KAYNAŞTIRMA UYGULAMARI VE
ÇOCUKLARIN DESTEKLENMESİ
• Kaynaştırma Eğitimi; Özel gereksinimli çocukların
gereksinimlerine göre normal gelişim gösteren çocuklarla aynı ortamda ve aynı öğrenim fırsatlarının verildiği okul
programlarına yerleştirilmesi ve akranlarıyla birlikte eğitim almaları olarak tanımlanmaktadır.
• Son yıllarda uluslararası sözleşmeler gereği kaynaştırma
kavramı yerine sıklıkla Bütünleştirme kavramı kullanılmaya
başlanmıştır.
• Bütünleştirme; özel gereksinimli olan veya olmayan,
sosyal, kültürel,eğitsel, yaşamsal aktivite ve fırsatlara
tüm toplum üyelerinin eşit düzeyde erişimini sağlayan
kapsayıcı eğitime geçişte bir basamaktır.
Kaynaştırmanın amaçları
•Her iki gruptaki çocukların ortak etkinlikler içinde birbirlerinden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak ve gelişimlerini
desteklemek,
•Normal gelişim gösteren çocukların, özel gereksinimli akranlarını daha iyi tanımalarını sağlayarak onların eğitimine katkıda
bulunacak ortamlar oluşturmak
•Özel gereksinimli çocuklarda olumlu benlik gelişimine yardımcı olmak, kişilik ve sosyal gelişimlerini
destekleyerek toplum içinde bağımsız ve üretken
bireyler olarak yaşamalarını kolaylaştırmaktır.
•Bu amaçlar doğrultusunda sağlanacak birlikteliğin sadece
fiziksel olarak değil; akademik, sosyal ve duygusal düzeyde de bir bütünlük oluşturduğunda, kaynaştırmanın amacına
ulaşılabilecektir.
•Kaynaştırmanın genel olarak amacı çocuğu normal hale
getirmek değil, çocuğun; ilgi,ihtiyaç ve yeteneklerini en iyi şekilde kullanmasını sağlayarak toplum içinde yaşayabilmesini
kolaylaştırmaktır
KAYNAŞTIRMA/BÜTÜNLEŞTİRME YOLUYLA EĞİTİM MODELLERİ
• Tam Zamanlı Kaynaştırma; özel gereksinimli çocukların, normal gelişim gösteren çocuklarla birlikte normal sınıflarda, normal sınıf öğretmenlerinin ders verdiği bir ortamda bulunmaları anlamına
gelmektedir. Özel gereksinimli çocukların normal sınıfta bulunmaları
• ve sınıf öğretmeni tarafından eğitilmeleri, sınıf öğretmenlerinin bu çocukların gereksinimlerini karşılayabilecek nitelikte olmalarını
gerektirmektedir
• Yarı Zamanlı Kaynaştırma ise özel gereksinimli çocukların kaydının özel sınıfta olduğu ama iyi oldukları derslerde kaynaştırma sınıfına dahil oldukları
durumdur
• Tersine Kaynaştırma; Normal gelişim gösteren çocukların ve ailelerinin istekleri doğrultusunda kaynaştırma sınıfına dahil edilmektedir.
• Tersine kaynaştırma çoğunlukla erken dönemde gerçekleşmektedir.
• Tersine kaynaştırma sınıflarında beş özel eğitim ihtiyacı olan çocuk olmak üzere;
okul öncesi eğitimde en fazla 14, ilköğretim ve ortaöğretimde 20, yaygın eğitimde 10 çocuktan oluşmaktadır.
Kaynaştırma Eğitiminin Başarısını Etkileyen Etmenler
• Kaynaştırma eğitiminin doğru bir şekilde uygulanabilmesi için pek çok
unsurun bir araya gelmesi gerekmektedir. Bu unsurların tamamı
görevlerini tam olarak yerine getirirse, başarılı bir kaynaştırmadan söz
etmek mümkün olabilir.
• Kaynaştırma eğitiminin başarı ile uygulanmasında en önemli faktörlerden biri öğretmendir.
• Öğretmenin engelli çocukları kabul eden bir tutum içinde olması, sınıftaki normal gelişim gösteren
çocukların engelli akranlarına karşı tutumlarını da
etkilemektedir.
• Öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarını çocuğun
engel türü, engel derecesi ve öğretmenin aldığı destek hizmetleri
etkileyebilmektedir.
• Öğretmenlerin en büyük kaygıları bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Bu kaygıları ortadan kaldırmak için Kaynaştırma eğitimi öncesinde ve eğitim sırasında öğretmenlere bilgi vermek, öğretmenlerin kendilerine olan güvenini artırabilir.
• Sınıfındaki özel gereksinimli çocukları daha kolay anlamalarını
ve kabullenmelerini sağlayabilir
• Sınıfına kaynaştırma öğrencisi gelen öğrenen öğretmen başlangıçta çocuğun ilgisi, ihtiyaçları, engelinin özelliği ve yaşam öyküsü hakkında aileyle iletişime geçerek bilgi almalıdır.
• Öğretmen çocukların özelliklerine göre grup çalışmalarını içeren
müzik, drama, oyun ve sanat etkinlikler aracılığıyla empati çalışması yapmalı, özel gereksinimli çocuklar ile diğer çocuklar arasındaki
iletişimi arttırıcı çalışmalar yapmalıdır.
• Kaynaştırma eğitiminin başarıyla uygulanabilmesi için normal gelişim
gösteren çocukların, engelli çocukların, okul personelinin ve anne
babaların entegre eğitime hazırlanmaları, bu eğitime uygun
tekniklerin kullanılması gerekmektedir.
• Normal gelişim gösteren çocukların hazırlanması : Normal gelişim gösteren çocukların kaynaştırma eğitimine
hazırlanması konusuna sınıf öğretmenine çok büyük görev düşmektedir. Normal gelişim gösteren çocuklar önceden sınıflarına engelli çocuğun geleceği konusunda
bilgilendirilmelidir.
• Özel gereksinimli çocukların hazırlanması: Normal eğitim ve özel eğitim ortamları, öğretim düzeni, ders programları, öğretim yöntemleri, davranışsal beklentiler ve fiziksel ortam bakımından birbirlerinden farklılıklar göstermektedir. Sınıfta uyulması gereken kurallar (oturma düzeni, sınıfa nasıl girilip çıkılacağı, suyun nasıl isteneceği, tuvalete gitmek için nasıl izin alınacağı vb) ve sınıfın yapısı özellikle engelli çocukların büyük problemler yaşamasına neden olmaktadır.
• okul personelinin hazırlanması: Okul personelinin
kaynaştırmanın gereğine ve önemine inanması, kaynaştırma eğitimi içinde yer alan her bir bireyin işini kolaylaştırmaktadır.
İdareciler, okulda görevli tüm personeli kaynaştırma eğitimi konusunda bilgilendirmek için gerekli tüm olanakları
sağlamalıdır.
• Kaynaştırma eğitimine anne babaların hazırlanması: Anne babalarla düzenli toplantılar yapmak, uygulamanın içeriği hakkında bilgiler vermek, onların görüşlerini almak ve
gerekiyorsa uygulamanın başarılı olduğu yönleri
sergileyebilecek somut örnekler sunmak anne babaların
kabulünün sağlanmasında yararlı olmaktadır
KAYNAKLAR
Aral, N.(2011). Okul öncesi eğitimde kaynaştırma(1. Baskı). İstanbul. Morpa Yayıncılık.
Aral, N. Gürsoy, F.(2007). Özel eğitim gerektiren çocuklar ve özel eğitime giriş(1. Baskı). İstanbul:
Morpa Yayıncılık
