya ç~kar~lan, altyap~s~~ plaka ta~larla in~a edilmi~~ olan bir yap~~ (bkz. plan ve kesit; res.14-15), mimari özellikleri, çanak-çömle~i ve küçük buluntu-lanyla Sinop ili ~Ö 2. Biny~l~~ için yeni ve çok önemli bulgular sunmu~tur. Kabaca be~gen bir plana sahip olan yakla~~k 8.00 x 7.00 m boyutundaki yap~~ iki evrelidir. Yakla~~k olarak 0.40 m.lik bir dolguya sahip olan yap~n~ n Erken Evre'sinde yaln~zca el yap~m~~ ~lk Tunç Ça~~~ III çanak-çömle~i ele geçti. Yak-la~~k 0.50 m.lik bir dolgusu bulunan Geç Evre'de ise hem Erken Evre çanak-
Ça~~~ I Erken Kültür Kan'nda ise, madencilikte tekdüze görünümün devam etti~ini yine küpe (Bilgi 1984: Fig.18/259) ve i~ne (Bilgi 1984: Fig.16/169) gibi tak~lardan, delici (Bilgi 1984: Fig.15/113-114) ve kesici (Bilgi 1984: Fig.13/57) gibi basit aletlerden anla~~lmaktad~r. ~lk Tunç Ça~~~ I Geç Kültür Kan'nda (Dönmez 2000c 145-175) ise, ~lk Tunç Ça~~~ III'te büyük bir a~ama gösterecek olan madencili~in temellerinin at~lm~~~ oldu~unu görmekteyiz. Bu dönemde talularm yaln~zca küpelerden (Bilgi 1999d: Res.47) olu~tu~u gözlenmektedir. Delici (Bilgi 1984: Fig.15/ 113-114) gibi basit veya z~plunucu (Bilgi 1999d: Res.10) gibi daha geli~kin aletlerin yan~s~ra, geli~kin kesiciler (Bilgi 1984: Fig.13/57; Bilgi 1999d: Res.34-35) ile ustura (Bilgi 1999d: Res.22) dikkat çekicidir ve ilk olarak bu dönemde ortaya ç~km~~t~r. ~lk Tunç Ça~~~ I Geç'deki en önemli geli~melerden biri ilk defa okucunun (Bilgi 1999d: Res.4-5) ele geçmi~~ olmas~~ yani silah özellikli eserlerin üretiminin ba~lam~~~ olmas~d~ r. Ayr~ca yine ilk olarak bu kültür kat~nda görülen ve metal eser üretiminde kullan~lm~~~ oldu~u anla~~lan ta~~ kal~plar (Bilgi 1999d: Res.56-58), bileyta~lar~~ (Bilgi 1999d: Res.68, 70-72, 81, 85-88) ve z~mparata~lar~~ (Bilgi 1999d: Res.62-66) ~ ltiztepe'de ve dolay~s~~ ile Orta Karadeniz Bölgesi'nde üretimin yerel oldu~unu kan~ tlamas~~ aç~s~ndan çok önemlidir.
34 Bilgi 1984: 31-96; Bilgi 1990: 119-219.
35 Sinop ili, Boyabat ilçesinin 10 km kuzeyinde yer alan Çulhal~~ Köyünün 300 m kuzeydo~usunda bulunan Kovuklukaya yerle~mesi, Aslancevizi Mevkii'ndeki yakla~~k 25 m yüksekli~indeki kayal~~~n do~u yamaçlar~nda yer almaktad~r. Yakla~~ k 300 x 400 m boyutundaki Kovuklukaya yerle~mesi ad~n~~ kayal~~~ n zirvesinde bulunan yakla~~ k 1.50 x 1.70 x 1.20 m boyutundaki büyük bir ni~ten alm~~t~ r. Kovuklukaya'n~n düz olan ve yakla~~ k 70 x 80 m boyutundaki tepe k~sm~~ Bizans Donemi'nde mezarl~k olarak kullan~lm~~t~r.
36 Bu yaz~da kullan~lan Kovuklukaya buluntular~n~~ yay~nlamama izin veren Sinop Müze Müdürü Musa Özcan'a te~ekkür ederim.
çömle~i ile benzer el yap~m~~ ~lk Tunç türü çanak-çömlek ve hem de çarkta ~ekillendirilmi~~ ve iyi elenmi~~ hamurlu Orta Tunç Ça~~~ çanak-çömle~i (lev.1-5) birlikte bulundu. Erken Evre'de yap~n~n iki giri~i oldu~u saptand~. Yap~ya ana giri~in do~u duvar taraf~ndan yap~lm~~~ oldu~u bu duvar üzerinde bulu-nan yakla~~k 2 m geni~li~indeki agkl~ktan anla~~ld~~ (bkz. plan ve kesit). Ku-zey duyan üzerinde yer alan yakla~~k 1 m geni~li~indeki aç~kl~~~n ise ikinci bir giri~~ oldu~u dü~ünüldü (bkz. plan ve kesit). Geç Evre'de ise söz konusu bu iki giri~in de kapat~lm~~~ bulundu~u ve iç taraftan yap~n~n kuzeybat~~ kö~e-sine yakla~~k 2 x 1.50 m boyutunda küçük bir depo mekan~~ eklenmi~~ oldu~u saptand~. Yerle~meye giri~in de bu küçük mekan~n do~usunda duvar üze-rinde olu~turulmu~~ olan geni~~ düz alandan sa~lanm~~~ olabilece~i dü~ünüldü (bkz. plan ve kesit). Arkeolojik bulgular ~~~~~nda bugüne de~in, Klasik Ça~~ öncesi Orta Karadeniz Bölgesi mimarisinde, yap~larda ta~~n in~a malzemesi olarak minimum seviyede ve yaln~zca destek elamarn olarak kullan~ld~~~~ dü-~ünülmekteydi. Kovuldukaya'da ortaya ç~kan söz konusu yap~, bu genel du-rumu de~i~tirmemelde birlikte, baz~~ bölgelerde ta~~n mimaride daha a~~rl~kl~~ olarak kullan~lm~~~ oldu~unu kan~tlam~~~ bulunmaktad~r. Ele geçen buluntu-lar ~~~~~nda Erken Evre'si Geç ~lk Tunç Ça~~~ tarihlenen yap~n~n Geç Ev- resi ise Orta Tunç Ça~~~ I-Wye ait olmal~d~r.
Kovuklukaya 5. Açma Yap~s~~ Geç Evre'de ele geçmi~~ olan ~lk Tunç Ça~~~ türü çanak-çömle~in hepsi elde ~ekillendirilmi~tir. Hamurlan bitki ve mine-ral katlularla haz~rlanm~~t~r. Özenli olanlarda pi~me iyidir. Ço~unlu~u ha-murunun renginde astarl~~ olan bu çanak-çömlek parçalar~n~n yüzey renkleri aç~k griden luz~lkahverengiye ve aç~k portakaldan koyu devetüyüne kadar de~i~mektedir. Ço~unlu~u bezeksiz olan kaplar oluk (lev.4/1-2) ve kabartma (lev.4/2) teknikleriyle nadiren bezenmi~tir. ~lk Tunç Ça~~~ türü çanak-çöm-lelderin ço~unlu~unu içe kapanan a~~z kenarl~~ (lev.1/1-2), omurgal~~ (lev.2/1, 6) ya da düz yükselen a~~z kenarl~~ çanaldar olu~turur (lev.2/2). Bu tip çanaldann a~~z kenar~~ d~~~~ dikey tutamakh (lev.1/3), üçgen yatay kulplu (lev.1/ 4-5) ya da a~~z kenar~ndan ba~lay~p göydeye birle~en dikey kulplu (lev.1/6, 2/3-5) varyasyonlan da vard~r. Çömlekler ise nadiren içe kapanan a~~zl~~ (lev.3/1), daha çok ise belirgin boyunlu ve d~~a aç~lan a~~z kenarl~d~r (lev.3/2-6). Çömleklere ait ele geçen kulplu gövde parçalar~, çanaklarda ol-du~u çömleklerde de yatay (lev.4/5-6) ve dikey kulplar (lev.4/3-4) bulundu-~unu kan~tlamaktad~r.
iö 2. B~NYILDA SINOP 7
Kovuklukaya 5. Açma Yap~s~'n~n Geç Evresi'ne ait çark yap~m~~ çanak-çömle~inin hamur rengi aç~k portakaldan devetüyüne ve hatta kiremit ren-gine kadar de~i~mektedir. Bu tür çanak-çömlekte katk~~ olarak ince mineral ve ince bitki katk~~ kullan~lm~~t~r. Bu grup çanak-çömle~in en yayg~n formlar~~ çanaldar ve çömleklerdir. Çanaklar genellikle içe kapanan a~~z kenarl~~ ve dudald~d~rlar (lev.5/1-5). ~Ö 2. biny~l çanak-çömle~inin tipik özelli~i olan boncuk dudak (lev.5/4) Kovuklukaya'da da görülmektedir. Çömlekler ise genelinde kal~n kenarl~d~r (lev.5/6-7).
Kovuklukaya 5. Açma Yap~s~'n~n Geç Evresi'nde ele geçmi~~ olan ~lk Tunç Ça~~~ türü çanak-çömleklerin benzerleri ~kiztepe Tepe I I. Kültür Kat~", Bo~azköy/Hattu.4-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabaka's138, Bo~azköy/Hattu~-Büyükkale Ven ve Vc" tabakalar~, Alaca Höyük II. Kültür Kat~", Kül-tepe/Kanii Karum'u W. Tabaka", Ahlathbel 43 ve Poladfn~r~~ ~lk Tunç Ça~~~ III tabakalar~" ile Badema~ac~", çark yap~m~~ olanlar~n ko~udar~~ ise ~kiztepe Tepe I I. Kültür Kan", Bo~azköy/Hanta-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabaka's~~ 47, Bo~azköy/Hattu~-Büyükkale Vd" ve Vc" tabakalar~~ ve Kültepe/ Kani§
Karu-m'u IV. Tabaka'daw görülmektedir. Kovuklukaya Yap~s~'n~n Geç Evresi'nin
371ev.1/3=Allum/Allum/Bilgi 2003: lev.LXXI/7; lev.2/2=Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.XI/2; lev.3/1=Allum/Alk~m/Bilgi 1988: lev.XXII/1; lev.4/1-2=Allum/Allum/Bilgi 1988: lev.XVII/1-7.
39 lev.1/1=Fischer 1963: taf.11/137; lev.1/2=Orthmann 1963b: taf.11/81, 20/181; lev.1/4--Orthmann 1963b: taf.2/101; lev.1/5=Orthmann 1963b: taf.12/103; lev.1/6--Orthmann 1963b: taf.8/26; lev.2/6=Orthmann 1963b: taf.11/82; lev.3/1=Orthmann 1963b: taf.15/152; lev.3/2=Orthmann 1963b: taf.13/125; lev.3/ 3=Orthmann 1963b: taf.15/140; lev.3/4=Orthmann 1963b: taf.23/213; lev.3/5=Orthmann 1963b: taf.19/144; lev.3/Orthmann 1963b: taf.14/138; lev.4/5=Orthmann 1963b: taf.13/127.
" lev.2/2=Orthmann 1984: abb.2/30; lev.3/2=Orth~nann 1984: abb.2/32.
4° lev.1/2r--Orthmann 1984: abb.10/84; lev.1/5=F~scher 1963: taf.5/67; lev.3/4=Orthmann 1984: abb.10/93; lev.4/6=F~scher 1963: taf.7/83.
41 lev.2/4=Orthmann 1963a: taf.43-11/42.
42 lev.1/5=Emre 1989: fig.AII/2.
43 lev.2/4=Orthmann 1963a: taf.24-5/44; lev.2/5=Orthmann 1963a: taf.24-5/45. " lev.2/3=Orthmann 1963a: taf.37-8/62.
45 lev.2/1=Umurtak 2003: fig.1/9.
461ev.5/1=A1lum/A1k~m/Bilgi 1988: lev.III/2; lev.5/4=Allum/Allum/Bilgi 1988: lev.III/3-6;
lev.5/5=Allum/Allum/Bilgi 1988: lev.VI/5; lev.5/6=Allum/Alk~m/Bilgi 1988: lev.VII/12; lev.5/7=Allum/Allum/Bilgi 1988: lev.IX/3-5.
47 Lev.5/2=Orthmann 1963b: taf.17/17; lev.5/4=Orth~nann 1963b: taf.12/92. 49 lev.5/2=Orthraann 1984: abb.3/38.
49 lev.5/3=Orthmann 1984: abb.10/86. 5° lev.5/1=Emre 1989: fig.AII/10.
özellikle çark yap~m~~ çanak-çömle~i genel olarak de~erlendirildi~inde yuka-r~da belirtilen merkezlerin ve tabakalar~n d~~~nda, yüzey ara~t~rmas~~ ile sap-tanm~~~ Samsun ve Amasya ~Ö 2. Biny~l~~ yerle~meleri51, Dündartepe III. Kül-tür Kat~52, Ma~at Höyük V. Yap~~ Kat~ 53, Bo~azköy/Hatt~ -Büyükkale Vf-a54, Kuzeybat~~ Yamac~~ 8a-9a55 ve A~a~~~ ~ehir 4-556, Kültepe/Kani. Karum'u IV, III57, II ve Ib58 ve Ali~ar Höyük 11T tabakalar~59 ile de ça~da~~ oldu~u görül-mektedir. Geç Evre'nin ~lk Tunç Ça~~~ türü çanak-çömleklerine ait olan hem dikey6° (lev.4/3, 6) hem de yatay kulp parçalar~n~n6° (lev.4/4-5) yak~n ko~ut-lar~~ ise Sinop ilinde yap~lan yüzey ara~t~rmalar~nda incelenen çok say~da yerle~mede oldukça bol say~da ele geçmi~tir.
Kovuklukaya Yap~s~'mn Geç Evresi'nde hem ~lk Tunç Ça~~~ türü ve hem de çark yap~m~~ bu her iki grup çanak-çömle~in birarada görülmesi ~kiztepe I. Kültür Kat~'n~~ ça~r~~t~rmaktad~r. Bilindi~i üzere, ~Ö 2100 ile 1750 y~llar~na yani Orta Tunç Ça~~~ I ve II'ye tarihlenen ve Geçi~~ ça~r162 olarak da adland~r~-lan ve 6 mimari tabakadan olu~an ~kiztepe I. Kültür Kat~'nda63, çark yap~m~~
51 Dönmez 2002: 873-903.
52 Kökten/Özgüç/Özgüç 1945: 382-384; Özgüç 1948: 408. 53 Özgüç 1982: 14.
54 Orthmann 1963: abb.3; Orthmann 1984: abb. 1, 3-4, 10-11. 55 Schirmer 1969: taf.21-29.
59 Fischer 1963: taf. 51, 60, 92, 97/884. 57 Emre 1963: 87-99; Emre 1989: fig.111-128.
58 Özgüç 1951: 289-306; Özgüç 1955: 445-461; Emre 1963: 87-99; Özgüç 1986: 49-53. 59 Osten 1937: 209-271.
60 Bu tip kulplar~n benzerleri Çimbek Tepe (I~~n 1998: p1.9/21), Emiryayla-Maltepe (I~~n 1998: p1.18/19, 21) ve Alt~nka~~~ Höyük'te (I~~n 1998: P1.21/5-6) görülmektedir.
61 Bu tip kulplar Mezarl~k Tepe (I~~n 1998: p1.5/7, 6/8-10, 12), Kö~k Höyük (I~~n 1998: p1.10/8), Çindilli Tepe (I~~n 1998: p1.13/19-24), Gavur Tepe (I~~n 1998: P1.14/3, 8), T~ng~ro~lu Tepesi (I~~n 1998: p1.16/10), Keçi Türbesi Höyü~ü (I~~n 1998: P1.17/4); Emiryayla-Maltepe (I~~ n 1998: p1.18/19, 21), Kad~~ Mezar~~ (I~~n 1998: 19/4); Kargola Tepesi (p1.22/4) ve Karamkuru Tepesi'nde (I~~n 1998: P1.25/16) ele geçmi~tir.
62 Geçi~~ Ça~~~ Kültür Kat~, ~Ö 3. Biny~ldan ~Ö 2. Biny~la geçis dönemi ile ~Ö 2. Biny~l~n ilk çeyre~ini kapsamaktad~r.
63 ~kiztepe ~ ö 2. Biny~l~~ çanak-çömle~inin büyük bir k~sm~~ çömlekçi çark~nda ~ekillendirilmi~tir. ~yi eknmi~~ temiz bir hamura sahip olan bu tür çanak-çömlek ince mineral ve çok ince bitki katlul~d~r. Genellikle iyi ya da orta açlul~~ olan çark yap~m~~ çanak-çömle~in yüzey renkleri aç~k portakaldan devetilyüne kadar de~i~mektedir. ~Ö 2. Biny~l~~ çark yap~m~~ ~kiztepe çanak-çömle~i bu özellikleri ile ~lk Tunç Ça~~~ örneklerinden ayr~l~rlar. Bu çanak-çömle~in en yayg~n formlan olarak çanaklar, bardaklar, kadehler, çömlekler, çaydanl~klar ve ibrilder dikkati çelunektedir. özellikle çanaldar ve çömlekler üzerinde görülen üçgen kulplar bu dönem için çok tipiktir. Ayr~ca çanaldann boncuk ~eklindeki dudaklar~~ (bead rim) yine bu dönemin karakteristik özellikleri aras~ ndad~r. Testiler, çaydanl~klar ve ibrikler üzerinde ise zarif dikey
~Ö 2. B~ NYILDA S~ NOP 9
~Ö 2. biny~ l~~ çanak-çömle~inin yan~s~ ra el yap~ m~~ ~lk Tunç türü çöm-lekler de ele geçmi~tir. Söz konusu bu durum ve her iki yerle~medeki çanak-çömleklerin hem teknik yap~~ ve hem de tipsel benzerlikleri, bu yerle~melerin ça~da~~ olabileceklerine i~aret etmektedir.
Çanak-çömlek aç~s~ndan yap~lan bu ba~lant~larm ~~~~~ nda Kovuklukaya 5. Açma Yap~s~'mn Geç Evresi'nin ~Ö 3. biny~l~n sonlar~~ ile en geç ~Ö 1 8. yüzy~l~n ba~lar~~ aras~na tarihlenebilece~ini söyleyebiliriz. Kovuklukaya Yap~s~' n~n Geç Evresi'ne ait çanak-çömlekler her ne kadar ~kiztepe I. Kültür Kat~~ ve Orta Anadolu Bölgesi ile s~k~~ bir ili~kiyi yans~t~yor ise de genel görünümleri ile bölgesel nitelik ve özelliklerini göstermektedirler.
Kovuklukaya Yap~s~~ Geç Evresi'nin dolgusu içinde ele geçen çanak-çöm-lek parçalar~~ d~~~nda ta~~ (lev.6/1; res.1 6-1 7) ve pi~mi~~ toprak maden döküm kal~p parçalar~~ (lev.7/ 1, 8/1-2; res.1 8), pi~mi~~ toprak potalar (lev.9/2-3; res.19), üfleç (lev.9/1) ile çok say~da ezgita~~~ (lev.1 O/ 1-4) ve pi~mi~~ toprak a~~r~ak (lev.9/4-5) ele geçti. Olivin bazalttan yap~lm~~~ dikdörtgen prizmas~~ ~eklindeki ta~~ kal~b~n üç yüzeyinin döküm için i~levli oldu~u görülmektedir (lev.6/1, res.1 6-1 7). Bu kal~b~n bir yüzeyi yass~~ baka, bir yüzeyi i~neli okucu ve bir yüzeyinin ise büyük olas~l~kla keski ya da kalem dökümü için kullan~l-m~~~ bulundu~u görülmektedir. Söz konusu bu kal~b~n üç i~levli olarak ben-zeri yani yass~~ balta, okucu ve kalem üretimi aç~s~ndan bugüne de~in benben-zeri Anadolu'da ele geçmemi~tir. Kal~b~n yass~~ balta dökümü yap~lm~~~ olan k~s-m~n~n ta~~ kal~p olarak benzerleri ~kiztepe Tepe I II. Kültür Katfndam ve Nor~un Tepe'nin ~lk Tunç Ça~~~ III'e tarihlenen 19. Tabakas~ 'nda65 bulun-mu~tur. Bu kal~b~n içerdi~i okucu k~sm~n~n benzeri bugüne de~in ele geç-memi~tir. Ancak kal~p üzerinde yer alan okucu k~sm~na çok benzeyen tunç bir okucu Dündartepe'nin Orta Tunç Ça~~~ I-II'ye tarihlenen III. Kültür Kat~' nda bulunmu~tur66. Di~er kal~plar kilden yap~lm~~t~r (lev.7/ 1 , 8/1-2). Dik-
kulplar görülmektedir. Bunlara ek olarak yayg~n olarak görülen bardakla= çömlekçi çarlundan ayr~lmas~~ için diplerinin ip ile kesilmesi sonucu olu~an izler yine bu dönem çanak-çömle~inin tipik özellikleri aras~ ndad~r. ~ kiztepe ~Ö 2. Biny~l~~ çark yap~m~~ çanak-çömle~inin bir ba~ka önemli özelli~i ise bezemesiz olu~udur. (Allum 1979: 153, res.5-15; Allum 1981: 1-3, res.2; Allum 1983: 166-171, lev.I/1-5, 11/1-3; Allum 1984: 46-47, res.1-2; Allum/Allum/Bilgi 1988: 22-30, 89-91, lev.I-IX, XLIV-XLVII, LXVII/21-23, XCI1/153-155a, XCIII/158, 161-162; Bilgi 1998:64; Bilgi 1999b: 143, çiz.3/A 1-3; Bilgi 1999c: 172, çiz.2/A 1-2; Müller-Karpe 2001: 430-442).
64 Müller-Karpe 1994: taf.24/2. 65 Schmidt 2002: taf. 41/552.
dörtgen prizmas~~ ~eklinde olan ilk kal~b~n dört yüzeyinin döküm i~levli ol-du~u görülmektedir (lev.7/1). ~ki yüzeyde yass~~ baka iki yüzeyde ise keski dökümü yap~lm~~~ oldu~u anla~~lmaktad~r. Bu kal~b~ n yine pi~mi~~ topraktan yak~n bir benzeri Tel Tainat'~n J Evresi'nde ele geçmi~tir 67. Oldukça küçük parçalar halinde ele geçmi~~ olan di~er iki pi~mi~~ toprak kal~b~n (lev.8/1-2) ko~utu olarak ise Tokat-Gevrek'te bulunmu~~ olan ve yine kilden yap~lm~~~ bu-lunan bir kal~p görülmektedir68. Kovuklukaya'da ele geçmi~~ olan pi~mi~~ top-rak üflecin (lev.9/1) çok yak~n bir benzeri ~kiztepe Tepe I I. Kültür Kat~'nda bulunmu~tur69. Tutamaldar~~ noksan olan iki adet pi~mi~~ toprak potan~n biri-nin di~erinden çok daha fazla kullan~lm~~~ oldu~u görülmektedir (lev.9/2). Bu potan~n ko~utlar~~ Alaca Höyük II. Kültür Kat~'nda ve Hisarl~ k Te-pesi/ Troya III. Kat'ta ele geçmi~tir". Di~er potan~n (lev.9/3) yak~n bir ben-zeri Hanözü'nün 2. Kültür Kat~'nda bulunmu~tur'". Metal eser üretimi ile
olan bu alet-edavatlar Kovuklukaya 5. Açma Yap~s~'mn bir atölye olabile-ce~ini aç~k bir biçimde göstermektedir. Ayr~ca bu yap~~ ile söz konusu alet-edavat Sinop yöresinde ~Ö 3. Biny~l~n sonlar~~ ile ~Ö 2. Biny~l~n ba~lar~nda ye-rel metal eser üretiminin varl~~~na da i~aret etmektedirler. Bütün bu bulun-tular ~~~~~ nda Kovuklukaya çanak-çömle~i ve maden eser üretimi ile ilgili alet-edavatlar ile H~d~rl~~ Mezarl~~~'nda ele geçmi~~ olan m~zrakuçlar~~ ve i~ne-ler, Assur Ticaret Kolonileri Ça~~~ ticaretinin Sinop yöresine kadar uzand~-~~ nuzand~-~~ ve Kovuklukaya ile H~d~ rl~ 'mn 72 büyük olas~l~ kla üretim bak~ m~ndan bu ticaretin önemli birer parças~~ oldu~unu tart~~mas~z bir ~eklide kan~tlamakta-d~r.
Bunlara ek olarak Sinop kent merkezi içinde bulunan K~z Ö~retmen Okulu'nun temel kaz~s~~ s~ras~nda ele geçmi~~ olan metal bir m~zrakucu" ile bir i~ne" Ö. Bilgi taraf~ndan Orta Tunç. Ça~~'na tarihlenmi~tir. Söz konusu bu buluntular Sinop kent merkezinde bir ~Ö 2. biny~l~~ yerle~mesi ya da me-zarl~~~~ olabilece~ine i~aret etmesi bak~m~ndan çok önemlidir. Ayr~ca, Sinop Merkez ilçe Lala Köyü'nde ele geçmi~~ olan ve Ö. Bilgi taraf~ndan Orta Tunç
67 Müller-Karpe 1994: taf.22/5. 68 Müller-Karpe 1994: taf.20/1. 69 Müller-Karpe 1994: taf.3/12.
70 Müller-Karpe 1994: taf.10/12 (Alaca Höyük); Müller-Karpe 1994: taf.10/10 (Hisarl~ k Tepesi/ Troya).
71 Müller-Karpe 1994: taf.11/12. 72 Dönmez 2003: 20.
73 Bilgi 2001a: tablo 20/123. 71Bilgi 2001a: tablo 27/178.
~ö 2. B~NYILDA S~NOP 11 Ça~~'na tarihlenmi~~ bulunan bir metal m~zrakucu" ile F.J. Hiebert'in ba~-kanl~~~nda gerçekle~tirilen yüzey ara~t~rmalar~~ s~ras~nda incelenen Merkez ilçe Nohutluk-Güllüavlu (Hac~o~lu) da" ele geçmi~~ olan Orta Tunç Ça~~~ çanak-çömlek parçalar~, yukanda an~lan tüm buluntularla birlikte, Sinop yö-resinde Assur Ticaret Kolonileri Ça~~~ ile ça~da~~ yerle~me ve mezarl~klar~n yo~un oldu~unu dü~ündürmektedir.
Bununla beraber bugüne de~in yap~lm~~~ ara~t~rmalarda Sinop yöresinde Eski Hitit ve Hitit imparatorluk Ça~lan'na ait hiçbir buluntu ele geçmemi~~ oldu~u baz~~ ara~t~rmac~lar taraf~ndan bildirilmi~~ olmas~na" kar~~n, Bülbül (res.20/2) ve Dibekli köylerinde (res.20/ 1 ) ele geçmi~~ olan kolcuklu balta-lar" Ö. Bilgi taraf~ndan Son Tunç Ça~~'na yani Hitit imparatorluk Ça~~'na tarihlendirilmi~tir.
Sinop ile ilgili bu arkeolojik bulgular~n yan~s~ ra, oldukça az olmas~na kar~~n f~lolojik verilen de de~erlendirmek, yörenin iÖ 2. biny~l~n~~ anlama-m~za yard~mc~~ olacakt~r. Bu dönem hakk~nda hemen hemen tek yaz~l~~ kay-na~~m~z' Hitit metinleri olu~turmaktad~r. iÖ. 2. biny~lda Güney Karadeniz sahillerinde Kafica (Gga), Pala, Tummana, Kala ~na, Kaftama, Hulana ve
Ka.§.§iya ba~ta olmak üzere pek çok toplulu~un ya~am~~~ oldu~u Hitit yaz~l~~
kaynaklar~ndan bilinmektedir". Bu metinlerde an~lan uluslar içinde en güçlüleri olan ve Hitit Devleti'nin kuzeyinde bulunduklar~~ anla~~lan Ka<kalaf ~ns° Sinop ili ve yak~n çevresine de egemen olduklar~~ dü~ünülebi- lir 81.
Ayr~ca, Hitit metinlerinde geçen Sinuua" ile antik Sinope ve bugünkü Sinop il merkezinin ayn~~ yerler oldu~u konusunda baz~~ görü~ler vard~r. Söz konusu bu görü~ler anla~~laca~~~ üzere isim benzerli~i temeline dayanmakta-d~r83. Ancak hiçbir tarihsel co~rafya bilgisini temel almadan yaln~zca isim
75 Bilgi 2001a: tablo 20/125.
76 Doonan/Gantos/Hiebert/Yayclo~lu/Besonen 2000: 347; Doonan/Gantos/Hiebert/ Yayclo~lu/Besonen 2001: 116, fig. 10, 13.
77 Isin/Tatlican/Isin 1992: 7. 78 Bilgi 2001a: tablo 8/76-77.
Bk.z. Hititler ve Hitit ~mparatorlu~u/Die Hethiter und Ihr Reich. Bonn 2002'de 304-305'deki harita.
8° Schuler 1965; Murat 1998: 435-443. 81 Dinço1/Yakar 1974: 565.
82 Monte/Tischler 1978: 358. 83 Ertem 1973: 125.
benzerli~ine dayanarak böyle bir varsarm~~ kabul etmek bu a~amada çok do~ru de~ildir. Ayr~ca bugüne de~in yap~lm~~~ ara~t~rmalar sonucunda Sinop' ta bir Hitit Ça~~~ (Orta Tunç Ça~~~ III-IV ve Son Tunç Ça~~) yerle~mesinin saptanamam~~~ olmas~~ bu varsarm~~ daha da zarflatmaktad~r. Sin~ma-Sinope-Sinop e~itli~ine ek olarak, Hitit metinlerinde geçen Daharam ya da arija" ~ rmaklar~ n~n bugünkü Gök~ rmak ile lokalize edilebilece~i de ileri
sürülmü~-tür'''.
Bilinen Hitit yaz~l~~ kaynaklar~nda, Kuzey Anadolu'da irili ufakl~~ yakla~~k 2000 yerle~me ad~~ geçmesine 87 kar~~n, Karadeniz Bölgesi'ndeki ara~t~rmalar sonucunda ~Ö 2. biny~l~~ yerle~melerinin say~lar~~ henüz birkaç yüze yeni ula~m~~t~r. Üstelik bu yerle~melerden K~y~~ Kesimi'nde bulunanlar~~ Hitit Ça~~~ öncesine yani Assur Ticaret Kolonileri Ça~~~ ile ça~da~~ dönemlere aittir. Bu ba~lamda ileride yap~lacak ara~t~rmalarla ~Ö 2. biny~l~~ yerle~melerinin say~la-r~n~n bir miktar daha artaca~~~ gerçe~i göz önüne al~nsa bile bunlar~n bilinen Hitit yaz~l~~ kaynaklar~ndaki say~ya ula~amayaca~~~ aç~kt~r.Bu durum da bize, genelde Karadeniz Bölgesi özelde ise Sinop yöresinin özellikle K~y~~ Kesimi-'ndeki Assur Ticaret? Kolonileri Ça~~~ ile ça~da~~ olas~~ IÖ 2. biny~l~~ yerle~mele-rine ait kal~nt~lar~n, büyük olas~l~kla ah~abm mimaride a~~rl~kl~~ bir ~ekilde kullan~ lm~~~ olmas~~ nedeniyle günümüze kadar gelemedi~ini dü~ündürmek-tedir. Ayr~ca bu yerle~melerin Karadeniz Bölgesi'nin bugünkü yo~un bitki örtüsü alt~nda kalm~~~ olabilece~i de bir ba~ka olas~l~k olarak göz önünde bu-lundurulmal~d~r.
84 Monte/Tischler 1978: 594; Ertem 1980: 17, 21, 34 85 Forlanini 1992: B III 6
86 Monte/Tischler 1978: 594 87 Yakar 2000: 295
~Ö 2. BINY~LDA SINOP 13
KATALOG
Levha 1/1 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 28 cm. Yük. 9.2 cm. Gen. 14.2
cm. Kal. 1 cm. Aç~k portakal rengi hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Kiremit rengi astarl~. ~yi pi~mi~. Orta açlul~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Bo~azköy/Hattu-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Fischer 1963: taf.11/137
Levha 1/2 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 22 cm. Yük. 5.1 cm. Gen. 8.5
cm. Kal. 1 cm. K~z~lkahverengi hamuru ince bitki ve ince mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: Bo~-azköy/Hattu. -Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmarm 1963b: taf.11/81, 20/181. Bo~azköy/Hattu-Büyükkale Ve Tabakas~. Orth-mann 1984: abb.10/84
Levha 1/3 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 18 cm. Yük. 3.5 cm. Gen. 6.7
cm. Kal. 0.6 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru ince bitki ve ince mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açkat-k~l~. Bezeme d~~~ yüze dikey bir kabartma memecik ile yap~lm~~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Ko-vuklukaya
Benzeri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 2003: lev.LXXI/7
Levha 1/4 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 23 cm. Yük. 6.2 cm. Gen. 7 cm.
Ka1.0.9 cm. Aç~k kiremit rengi hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Bo~azköy/ Hattu Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.2/101
Levha 1/5 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 22 cm. Yük. 6.9 cm. Gen. 8.5
cm. Ka1.0.9 cm. Kiremit rengi hamuru ince ve orta bitki ile orta mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzerleri: Kültepe/Kanig Karum'u IV. Tabaka. Emre 1989: fig.AII/2 Bo~azköy/Hatt~.-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.12/103. Bo~azköy/ Ha ttu.4-Büyükkale Vc Tabakas~. Fischer 1963: taf.5/67
Levha 1/6 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 20 cm. Yük.8 cm. Gen.12 cm.
Kal. 0.8 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Bo~azköy/ HattuS' -Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann
1963b: taf.8/26
Levha 2/1 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 16 cm. Yük. 7 cm. Gen. 11.2
cm. Kal. 0.7 cm. Kiremit rengi hamuru ince bitki ve ince mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Badema~ac~. Umurtak 2003: fig.1/9
Levha 2/2 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 16.8 cm. Yük. 5.4 cm. Gen. 6.4
cm. Kal. 0.9 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru ince bitki ve orta mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Zay~f açkat-k~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.XI/2. Bo~azköy/ Hattu§-Büyükkale Ve. Orthmann 1984: abb.2/30
Levha 2/3 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 26 cm. Yük. 8 cm. Gen. 8.4 cm. Kal. 0.8 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru orta ve iri bitki ile orta ve iri mine-ral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Polath. ~lk Tunç Ça~~~ III. Orthmann 1963a: taf.37-8/62
Levha 2/4 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 24 cm. Yük. 4.9 cm. Gen. 3.8
cm. Kal. 1 cm. Gri renkli hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Aç~k de-vetüyü renkte astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: Alaca Höyük II. Kültür Kat~. Orthmann 1963a: taf.43-11/42 Ahlatl~bel ~lk Tunç Ça~~~ III Tabakas~. Orthmann 1963a: taf.24-5/44
~ö 2. B~ NYILDA SINOP 15
Levha 2/5 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 28 cm. Yük. 8 cm. Gen. 6.2 cm.
Kal. 1 cm. K~z~lkahverengi hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Hamu-runun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~
Kovuklukaya
Benzeri: Ahlatl~bel ~lk Tunç Ça~~~ III Tabakas~. Orthmann 1963a: taf.24-5/45
Levha 2/6 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 24 cm. Yük 5 cm. Gen. 7.3 cm.
Kal. 0.6 cm. K~z~lkahverengi hamuru inve bitki ve ince mineral katk~l~. Ha-murunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Bo~azköy/Hattu-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.11/82
Levha 3/1 : Çömlek a~~z parças~. A. Çap~~ 22 cm. Yük. 4.5 cm. Gen. 5.3
cm. Ka1.0.7 cm. Devetüyü rengi hamuru ince bitki ile ince ve orta mineral katk~l~. Koyu devetüyü renkte astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-~l. Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.XXII/1. Bo~azköy/ Hattu-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.15/152
Levha 3/2 : Çömlek a~~z parças~. A. Çap~~ 22.2 cm. Yük. 3.8 cm. Gen. 5.4
cm. Kal. 0.8 cm. Kiremit rengi hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: Bo~azköy/Hattus' Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.13/125. Bo~azköy/ Hattu.-Büyükkale Ve Tabakas~. Orthmann 1984: abb.2/32
Levha 3/3 : Çömlek a~~z parças~. A. Çap~~ 30 cm. Yük. 4.2 cm. Gen. 7.5
cm. Ka1.0.8 cm. Aç~k portakal rengi hamuru ince ve orta bitki ile ince ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El ya-p~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzeri: Bo~azköy/Hattu.S'-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.15/140
Levha 3/4 : Çömlek a~~z parças~. A. Çap~~ 27 cm. Yük. 5.3 cm. Gen. 5.1 cm. Kal. 0.9 cm. Aç~k devetüyü rengi hamuru ince bitki ile ince ve orta mi-neral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ Kovuklukaya
Benzerleri: Bo~azköy/Hatt~d-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.23/213. Bo~azköy/ Hatt~~ -Büyükkale Vc. Orthmann 1984: abb.10/93
Levha 3/5 : Çömlek a~~z parças~. A. Ça~~~ 16 cm. Yük. 3.6 cm. Gen. 3.8 cm. Kal. 0.7 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru ince bitki ve ince mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Zay~f açk~h. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Bo~azköy/ Hatt~ -Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.19/144
Levha 3/6 : Çömlek a~~z parças~. A. Çap~~ 30 cm. Yük. 5.4 cm. Gen. 11.8 cm. Ka1.0.8 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru ince ve orta bitki ile orta mi-neral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f adol~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Bo~azköy/ Hatt~d -Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.14/138
Levha 4/1 : Çömlek gövde parças~. Yük. 4.5 cm. Gen. 5.5 cm. Kal. 1 cm.
Aç~k gri renkli hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Kiremit rengi as-tarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Bezeme d~~~ yüzeye oluk tekni~inde ya- p~lm~~. Orta Tunç Ça~~~ Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.XVII/1-7
Levha 4/2 : Çömlek gövde parças~. Yük. 5.7 cm. Gen. 7.4 cm. Kal. 1.4
cm. Koyu devetüyü rengi hamuru orta ve iri bitki ile orta ve iri mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Bezeme d~~~ yüzeye oluk ve kabartma memecik tekniklerinde yap~lm~~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Allum/Allum/Bilgi 1988: lev.XVII/1-7
~Ö 2. BINY~LDA SINOP 17 Levha 4/3 : Kulplu çömlek gövde parças~. Yük. 9.8 cm. Gen. 7 cm. Kal. 0.9 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru ince bitki ile ince ve orta mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açkat-k~l~. El yap~ m ~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzerleri: Çimbek Tepe. I~~n 1998: p1.9/21; Maltepe-Emiryayla. I~~ n 1998: p1.18/19, 21; Alunka~~~ Höyük. I~~n 1998: P1.21/5-6
Levha 4/4 : Kulplu çömlek gövde parças~. Yük. 7 cm. Gen. 10.5 cm. Kal. 1 cm. Devetüyü rengi hamuru ince bitki ile ince ve orta mineral katk~l~. Ha-murunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: Mezarl~k Tepe. I~~n 1998: p1.5/7, 6/8-10, 12; Kö~k Höyük. I~~n 1998: p1.10/8; Çindilli Tepe. I~~ n 1998: p1.13/19-24; Gavur Tepe. I~~n 1998: P1.14/3, 8; T~ng~ro~lu Tepesi. I~~ n 1998: p1.16/10; Keçi Türbesi Hö-yükü. I~~n 1998: P1.17/4; Emiryayla-Maltepe. I~~ n 1998: p1.18/19, 21; Kad~~ Mezar~. I~~n 1998: 19/4; Kargola Tepesi. p1.22/4; Karamkuru Tepesi. I~~ n 1998: P1.25/16.
Levha 4/5 : Kulplu çömlek gövde parças~. Yük. 8.6 cm. Gen. 9.6 cm. Kal. 1 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. El yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: Bo~azköy/Hatm-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.13/127, Mezarl~k Tepe. I~~n 1998: p1.5/7, 6/8-10, 12; Kö~k Höyük. I~~n 1998: p1.10/8; Çindilli Tepe. I~~ n 1998: p1.13/19-24; Gavur Tepe. I~~n 1998: P1.14/3, 8; T~ng~ro~lu Tepesi. I~~n 1998: p1.16/10; Keçi Türbesi Hö-yü~ü. I~~n 1998: P1.17/4; Emiryayla-Maltepe. I~~n 1998: p1.18/19, 21; Kad~~ Mezar~. I~~n 1998: 19/4; Kargola Tepesi. p1.22/4; Karamkuru Tepesi. I~~n 1998: P1.25/16.
Levha 4/6 : Kulplu çömlek gövde parças~. Yük. 7.1 cm. Gen. 3.5 cm. Kal. 0.8 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru orta bitki ile ince ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Zay~f açk~l~. El yap~ m~. Orta Tunç Ça~~~ I. Kovuklukaya
Benzerleri: Bo~azköy/Hattu~'-Büyükkale Vc Tabakas~ . Fischer 1963: taf.7/83. Çimbek Tepe. I~~n 1998: p1.9/21; Maltepe-Emiryayla. I~~n 1998: p1.18/19, 21; Alt~nka~~~ Höyük. I~~ n 1998: P1.21/ 5-6
Levha 5/1 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 17 cm. Yük. 4 cm. Gen. 5.9 cm. Kal. 0.9 cm. Aç~k portakal rengi hamuru ince bitki ve ince mineral katk~l~. K~z~lkahverengi astarl~. ~yi pi~mi~. Orta açk~l~. Çark yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-II. Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.III/2. Kültepe/KaniKarum'u IV. Tabaka. Emre 1989: fig.AII/10
Levha 5/2 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 28 cm. Yük. 5 cm. Gen. 8. Kal. 0.8 cm. Aç~k portakal rengi hamuru ince bitki ve ince mineral katk~l~. Hamu-runun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açk~l~. Çark yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzerleri: Bo~azköy/ Hattu-Büyükkale Vd Tabakas~. Orthmann 1984: abb.3/38. Bo~azköy/ Hattu§-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.17/17. Kirmencik-Tepecik. Yüzey buluntusu. Dönmez 2002a: lev.3/2; Dönmez 2002b: p1.3/2
Levha 5/3 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 28.1 cm. Yük. 4.6 cm. Gen. 8.2
cm. Kal. 1 cm. Koyu devetüyü rengi hamuru ince bitki ve orta mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Zay~f açkat-k~l~. Çark yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: Bo~azköy/Hattug-Büyükale Vc Tabakas~. Orthmann 1984: abb.10/86. Merzifon-Onhoroz Tepe. Yüzey buluntusu. Dönmez 2002a: lev.6/3; Dönmez 2002b: p1.6/3
Levha 5/4 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 27 cm. Yük. 3.5 cm. Gen. 11
cm. Kal. 0.7 cm. Aç~k portakal rengi hamuru ince bitki ve ince mineral kat-k~l~. Koyu devetüyü renkte astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açkat-k~l~. Çark yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.III/3-6. Bo~azköy/Hattu-Kuzeybat~~ Yamac~~ 9a Tabakas~. Orthmann 1963b: taf.12/92
Levha 5/5 : Çanak a~~z parças~. A. Çap~~ 29 cm. Yük.4.1 cm. Gen. 8.4
cm. Kal. 0.8 cm. Aç~k portakal rengi hamuru ince bitki ve ince mineral kat-k~l~. Hamurunun renginde astarl~. ~yi pi~mi~. Zay~f açkat-k~l~. Çark yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
~Ö 2. B~NYILDA S~ NOP 19 Benzeri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.VI/5
Levha 5/6 : Çömlek a~~z parças~. A. Çap~~ 38 cm. Yük. 6.3 cm. Gen. 9.6 cm. Kal. 2.5 cm. Aç~k kiremit rengi hamuru orta bitki ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açk~s~z. Çark yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ Kovuklukaya
Benzeri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alkim/Bilgi 1988: lev.VII/12
Levha 5/7 : Çömlek gövde parças~. Yük. 5.7 cm. Gen. 8.5 cm. Ka1.2.2
cm. Aç~k devetüyü rengi hamurlu. ~nce ve orta bitki ile ince ve orta mineral katk~l~. Hamurunun renginde astarl~. Orta pi~mi~. Açlus~z. Çark yap~m~. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe Tepe I. I. Kültür Kat~. Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988: lev.IX/3-5
Levha 6/1 : Maden döküm kal~b~. Parça. Olivinli bazalt. Koyu ye~il
renkli. Uz. 20.2 cm. Yük. 12.1 cm. Gen. 11.4 cm. Kal. 9.6 cm. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzerleri: Yass~~ baka döküm bölümü: ~kiztepe ~lk Tunç Ça~~~ III: Mül-ler-Karpe 1994: taf.24/2; Nor~untepe 19. Tabaka. Schmidt 2002: taf. 41/552
Levha 7/1 : Maden döküm kal~b~. Parça. Pi~mi~~ toprak. Koyu devetüyü
rengi hamuru, orta bitki ile orta ve iri mineral katk~l~. Uz. 12.2 cm. Yük. 7.9 cm. Gen. 9.5 cm. Kal. 5.5 cm. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Benzeri: Tell Tayinat. Amuk J Evresi. Müller-Karpe 1994: taf.22/5
Levha 8/1 : Maden döküm kal~b~. Parça. Pi~mi~~ toprak. Koyu
kahve-rengi kahve-rengi hamuru, orta bitki ile orta ve iri mineral katk~l~. Uz. 8.7 cm. Yük. 9.2 cm. Gen. 10.3 cm. Kal. 6.1 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzeri: Tokat-Gevrek. ~lk Tunç Ça~~. Müller-Karpe 1994: taf.20/1
Levha 8/2 : Maden döküm kal~b~. Parça. Pi~mi~~ toprak. Koyu devetüyü
rengi hamuru, orta bitki ile orta ve iri mineral katk~l~. Uz. 7.2 cm. Yük. 8 cm. Gen. 8.9 cm. Kal. 5.1 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Levha 9/1 : Üfleç. Parça. Pi~mi~~ toprak. Devetüyü rengi hamuru, ince ve orta bitki ile ince ve orta mineral katk~l~. Uz. 7.1 cm. Ç. 4.8 cm. Kal. 1.3 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzerleri: ~kiztepe. Tepe I. I. Kültür Kat~. Müller-Karpe 1994: taf.3/10. Alaca Höyük. III. Kültür Kat~. Müller-Karpe 1994: taf.3/12
Levha 9/2 : Maden döküm potas~. Parça. Pi~mi~~ toprak. Koyu kahve-rengi kahve-rengi hamuru, orta bitki ile orta ve iri mineral katk~l~. Gen. 8.9 cm. Kal. 4.3 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-~l. Kovuklukaya
Benzerleri: Alaca Höyük. II. Kültür Kat~. Müller-Karpe 1994: taf.10/12. Hisarl~k Tepesi/ Troya III. Tabaka. Müller-Karpe 1994: taf.10/10
Levha 9/3 : Maden döküm pota.s~. Parça. Pi~mi~~ toprak. Koyu devetüyü rengi hamuru, orta bitki ile orta ve iri mineral katk~l~. Gen. 9.3 cm. Kal. 2.3 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Benzeri: Hanözü. 2. Kültür Kat~. Müller-Karpe 1994: taf.11/12
Levha 9/4 : A~~r~ak. Tüm. Pi~mi~~ toprak. Koyu kiremit rengi hamuru, ince bitki ve ince mineral katk~l~. Ç. 7.7 cm. Yük. 2.6 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Levha 9/5 : A~~r~ak. Tüm. Pi~mi~~ toprak. Aç~k kiremit rengi hamuru, ince bitki ve ince mineral katk~l~. Ç. 5.7 cm. Yük. 2.9 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Levha 10/1 : Ezgita~~. Tüm. Çayta~~. Devetüyü renkli. Yük. 8.8 cm. Gen. 9 cm. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
Levha 10/2 : Ezgita~~. Tüm. Çayta~~. Aç~k devetüyü renkli. Yük. 7.4 cm. Gen. 7 cm. Kal. 6.5 cm. Orta Tunç Ça~~~ Kovuklukaya
Levha 10/3 : Ezgita~~. Tüm. Çayta~~. Koyu gri renkli. Yük. 10.1 cm. Gen. 6.6 cm. Kal. 4.6 cm. Orta Tunç Ça~~~ 1-Il. Kovuklukaya
Levha 10/4 : Ezgita~~. Tüm. Çayta~~. Aç~k gri renkli. Yük. 10.3 cm. Gen. 9.5 cm. Kal. 5.1 cm. Orta Tunç Ça~~~ I-II. Kovuklukaya
~Ö 2. B~ NYILDA S~NOP 21
KAYNAKÇA
Akurgal 1946 E. Akurgal. "Haberler-Zile Ma~athöyü~ü Kaz~s~",
Belleten X/37, Ankara: 220-222
Akurgal 1956 E. Akurgal. "Sinop Kaz~lar~ /Die Ausgrabungen von Sinope", Türk Arkeoloji Dergisi VI-1, Ankara: 1-14 Akurgal/Budde 1956 : E. Akurgal ve L. Budde. Vorffl~ figer Bericht über die
Ausgrabungen in Sinope. TTKY. Ankara
Alk~m 1979 : U.B. Alk~m. "~kiztepe Kaz~s~: ~lk Sonuçlar",
VIIL Türk Tarih Kongresi, Cilt!, Ankara: 151-157
Alk~m 1981 U.B. Allum."Üçüncü Dönem ~kiztepe Kaz~s~~ (1976)",
Türk Arkeoloji Dergisi XXV-1, Ankara: 1-13
Alk~m 1983 : H. Alk~m. "~kiztepe Kaz~lar~nda Arkeometrik ve Ar- keolojik Yöntemlerin Uygulanmas~~ ile Beliren Kro-noloji Sorunlar~",
Arkeometri Ünitesi Bilimsel Toplant~~ Bildirileri III,
Ankara: 163-199
Alk~m 1984 : U.B. Alk~m. "~kiztepe Kar~s~n~n Arkeolojik Sonuçla- r~na Toplu Bir Bak~~", Arkeometri Ünitesi Bilimsel
Toplant~~ Bildirileri I, Ankara: 46-51
Alk~m 1986 H. Alk~m. "~kiztepe Geç Kalkolitik Ça~~ Kerami~i",
Anadolu Ara.~t~rmalar~/Jarhbuch für Kleinasiatische Forschung X, ~stanbul: 99-116
Alk~m/Alk~m/Bilgi 1988 : U.B. Alk~m, H. Alk~m ve Ö. Bilgi. ~kiztepe L
Bi-rinci ve ~kinci Dönem Kaz~lar~/The First and Second Seasons' Excavations (1974-1975). TTKY. Ankara
Alk~m/Alk~m/Bilgi 2003 : U.B. Alk~m, H. Alk~m ve Ö. Bilgi. ~kiztepe
Üçüncü, Dördüncü, Be~inci, Alt~nc~, Yedinci Dönem Kaz~lar~~ (1976-1980). TTKY. Ankara
Ballard/Hiebert/Coleman/Ward/Smith/Willis/Foley/Croff/Major/Torre 2001: R.D. Ballard, F.T. Hiebert, D.F. Coleman, C. Ward, J.S. Smith, K. Willis, B. Foley, K. Croff, C. Major ve F. Torre. "Deepwater Archaeology of the Black Sea: The 2000 Season at Sinop, Turkey",
Ballard/Hiebert/Coleman/Ward/Torre/Miller/Woods 2002: R.D. Ballard, F.T. Hiebert, D.F. Coleman, C. Ward, F. Torre, N. Miller ve W. Woods. "Deepwater Archaeology of the Black Sea", TÜBA-AR V, Ankara: 95-117
Bilgi 1984 Ö. Bilgi. "Metal Objects from ~kiztepe-Turkey", Beit- rage Allgemeinen und Vergleichenden Arclo- logie 6, Bonn: 31-96
Bilgi 1990 Ö. Bilgi. "Metal Objects from ~kiztepe-Turkey", Beit- rage Allgemeinen und Vergleichenden Archk~- logie 9-10, Bonn: 119-219
Bilgi 1994 Ö. Bilgi. "Samsun Müzesi Protohistorik Ça~~ Silahlar~~ ve Orta Karadeniz Bölgesi Maden Sanat~~ Hakk~ nda Yeni Gözlemler", XL Türk Tarih Kongresi, Cilt I. Ankara: 253-268
Bilgi 1998 Ö. Bilgi. "MÖ 2. Biny~lda Orta Karadeniz Bölgesi",
111. Uluslararas~~ Hititoloji Kongresi, Ankara: 63-75 Bilgi 1999a Ö. Bilgi. "~kiztepe Kaz~lar~mn 1997 Dönemi Sonuç-
lar~" XX. Kaz~~ Sonuçlar~~ Toplant~s~-I, Ankara: 485-505
Bilgi 1999b Ö. Bilgi. "Samsun-~kiztepe Arkeolojik Kaz~lar~~ Tepe III Çal~~malar~. 1993 ve 1994 Dönemi Sonuçlar~",
Anadolu Ara~urmalar~/Jahrbuch für Kleinasiatische Forschung XV, ~stanbul: 137-165
Bilgi 1999c : Ö. Bilgi. "Samsun-~kiztepe Arkeolojik Kaz~lar~~ Tepe III Çal~~malar~. 1995 Dönemi Sonuçlar~", Anadolu Ara~t~rmalar~/Jahrbuch für Kleinasiatische Forsc-hung XV, ~stanbul: 167-190
Bilgi 1999d Ö. Bilgi. "~kiztepe'de Ele Geçen Son Buluntular~ n I~~~~nda Orta Karadeniz Bölgesi Protohistorik Ça~~ Maden Sanat~~ Hakk~nda Yeni Gözlemler", XIL Türk Tarih Kongresi, Cilt I. Ankara: 41-50
Bilgi 2001a : Ö. Bilgi. "Orta Karadeniz Bölgesi Protohistorik Ça~~ Maden Sanat~n~ n Kökeni ve Geli~imi", Belle ten LXV/242, Ankara: 1-35
~Ö 2. BINY~LDA SINOP 23 Bilgi 2001b : Ö. Bilgi. Protohistorik Ça~'da Orta Karadeniz Böl-
gesi Madencileri.Hind-Avrupahlarn~~ Anavatan~~ So-rununa Yeni Bir Yakla~~m/ Protohistoric Age Metal-lurgists of the Central Black Sea Region. A New Perspective on the Question of tl~e Indo-Europeans' Homeland. ~stanbul
Bilgi 2001c : Ö. Bilgi. "~kiztepe Kaz~lar~n~n 1999 Dönemi Sonuç- lar~" 22. Kaz~~ Sonuçlar~~ Toplant~s~-1, Ankara: 315-326 Burney 1956 : C.A. Burney. "Northern Anatolia Before Classical
Times", Anatolian Studies VI, London: 179-203 Dengate 1978 J.A. Dengate. "A Site Survey along the South Shore
of Black Sea", The Proceedings of the Xth Internati-onal Congress of Classical Archaeology. Vol. I, An-kara: 245-258
Dinçol/Yakar 1974 : A.M. Dinçol ve J. Yakar. "Nerik ~ehrinin Yeri Hak-k~nda/The Theories on the Lokalization of Nerik Reconsidered", Belleten XXXVIII/152, Ankara: 563-582
Donceel-Voute 1979 : P. Donceel-Voute. "Gök~rmak Valley 1977", Anatolian Studies XX/X, London: 196-197
Doonan 2002 : O. Doonan. "Sinop Province (Turkey) Archaeologi- cal Project: 2001 Field Report", AmericanJournal of Archaeology 106, New York: 285
Doonan/Gantos/Smart/Hiebert 1998: O. Doonan, A. Gantos, D. Smart ve F.T. Hiebert. "Survey of Sinop Province, Turkey",
A~nerican Journal of Archaeology 102, New York: 367
Doonan/Gantos/Hiebert 1999: O. Doonan, A. Gantos ve F.T. Hiebert. "Sinop Province Regional Survey 1996-1998 Field Report", American Journal of Archaeology 103, New York: 274
Doonan/Gantos/Smart/Hiebert 1999: O. Doonan, A. Gantos, D. Smart ve F. Hiebert. "Sinop ~li Yo~un Alan Ara~t~rmas~, 1997",
XVL Ara~t~rma Sonuçlar~~ Toplant~s~-H, Ankara: 359 - 371
Doonan/Gantos/Hiebert/Yayclo~lu/Besonen 2000: O.P. Doonan, A.J. Gan-tos, F.J. Hiebert, A. Yayclo~lu ve M. Besonen. "Sinop Bölgesel Arkeoloji Ara~t~rmas~~ 1998: Karasu Vadi Ara~t~rmas~", 17. Ara~t~rma Sonuçlar~~ Toplant~s~-2,
Ankara: 345-356
Doonan/Hiebert/Gantos 2000: O. Doonan, F.T. Hiebert ve A. Gantos. "Survey and Excavations in Sinop Province 1999",
American Journal of Archaeology 104, New York: 350
Doonan/Gantos/Hiebert/Besonen/Watters 2001: O.P. Doonan, A.J. Gan-tos, F.J. Hiebert, M. Besonen ve M. Watters. "Sinop ve Çevresi Arkeolojik Yüzey Ara~t~rmas~~ 1999", 18. Ara~t~rma Sonuçlar~~ Toplant~s~-1, Ankara: 137-148 Doonan/Gantos/Hiebert/Yayc~o~lu/Besonen 2001: 0.P. Doonan, A.J.
Gan-tos, F.J. Hiebert, A.Yayc~o~lu ve M. Besonen. "Sinop Regional Archaeological Survey 1998-99: The Karasu Valley Survey", TÜBA-AR IV, Ankara: 113-135
Dönmez 1999 ~. Dönmez. "Sinop-Samsun-Amasya illeri Yüzey Ara~ - t~rmas~, 1997", XVL Ara~t~rma Sonuçlan Toplant~s~~ - II, Ankara: 513-536
Dönmez 2000a : ~. Dönmez. "Sinop-Samsun-Amasya illeri 1998 Yüzey Ara~t~rmas~", 17. Ara~t~rma Sonuçlar~~ Toplant~s~-2,
Ankara: 229-244
Dönmez 2000b : ~. Dönmez. "Orta Karadeniz Bölgesi Yüzey Ara~t~r- mas~", Türkiye Arkeolojisi ve ~stanbul Üniversitesi
(Ed. O. Belli), Ankara: 330-334
Dönmez 2000c : ~. Dönmez. ~lk Tunç Ça~~~ II Öncesinde Orta Kara-
deniz Bölgesi'nin Kültürel Geli~imi (~ldztepe Çanak-Çömle~i ve Küçük Eserleri I~~~n~da). ~stanbul Üni-versitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yay~nlanmam~~~ Doktora Tezi, ~stanbul
Dönmez 2001 ~. Dönmez. "The Central Black Sea Region Survey", ~stanbul University's Contribudons to Archaeology
in Turkey (1932-2000), (Ed. 0.Belli), ~stanbul: 302-307
~Ö 2. BINY~ LDA SINOP 25
Dönmez 2002a: ~. Dönmez. "1997-1999 Y~ llar~~ Yüzey Ara~t~ rmala- r~nda incelenen Samsun-Amasya illeri ~.Ö. 2. Biny~l~~ Yerle~meleri", Belleten LXV/244, Ankara: 873-903
Dönmez 2002b : ~. Dönmez. "The 21x1 Millennium BC Setdements in Samsun and Amasya Provinces, Central Black Sea Region, Turkey", Ancient West Sc East 1/2, Leiden: 243-293
Dönmez 2003 ~. Dönmez. "Assur Ticaret Kolonileri Ça~~ 'nda (~Ö 1960-1750) Anadolu Ticaret Organizasyonu", Os-manl~~ Öncesi ile OsOs-manl~~ ve Cumhuriyet Dönemle-rinde Esnaf ve Ekonomi Semin eri, Birinci Cilt. ~s-tanbul: 9-27
D~~rbin 1971 : G.E.S. Durbin. "Iron Age Pottery from the Provinces of Tokat and Sivas", Anatolian Studies XX/, London: 91-124
Emre 1963 : K. Emre. "Pottery of the Assyrian Colony Period Ac- cording to the Building Levels of Kani~~ Karumu",
Anadolu/Anatolia VII, Ankara: 87-99
Emre 1989 : K. Emre. "Pottery of Levels III and IV at the Karum of Kanesh", Tahsin Özgüç'e Arma~an/ Anatolia and the Ancient Near East. Studies in Honor of Tahsin Özgüç (Ed.K. Emre, B. Hrouda, M.J. Mellink ve N. Özgüç), Ankara: 111-128
Ertem 1973 : H. Ertem. Bo~azköy Metinlerinde Geçen Co~rafya Adlar~~ Di~i~~i. Ankara
Ertem 1980 : H. Ertem. Hitit Devleti'nin ~ki Eyaleti: Pala- Tum (m)ana ile Yak~n Çevrelerindeki Yerlerin Loka-lizasyonu Üzerine Yeni Denemeler. Ankara
Erzen 1956 : A. Erzen. "Sinop Kaz~s~~ 1953 Y~l~~ Çal~~malar~", Türk Arkeoloji Dergisi VI-1, Ankara: 1-14
Fischer 1963 : F. Fischer. Die hethitische Keramik von Bo~azköy.
Berlin
Forlanini 1992 : M. Forlanini. "Kleinasien. Das Hethitische Reich im 14.-13. Jahrhundert v. Chr./Asia Minor. The Hittite Empire from the 14th to the 13" Century B.C.", Tü-
bin ger Atlas des Vorderen Oriens (TAVO) B III 6, der Universitat Tübingen. Wiesbaden
French 1986 : D. French. "Stephane", Anadolu Ara~t~rmalar~/ fahrbuch für Kleinasiatische Forschung X, ~stanbul: 483-494
French 1988 : D. French. "Roman Roads and Milestones of Asia Minor 1987", Anatolian Studies XXXVIII, London: 8-10
French 1989 : D. French. "1987 Y~l~~ Roma Yollar~~ ve Milta~lar~~ Ça- l~~mas~", VI. Ara~t~rma Sonuçlar~~ Toplant~s~ , Ankara: 273-276
Göko~lu 1952 : A. Göko~lu. Paphlagonia -Pallagonya- (Kastamonu, Sinop, Çank~r~, Safranbolu, Bart~n, Bolu, Gerede, Mudurnu, iskilip, Bafra, Alaçam ve Çank~r~). Gayri Menkul Eski Eserleri ve Arkeolojisi. cilt I, Kastamonu Hiebert 2001 : F.T. Hiebert. "Black Sea Coastal Cultures: Trade and
Interaction", Expedition 43/1, Pennsylvania: 11-20 Hiebert/Smart/Doonan/Gantos 1997: F.T. Hiebert, D. Smart, O. Doonan
ve A. Gantos. "Survey of the Hinterland of Sinop, Turkey", AmericanJournal of Archaeology 101, New York: 377
I~~n 1990 M.A. I~~n. "Sinop Bölgesi Yüzey Ara~t~rmas~", Tarih Boyunca Karadeniz Kongresi Bildirileri II-1, Samsun: 241-276
I~~ n 1998 M.A.I~~n. "Sinop Region Field Survey", Anatolia An - dqua/Eski Anadolu VI, Paris: 97-139
I~~ n/Tatl~can/I~~n 1992 : M.A. I~~n, ~. Tatl~can ve M. I~~n. Sinop. Ankara Koçak 2002 : Ö. Koçak. "Kastamonu ve Sinop Müzelerinde Bulu-
nan Baz~~ Tunç Ça~~ Çanak-Çömle~i", Belleten LXV/243, Ankara: 519-527
Kökten/Özgüç/Özgüç 1945: ~.K. Kökten, N. Özgüç ve T. Özgüç. "1940 ve 1941 Y~l~nda Türk Tarih Kurumu Ad~ na Yap~lan Samsun Bölgesi Kaz~lar~~ Hakk~nda ~lk K~sa Rapor", Belleten IX/35, Ankara: 361-400
~ö 2. B~ NYILDA SINOP 27 Monte/Tischler 1978 : G.F. del Monte ve J. Tischler. R'4~ertoire G&~g-raphique des Textes Cul~c.iformes VI. Die Orts- und Gew£ssernamen der Hethitischen Texte Supple-ment. Wiesbaden
Murat 1998 : L. Murat."Hitit Dünyas~nda Ga~galar~ n Yeri", M. Uluslararas~~ Hititoloji Kongresi, Ankara: 435443 Müller-Karpe 1994 : A. Müller-Karpe. Altanatolisches Metallhandwerk.
Neumünster
Müller-Karpe 2001 : V. Müller-Karpe. "Zur frühhethitischen Kultur im Mündungsgebiet des Maragantija", Alcten des IV. h~ -ternationalen Kongresses für Hethitologie. Heraus-gegeben von Gernot Wilhelm. Wiesbaden: 430-442 Ol thmann 1963a : W. Orthmann. Die Keramik der Frühen Bronzezeit
aus h~neranatolien. Berlin
Ol th~ l~ann 1963b : W. Orthmann. Friihe Keramik von Bo~azköy. Aus den Ausgrabungen am Nordwesthang von Büyük-kale. Berlin
Orthmann 1984 : W. Orthmann. "Keramik aus den ffitesten Schichten von Büyükkale", Bo~azköy V/. Funde aus den Gra- bungen bis 1979. Berlin: 9-62
Osten 1937 : H. H. von der Osten. The Alishar Hüyük Seasons of 1930-32. Pan II (0IP XXIX), Chicago
Özbal/Adriaens/Earl/Gedik 2000: H. Özbal, A. Adriaens, B. Earl ve B. Ge-dik. "Samsun - Amasya - Tokat illeri Yüzey Ara~t~r-mas~", 15. Arkeometri Sonuçlar~~ Toplant~s~, Ankara: 47-54
Özbal/Pehlivan/Earl/Gedik 2002: H. Özbal, N. Pehlivan, B. Earl ve B. Ge-dik. "Metallurgy at ~kiztepe", Der Anschnitt 15. Ana- tolian Metal II, Bochum: 39-48
Özbal/Pehlivan/Earl 2001: H. Özbal, N. Pehlivan ve B. Earl. "Dura~an ve Bak~rçay Arsenik Cevherle~melerinin Jeolojik, Mine - ralojik ve Kimyasal incelemesi", 16. Arkeometri So-nuçlar~~ Toplant~s~, Ankara: 29-40
Özgüç 1948 : T. Özgüç. "Samsun Hafriyat~n~n 1941-1942 Y~l~~ Neti- cele~•i", III. Türk Tarih Kongresi, Ankara: 393-419
Özgüç 1951 N. Özgüç. "1951 Y~l~nda Kültepe'de Yap~lan Kaz~~ Hakk~nda Önrapor/Preliminary Report on the 1951 Excavations at Kültepe", Belleten XVII/66, Ankara: 289-297/298-306
Özgüç 1955 : T. Özgüç. "Kültepe Hafriyat~~ 1954. II. Kat Eser- leri/Excavations at Kültepe Level II Finds", Belleten
XIX/76, Ankara: 445-452/453-461
Özgüç 1982 : T. Özgüç. Ma~at Höyük IL Bo~azköy'ün Kuzeydo~u- sunda Bir Hitit Merkezi/ A Hittite Center Northeast of Bo~azköy. Ankara, TTKY
Özgüç 1986 : T. Özgüç. Kültepe-Kani~~ IL Eski Yak~ndo~u'nun Ti- caret Merkezinde Yeni Ara~t~rmalar/ New Researches at the Trading Center of the Ancient Near East. An-kara
Özgüç/Akok 1957 : T. Özgüç ve M. Akok. "Horoztepe Eserleri/Objects from Horoztepe", Belleten XXI/82, Ankara: 201-219 Özgüç/Akok 1958 : Horoztepe. Eski Tunç Devri Mezarl~~~~ ve ~skân Yeri/An Early Bronze Age Settlement and Cemete~y. TTKY. Ankara
Schirmer 1969 : W. Schirmer. Die Bebaung am Unteren Büyükkale Nortwesthang in Bo~azköy. Ergebnisse der Unter-suchungen der Grabungscampagnen 1960-1963. Berlin Schmidt 2002 Schuler 1965 Temizer 1954 Umurtak 2003 Yakar 2000
: K. Schmidt. Nor~un tepe Kleinfunde ~~. Artefakte aus Felsgestern, knochen und Geweih. Ton, Metall und Glass. Mainz
: E. von Schuler. Die Kaskaer. Berlin
: R. Temizer. "Kayap~nar Höyü~ü Buluntular~", Belle- ten XVIII/71, Ankara: 317-330
: G. Umurtak. "A Study of A Group of Pottery Finds from the MBA Deposits at Badema~ac~~ Höyük", Ana-t. ~lia Antiqua/Eski Anadolu XI, De Boccard: 53-74 : J. Yakar. Ethnoarchaeology ofAnatolia. Rural
