Türkiye'de Streptococcus pyogenes suşlarında emm genotiplerinin dağılımı ve aşıyla uyumu

(1)

15 Yeni TÕp Dergisi 2014;31:15-16

'HUOHPH

Türkiye’de6WUHSWRFRFFXV S\RJHQHV SuúlarÕnda HPP Genotiplerinin Da÷ÕlÕmÕ ve AúÕyla Uyumu

(The distribution of emm genotypes in Streptococcus pyogenes strains and vaccine compliance in Turkey)

FÕrat Zafer MENGELOöLU, Tekin TAù

Abant øzzet Baysal Üniversitesi TÕp Fakültesi TÕbbi Mikrobiyoloji Anabilim DalÕ, BOLU ÖZET

Gram-pozitif bakteriyel bir patojen olan 6WUHSWRFRFFXV S\RJHQHV, baúta akut farenjit olmak üzere nekrotizan fasiit, yumuúak doku enfeksiyonlarÕ, glomerulonefrit, akut roma- tizmal ateú ve streptokokal toksik úok sendromu gibi ciddi hastalÕklara neden olabilirler.

(PP geni tarafÕndan kodlanan M proteini, 6 S\RJHQHV suúlarÕnÕn önemli bir virulans faktörüdür ve 6 S\RJHQHV’e karúÕ oluúan antikor yanÕtÕndan büyük oranda sorumludur.

6 S\RJHQHV suúlarÕ HPP genotipine göre sÕnÕflandÕrÕl- maktadÕr.Günümüzde 124 tipi tanÕmlanmÕú olan HPP geni dizisi, standart olarak DNA sekans analizi yöntemi ile belirlenmektedir.

Ülkemizde Ankara, østanbul, Zonguldak ve Konya’da HPP genotiplerinin da÷ÕlÕmÕ ile ilgili çalÕúmalar yapÕlmÕútÕr. HPP geni tiplendirilebilen toplam izolat sayÕsÕ 287 olan bu çalÕú- malara göre en sÕk saptanan genotipler; HPP1 (%25,1), HPP12 (%25,1), HPP3 (%12,0), HPP89 (%10,9), HPP4 (%8,6) ve HPP77 (%5,1) olarak görülmektedir.

6 S\RJHQHV için çok de÷erlikli aúÕ geliútirme çalÕúmalarÕ yürütülmektedir. Türkiye’de 26-valanlÕ aúÕnÕn kapsama oranÕ %77,0’dÕr (%74-%77,7). DünyanÕn bazÕ bölgelerinde sÕk görülen HPP tiplerinin aúÕ kapsamÕnda olmamasÕ araútÕrÕcÕlarÕ yeni aúÕ geliútirmeye yöneltmiútir ve 30-valanlÕ olan bu yeni aúÕda Türkiye’de sÕk bulunan HPP4 genotipi aúÕ kapsamÕna alÕnmÕú ve sonuç olarak kapsama oranÕ

%91,9’a çÕkmÕútÕr.

Anahtar Kelimeler: Pyogenes; emm; 26-valan; 30-valan;

Türkiye

ABSTRACT

6WUHSWRFRFFXV S\RJHQHV, a gram-positive bacterial pathogen, may cause particularly acute as well as necro- tizing fasciitis, soft tissue infections, glomerulonephritis, acute rheumatic fever and streptococcal toxic shock syndrome.

M protein, encodedd by HPP gene, is an emergent virulence factor of 6 S\RJHQHVstrains and is mostly responsible for the antibody response against this pathogen. 6 S\RJHQHVstrains are classified according to HPP genotypes. HPP gene sequences of which 124 types have been defined to date are determined by DNA sequence analysis as a standard method.

Studies in Ankara, Istanbul, Zonguldak and Konya were conducted on the distribution of HPP genotypes in Turkey.

According to these studies in which a total of 287 isolates which could be typed, the most common genotypes were HPP1 (25.1%), HPP12 (25.1%), HPP3 (12.0%), HPP89 (10.9%), HPP4 (8.6%) and HPP77 (5.1%), respectively.

Trials are currently conducted for developing mutli-valent vaccine. In Turkey, the coverage rate of 26-valent vaccine is 77,0% (74.0-77.7%). The uncovering the common HPP types in some regions of the world has led the researchers to develop new vaccines and the genotype HPP4 which is common in Turkey isolates are included in this new 30- valent vaccine and in conclusion, the coverage rate has increased to 91.9%.

Key Words: Pyogenes; emm; 26-valent; 30-valent; Turkey

GøRøù

6WUHSWRFRFFXV S\RJHQHV dünya genelinde yÕlda yaklaúÕk 600 milyon farenjit olgusundan sorumlu gram-pozitif bakteriyel patojendir. 6S\RJHQHV suú- larÕ akut farenjite ek olarak nekrotizan fasiit, yumu- úak doku enfeksiyonlarÕ, glomerulonefrit, akut roma- tizmal ateú ve streptokokal toksik úok sendromu gibi ciddi hastalÕklara neden olabilirler. Bu yüzden bu patojenler majör bir toplum sa÷lÕ÷Õ sorunu olarak kabul edilmektedir^1,2.

M proteini 6 S\RJHQHV suúlarÕnÕn önemli bir virulans faktörüdür ve 6 S\RJHQHV’e karúÕ oluúan antikor yanÕtÕndan en çok sorumlu kÕsmÕdÕr. M proteini HPP geni tarafÕndan kodlanmaktadÕr. 6 S\RJHQHV suúlarÕ HPP genotipine göre sÕnÕflandÕrÕl- maktadÕr.HPP geni dizisi günümüzde standart olarak

YazÕúma adresi:

Dr. FÕrat Zafer MENGELOöLU

Abant øzzet Baysal Üniversitesi TÕp Fakültesi TÕbbi Mikrobiyoloji Anabilim DalÕ, Bolu e-mail: [email protected]

YazÕnÕn geldi÷i tarih : 21.12.2012 YayÕna kabul tarihi : 20.07.2013

DNA sekans analizi yöntemi ile belirlenmekte ve epidemiyolojik çalÕúmalarda genotiplendirme ama- cÕyla kullanÕlmaktadÕr³. Günümüzde 124 HPP tipi tanÕmlanmÕú durumdadÕr³.

Türkiye’de Ankara, østanbul, Zonguldak ve Kon- ya’da HPP genotiplerinin da÷ÕlÕmÕ ile ilgili çalÕúmalar yapÕlmÕútÕr^4-7. HPP geni tiplendirilebilen toplam izolat sayÕsÕ 287 olan bu çalÕúmalara göre en sÕk saptanan genotipler; HPP1 (%25,1), HPP12 (%25,1), HPP3 (%12,0), HPP89 (%10,9), HPP4 (%8,6) ve HPP77 (%5,1) olarak görülmektedir (Tablo 1)^4-7.

Tüm 6 S\RJHQHV suúlarÕ tarafÕndan üretilen ve konak organizmada koruyucu ba÷ÕúÕklÕ÷a neden olan M proteini aúÕ çalÕúmalarÕ için uygun bir molekül olarak de÷erlendirilmiútir^1,8,9. 6 S\RJHQHV için çok de÷erlikli aúÕ geliútirme çalÕúmalarÕ yürütülmektedir^8,9.

Söz konusu aúÕlardan biri 26-valanlÕ di÷eri ise 30- valanlÕ olup sÕklÕkla streptokoksik farenjit ve invazif enfeksiyonlara neden olan HPP tiplerini kapsa- maktadÕr^8,9.

(2)

16

)=0HQJHOR÷OXYH77Dú

Tablo 1. Ülkemizde YapÕlmÕú ÇalÕúmalarda en sÕk Saptanan HPP Genotiplerinin Da÷ÕlÕmÕ (%) emm

tipi Ankara çalÕúmasÕ⁴

2006 (n=91) østanbul çalÕúmasÕ⁵

2009 (n=61) Zonguldak çalÕúmasÕ⁶

2010 (n=112) Konya çalÕúmasÕ⁷

2011 (n=23) Türkiye geneli

HPP 12,1 22,9 12,5 21,7 25,1

HPP 16,5 25,9 25,1

HPP 15,4 11,5 12,0

HPP 14,3 13,0 10,9

HPP 10,0 8,0 8,6

HPP 8,0 5,1

HPP 8,2 2,9

HPP 5,5 2,9

HPP 4,3 2,3

HPP 8,7 1,1

Tablo 2. 6S\RJHQHV AúÕlarÕnÕn Bölgelere Göre HPP Genotiplerini Kapsama OranlarÕ

Bölge 26-valanlÕ aúÕ kapsama oranÕ (%) 30-valanlÕ aúÕ kapsama oranÕ (%)

Türkiye^4-7 (n=287) 77,0 91,9

Yüksek gelirli ülkeler² (n=32143) 72,8 ~92*

Güney Amerika² (n=757) 71,9

Orta Do÷u² (n=1219) 63,2

Asya² (n=2248) 60,5

Afrika² (n=331) 39,0 ~37*

Dünya geneli² (n=38081) 69,7

*Steer ve ark.’nÕn yaptÕ÷Õ meta analizden yaklaúÕk olarak hesaplanarak tabloya eklenmiútir.

Steer ve ark.² yaptÕklarÕ sistematik derlemede 26-valanlÕ aúÕnÕn bölgesel olarak kapsama oranlarÕnÕ bildirmiútir; buna göre yüksek gelirli ülkelerde %72,8;

Latin amerika’da %71,9; Orta Do÷u’da %63,2;

Asya’da %60,5; Afrika’da %39,0; Pasifik’te %23,9 ve genel ortalamada %69,7 izolatÕn aúÕ kapsamÕnda oldu÷unu belirtmiútir (Tablo 2).

Türkiye’de bu oran %77,0’dÕr (%74-77,7)^4-7. Sözü geçen aúÕnÕn içeri÷inde bulunan bazÕ HPP tiplerinin

“ihtiyaç dÕúÕ” olmasÕ; bazÕ bölgelerde sÕk görülen HPP tiplerinin ise aúÕ kapsamÕnda olmamasÕ araútÕrÕ- cÕlarÕ yeni aúÕ geliútirmeye yöneltmiútir. Dale ve ark.⁹ 30-valanlÕ yeni aúÕ geliútirmiúlerdir. Bu aúÕda 26- valanlÕ aúÕda bulunan HPP1.2, HPP43, HPP13, HPP59, HPP33, HPP101 ve HPP76 tipleri çÕka- rÕlmÕú; aúÕya HPP4, HPP73, HPP58, HPP44, HPP78, HPP118, HPP82, HPP83, HPP81, HPP87 ve HPP49 tipleri eklenmiútir. Bu yeni úablona göre Türkiye’de sÕk bulunan HPP4, HPP44 ve HPP118 genotipleri aúÕ kapsamÕna alÕnmÕú olmaktadÕr⁹.

østanbul’da yapÕlan çalÕúmada⁵ izolatlarÕn %77,0’Õ 26- valanlÕ aúÕ kapsamÕnda iken, 30-valanlÕ aúÕda bu oran

%93,4’e; Zonguldak’ta yapÕlan çalÕúmada⁶ %77,7’den

%91,1’e çÕkmÕú olmaktadÕr.

Yeni aúÕ ile yüksek gelirli ülkeler için %72,8 olan kapsama oranÕnÕn %92 civarÕna çÕkmÕú oldu÷u görül- mektedir. Buna göre 30-valanlÕ aúÕnÕn dünya genelini de÷il de yüksek gelirli ülkeleri kapsamayÕ hedef aldÕ÷Õ düúünülebilir. Ülkemiz için de kapsama oranÕnÕn artmÕú olmasÕ bu olasÕ hedefin olumlu sonucu olarak görülebilir.

Sonuç olarak Türkiye’de yapÕlmÕú olan çalÕú- malarda 26-valanlÕ aúÕ kapsamÕ oranlarÕ birbirine çok yakÕn çÕkmÕútÕr; 30-valanlÕ yeni aúÕnÕn Türkiye’de çok daha iyi bir kapsama alanÕna sahip oldu÷u görülmek- tedir.

YazarÕn beyanÕ: ÇÕkar çatÕúmasÕ bulunmamaktadÕr.

(Conflict of interest statement: None declared)

REFERANSLAR

1.Shea PR, Ewbank AL, Gonzalez-Lugo JH, et al. Group A Streptococcus emm gene types in pharyngeal isolates, Ontario, Canada, 2002-2010.

Emerg Infect Dis 2011;17:2010-7.

2.Steer AC, Law I, Matatolu L, Beall BW, Carapetis JR. Global emm type distribution of group A streptococci: systematic review and implications for vaccine development. Lancet Infect Dis 2009;9:611-6.

3.CDC. HPP types. (http://www.cdc.gov/ncidod/biotech/strep/types_ emm103 -124.htm) (Eriúim tarihi: 10.09.2012).

4.Akça G. Bo÷az enfeksiyonu nedeni olan A grubu beta hemolitik streptokoklarÕn M protein tiplerinin “HPP” gen sekans analizi ile belirlenmesi. Gazi Üniversitesi TÕp Fakültesi Mikrobiyoloji Doktora Tezi, Ankara, 2006. (http://tez2.yok.gov.tr/)

5.Erkin Çakmak A. østanbul’da 2007-2009 döneminde çocuk hastalarÕn bo÷az kültürlerinden izole edilen A grubu beta hemolitik streptokoklarÕn M proteini (HPP) geni tiplendirilmesi. østanbul Üniversitesi østanbul TÕp

Fakültesi Çocuk Sa÷lÕ÷Õ ve HastalÕklarÕ UzmanlÕk Tezi, østanbul, 2009.

(http://tez2.yok.gov.tr/).

6.Mengelo÷lu FZ, Aktaú E, Otlu B, et al. Hasta ve taúÕyÕcÕlardan izole edilen grup A streptokoklarda HPP geni tiplerinin, toksin gen profilinin ve klonal iliúkinin araútÕrÕlmasÕ. (Poster bildirisi, Poster No:259) 34. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, 2010, Girne, KKTC.

7.Arslan U, OryaúÕn E, Eskin Z, et al. 6WUHSWRFRFFXV S\RJHQHV suúlarÕnda HPP genotip da÷ÕlÕmÕ. (Poster Bildirisi, Poster No: 030). 7. Ulusal TanÕsal ve Moleküler Mikrobiyoloji Kongresi, 2012, Ankara.

8.Hu MC, Walls MA, Stroop SD, Reddish MA, Beall B, Dale JB.

Immunogenicity of a 26-valent group A streptococcal vaccine. Infect Immun 2002;70:2171-7.

9.Dale JB, Penfound TA, Chiang EY, Walton WJ. New 30-valent M protein- based vaccine evokes cross-opsonic antibodies against non-vaccine serotypes of group A streptococci. Vaccine 2011;29:8175-8.