T T M ^ T C
MUHSİN ERTUĞRUL VE
YIKICI POLİTİKACILAR
« V a ta n » d a d ü n y a y ın la n a n « İ lk ö ğ r e t i m ve K öy ö ğ r e tm e n le r i» k o n u lu « A cık O tu r u n » ) ootıbc- tiu d c E m il G a lip S a n d a lc ı şüylc d iy o r: « K a y b e d e c e k v a k it y ok. G e le c e k s e ç im le rd e n ö n c e , g elecek n e s ille ri, m e m le k e tin y a r ı m ın d ü ş ü n m e k g e re k tir. G aye ve h e d e t e n ile ri B a tı ü lk e le r i se v iy e sin e ç ık m a k , b a tılıla ş m a k o lm a lıd ır. D e m o k ra si d â v a la r ı m ız ın te m e li e ğ itim m e s e le sid ir. D ü ş ü n ü ls ü n , m e m le k e tin k ır k b in d e n f a z la k ö y ü n ü n y a r ıs ın d a n fa z la s ın d a o k u l ve ö ğ r e tm e n o lm a d ığ ı; 1.000,000 d a n fa z la ilk o k u l ç a ğ ın d a k i ç o c u ğ u n o k u l y ü z ü g ö rm e d iğ i; n ü lu s u m u z u n y ü z d e y e tm i ş in d e n f a z la s ın ın o k u y u p y a z m a b ilm e d iğ i! Köy E n s titü le r i b u y o ld a ço k m ü s p e t b ir a d ım d ı.»
A y n ı s o h b e t e s n a s ın d a d a h a s o n r a M a h m u t M a k al d a d iy o r k i: « H a şa n A li V ü c e l’in b ı r a k t ı ğı y e rd e n İsi e le a lm a lı, p ü r ü z le r i d ü z e ltm e s u r e tiy le a y n ı y o ld a d e v a m e tm e li. B u , d â v a y ı h a lle d er.»
A s lın d a h e r ik i g eııç a y d ın ın d a s ö y le d iğ in i y ı lla r d ır b ü t ü n T ü r k a y d ın la r ı sö y lü y o r. S a n d a lc ı n ı n r a k a m la r v e re re k te ş h is e ttiğ i d e r t l e r m a lû m ; v a k tiy le b u n l a r a ç a re b u lm a k a m a d y le m u a z z a m b ir k a lk ın m a h a r e k e tin e g iriş ild ig i, u m u la n ı n b ile ü s tü n d e y a r a r lı s o u u ç la r a lın m a ğ a b a ş la n d ığ ı. f a k a t D e m o k ra t P a r t i n i n İ k t id a r a g e lm e siy le Köy E n s titü le r i s is te m in in , a n la y ış s ız lık ve İ ş g ü z a rlık y ü z ü n d e n , k ıy a s ıy a b a lta la n d ığ ı d a m a lû m . M a k al. « B a sa n A li V ü c e l’in b ır a k tığ ı y e rd e n işi y e n id e n a lm a lı,» d e rk e n h a k lı, h e m ç o k h a k lı. A m a k im y a p a c a k b u n u ’.’ Y ık ıc ıla rın a n s ız ın h a t a l a r ı n ı g ö rü p y a p ıc ı k e s ild ik le ri, g ü n a h k â r la r ın tö v b e k â r o lu s u h a y a t t a g ö rü le n o la y la r d a n d ır; a m a p o litik a c ıla r d a n b u gibi m u c iz e le r b e k le m e k a ş ırı u lk b in lik o lu r.
M ille tin e ğ itim ve k ü l t ü r a la n la r ın d a k i g eliş m e s in e b ü y ü k f a y d a la rı d o k u n a n H a lk e v le rin i k a p a tm a k ; Ü n iv e rsite m u h t a r iy e ti n e ç e ş itli y o lla r d a n geın v u rm a k ; b a s ın ve f ik ir h ü r r iy e tin i k ıs m a k ; b a ğ ım sız lığ a k a v u ş m u ş b u lu n a n rady oy u es ki g ü n le ri b ile a r a ta c a k d e re c e d e tek t a r a f lı h a le g e tirm e k ... S o n se k iz y ıl iç in d e ş a h it o ld u ğ u m u z bu ve b u gibi g e rile m e h a r e k e tle r in i C u m h u r iy e t U a lk P a r tis l’tıin s a ğ la d ığ ı m ü s p e t g e lişm e le ri te k e r te k e r y o k e tm e y o lu n d a a lın a n te d b ir le r sa y m a k m ü m k ü n d ü . B u n la r ın h e r b iri T ü rk u lu s u n u n fik ir, e ğ itim ve k ü l t ü r b a y a tın a k ıy a s ıy a in d ir ile n d a r b e le r d i; a m a y ık ıla n , y o k c d ile u şe y le rin bit; b iri z a te n D e m o k ra t P a r ti n in eseri d e ğ il di. H a ttâ d e v r ım lc rin k o r u n m a s ın a ve d e v rim c i d ü ş ü n c e n lu g e liş m e s in e .k a r ş ı g e re k e n ilgi ve h a s s a s iy e tin g ö ste rilm e m e sin i bile, « k e n d i e se rle ri sa y m ıy o r, p n ıııı iç in b e n im se m iy o rla r.» d iy e iz a h edeceği g e liy o rd u iıısa n ıu .
A m a b u h a f t a M u h s in E r t u ğ r u l ’n D ev let T iy a tr o s u M ü d ü r lü ğ ü m d e n b ir d e n b ire u z a k la ş tır m a k la T ü r k t i y a tr o s u n a İ n d ir ile n a ffe d ilm e z d a r
be, D e m o k ra t P a r ti h ü k ü m e t i n i n , k im in e s e ri o lu r s a o ls u n , h e r t ü r l ü k ü l t ü r , e ğ itim ve s a n a t g e lişm e s in e k a r ş ı d u y d u ğ u , a ld ır m a z lığ ı, h a t t â d a h a f e n a s ı, d ü ş m a n lığ ı a ç ık ç a o r ta y a k o y m u ş b u lu n u y o r . B ır a k ın kî, M u h s in ErtııgrıyJ o lm a s a y d ı b u g ü n T ü rk iy e t i y a t r o a l a n ı n d a M ısır, İ ra n , I r a k v.s. g i bi ç o ra k b ir ü lk e o lu r d u ; b u büy ü k in s a n ın , b ü y ü k s a n a t ç ı n ı n ve b ü y ü k id a r e c in in s o n d ö r t b eş y ıl İ ç in d e y e n id e n D e v le t T iy a tr o s u n u n b a ş ın a g e ç e lib e ri n e l e r b a ş a rd ığ ın ı b ir d ü ş ü n e lim : A n k a r a g ib i u f a k ve az n ü f u s l u b ir b a ş k e n tte , o p e ra te m s ille r i h a r iç , t i y a t r o s a y ıs ın ı b ir d e n ik iy e , so n r a ü ç e , s o n r a d ö rd e ç ık a r d ı. Y a k ın d a A n k a r a ’n ın ta lih s iz B e şin c i T ty a t ro s u ’ııu d a U c v lc t T iy a tr o la r ı n a b a ğ la m a ğ a ve b u r a s ın ı d a h a lk ın h e r gece» d o ld u r d u ğ u esa slı b ir t iy a tr o h a lin e g e tirm e ğ e h a z ır la n ıy o rd u .
F a k a t A n k a r a ’d a k i bu d e v c e g e lişm e d e n d a h a b ile ö n e m lis i. M u h s in lirT u ğ ru l'u n « b ü y ü k rü ya» s ıııııı g e rç e k le şm e k ü z e re o lu ş u id i. G e ç e n y ıl fa a liy e te g eçen A d a n a , İ z m ir ve B u r s a t i y a t r o l a r ın d a n b a şk a , b u y ıl K onya. E d irn e , E rz u r u m ye K a y s e ri’d e D e v le t B ölge T iy a tr o la r ı a ç ıla c a k tı. Ç a lış m a la r h ız la ile rliy o rd u . A y rıca E s k iş e h ir’d e y e n i b ir t iy a tr o y a p ılm a k ta y d ı. Ve soıı o la ra k M er s in d e h e y e c a n s e lin e k a p ılm ış, ıs r a r la tiy a tr o is te m iş ti. M u h s in t r t ı ı g r u l . (lu u k iı « C u m h u riy e t» g a z e te s in d e o k u d u ğ u m a göre, v a z ife sin e so n v e ril d iğ in i, M c rs iu p r o je s in i in c e le m e k ü z ere y a p tığ ı u z u n ve y o r u c u b ir o to m o b il y o lc u lu ğ u n d a n Aıı- k a r a y a d ö n ü ş ü n d e e lin e t u t u ş t u r u l a n b i r v e k â le t te z k e r e s in d e n ö ğ re n m iş.
Şilindi n e olacak-.1 A ıık a ra n ııı beş, ç e ş itli ille rin y e d i tiy a t r o s u n u k iıu a y n ı sevgi, bilgi ve o to r ite ile g e liş tire b ilir'.’ B u d e re c e b ü y ü k , m e m le k e t b e. ş a h ın a b ö y le s iu e ö n e m li b ir p r o je n in s o r u m l u l u ğ u n u ü z e r in e a la n b ir İ n s a n , lıiı k a p ris u ğ r u n a n a s ıl, n e d e m e ğ e v a z ife s in d e n u z a k l a ş t ı r ı l ı r ’.’
M e m le k e tim iz d e b ir B ölge İ 'i y a t r o s u ’u u . y a r a r ı s a n a l ve k ü l t ü r a la n la r ın ı a ş a n , so sy al a la n d a d a m ü s p e t e tk ile r i g ö rü le n b ir f a a liy e t s a y m a k ge r e k tir. İ ş te B u rs a d a k ı te c r ü b e o r ta d a . « B u rs a gibi y e rd e k o ca tiy a tro y u k im d o ld u r a c a k , b i r piyes o r a d a b u ls a b u ls a ü ç g ü n se y irc i b u lu r,» d iy e d ü ş ü n e n le r, b ir d e b a k t ı l a r ki, tiy a tr o d o lu y o r; ay n ı p iy es r a h a tç a b ir ay se y irc i b u lu y o r. V a liliz B u r s a lIla r d e ğ il, c iv a r k a s a b a la r ın , b a t t a k ö y le rin h a l kı. e rk e k li k a d ın lı tiy a tr o y a a k ıu e ttile r .
.şu ra sı m u h a k k a k ki. B ölge T iy a tr o la r ı, d iğ e r f a y d a la r ın ın y a n ı s ır a , k a d ın lı e rk e k li T ü r k s a n a t ç ıla rı t a r a f ın d a n c a n la n d ır ıla lı d ü n y a ç a p ın d a t i y a tr o e s e rle r in in a ile c e se y re d ilm e ğ e g id ild iğ i y e r le r o la r a k so sy al g e lişm e m iz d e d e b ü y ü k fa y d a la r s a ğ la y a c a k tır.
N asıl, k im in ta r a f ın d a n , o r a s ın ı b ile m iy o ru m , a- m a b u f a a liy e tin , in d ir ile n d a rb e y e ra ğ m e n , d e vanı e ttir ile c e ğ in i u m u y o ru m . T e k k o rk u m , ile rd e b ir g ü n , « T iy a tr o m u z u n G e lişm e si» k o n u s u n d a y a p ıla c a k b ir A çık O tu r u m d a , y ılla rc a z a m a n z i y a n o ld u k t a n s o n ra , b ir is in in ç ık ıp d a , « M u h siu E r t u g r u l ’u n b ı r a k t ığ ı y e ıd c u İşi y e n id e n e le a l m a lıy ız . D av ay ı a n c a k b u h a lle d e r,» d e m e k z o r u n d a k a lm a sı. O y sa ki, b u g ü n M u h s in E rlu g r tıl y e n id e n iş b a ş ın a gelse d a v a h c ıu c ıı, y a r ın la r ı b e k le m e d e n , h a llo la c a k . A ksi lıa ld e D e v le t T iy a tr o la r ı u ıu İ s ta n b u l Ş e h ir T iy a tr o la r ın ın a k ıb e tin e u ğ ra m a sı iş te n b ile d e ğ il. B azı p o litik a c ıla r, y ık ıc ılık ta n , b e le k ü l t ü r e l g e lişm e m iz e d a r b e le r İn d irm e k te n z e v k a lıy o r la r a n la ş ıla n . A m a o la n , m e m le k e te
o l n y o r -________________________
~rı~c;öf>\03>
T
*t*
\
c«
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
