Köy imar planı

Tfct

¿ 0 5

05

Millî Kalkınma Partisi

N e ş r i y a t S e r i s i N o . 1

K Ö

İ MAR P

A

ni

AZİZ YURDDAŞ1

f ■- - - S

Partimizin kurucusu büyük vatan dâva adamı Nu­ ri Demirağ’ın çok sene evvel hazırladığı, yurdun kal­ kınma ve yükselmesine ait köy plân ve projelerinden birer nüsha sunuyoruz.

Medenî dünyada fakir, zayıf kalmağa asla ve kat‘a lâyık değilsin. Seni varlığa ve refaha kavuşturmak maksadile (Millî Kalkınma Partisi) ana prensiplerinin başında köylü, işçi ve halkın huzur ve rahatım sağ­ layacak modern ikametgâh temini gelmektedir.

Yurdda adetleri pek fazla ve dağınık bir halde olan köylerimizden birbirine yakın olanlar bir ara­

-ya getirilerek bu planlara uygun köy adedi 18 bine indirilecektir. Partimiz bu imar plânlarının kısa tir

zamanda memleketin her tarafında tatbikatına geç­ mekten asla geri kalmayacaktır. Böylece köylerinde

şehirlerinde ümran gören vatandaşların toprakına

olan sevgi ve bağlılığı artacak, durmadan asla fütur getirmeden çalışmaları ve mesul halde yaşamaları, çoğalmaları, gürbüzleşmeleri temin olunacaktır.

Tevekkülün uyuşukluğu yok edilecek ve ht r cep­ heden milli kalkınmamızı sağlamak maksadile ahlâkî, içtima', İktisadî, medenî, siyasî ve kültürel sahalarda milletim z lâyık olduğu irfan, servet ve refaha kavuş­

turulacaktır.

Şunu da arzetmek isteriz ki, bu muazzam imar

plânları karşısında görüş mesafesi kısa olanlar, körü körüne bunları istihfafla kaışılayacaklardır.

Çünkü mahdut ve dar göıüşlü bu zavallılar, görüş sahalarını aşan teşebbüsün muvaffak olacağını havsa­ lalarına bir türlü sığdıramıyacaklar, teşebbüse ve mü­ teşebbisine dil uzatmaktan da çekinmeyeceklerdir. O

kurucunun; <Nuri Demirağ’ın) yurdumuzun irfan,

imar ve ümranı yolundaki her teşebbüsünün müsbet neticesinde olduğu gibi bunda da bu kısa görüşlüler anlayamadıkları ve anlayamıyacakları böyle bir işe dil uzattıklarından utanacaklardır.

Riyaya, tabasbusa, tenbelliğe, elhasıl her nevi

al lâksızlığa kapılanlar, çığırtkanlıklarından kolay

kolay kendilerini alamazlar. Bu böyle olmakla be­ raber bilmeıler ki vatan imarında para, ikinci derecede kalır.

-Doğruluk, çalışkanlık, azim ve iman baş rolö a lır; para bulunur ve bulunacaktır. Her nevi ümran ve imar sahasında çalışanların, bina yaptıranların parayı toprağa gömdüğü zannolunur. Bu zehaba kapılan dar ve mah­ dut görüşlüler paranın fertler elinden cemiyete nasıl dağıldığının; ve meselâ: bir taşın taş ocağından inşaat başına kadar 76 ve inşaatın sonuna kadar da 2680 nevi; vergi ve resme tâbi olduğunun ve bu vergi ve resitfı- eri'ın umumi sarfiyata nisbetle yüzde 3 0 —35 i bulduğu­ nun, devlet hâzinesine girdiğinin farkında değillerdir.

Ayni zamanda bu büyük ümran hareketiyle her nevi iş, ticaret, sanayi ve ziraat erbabının işsiz kalmıyacak- lannı, müreffeh ve mesut yaşıyacaklarmı asla hatırlarına getirmezler.

Yurdun ümran adamları bu esrar perdesini açar, ülkelerini korkunç virane halinden ve sakinlerini de iç Asya, iç Afrika sefaletinden kurtarırlar ve bunu sözle değil, eserle Millete ve cihana gösterirler, böyle­ likle halkımıza ahlâk ve faziletle refah ve saadet yollarında yürüyecek istikameti tayin etmiş olurlar.

• " W ' ' 1 riKJ'in — i

Cehil, israf ve suiistimallerle menbaı kurutmak de­ ğil, şahsî teşebbüse geniş ölçüde imkân vermekle o menbaı feyizli ve verimli hale getirmek; hükümet his­ sesinin de ona göre servet ve kudretle mütenasip ola­ rak almak suretiyle sıcak, soğuk ve mutedil iklimlere sahip olan yurdumuzun, çok zengin bulunan yeraltı, yerüstü hâzinelerinin, servet, ümran ve terakki

yolla-rında bizi süratle hedefimize ulaştıracağına asla şüphe­ niz olmasın...

NURİ DEMlRAĞ’m memleket hayrına vücuda ge­ tirdiği eserlerinden 19 milyon nüfuslu ülkemizin on bininin mesaileri bir arada (teşvik, terğip ve takdir edilmek suretiyle) ayni eserleri vücude getirirlerse «cherbirinin ondan daha büyük eserler yaratacağını ümit ederiz.» Bu eserlerin 1900 defa fazlasile yurdun maz- har olacağı ümranın mukayese ve mülâhazası halinde görülecektir ki, arzolunan imar programının ne kadar kolaylıkla tatbik olunabileceği basit bir hesapla belli olur.

Ey asil ve fedakâr köylü, ey aziz işçimi Sen, medenî ve mesut bir insan olarak yaşamak istiyorsan, bir an evvel bütün varlığınla (Millî Kalkınma Partisi) nejüye ol ve süratle topluluk temin et I

İyi bil ki, seni refah ve saadete ’^götürecek en doğru yol ancak bu yoldur.

İ D A R E H E Y ’E T İ

1 — N U R İ D E M İ R A Ğ ’ın Vasiyetnamesi/sureti: Kantariye ithâlat İhracat

Tütün gümrüğü Lim n İskelesi cad. 14 Münürdarzade Nuri

7 - Mayıs -1341 (1925) Mevcut -ve ömrümün sonuna kadar mesaimden ha sil olacak serveti şahsiyemden aile ve evlâtlarınım orta halde maişetlerine kifayet edecek ve yavrularımın

yüksek tahsil masraflarını temin eyleyecek miktar çı­ karıldıktan sonra; hali hayatımda yapmağa muvaffak- olamayaçağım hayırlı müesseseler vücuda getirilmek ve idame ettirilmek şartıyle serveti zatiyemi vakfediyorum.

imza

Nuri

* * *

NURİ D EM İR A G ’m Vecizelerinden :

Göklerine hakim olmayan milletler, yerlerde sü­ rünmeğe, yerin dibinde çürümeğe mahkûmdur.

3 -12 -1932

N u . D. A

* * *

Büyük eserler, lüks hayattan, bol masraflardan ictinab sayesinde yapılan tasarruflardan meydana ge­ lir. Şahsî servetler, Türk milletinin hey’eti mecmua- sınındır. Vatanın nef’ine her zaman hasrü tahsise &made fertler elinde emanettir. Bunu kimsenin bol bol ve sefahate sarfetmeğe, israfa, suiistimale hakkı

yoktur. 3- 6 -1936

N u . D. A

* * *

Zafer süngünün ucunda değildir. Zafer kartalı sün­ günün ucundan kalktı, havalandı tayyare kanadının

üstüne kondu. 9 - 2 -1936

N u . D. A

* * *

Türk, insan kudretinin yaratabileceği her faydalı şeyi memleket için düşünmeğe, düşündüğünü yapmağa, başarmağa kadirdir.

Yapamamak, yapamadım, yapamam demek ; benli­ ğimden, varlığımdan geçtim, aczi, zâfı, kabul ettim

demektir. 9 - 2 -1936

SAKININIZ i

Hesaplı hareket ettiğini zanneden ve onunla ifti­ har eyleyen dar kafalılar; kurtulmağa, yükselmeğe, el­ verişli hiç bir eşer vücuda getiremezler.

Kurtuluş ve yükselişi, ancak varlığına dayanan ve mülkü milletin gizli, kapalı hâzinelerini verimli hale getı meşini bilen, şahsi menfaatini millet" menafii uğ­ runda feda eden, ruhu idealist, dimağı realist şahsi­

yetlerde aramalıdır. 1 -1 0 -1940

N u . n . A

-1 — Resmi Bürolar

2 — Millî Kalkınma Evi (Sinema, tiyatro ve kon­ ferans salonu) 3 — Otel ve lokanta 4 — Kooperatif 5 — Pazar ve dükkânlaı o — Cami 7 — Hamam 8 — Küçük sanayi

9 — Revir (Küçük hastahane) ve doğum evi 10 — Okul

11 — Çocuk bahçesi 12 — Yunak

13 — Mezbaha 14 — Kanare ve ahır

X5 — Hayvan kontrol ve sağlık memurluğu 16 — Silo

17 — Arabalık 18 — Garaj

19 — Bekçi ve ortalıkçı yeri 20 — Kümesler 21 — Otluk, samanlık 22 — Süthane 23 — Ahırlar, ağıllar 24 — Spor yeri 25 — Anıt

26 — Elektrik muhavvile merkezi

Not : Ziraat köyleri 340 hane, 1700 Nüfus, 24 Hektar (Spor yeri dahil, tayyare meydanı, hangar ve lamirhanesi hariç)

ft) numaralı krokide görüleceği veçhile Ziraat köyleri etüdü

1 — Resmî bürolar

2 — Millî Kalkınma Evi (Sinema, tiyatro, konferans salonu) 3 — Otel ve lokanta 4 — Kooperatif 5 — Pazar ve dükkânlar 6 — Cami 7 — Hamam 8 — Küçük sanayi 9 — Arabal k ve garaj

10 — Revir (Küçük hastahane) ve doğum evi 11 — Okul

12 — Çocuk bahçesi 13 — Yunak

14 — Spor yeri

15 — Tayyare meydanı

1 6 '— Bekâr evi (Yirmi beşer kişilik iki adet) 17 — Anıt

18 — Elektrik muhavvile merkezi

N ot: Nüfus adedi 1750, Ev adedi 34?, Umumî sathi 24 hektar (Spor yeri dahil, Tayyare meydanı hariç)

(2) numaralı krokide görüleceği veçhile sanayi ve maden köyleri etüdü

SANAYİ V E M AD EN KÖYLERİ İÇİN ETÜD

M . 1 / 2 0 0 0

2 2 3 Kİ&i'lÂc BEKAR EVÎ ^ « t - S ÎO AMElC 9 0 2 »catli a r rl^ k c b v 2 5 0 . - ^ o -»âO -1 » ÇİFT t v 9 0 0 . 27O

70 *1 . ÇİFT EV (CÎPWÇİ =pN» 350 » - -■1730 nuFU S ADEDİ 1 7 3 0 ^urLiS 3 0 0 * * « ı

24 HEKTAR UMUMİ SATnT (SpOR VERİ DAMIL, m . f*i.a ) 3 3 7 "1* N Ü FU S B AŞIN A

2$ 5 HEKTAR ^OLLARIN SATM» ( ANA '•OL CAM.:L)

4 5 0 0 LİRA MXXARiN SENELİK SAKIMI '2 0 <R */«**)

N u ri D e m i r a ğ ’ın g a z e t e c ile r e

b e y a n a t ı n d a n :

Bu tip nümune köy imar plânları bir kaç sene ev­ vel kurmasına t şebbiis ve tatbikatına c'a geçdiğim Divrikdeki tayyare ve motor fabrikalarının civarında sanayi, maadin ve ziraat köyleıi krokisini göster rek- dedir. O vakit, bir katlı dörder odalı çiftçi evleri takriben 300, iki katlı sanayi ve maden işçi evleri de 400 liraya mal olacaktı.

Madenlerimin satılmasında, yerli tayyare ve motör- lerin yapılmasında engeller çıkmış, fabrikalar tamam­ lanamamış, bu köyler de yaptırılamamıştı. . .

Yurdun her bucağında kurulacak köylerin coğrafî durumuna göre plânlarda bazı tadilât yapılması da zarurîdir. Bu çeşit köyleri olan ülkenin nahiye, kaza ve viıâyetlerile hükümet merkezi buna kıyas edilmelidir.

Elli milyon nüfuslu olacak; ülkemizin 18000 köyün­ de takriben 31,5 milyonunun köylerde, üst tarafının kaza ve vilâyetlerde barınmaları göz önünde tutulmuş­ tur.

İleride komşu devletlerden tecavüz tehlikesini

ti)nın iç idarelere kadar nüfuz edebilmesi zorlukları k şısında, bundan böyle milli hududlar dışında kalan ırkdaş ve dindaşlarımızın ana yurda geniş ölçüde mu­ hacereti de tabiî ve zarurî görülmelidir.

Bununla beraber çocuk ölümlerini, sair sıhhati tahrip ve zamansız vefiyatı önleyecek tedbirlerle dünyanın iffet timsali, en velût, feyizli ve verimli anneleri olan Türk kadınının nüfusumuzu kısa zaman­ da bu miktara iblağ etmek için birbirleriyle müsabaka edeceklekine şüphemiz olmasın.

Arazisi bizden daha küçük birçok devitti er var ki, yer altı, yer üstü hâzineleri yurdumuz kadar zer.gin olmadığı ve nisbeten daha çok nüfuslu oldukları halde müreffeh yaşamaktadırlar.

Partimiz mevkii iktidara geçerse bu plânlan tatbik edecrk ve halkımız iyi bilsin ki, durmadan, dinlenme­ den bütün kafa, kol harakete getirilecektir. Tenbelliğin, uyuşukluğun, ihtikârın, sefahatin bizim kamusumuzda asla yeri yoktur.

N ur i D e m i r a ğ

ı

-T U N A B A S I M E V İ - İ S -T A N B U L

İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi Taha Toros Arşivi