Bîr yer bıraktın ki Dr. Muhsin Ertuğrul
Erdoğan A Y T E K İN
1979 nisanının 24. günü... «Fahri Doktor» Muhsin Ertuğrul, 70 yıl sonra ilk kez gerçek rolünü heyecanı nedeniy le yerine getiremiyordu». 1892’den 1909’a çocukluk ve delikanlılık çağı ve 1909’da başlayıp 1979’da noktalanan büyük ti yatro savaşımı.. Ülkemiz, özellikle Cum huriyet dönemiyle birlikte her yeniliğe uzatıyor elini. Kurtuluş savaşının yor gun yıllan, daha yorucu yıllan önüne katmış. Mustafa Kemal Atatürk, İzmir’e çıktıktan sonra 9 Eylül de şöyle diyor: «Asıl savaş bundan sonra başlıyor.»
Daha Meşrutiyet döneminde şöyle diyordu M. Ertuğrul: «Epeyce müddet ten beri oyun oynamıyorum. Bunun için yegâne mani Türk aktris yok. Türk ha- nımlanndan biri ibraz-ı cesaret edip de benimle oynayıncaya kadar da oynama yacağım.» Ardından Afife, Neyyire Ney- yir, Bedia Muvahhit, Fahire. Nebahat, Halide Pişkin v.b.. süslüyorlar sahnele rimizi. «Ferah Tiyatrosu» bir sanat top luluğu olarak O’nun yönetiminde yaşa ma geçerken oyuncu, sinemacı, yönet men, öğretmen, başyönetmen Muhsin
Ertuğrul’un sanatı ve sanat disiplinini tiyatromuza yerleştirme savaşımı başlı yor. Ülkemizde tiyatronun yaygınlaş ması çabalarını, son dönemde «Bölge Tiyatrolarının kurulması savı ile sür dürüyor. Almanya, İsveç, Sovyetler Bir liğindeki tiyatro okullarını görerek ül kemizde de tiyatro yüksek okullarının kurulmasını savunuyor. İşte, DTCF Ti yatro Kürsüsünün, Ege Üniversitesi GSF Tiyatro Bölümünün temellerinde ilk o- nun harcı var. İbnürrefik Ahmet Nuri (sekizinci), Nâzım Hikmet, Faruk Nafiz Çamhbel, Cevdet Kudret v.b.. O’nun yerli yazarlarımıza eğilmesinin ilk ka zançları. Darülbedayi-i Osmani’den, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğüne (1958) dek tiyatro ve sinema olaylarının tümünün altında O’nun imzası var.
Büyük Usta’yı tanıyışım 1958’lere da yanıyor. Bir de 24 nisan 1979 akşamına «Teşekkür ederim» sözcükleriyle, kendi sini kutlayan insanları alkışlayan elle rine... Durgun, heyecan yoğunluğuyle yaşamın gerçeği içinde söylemeyen dil lerine, ama çok şey anlatan gözlerine...
Büyük tiyatro adamlarının zor yetiş tiği ülkemde umarız yerin doldurulur Dr. Muhsin Ertuğrul...
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Tah a T o ro s Arşivi
