Atlas Journal

(1)

ATLAS INTERNATIONAL REFEREED

JOURNAL ON SOCIAL SCIENCES

ISSN:2619-936X

Article Arrival Date:22.11.2018 Published Date:30.12.2018

2018 / December Vol 4, Issue:15 Pp:1615-1627

Disciplines: Areas of Social Studies Sciences (Economics and Administration, Tourism and Tourism Management, History, Culture, Religion, Psychology, Sociology, Fine Arts, Engineering, Architecture, Language, Literature, Educational Sciences, Pedagogy & Other

Disciplines in Social Sciences)

6360 SAYILI YASA SONRASI İLÇE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİNDEKİ NÜFUS DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: MALATYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

AN INVESTIGATION ON POPULAR CHANGE IN PROVINCIAL METROPOLITAN MUNICIPALITIES AFTER LAWS 6360: MALATYA METROPOLITAN MUNICIPALITY

Öğr.Gör.Dr. Vedat YILMAZ

Bitlis Eren Üniversitesi, Adilcevaz MYO, Bitlis/Türkiye Öğr.Gör. Ahmet Kenan SAYIN İnönü Üniversitesi, Malatya MYO, Malatya/Türkiye ÖZET

Türkiye’de değişen ve gelişen yönetim anlayışına bağlı olarak yerel yönetimler alanında 5216 sayılı büyükşehir belediye yasasında 2012 yılında yapılan “6360 Sayılı On dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” değişikliği ile önemli düzenlemeler yapılmıştır. 6360 sayılı yasa sonrası Türkiye’de 14 yeni büyükşehir ve 27 yeni ilçe kurulmuş ve büyükşehir belediyesi olan illerin merkezinde merkez ilçeler oluşturulmuştur. Merkez ilçelerin oluşturulmasının ardından büyükşehir merkez ilçeleri haricindeki diğer büyükşehir ilçe belediyelerinin nüfusunda her geçen yıl merkez ilçelere göç nedeniyle düşüş yaşanmış ve yaşanmaya devam etmektedir.

Bu çalışmada, 6360 sayılı yasa sonrası ilçe büyükşehir belediyelerinde görülen nüfus değişimlerinin gündeme getirilmesi ve nüfusun belli bir merkezde yoğunlaşması ile ortaya çıkan sorunlar hakkında bilgilendirmeler yapılacaktır. Bu bağlamda; ilgili yasa ile büyükşehir belediyesi olan Malatya büyükşehir belediyesi örneklem olarak alınmıştır. Çalışmada yöntem olarak; literatür taraması, yerel ve ulusal basın, yazınsal ve görsel kaynaklar ile gözlem ve betimleyici bir yöntem kullanılmış olup, 6360 sayılı yasa ve yasa ile getirilen düzenlemeler, Malatya ilinin sosyo-ekonomik özellikleri ve Malatya büyükşehir merkez ilçelerindeki nüfus artışı ile büyükşehir merkez ilçe haricindeki diğer büyükşehir ilçe belediyelerinde 2010 ile 2017 yılları arasındaki nüfus değişimi hakkında istatistiki bilgiler verilerek, 6360 sayılı yasa öncesi ve sonrası nüfus değişimlerine yönelik yorumlama, değerlendirme ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Büyükşehir, ilçe belediye, yerel halk ABSTRACT

Depending on the changing and evolving governance in Turkey in the local government area of 5216 metropolitan conducted in 2012 in the municipality of law, "6360 No. Municipality in fourteen provinces and Twenty-Seven County Establishment and some Law and the Law Amending the Decree" important arrangements with change it is made. After Law No. 6360 established 14 new and 27 new metropolitan county metropolitan centers in Turkey and the municipal district in the center of the city was formed. Following the formation of the central districts, the population of other metropolitan district municipalities other than the metropolitan central districts has been experienced and continued to be experienced due to the migration to the central districts each year.

In this study, after the law no. 6360, it will be informed about the population changes in the metropolitan municipalities and the problems arising from the concentration of the population in a certain center. In this context; the municipality of Malatya, which is a metropolitan municipality, was taken as a sample. As a method in the study; The literature review, local and national press, literary and visual resources and observation and descriptive method were used, and the regulations introduced by law no. 6360, the socio-economic characteristics of Malatya province and the population increase in the central districts of Malatya and In the district municipalities, statistical information about the population change between 2010 and 2017 was given and interpretation, evaluation and suggestions were made for population changes before and after Law No. 6360.

(2)

1. GİRİŞ

Dünyada görülen yerel yönetimler alanında yaşanan gelişmelere duyarsız kalmayan Türkiye yerel yönetimler alanında gelişen ve değişen yönetim anlayışı doğrultusunda dönem dönem yerel yönetim alanında düzenlemeler yaparak çağa uyum sağlamaya çalışmıştır. Bu doğrultuda yapılan son zamanlardaki en önemli düzenleme 2012 tarihli “6360 sayılı On dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” olduğu söylenebilir. 6360 sayılı yasa ile yerel yönetimlerin yönetim yapısında önemli düzenlemeler yapılmıştır. Özellikle büyükşehir belediyelerinin yönetim yapısında önemli düzenlemelere yer verilerek büyükşehir belediyelerinin yetki ve sorumlulukları il mülki sınırı olarak değiştirilmiştir. Yine 6360 sayılı yasa ile Türkiye’deki büyükşehir belediye sayısı 16 iken 30’a yükselmiş ve büyükşehir belediyelerinde büyükşehir merkez ilçeleri kurulmuştur.

6360 sayılı yasa ile büyükşehir belediyesi olan illerin merkez ilçelerinde nüfus artmış diğer büyükşehir ilçelerinin ise nüfusu azalım göstermiştir. İşte bu çalışmada da 6360 sayılı yasa sonrası yeni büyükşehir belediyesi olan illerdeki büyükşehir merkez ilçelerinin nüfusunun artması ve diğer büyükşehir ilçe belediyelerinin nüfusunun azalmasının gündeme getirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Malatya Büyükşehir Belediyesi örneklem olarak seçilmiş ve merkez ve diğer büyükşehir belediyelerindeki 2010 ile 2017 yılları arasındaki nüfus değişimi izlenerek 6360 sayılı yasa sonrası görülen nüfus değişimi hakkında bilgilendirilmeler verilerek yorumlamalar ve önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca çalışmada büyükşehir belediyesinin tarihi, 6360 sayılı yasa ve 6360 sayılı yasa ile yapılan düzenlemelere genel olarak yer verilmiştir.

2. TÜRKIYE’DE BÜYÜKŞEHIR BELEDIYE YÖNETIMININ GELIŞIMI

Ülkemizdeki büyükşehir belediyeleri kuruluş temelini 1982 Anayasası’ndan almıştır. 1982 Anayasası’nın 127. Maddesinde “Büyük yerleşim yerleri için özel yönetim biçimleri

getirilebilir” hükmü gereğince kurulmuş olup, kurulmalarındaki ana sebep büyük yerleşim

alanlarında görülen yönetim ve şehirleşme sorunlarına karşı çözüm arayışıdır. Ülkemizde 2012 yılına kadar büyükşehir belediye sayısı 16’a yükselmiş ve bu da toplam nüfusun %46,9’unu, belediyeli nüfusun ise %55,6’sını oluşturmaktadır. Bahsi geçen oranlar 1989 yılında sırasıyla %25 ve %38 olduğu göz önüne alındığında kentleşmenin ülkemizdeki gelişiminin iyi düzeyde olduğu söylenebilir. Kırsal alanlarda yaşayan insanların kentlere göç etmesinde yaşanan yükseliş sonucu kentli nüfusun toplam nüfus oranında artış göstermesine neden olmuştur (Ulusoy ve Akdemir, 2013: 306-307).

Büyükşehir belediyelerindeki hızlı nüfus artışı, plansız kentleşme, trafik sorunu, çevresel kirlilik ve yönetimden kaynaklı yaşanan problemlere karşı çözüm getirmek maksadıyla 2004 yılında 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasası çıkarılmış ve bu yasa ile büyükşehir belediyesi olma şartları değiştirilmiştir. Yapılan düzenlemeyle İstanbul ve Kocaeli illerinde büyükşehir belediye sınırları il mülki sınırları olarak kabul edilmiştir. 5216 sayılı yasa, 3030 sayılı yasa ile kurulmuş olan iki kademeli büyükşehir yönetim anlayışını devam ettirmiştir. 5216 sayılı yasanın 3. maddesinde büyükşehir; “en az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini

kapsayan, bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan, kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan, idari ve mali özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisi” olarak belirtilmektedir. Bu

maddeye göre büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde ilçe veya ilk kademe belediyelerinin yer alacağı söylenebilir. Yasaya göre, büyükşehir belediyelerinin yer aldığı il valilik binası merkez olarak kabul edilmek ve il mülki sınırları içinde kalmak şartıyla, nüfusu bir milyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı 20 kilometre, nüfusu bir milyon ile iki milyon arası olan büyükşehirlerde yarıçapı 30 kilometre, nüfusu iki milyondan fazla olan büyükşehirlerde

(3)

yarıçapı 50 kilometre olan dairenin sınırı büyükşehir belediyesinin sınırı olarak kabul edilmiştir. 2008 yılında çıkarılan 5747 sayılı “Büyükşehir Belediye Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile o dönemde mevcut olan sekiz büyükşehir belediyesinde ilçe örgütü oluşturularak ilk kademe belediyeleri ilçe belediyelerine dönüştürülmüş, büyükşehirlerde yeni ilçeler kurulmuş ve ölçeği büyütme anlayışı devam ettirilmiştir (Arıkboğa, 2013: 61). Bu anlayışa 2012 yılında çıkarılan “6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile son nokta konularak büyükşehir sınırları il mülki sınırları olarak değiştirilmiştir. 6360 sayılı yasa gereği 30 Mart 2014 tarihinde yapılan yerel seçimler sonrasında Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illeri olmak üzere 13 il belediyesi büyükşehir belediyesi olarak yerel halka hizmet vermeye başlamıştır. 6360 sayılı yasada 2013 Mart ayında yapılan düzenleme ile Ordu ili de büyükşehir belediyesi statüsüne kavuşmuş ve yasadaki on üç ibaresi on dört, yirmi altı ibaresi ise 27 olarak değiştirilerek, toplamda büyükşehir belediye sayısı 30’a yükselmiştir.

6360 sayılı yasa ile büyükşehirlerin yönetim yapısında farklı bir yönetim anlayışı öngörülmüştür. Öngörülen bu anlayış ile büyükşehirlere ilişkin çıkarılmış olan yasalarda görülen eksikliklerin giderilmesiyle beraber yönetimdeki etkinliğin artırılması, özerkliğe önem verilmesi, katılımcılığın temel alınması, yerel halkla iç içe olunması, hizmette etkinlik ve verimliliğin artırılmasını amaçlayan bir yönetim sistemi oluşturulmak istenmiştir (Bulut ve Karakaya, 2016: 2).

3. 6360 SAYILI YASA VE YAPILAN GENEL DÜZENLEMELER

6360 sayılı “On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun

Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” büyükşehir belediye

yönetimini daha etkin hale getirmeyi amaçlayan yeni bir model ortaya çıkarmıştır. Özellikle yönetimsel, siyasi ve idari anlamda önemli değişiklikleri beraberinde getiren yasa, Türkiye’de bulunan büyükşehir belediye sayılarını artırmış, büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerdeki il özel idareleri, köyler, belde belediyeleri ve bucakların kapatılması gibi aşağıda detaylı olarak verilen yapısal değişiklikler ile farklı bir uygulamanın kapısını açarak büyükşehir belediye yönetiminde yeni bir modelin uygulamaya konmasını sağlamıştır.

6360 sayılı yasa ile yerel yönetimlerin yönetim yapısında köklü değişiklikler yapıldığı söylenebilir. Yapılan bu değişiklikler genel olarak şöyle sıralanabilir (Kaypak ve Yılmaz, 2015: 1333; Parlak, 2015: 355; İzci ve Turan, 2013: 125; Karaarslan, 2014: 270-271 ):

✓ Türkiye’de 14 Yeni büyükşehir belediyesi kurularak büyükşehir belediye sayısı 30’yükselmiştir.

✓ Nüfusu 750 bine ulaşan il belediyelerinde büyükşehir belediyesi kurulasına olanak tanınmıştır.

✓ Büyükşehir belediyesi olan illerdeki il özel idareleri, belde belediyeleri ve köylerin tüzel kişilikleri sonlandırılarak kapatılmıştır.

✓ Tüzel kişiliği kaldırılarak kapatılmış olan köylerde beş yıl süre ile vergi, katılım payı ve harç alınmayacak, içme suyu kullanım ücreti yine beş yıl süre ile en düşük tarifenin %25’ni geçmeyecek şekilde belirlenmesi şartı getirilmiştir.

✓ Büyükşehir olan illerde valinin başkanlığında Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı kurulmuştur.

(4)

✓ Yeni ve daha önce büyükşehir olan bütün büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırları olarak genişletilmiştir.

✓ Büyükşehir olan illerde bulunan köyler mahalle statüsüne dönüştürülmüştür.

✓ Büyükşehir belediyesi olmayan 51 ilde, nüfusu 2000’in altında bulunan belde belediyeleri kapatılarak köye dönüştürülmüştür. Bu hüküm ile 552 belediyenin tüzel kişiliği sona ermiştir.

✓ Yeni bir mahalle kurulmasında en az beş yüz nüfus şartı getirilmiştir. ✓ Büyükşehir olan illerde bulunan bucak ve bucak yönetimleri kapatılmıştır.

✓ Büyükşehir olan illerde nüfusu yüz bini geçen ilçelerde kadın ve çocukların barınmaları için konukevi açma zorunluluğu getirilmiştir.

✓ Büyükşehir belediyelerindeki mahalli idare birlikleri kaldırılmıştır.

✓ Belediyelere sporu teşvik etmek amacıyla spor kulüplerine yardım edebilme olanağı sağlanmıştır.

✓ Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden il özel idarelere ve belediyelere verilen paylarda yeni düzenlemeler yapılmıştır.

✓ Genel bütçeye ait vergi gelir tahsilatlarında büyükşehir belediyelerine aktarılan paylarda değişiklikler yapılmıştır.

4. ARAŞTIRMA YAPILAN MALATYA İLİNİN SOSYO-EKONOMİK

ÖZELLİKLERİ

Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Malatya ili, geçmişte ve günümüzde önemli uygarlıkları buluşturan ve ülkemizin önemli kavşak noktalarından biridir. Bu özelliğinden dolayı Malatya ili tarihin her döneminde önemini korumuştur (www.malatya.gov.tr, 2018). Malatya ilinin geçmiş tarihine bakıldığında; yapılan kazılar sonrasında M.Ö. 7000 yıllarına kadar ilk yerleşimin uzandığı ve halen Karakaya Barajı suları altında bulunan Caferhöyük yerleşkesinde ilk yerleşiminin başlamış olduğu düşünülmektedir. Aslantepe, Değirmentepe, İmamoğlu, Köşkerbaba ve Pirot Höyükleri’nde yapılmış olan kazı çalışmaları sonrasında da bu bölgede M.Ö. 5000 ve 3000 yıllarına ait yerleşimlerin olduğuna dair bilgiler elde edilmiştir (Çetiner, 2005:11). Malatya ili tarihinde; Hititler, Asurlar, Romalılar, Persler, Bizanslılar, Araplar, Selçuklular ve Osmanlıların egemen olduğu görülmüştür (www.cografya.gen.tr, 2018). Günümüzdeki Malatya ili eski Malatya’nın (Battalgazi) bulunduğu alandan dokuz kilometre uzaklıktadır. 20 Nisan 1924 Anayasası’nın 89. maddesi ile il olan Malatya, yabancı işgaline uğramamış, nadir kentlerden birisidir (fka.gov.tr, 2018).

Malatya ilinin 2017 yılı nüfus verilerine göre nüfusu 786.676 olup, en kalabalık il sıralamasında 27. sırada yer almaktadır. Yüz ölçümü 12.146 km2 ve nüfus yoğunluğu km2’ye 65 kişi düşmektedir (www.nufusu.com, 2018). İlin ekonomisine bakıldığında; tarım ve tarıma dayalı sanayi faaliyetleri yer almakla beraber tekstil ve hayvancılık öne çıkmaktadır (www.cografya.gen.tr, 2018). Doğu Anadolu’nun kayısıyla ‘sarı yüzünü’ gösteren Malatya ili, zengin kültürel mirası ve geniş tarımsal alanlarının varlığı ile büyük bir gelişim potansiyeli taşımaktadır (Yılmaz ve Kaypak, 2017:416). Kuru kayısı üretim ve ihracatında dünyada önemli bir konumu olan Malatya ili, üç organize sanayi bölgesine sahip olup, sanayi üretiminde Türkiye ortalamasının üzerinde yer almaktadır (Demiral ve Evin, 2014: 84). Kayısı üretiminde bir marka şehir olan Malatya kenti 2017 yılında Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir.

Malatya ili 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı yasa ile büyükşehir belediyesi olan 14 il arasında yer almakta olup, ilin 13 ilçesi bulunmaktadır.

(5)

Tablo 1- Malatya İlinin 2007 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

YIL Nüfusu Nüfus Artış Hızı % Nüfus Yoğunluğu

2017 786.676 0,69 65 /km2 2016 781.305 1,09 64 /km2 2015 772.904 0,44 64 /km2 2014 769.544 0,92 63 /km2 2013 762.538 0,02 63 /km2 2012 762.366 0,59 63 /km2 2011 757.930 2,33 62 /km2 2010 740.643 0,51 61 /km2 2009 736.884 0,42 60 /km2 2008 733.789 1,62 65/km2 2007 722.065 - 59 /km2 ( www.nufusu.com, 2018)

Malatya ilinin 2007 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 1 incelendiğinde; Malatya ilinin 2007 yılında nüfusu 722.065 iken, 2008 yılında 733.789, 2009 yılında 736.884, 2010 yılında 740.643, 2011 yılında 757.930, 2012 yılında 762.366, 2013 yılında 762.538, 2014 yılında 769.544, 2015 yılında 772.904, 2016 yılında 781.305 ve 2017 yılında 786.676 olduğu belirtilmektedir. Tabloya göre Malatya ilinin 2007 yılından 2017 yılına kadar sürekli olarak nüfusunun arttığı ve en fazla nüfus artış hızının 2011 yılında (%2,33) olduğu görülmektedir. Malatya ilinin büyükşehir belediyesi olması için 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı yasaya göre sağlanması gereken 750 bin nüfus koşulunu 2011 yılından itibaren sağladığını söyleyebiliriz.

Tablo 2- 2017 Yılı Malatya Büyükşehir İlçe Belediyeleri Nüfuslarına İlişkin İstatistiki Bilgiler

İlçe Adı Nüfusu Toplam Nüfus %’si BŞB’den Karayolu Uzaklığı KM Yaklaşık Süre (Dk.)

Yeşilyurt 311.764 39,63 Merkez İlçe -

Battalgazi 307.067 39,03 Merkez İlçe -

Akçadağ 26.058 3,31 34 35 Arapgir 10.109 1,29 110 130 Arguvan 7.350 0,93 65 73 Darende 25.510 3,24 107 76 Doğanşehir 38.637 4,91 66 53 Doğanyol 3.981 0,51 90 105 Hekimhan 16.735 2,13 78 73 Kale 5.133 0,65 49 54 Kuluncak 7.209 0,92 107 131 Pütürge 14.392 1,83 73 102 Yazıhan 12.731 1,62 42 40 (www.arasikackm.com, 2018; www.nufusu.com, 2018).

2017 yılı Malatya Büyükşehir İlçe Belediyeleri nüfuslarını gösteren tablo 2’ye bakıldığında; Yeşilyurt, Battalgazi, Akçadağ, Arapgir, Arguvan, Darende, Doğanşehir, Doğanyol, Hekimhan, Kale, Kuluncak, Pütürge ve Yazıhan olmak üzere Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı 13 ilçe belediyesinin bulunduğu ve belirtilen ilçelerden ikisi Yeşilyurt ve Battalgazi ilçelerinin büyükşehir belediyesi merkez ilçelerini oluşturduğu görülmektedir. Merkez ilçelerden Yeşilyurt ilçesinin nüfusunun Battalgazi ilçesi nüfusundan 4.697 kişi daha fazladır. Diğer büyükşehir ilçeleri arasında nüfusu en fazla olan Doğanşehir ilçe belediyesinin (38.637) olduğu ve Malatya Büyükşehir Belediyesinden yaklaşık 66 kilometre uzaklıkta, karayolu ile ulaşımının 53 dakikada sağlandığı belirtilmektedir. Nüfusu en az olan ilçe belediyesinin Doğanyol ilçe belediyesi (3.981) olduğu ve Malatya Büyükşehir Belediyesinden yaklaşık 90 kilometre uzaklıkta, karayolu ile ulaşımının 105 dakikada sağlandığı belirtilmektedir. Karayolu ulaşımı bakımından Malatya Büyükşehir Belediyesinden en uzak ilçe belediyesinin yaklaşık 110 kilometre uzaklıkta Arapgir ilçesinin olduğu ayrıca karayolu

(6)

ile en uzun ulaşım süresinin sağlandığı ilçenin 107 kilometre uzaklıktaki Kuluncak ilçe belediyesinin (131 Dakika) olduğu belirtilmektedir.

Büyükşehir belediyesi merkez ilçelerinin toplam nüfusu 618.836’dır. Buna karşılık diğer 11 büyükşehir ilçe belediyesinde yaşayan toplam nüfus ise 167.845’dir. Büyükşehir merkez ilçelerinin toplam nüfusu diğer ilçelerin üç katından daha fazladır. Bu durum Malatya ilinin nüfusunun büyük çoğunluğunun büyükşehir merkez ilçelerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Malatya Büyükşehir Belediyesi merkez ilçeleri ve diğer ilçe belediye nüfuslarına ilişkin istatistiki bilgilere aşağıda yer verilmiştir.

5. MALATYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MERKEZ VE İLÇE BÜYÜŞEHİR BELEDİYESİ NÜFUS DEĞİŞİMLERİNE YÖNELİK İSTATİSTİKİ BİLGİLER

Malatya büyükşehir belediyesine bağlı 2 merkez (Yeşilyurt ve Battalgazi) ve 11 ilçe belediyesi olmak üzere toplamda 13 ilçe belediyesi bulunmaktadır. Büyükşehir belediyesine bağlı ilçelere ait 2010 ile 2017 yılları arası nüfus değişimlerine ilişkin istatistiki bilgilere aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 3- Malatya İli Yeşilyurt İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

YIL Erkek Nüfusu Kadın Nüfusu Toplam Nüfusu

2017 155.933 155.831 311.764 2016 152.231 152.138 304.369 2015 147.747 146.705 294.452 2014 142.823 140.893 283.716 2013 134.844 132.521 267.365 2012 20.503 19.413 39.916 2011 19.940 18.611 38.551 2010 19.006 17.846 36.852 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesi merkez ilçesi olan Yeşilyurt Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösteren tablo 3 incelendiğinde; Yeşilyurt ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 36.852 iken, 2011 yılında 38.551, 2012 yılında 39.916, 2013 yılında 267.365, 2014 yılında 283.716, 2015 yılında 294.452, 2016 yılında 304.369, 2017 yılında ise 311.369 olduğu belirtilmektedir.

2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı yasa sonrası büyükşehir belediyesi olmaya Malatya ilinin hak kazanmış olması ve Yeşilyurt belediyesinin merkez ilçe belediyesi olması ile birlikte 2013 yılında nüfusu 267.365’e yükselmiştir. 2013 yılından sonrada Yeşilyurt merkez ilçe belediyesinin nüfusunun her geçen yıl arttığı ve 2017 yılında 311.764 olarak görülmektedir. 01/09/1957 tarihinde 7033 sayılı yasa ile kurulan Malatya iline bağlı Yeşilyurt ilçesi (eski adı ile Çırmıhtı), 2012 yılından itibaren eski Yeşilyurt ilçesi ile Gündüzbey, Şahnayan, Yakınca, Dilek, Topsöğüt, Bostanbaşı eski belde belediyeleri ile Malatya ilinden katılan 36 mahalle ve köyden mahalleye çevrilen 39 mahallenin de birleşmesiyle birlikte merkez ilçe statüsüne kavuşturulmuştur (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 4- Malatya İli Battalgazi İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 151.359 155.708 307.067 2016 150.567 158.830 304.397 2015 148.973 152.509 301.483 2014 148.139 151.724 299.863 2013 147.104 150.702 297.806 2012 14.899 14.992 29.891 2011 14.819 15.008 29.827 2010 14.819 14.869 29.688

(7)

Malatya Büyükşehir Belediyesi merkez ilçesi olan Battalgazi Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 4 incelendiğinde; Battalgazi ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 29.688 iken, 2011 yılında 29.827, 2012 yılında 29.891, 2013 yılında 297.806, 2014 yılında 299.863, 2015 yılında 301.483, 2016 yılında 304.397, 2017 yılında ise 307.067 olduğu belirtilmektedir.

2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı yasa sonrası büyükşehir belediyesi olmaya Malatya ilinin hak kazanmış olması ve Battalgazi belediyesinin merkez ilçe belediyesi olması ile birlikte 2013 yılında nüfusu 297.806’ya yükselmiştir. 2013 yılından sonrada Battalgazi merkez ilçe belediyesinin nüfusunun her geçen yıl arttığı ve 2017 yılında 307.067 olduğu görülmektedir. Malatya Büyükşehir Belediyesinin iki merkez ilçesi olan Battalgazi ve Yeşilyurt ilçe belediye nüfusları karşılaştırıldığında; 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı yasa sonrası 2013 yılından 2016 yılına kadar Battalgazi ilçe belediyesinin nüfusu daha fazla iken 2017 yılına gelindiğinde Yeşilyurt ilçe belediyesinin nüfusu daha fazla olmuştur. Bu duruma göre son zamanlarda Yeşilyurt ilçe belediyesine daha fazla göçün olduğu söylenebilir.

1988 yılına kadar Eski Malatya ismi ile anılan ve 1987 yılında ilçe statüsüne kavuşması ile birlikte Battalgazi adını alan ilçenin tarihi oldukça eskiye dayanmaktadır. Aslantepe Höyüğü şehrin ilk kurulduğu yer olarak bilinmektedir. Malatya ilinin kuzeydoğusunda bulunan Battalgazi ilçesi birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve turistik değerleri epeyce fazla olan bir ilçedir (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 5- Malatya İli Akçadağ İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 13.605 12.453 26.058 2016 13.710 12.851 26.561 2015 14.221 13.216 27.437 2014 15.274 14.299 29.573 2013 16.568 15.692 32.260 2012 14.486 13.720 28.206 2011 15.281 14.577 29.858 2010 15.038 15.076 30.114 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Akçadağ Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 5 incelendiğinde; Akçadağ ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 30.114 iken, 2011 yılında 29.858, 2012 yılında 28.206, 2013 yılında 32.260, 2014 yılında 29.573, 2015 yılında 27.437, 2016 yılında 26.561 ve 2017 yılında ise 26.058 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Akçadağ ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 30.114 iken 2013 yılında 32.260’a yükselmiş diğer yıllarda ise sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılında nüfusunun 26.058’e gerilediği görülmektedir.

Tablo 6- Malatya İli Arapgir İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 5.093 5.016 10.109 2016 5.256 5.163 10.419 2015 5.330 5.293 10.623 2014 5.367 5.429 10.796 2013 5.496 5.545 11.041 2012 5.429 5.543 10.972 2011 5.469 5.659 11.128 2010 5.379 5.675 11.054 (www.nufusu.com, 2018)

(8)

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Arapgir Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 6 incelendiğinde; Arapgir ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 11.054 iken, 2011 yılında 11.128, 2012 yılında 10.972, 2013 yılında 11.041, 2014 yılında 10.796, 2015 yılında 10.623, 2016 yılında 10.419 ve 2017 yılında ise 10.109 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Arapgir ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 11.054 iken 2013 yılında 11.041’e yükselmiş diğer yıllarda ise sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılında nüfusunun 10.109’a gerilediği görülmektedir.

Cumhuriyetten önce kurulmuş olan Arapgir ilçesine ait ‘Arapgir Köhnü Üzümü ve Arapgir Mor Reyhanı’ olmak üzere iki tane coğrafi işaretli ürünü vardır (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 7- Malatya İli Arguvan İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 3.716 3.634 7.350 2016 3.829 3.746 7.575 2015 3.917 3.840 7.757 2014 4.111 4.051 8.162 2013 4.569 4.469 9.038 2012 4.703 4.582 9.285 2011 4.013 3.997 8.010 2010 4.143 4.146 8.289 (www.nufusu.com, 2018)

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Arguvan Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 7 incelendiğinde; Arguvan ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 8.289 iken, 2011 yılında 8.010, 2012 yılında 9.285, 2013 yılında 9.038, 2014 yılında 8.162, 2015 yılında 7.757, 2016 yılında 7.575 ve 2017 yılında ise 7.350 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Arguvan ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 8.289 iken 2013 yılında 9.038’e yükselmiş diğer yıllarda ise sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılında nüfusunun 7.350’e kadar gerilediği görülmektedir.

Arguvan ilçe belediyesi 01/06/1954 tarihinde 6325 sayılı yasa ile kurulmuştur. (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 8- Malatya İli Darende İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 12.681 12.829 25.510 2016 13.039 13.201 26.240 2015 13.237 13.419 26.656 2014 13.894 14.166 28.064 2013 14.333 14.645 28.978 2012 14.570 14.816 29.386 2011 15.520 15.633 31.153 2010 16.028 16.164 32.192 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Darende Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 8 incelendiğinde; Darende ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 32.192 iken, 2011 yılında 31.153, 2012 yılında 29.386, 2013 yılında 28.978, 2014 yılında 28.064, 2015 yılında 26.656, 2016 yılında 26.240 ve 2017 yılında ise 25.510 olduğu belirtilmektedir.

(9)

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Darende ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 32.192 iken 2017 yılına kadar nüfusunun her geçen yıl düştüğü ve 2017 yılında nüfusunun yaklaşık 11 bin azalarak 25.510 kadar gerilediği görülmektedir.

Tablo 9-Malatya İli Doğanşehir İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 19.690 18.947 38.637 2016 19.873 19.099 38.972 2015 19.997 19.394 39.391 2014 20.285 19.779 40.064 2013 20.786 20.220 41.006 2012 20.712 20.120 40.832 2011 20.844 20.481 41.325 2010 20.926 20.538 41.464 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Doğanşehir Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 9 incelendiğinde; Doğanşehir ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 41.464 iken, 2011 yılında 41.325, 2012 yılında 40.832, 2013 yılında 41.006, 2014 yılında 40.064, 2015 yılında 39.391, 2016 yılında 38.972 ve 2017 yılında ise 38.637 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Doğanşehir ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 41.464 iken 2013 yılında 41.006’a yükselmiş, diğer yıllarda ise sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılında nüfusunun 38.637’e kadar gerilediği görülmektedir.

Doğanşehir ilçe belediyesi 01/04/1946 tarihinde 4869 sayılı yasa ile kurulmuştur. (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 10- Malatya İli Doğanyol İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 1.969 2.012 3.981 2016 2.008 2.063 4.071 2015 2.056 2.140 4.196 2014 2.169 2.271 4.440 2013 2.333 2.387 4.720 2012 2.315 2.398 4.713 2011 2.275 2.411 4.686 2010 2.373 2.513 4.886 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Doğanyol Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 10 incelendiğinde; Doğanyol ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 4.886 iken, 2011 yılında 4.686, 2012 yılında 4.713, 2013 yılında 4.720, 2014 yılında 4.440, 2015 yılında 4.196, 2016 yılında 4.071 ve 2017 yılında ise 3.981 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Doğanyol ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 4.886 iken 2013 yılında 4.720’e yükselmiş, diğer yıllarda ise sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılında nüfusunun 3.981’e gerilediği görülmektedir.

Doğanyol ilçe belediyesi 20/05/1990 tarihinde 3644 sayılı yasa ile kurulmuştur. (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 11-Malatya İli Hekimhan İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 8.438 8.297 16.735

2016 8.832 8.752 17.584

(10)

2014 9.907 10.039 19.946 2013 11.067 11.114 22.182 2012 12.816 12.813 25.629 2011 12.545 12.560 25.105 2010 12.107 12.246 24.353 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Hekimhan Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 11 incelendiğinde; Hekimhan ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 24.353 iken, 2011 yılında 25.105, 2012 yılında 25.629, 2013 yılında 22.182, 2014 yılında 19.946, 2015 yılında 18.616, 2016 yılında 17.584 ve 2017 yılında ise 16.735 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Hekimhan ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 24.353 iken 2012 yılına kadar artış göstererek nüfusu 25.629’a yükselmiş, diğer yıllarda ise 2017 yılına kadar sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılında nüfusunun 16.735’e kadar gerilediği görülmektedir.

Tablo 12- Malatya İli Kale İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 2.463 2.670 5.133 2016 2.524 2.710 5,234 2015 2.561 2.823 5.384 2014 2.691 2.986 5.677 2013 2.826 3.149 5.975 2012 2.775 3.142 5.917 2011 2.885 3.275 6.160 2010 2.987 3.354 6.341 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Kale Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 12 incelendiğinde; Kale ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 6.341 iken, 2011 yılında 6.160, 2012 yılında 5.917, 2013 yılında 5.975, 2014 yılında 5.677, 2015 yılında 5.334, 2016 yılında 5.234 ve 2017 yılında ise 5.133 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Kale ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 6.341 iken 2012 yılında 6.160’a yükselmiş, 2012 yılında nüfusu 5.917’e düşmüş ve yeniden 2013 yılında 5.975’e yükselmiş, bu tarihten sonraki yıllarda ise sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılında nüfusunun 5.133’e kadar gerilediği görülmektedir.

Kale ilçe belediyesi 20/05/1990 tarihinde 3644 sayılı yasa ile kurulmuştur. (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 13- Malatya İli Kuluncak İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 3.556 3.653 7.209 2016 3.690 3.772 7.462 2015 3.816 3.932 7.748 2014 4.088 4.232 8.320 2013 4.371 4.514 8.835 2012 4.697 4.824 9.521 2011 4.410 4.541 8.951 2010 4.457 4.643 9.100 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Kuluncak Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 13 incelendiğinde; Kuluncak ilçe

(11)

belediyesinin 2010 yılında nüfusu 9.100 iken, 2011 yılında 8.951, 2012 yılında 9.521, 2013 yılında 8.835, 2014 yılında 8.320, 2015 yılında 7.748, 2016 yılında 7.462 ve 2017 yılında ise 7.209 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Kuluncak ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 9.100 iken 2017 yılına kadar nüfusunun her geçen yıl düştüğü ve 2017 yılında nüfusunun yaklaşık 2 bin azalarak 7.209 gerilediği görülmektedir.

Kuluncak ilçesi 20/05/1990 tarihinde 3644 sayılı yasa ile kurulmuştur (www.nufusu.com, 2018).

Tablo 14- Malatya İli Pütürge İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 6.836 7.531 14.392 2016 7.273 7.944 15.217 2015 7.475 8.234 15.709 2014 7.924 8.688 16.612 2013 8.644 9.342 17.986 2012 8.638 9.623 18.261 2011 9.224 10.137 19.361 2010 9.676 10.586 20.262 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Pütürge Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 14 incelendiğinde; Pütürge ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 20.262 iken, 2011 yılında 19.361, 2012 yılında 18.261, 2013 yılında 17.986, 2014 yılında 16.612, 2015 yılında 15.709, 2016 yılında 15.217 ve 2017 yılında ise 14.392 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Pütürge ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 20.262 iken 2017 yılına kadar nüfusunun her geçen yıl düştüğü ve 2017 yılında nüfusunun yaklaşık 6 bin azalarak 14.392 kadar gerilediği görülmektedir.

Tablo 15- Malatya İli Yazıhan İlçesinin 2010 ile 2017 Yılları Arası Nüfus Değişimine İlişkin İstatistiki Bilgiler

2017 6.505 6.226 12.731 2016 6.740 6.464 13.204 2015 6.810 6.642 13.452 2014 7.261 7.054 14.315 2013 7.763 7.534 15.297 2012 7.583 7.336 14.919 2011 7.882 7.686 15.568 2010 8.336 8.062 16.398 (www.nufusu.com, 2018).

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı ilçe belediyesi olan Yazıhan Belediyesinin 2010 ile 2017 yılları arası nüfus bilgilerini gösterir tablo 15 incelendiğinde; Yazıhan ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 16.398 iken, 2011 yılında 15.568, 2012 yılında 14.919, 2013 yılında 15.297, 2014 yılında 14.315, 2015 yılında 13.452, 2016 yılında 13.204 ve 2017 yılında ise 12.731 olduğu belirtilmektedir.

Malatya Büyükşehir Belediyesine bağlı Yazıhan ilçe belediyesinin 2010 yılında nüfusu 16.398 iken 2013 yılında 15.297’e yükselmiş, bu tarihten sonraki yıllarda ise sürekli olarak nüfusunun azaldığı ve 2017 yılına gelindiğinde nüfusunun 12.731’e kadar gerilediği görülmektedir.

Yazıhan ilçe belediyesi 20/05/1990 tarihinde 3644 sayılı yasa ile kurulmuştur. (www.nufusu.com, 2018).

(12)

6. SONUÇ

2012 yılında çıkarılan ve 2014 yılında tam anlamıyla etkisini gösteren 6360 sayılı yasa, yerel yönetimlerin yönetim yapısında önemli düzenlemeler yapmıştır. Özellikle büyükşehir belediyelerinin yönetim yapısında yapılan değişikliklerle büyükşehir belediyelerinin yetki ve sorumlulukları il mülki sınırlarına kadar genişletilmiştir. Dolayısıyla büyükşehir belediyeleri birçok alanda hem merkez ilçelerinin gelişimi hem de diğer ilçe belediyelerinin gelişiminin sorumluluğunu üstlenmiştir. Ancak büyükşehir belediyeleri tarafından merkez ilçelerin gelişimine daha fazla önem verildiği, diğer ilçe belediyelerinin ise gelişimine yönelik faaliyetlerin yeterli düzeyde olmadığı söylenebilir. Bu duruma bağlı olarak da daha gelişmiş ve birçok alanda olanakları bulunan büyükşehir merkez ilçelerine diğer ilçe belediyelerinden göçlerin yaşanması ile birlikte ilçe belediye nüfuslarının azalmasına neden olmuştur. Araştırma yapmış olduğumuz, Malatya Büyükşehir Belediyesi merkez ilçeleri ve diğer büyükşehir ilçe belediyelerinin 2010 ile 2017 yılları arasındaki nüfus değişimlerine göre; 6360 sayılı yasa sonrası Malatya Büyükşehir Belediyesi merkez ilçeleri olan Yeşilyurt ve Battalgazi belediyelerinin nüfusu her geçen yıl artarken, diğer büyükşehir ilçe belediyeleri; Akçadağ, Arapgir, Arguvan, Darende, Doğanşehir, Doğanyol, Hekimhan, Kale, Kuluncak, Pütürge ve Yazıhan belediyelerinin nüfuslarının önemli düzeyde düştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Büyükşehir belediyesinin merkez ilçelerdeki sosyal, ekonomik, kültürel gibi birçok alanda faaliyetlerinin daha fazla olması sonrası diğer ilçe belediyelerinde yaşayan yerel halkın merkez ilçelere göç etmesine neden olmuştur.

Büyükşehir belediyesi ilçe nüfuslarının özellikle 6360 sayılı yasa sonrası 30 Mart 2014 tarihinde 14 il belediyesinin büyükşehir belediyesi olarak halka hizmet vermeye başlaması sonrası büyükşehir merkez ilçelerin nüfusu her geçen yıl artarken diğer büyükşehir ilçe belediyelerinin nüfusunun ters orantılı bir şekilde sürekli olarak azalması acil çözüm bulunması gereken bir sorundur. Büyükşehir ilçe belediyelerinin merkez ilçelerde olduğu gibi birçok alanda gelişimlerinin desteklenmesi ve nüfusunun artmasına yönelik teşvik edici faaliyetlerde bulunulması gerekir. Bu sayede merkezdeki nüfus yoğunluğunun ilçelere yayılması ve ilçenin gelişmesiyle birlikte ülkedeki tarım ve hayvancılığında gelişeceği söylenebilir.

KAYNAKÇA

Arıkboğa, E. (2013), “Geçmişten Geleceğe Büyükşehir Modeli”, Yerel Politikalar Dergisi, Ocak-Haziran, s. 48-96.

Bulut, Y., Karakaya, S. (2016), “Yerel Yöneticilerin Büyükşehir Algısı”, Mustafa Kemal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 1, s. 1-36.

Çetiner, H. (2005), Malatya, Çetiner Yayıncılık, Malatya.

Demiral, B., Evin, H. (2014), “Malatya Büyükşehir Belediyesi: Arakentten Bütünkente Bir Dönüşüm Hikayesi”, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C.1, Özel Sayı, ss. 77-87.

İzci, F., Turan, M. (2013), “Türkiye’de Büyükşehir Belediyesi Sistemi ve 6360 Sayılı Yasa ile Büyükşehir Belediyesi Sisteminde Meydana Gelen Değişimler: Van Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 18, S. 1, s. 117-152. Karaarslan, E. (2014), Açıklamalı 6360 Sayılı Kanun 14 İlde Büyükşehir Belediyesi ve 27 İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Bekad Yayınları, Yayın No.11, Antalya.

(13)

Kaypak, Ş., Yılmaz, V. (2015), “6360 Sayılı Yeni Büyükşehir Belediye Yasasının Etkililiğinin Ölçülmesi: Malatya Örneği”, (Editörler: M.Akif Çukurçayır, Hacer Tuğba Eroğlu, Hayriye Sağır, Mücahit Navruz), Kamu Yönetiminde Değişimin Yönü ve Etkileri 13. Kamu Yönetimi Forumu, Bildiri Kitabı, Konya, s. 1326-1347.

Parlak, B. (2015), “Yeni Büyükşehir Belediye Yapılanmasının İl İdare Sistemine Etkilerinin Yasal ve Kurumsal Perspektifte Analizi”, (Editörler: Selma Karatepe, Ender Akyol, Canan Emek İnan, Işıl Arpacı, Ayşe Çolpan Kavuncu, Nazlı Nalcı Arıbaş), Yerelleşme/Merkezileşme Tartışmaları 9. Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, TODAİE Yayın No: 388, Öncü Basımevi, Ankara, s.347-360.

Ulusoy, A., Akdemir, T. (2013), Mahalli İdareler –Teori- Uygulama- Maliye, 8. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara.

Yılmaz, V., Kaypak, Ş. (2017), “6360 Sayılı Yasa ile Getirilen Yeniliklerin Yerel Halk Üzerindeki Etkililiğinin Ölçülmesi: Malatya Büyükşehir Belediyesi Örneği”, International Journal of Academic Value Studies, Vol: 3, Issue: 15 pp. 405-418.

http://www.malatya.gov.tr/genel-bilgi, ET: 12/11/2018 http://www.arasikackm.com/akcadag-malatya_malatya_arasi, ET.18/11/2018 http://www.arasikackm.com/arapgir-malatya_malatya_arasi, ET.18/11/2018 http://www.arasikackm.com/malatya_arguvan-malatya_arasi, ET.18/11/2018 http://www.arasikackm.com/darende-malatya_malatya_arasi, ET.18/11/2018 http://www.arasikackm.com/dogansehir-malatya_malatya_arasi, ET.19/11/2018 http://www.arasikackm.com/malatya_doganyol-malatya_arasi, ET.19/11/2018 http://www.arasikackm.com/hekimhan-malatya_malatya_arasi, ET.19/11/2018 http://www.arasikackm.com/malatya_kale-malatya_arasi, ET.19/11/2018 http://www.arasikackm.com/kuluncak-malatya_malatya_arasi, ET.20/11/2018 http://www.arasikackm.com/malatya_malatya-puturge_arasi, ET.20/11/2018 http://www.arasikackm.com/malatya-yazihan_malatya_arasi, ET.20/11/2018 http://fka.gov.tr/malatya-tanitim, ET.20/11/2018 http://www.cografya.gen.tr/tr/malatya.html, ET.20/11/2018 http://www.cografya.gen.tr/tr/malatya/ekonomi.html, 20/11/2018 http://www.nufusu.com/il/malatya-nufusu, ET.20/11/2018