TÜBİTAK. Bilim Fuarları Destekleme Programı Başvuru Formu. 1. Proje Bilgileri. 2. Yürütücü Bilgileri. 3. Okul Bilgileri. 4. Okul Müdürü Bilgileri

TÜBİTAK

2. Yürütücü Bilgileri

IBAN

5321135846

ZEKERİYA KOZANİ

Cep Tel Ad Soyad

[email protected] E-posta

TR560006701000000047890512

SİVAS GAZİPAŞA ORTAOKULU KÜMBET MAHALLESİ 3. SOKAK NO 34 Yazışma Adresi

3. Okul Bilgileri

701913 Kurum Kodu

GAZİPAŞA ORTAOKULU Okul Adı

ORTAOKUL Okul Türü

SİVAS

İl İlçe MERKEZ

Hizmet Alanı 1

E-posta [email protected]

Tel 3462270220

Adres KÜMBET MAHALLESİ 3 SOKAK NO 34

Öğrenci Sayısı 750 Öğretmen Sayısı 45

Proje Adı GAZİPAŞA ORTAOKULU BİLİM FUARI

4. Okul Müdürü Bilgileri

Ad Soyad HALİL İBRAHİM TAŞÇI

Cep Tel 5054401251

E-posta [email protected] Proje No B19B549

İdari Görev İdari Görevim Yok

Onay Tarihi 22.11.2018 10:29

TÜBİTAK

1

Bayatlamayan ekmek Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Bilindiği üzere besinlerin zaman içerisinde bozulmasına sebep olan küf mantarları bulunmaktadır. Yapılacak çalışmada Küf mantarlarının doğal ışık ortamında, mavi ışıklı ortamda, kırmızı ışıklı ortamda üreme hızlarında bir değişim olup olmadığı gözlenecektir. Projede yapılacak çalışma sonucun da farklı ışıklar altında besinlerin bozulup, bozulmama , bozuldu ise bozulma sürecinde geçen sürelerini kıyaslamaktır. Bu proje çalışmasında ışıkların dalga boylarının; - Küf mantarlarının üreme hızı üzerinde etkisi var mıdır? - Etkisi var ise üremeyi hızlandırmakta mıdır? - Üremeyi yavaşlatmakta mıdır? - Üremeyi tamamen durdurmakta mıdır? - Üremeyi yavaşlatmakta ise ne kadar süre yavaşlatmaktadır? - Üremeyi hangi ışık hızlandırmakta, hangi ışık yavaşlatmaktadır? - Farklı ışık dalgaları altında mantarların üreme hızı arasında ne gibi bir fark olabilir? Yukarıda belirtilen alt sorulara cevaplar aranacaktır.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: küf mantarları gün ışığı altında daha hızlı ürer. Bu proje çalışmasında ekmek, yoğurt vb. yiyecekleri muhafaza edecek 3 farklı saklama kabı yapılacaktır. 2 saklama kabına mavi veya kırmızı renklerde led lambalar döşenekcektir. Bir tanesine Işık döşenmeyecektir.,kabın bir tanesine tamamen mavi ışıklı ledeler, bir tanesine kırmızı ışıklı ledler döşenecektir. Her üç saklama kabına da aynı türden ve aynı miktarlarda besin içerikleri konulacaktır. Bu saklama kaplarına konacak besinlerden mavi ışık altında olan besinler ile kırmızı ışık altında olan besinlerin bozulma durumları kıyaslanacaktır. Bozulma durumu kıyaslamasında bu ışıklar altında, her ikisinde de bozulma oldu mu, oldu ise aynı süre içerisinde mi oldu, bu kriterler karşılaştırılacaktır. Üçüncü kaba herhangi bir ışık döşenmeyecek ve besinlerin normal şarlarda ki bozulma süreci gözlemlenerek, mavi veya kırmızı ışığın bozulma süresine etkisi olup olmadığı gözlemlenecektir.

PROJE YÖNTEMİ: Hipotezimizin ıspatlanması için deney yapılacaktır 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Günlük olarak tüketmiş olduğumuz temel besin gruplarından karbonhidrat içerikli olan ekmeğin buzdolabına koyduğumuzda sertleştiği bilinmektedir.

Ekmeğin sertleşmeden ekmek kabında daha uzun süreli nasıl muhafaza edilebilir sorusu üzerinden yola çıkarak bu araştırma projesi hazırlanmıştır. Evlerde ekmeklerin çok fazla ısraf edildiği günümüzde ve buna bir çözüm geliştirmek için arştırma yapmak istedik. 2- ARAŞTIRMA YAPMA Konu ile ilgili yaptığımız gözlemlerde, ekmeğin 1-2 gün içerisinde bayatlamaya, 2-3 gün içersinde küflenmeye başladığı görülmüştür. Yaptığımız araştırmalar sonucunda küflenmeye küf mantarlarının sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Ekmeğin küflenme sürecini gözlemlerken tamamen açıkta bırakılan ekmeğin, etrafı sarılarak kapalı bir alanda bekletilen ekmekten daha hızlı küflendiği görülmüştür. Bu süreçte araştırma yaparken küf mantarları üzerinde ışık dalga boylarının nasıl etkisi olduğunu araştırılır ve elde edilen verileri deney ortamında gözlemlenir 3- HİPOTEZ KURMA Bu duruma küf mantarlarının gün ışığı altında daha hızlı ürer. 4-DENEY GÖZLEM Yapılacak deneylerde farklı dalga boylarında ki mavi ve kırmızı ışıklar tercih edilerek, bu ışıklar altında küf mantarlarının çoğalma hızlarında ne denli değişiklik olabileceği de gözlenecektir. Bu çalışma da öğrencilerimiz kaynak taramalarını yapmış, bu yönde yapılmış daha önceki çalışmalardan fikirler edinmişlerdir. Veriler henüz analiz edilmemiş olup süreç içerisinde kontrollü deneylerle veriler analiz edilip, hipotez test edilecektir. Proje çalışmasında yapılacak deneylerde 3 adet plastik saklama kapları kullanılacaktır. Bu saklama kaplarından birine mavi ışıklı led,ikincisine kırmızı ışıklı led döşenecektir. Üçüncü saklama kabıma ise herhangi bir ışık takılmayacak ve olduğu gibi kalacaktır. Bu düzenekler hazırlandıktan sonra içerisnde aynı guruptan ve aynı miktarda besin maddesi saklanacak ve süreç içersinde ekmeklerin bayatlama süreleri tespit edilecektir. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Burdan yol çıkarak küf mantarlarının farklı ışıklar altında üreme hızları hakkında fikir yürütülecektir.

TÜBİTAK

2

Atık pilin tarım ürünlerine

verdiği zarar Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Çevresel etmenlerden biri olan atık pillerin doğaya bitkilere ve canlılar üzerine etkilerini incelemek. Alt amaçlar: 1 pillerin yapısındaki zararlı maddeler ve meydana getirdiği etkiler kadmiyum, kurşun, çinko ve cıva: zehirli metallerdir. Hastalık etkenidir. Su ve toprağı kirletir. Çeşitli yollarla besin zincirine girer. İnsan sağlığını olumsuz yönde etkiler. 2 pillerin insan sağlığına ile çevreye vermiş olduğu birçok önemli ve oldukça büyük zararları vardır. Piller cıva lityum ,, kadmiyum , kurşun , çinko , mangan , demir , nikel , kobalt ve kimyasal maddelerden üretilir . Bu pillerin gelişigüzel çöplere atılması, doğrudan veya dolaylı olarak müşteri ortama verilmesi çevre açısından büyük tehlikeler yaratır. Metaller toprağa ve oradan da yeraltı sularına karışabilir. En hemen toprak kullanılmaz duruma gelir ve metallerin yarattığı su kirliliği sudaki ekosistemi alt üst eder. Etkilenen yalnızca su ekosistemi değil, aslına bakarsanız tüm ekosistemdir. Gün içerisinde bu etkiler halk üstünde de görülür. Atık pillerin neden olduğu hastalıklar en başında, nörolojik bozukluklar, merkezi öfke sistemi hastalıkları, kanser, böbrek ve karaciğer hastalıkları gelir. Pillerin içerisinde içeren tüm maddelerin zararı kimi gün öldürücü boyuta ulaşabilir. Maddeler ayriyeten öncelik olarak de belirtildiği bunun için benzer toprağa karışarak hayvanların yediklerinden veya sulardan insan vücuduna karışır. Ayriyeten bir ufak kalem pil dört metrekare toprak kirletir ve bu toprağı üretim yapamaz duruma getirir.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ:Atık pillerin toprağa yaydığı zararlı maddeler tarım Ürünlerinin yetişmesini olumsuz yönde etkiler. biz bu projeyle pillerin doğada bıraktığı zararlı etkilerini pillerin yapısındaki zararlı maddeler ve meydana getirdiği etkiler kadmıyum, kurşun, çınko ve cıva: zehırlı metallerdır. Hastalık etkenıdır. Su ve toprağı kırletır. Çeşıtlı yollarla besın zıncırıne gırer. İnsan sağlığını olumsuz yönde etkıler. Gerçekleştirilen faaliyetler: 1-dört adet plastık saksı aldık. 2-saksıların ıçıne daha önce kırılan pıllerı ıçıne döktük. 3- ayrıca bu saksıların her bırının ıçıne pıllerı çeşıtlı konumlarda ektık. 4-her gün fasulye bıtkılerine 30 ml kadar su verdık. 5-bıtkıde gerçekleşen olayları ınceledık. 6-oda sıcaklığını kaydettık. 7-bütün bu yapılan gözlem sonuçlarını kaydettık. Pilin topraga yaydığı zararlı maddeler tarım urunlerinin yetismesini olumsuz yönde etkiler.pillerin bitkilere zarar verdiğini böylece görmüş olduk. Lütfen doğaya pil atmayalım

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Atık pillerin doğada uzun süre yok olmadan kaldığını ve bitki ve insan sağlığını tehdit ettiğini deneylerle ispatlamak üzere projemizi gerçekleştirmeye karar verdik 2-ARAŞTIRMA YAPMA Yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda atık pillinin yakınlarındaki bitki köklerini gelişmediği zamanla yok olduğu sonucuna vardık 3- HİPOTEZ KURMA atık pillerin toprağa yaydığı zararlı maddeler tarım ürünlerinin yetişmesini olumsuz yönde etkiler. 4-DENEY GÖZLEM 1-dört adet plastik saksı aldık. 2-saksıların içine daha önce kırılan pilleri içine döktük. 3-ayrıca bu saksıların her birinin içine pilleri çeşitli konumlarda ektik. 4-her gün bitkilere 30 ml kadar su verdik. 5-bitkide gerçekleşen olayları inceledik. 6-oda sıcaklığını kaydettik. 7-bütün bu yapılan gözlem sonuçlarını kaydet tık. DENEY GRUBU Toprağına pil parçacıkları ekilen bitki grubu KONTROL GRUBU Toprağı normal olan saksı ve bitki grubu 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Ulaşılan Sonuçlar : İki ay süresince eşit şartlarda tuttuğumuz deney bitkilerinden,toprağına pil gömülen bitki gelişmemiştir.Kontrol bitkisi ise gelişimini sürdürmüştür. Sonuçların Değerlendirilmesi : Toprak tüm canlıları etkileyen çevre elemanıdır.Toprak kirliliği yaratan pillerin bitki gelişimine olan olumsuz etkisi,dolayısıyla tüm canlıları etkilemektedir.Piller evsel atıklara karıştırılmamalı, ayrı yerlerde biriktirilmeli ve uzun süre muhafaza edilmemelidir.Ekolojik dengenin korunması için toprağa karıştırılmamalıdır. 6-ALT PROJE POSTERİ HAZIRLAMA Hazırlayacağımız posterde yapmış olduğumuz deney görsellerle sunulacak ve izleyicilerin ilgisini çekecek ve izleyiciler projeyi okumak isteyeceklerdir. hazırlanan poster yapılan bütün çalışmalar hakkında önemli noktaları mutlaka içerecektir.

Fuarımıza gelen izleyiciler hazırlana posteri ilgi ile okumaları için ilgi çekici proje verilerine yer verilecektir.

TÜBİTAK

3

Menekşem Güzel Benim Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Bu projede son yıllarda artan kimyasal gübreye rakip olacak doğal gübrenin kullanımını artırmak ve böylece organik tarımı artırarak insan sağlığını olumsuz etkileyen kimyasal ilaç ve gübrelerin kullanımını azaltmak amaçlanmaktadır. 1.Doğal gübreden kimyasal gübreye oranla daha fazla verim almayı sağlamak. 2.Doğal gübrelerden olan hayvan gübresinin bitki gelişimine etkili olduğunu göstermek. 3.Organik tarımı artırarak insan sağlığını ve çevreyi korumak. 4.Kuş pisliği gibi doğal gübreler sayesinde çiftçi ekonomisine katkıda bulunmak. 5.Organik gübreli toprakta bitkiler daha iyi yetişir. 6.Toprakta yaşayan canlılar (solucan köstebek vb.) yapay gübreden dolayı zara görebilirler. Ancak kuş pisliği gibi doğal gübrelerden zara görmezler. 7.Yapay gübreden yetişen sebze veya meyvelerden insanlar tüketirse hastalanabilirler. Ama organik gübreden yetişen sebze veya meyveler insan sağlığına zarar vermezler.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: Kuş gübresi bitkilerin gelişimi hızlandırır. Birbirinin aynısı olan iki saksı ve iki menekşe alınacak.

Menekşeler dikkatlice içi toprak dolu saksıya dikilecek. Aynı güneş gören yere koyulacak. Sonra ikisine de aynı sürede ve aynı miktarda su verilecek. İkisi de aynı miktarda oksijen, güneş ışığı ve su alacak. Ancak bir tanesine belirli bir miktarda kuş pisliği yani organik gübre koyulacak. Bitkilerin bakımı düzenli ve dikkatlice yapılacak. Bitkilere su verildiği gün bir menekşeye su ile birlikte kuş pisliği yani organik gübrede verilecek. Bitkinin gelişimi belli aralıklarla fotoğraflanacak. Bitkilerin gelişimi gözlemlenecek. Böylece gübrenin bitkinin gelişimine etkisi incelenecek. Toprağına kuş pisliği koyulan menekşe daha iyi büyüdü çünkü organik gübreli toprakta bitkiler daha iyi yetişir.

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ kimyasal gübreler yokken nasıl bitkilerin daha iyi yetiştirilebileceğini merak ettik ve kısa bir arştırmadan sonra hayvan gübrelerinin bitki yetiştirmede kullanıldığını sonucuna ulaştık 2- ARAŞTIRMA YAPMA Hayvan gübrelerinden en etkili sonucu alabileceğimiz hangi hayvan gübresi olduğunu tespit etmek için internetten araştırmalar yaptık. 3- HİPOTEZ KURMA kuş gübresi bitkilerin gelişimi hızlandırır. 4-DENEY GÖZLEM Projemin ilk aşamasında güvercinlerin pisliklerini biriktirdim. Birbirinin aynısı olan iki saksı ve iki menekşe aldım. Menekşeleri dikkatlice içi toprak dolu saksıya diktim. Aynı güneş gören yere koydum. Sonra ikisine de aynı sürede ve aynı miktarda su verdim. İkisi de aynı miktarda oksijen, güneş ışığı ve su aldı. Ancak bir tanesine belirli bir miktarda kuş pisliği yani organik gübre koydum. Bitkilerin bakımını düzenli ve dikkatlice yaptım. Bitkilere su verildiği gün bir menekşeye su ile birlikte kuş pisliği yani organik gübrede verdim. Bitkinin gelişimini belli aralıklarla fotoğrafladım. Fotoğraflar arasındaki farkı keşfettim. Bitkilerin gelişimini gözlemledim. Böylece gübrenin bitkinin gelişimine etkisini inceledim. Toprağına kuş pisliği koyulan menekşe daha iyi büyüdü çünkü organik gübreli toprakta bitkiler daha iyi yetişir. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Bu yaptığımız organik gübrede yetişen sebzeler veya meyveler insan sağlığına zarar vermeyecektir. Yapay gübre insan sağlığına ve çevreye zarar verdiği gibi toprak altında yaşayan canlılara ( solucan, köstebek, kertenkele vb.) zarar verir. Bu yüzden organik gübre kullanımını arttırmalıyız. Ve ayrıca yapay gübreden yetişen meyve ya da sebzeleri tüketen hayvanlarda hastalanabilir hata ölebilirler. Organik gübre ayrıca bitkinin büyüme hızını da arttırır. Organik gübre kullanımında yapay gübreye göre bitki daha erken hasat verir. Bitki ve toprağın kuraklığa karşı direnci organik gübre kullanımı ile gerçekleşir. Yani organik gübre yapay gübreye göre daha faydalıdır.

TÜBİTAK

4

Kalsiyumun gücü Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Kalsiyum hücre duvarları için önemli bir yapıtaşıdır. Hücre uzaması ve bölünmesiyle ilgilidir. Bu hücrelerin, yapısal bütünlüğünü ve hücre zarının geçirgenliğini etkiler. Kalsiyumun bitki gelişmesi, canlılığı ve de tohum oluşumunda yararlı etkileri bulunur. Kalsiyum nitrat değişken toprak ve hava koşullarında, bitkisel üretimde ana gübreleme olarak uygulanabilecek en iyi seçenektir. Birçok enzimin aktivitesine etki eder. Kalsiyum eksikliğinde yapraklar düzensiz şekilli, kahverengi benekli olur. Sürgün ucu ölebilir. Kök sistemi zayıflar. Kalsiyum noksanlığı bitkilerde ayrıca yaprak uçlarının ve yaprak kenarlarının yukarıya veya aşağıya doğru kıvrılmasına dolayısıyla yaprakların şekillerini kaybetmelerine yol açar. Kalsiyum noksanlığında büyüme yerleri çoğunlukla öldüğünden bitkide yeni sürgün meydana gelmez ve bitkinin kök sistemi de bu noksanlıktan çok zarar görür. Kalsiyum bitki tarafından yeteri kadar alındığında hücreler daha sağlıklı ve daha sert özellik göstermektedir. Bu sebeple kalsiyum açısından iyi beslenemeyen bitkiler hastalık ve zararlılar açısından çok hassas hale gelebilmektedir. Benim amacımda kalsiyumun bitkiler üzerindeki etkisini öğrencilere daha kolay ve daha anlaşılır biçimde göstermektir.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: Kalsiyum bitki gelişimini hızlandırır. Kalsiyum bitkilerde diğer elementlerin, minerallerin bitki içinde dolaşımını dengeler. Hücre duvarlarında koruyucu etkisi var. Yeni oluşumların devam edebilmesi, filizlerin gelişebilmesi kalsiyum sayesinde mümkün olur. Yoksa hücreler korunamaz, dağılmalar olur ve çürüme başlar. Eğer bitki topraktan kalsiyum alamazsa ölüm sürecine girer, fazla yaşamaz. Bir bitkinin varlığının, ağırlığının en büyük kısmı karbon, geri kalan çoğunluk potasyum ve kalsiyumdur.

Diğer elementlerin varlığı çok azdır. Karbon havadaki karbondioksitten alınır. Kalsiyum ise ancak topraktan ve sudan alınabilir. O halde bitkinin topraktan ne kadar çok kalsiyum alması gerektiğini hesap edebilirsiniz. Yaklaşık olarak potasyum ile aynı miktarda diyebiliriz. Bitkilerde azot, fosfor, potasyum ne kadar önemliyse kalsiyum da en az onlar kadar önemlidir. Fakat özellikle süs bitkileri için hazırlanan özel yapay topraklarda ve bitki besinlerinde kalsiyum yoktur ve olmadığından hiç bahsedilmez. Kalsiyumdan söz edilmemesinin sebebi eski usullerdir. Eskiden gerçek topraklar kullanılırdı. Kalsiyum gerçek toprakta bulunurdu. Yani bir bakıma kalsiyum gerçek toprağın öz unsurlarındandır. Şimdi kullanılan yapay topraklar kalsiyum içermiyor. Bitki besinlerine ise eski usullere göre devam ediliyor; toprakta kalsiyum olduğu varsayılıyor, bitki besinlerinin kalsiyum içermediği müşterilere bildirilmiyor.

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Bitkilerimizin daha güzel gelişmesini sağlamak amacıyla araştırmalarımızı yaparken kalsiyumun bitki hücrelerinin gelişmesine katkı sağladığı sonucuna ulaştık. 2-ARAŞTIRMA YAPMA Yaptığımız araştırmalarla kolay ulaşabildiğimiz yumurta kabuğunun yapısını inceledik. Yumurta kabuklarında kalsiyum miktarının çok olduğunu öğrenince de yumurta kabuklarındaki kalsiyumu kullanarak bitkilerimizi beslemeye karar verdik. Ve bu bilginin çok bilinmediğini gördüm. Bu bilgiyi bilinebilir bir hale getirmek amacıyla projeyi yapmaya başladım 3- HİPOTEZ KURMA kalsiyum bitki gelişimini hızlandırır 4-DENEY GÖZLEM bitkilerin köklerinin gelişebilmesi amacıyla yumurta kabuklarını bir cam kavanozda yarım litre sirke içerisinde 1 hafta süreyle bekletip kabuklardaki kalsiyumun sirke içerisine geçmesi sağlanır. Daha sonra. Yumurta

kabuklarını süzüp, sirke aynı miktarda su ile karıştırılır. kalsiyumun bitkiler üzerindeki etkilerini araştırılır. Ve bu fikrimi öğretmenimle paylaştım. Öğretmenim de projenin uygulanabilecek bir proje olduğunu söyledi. Proje yapım aşamaları şu şekildedir:Yumurta kabukları bir cam kavanozda yarım litre sirke içerisinde 1 hafta süreyle bekletilmiştir. Bu şekilde kabuklardaki kalsiyumun sirke içerisine geçmesi sağlanmıştır. Daha sonra yumurta kabukları süzülmüş ve sirke aynı miktarda su ile karıştırılmıştır.Bu aşamadan sonra karışım kaynatılarak sirkenin ayrılması ve kalsiyumun suya geçmesi sağlanmıştır. Böylece kalsiyumlu su elde edilmiştir. Özdeş iki saksıdan biri kalsiyumlu suyla diğeri ise içme suyuyla sulanmıştır. Sulama sıvıları farklı olup geriye kalan sıcaklık, ışık şiddeti, toprak ve saksıların özdeş olmasına dikkat edilmiştir. Düzenli aralıklarla ölçülmüştür. Sonuç olarak kalsiyum bitkide organik ana

TÜBİTAK

DEĞERLENDİRME Deney sonucu gerçekleşen gelişmeler ve haftalık ölçümlerin sonucu bir araya getirilerek grafiklerden yararlanılarak bir sonuca varılır.

5

Suyun mucizesi Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Suyun üstten donduğunu yapılan deney düzeneği ile göstermek. Üsten donmasının fiziksel nedenlerinin neler olabileceğini tespit etmek. suyun donarken hacminin artıp yoğunluğunun azalmasının canlılar üzerinde ki etkisini gözlemlemek. Alt amaçlar : 1 suyun donarken hacminin ölçülmesi 2 donarken hacmi artan başka sıvıların olup almadığının tespiti 3.suyun neden donarken hacmimin artığının tespit etmek. 4.suyun ve buzun molekül modellerin de taneciklerin durumunu tespit etmek 5.suyun üstten donmasının canlılar için yalıtım yapıp yapmadığını tespit etmek. Su üst taraftan donduğu için kış mevsimlerinde içinde yaşayan canlıların yaşamlarını olumsuz etkilemez ve canlılar için yalıtım yaparak su sıcaklığının ılık kalmasını sağlar. Su donarken hacmi genişler 1,101 cm3 olur kütlesi değişmediğinden yoğunluk 0,89gr/cm3 olur bu durumda buzun su üzerinde yüzmesine neden olur. Bu durum doğada sadece suda gözlenen bir olay olduğunu göstermek.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: Su donduğunda hacmi artar. Biz bu projeyle suyun sıfırın altında sıcaklıklarda donarken üstten

donmasının suda yaşayan canlıların yaşamlarını nasıl etkilediğini tespit etmek istedik. Gerçekleştirilen faaliyetler: 1-iki adet akvaryum alındı. 2-akvaryumların birinin içine su diğeri alkolle dolduruldu. 3-iki akvaryumda balık değil balık modelleri yerleştirildi. 4-her iki akvaryum da donma sıcaklığına kadar soğutuldu. 5-içinde su olan akvaryum yukarıdan donarken içinde alkol olan akvaryum alt taraftan donmaya başladı 7-bütün bu yapılan gözlem sonuçlarını kaydettik. Su üst taraftan donduğu için kış mevsimlerinde içinde yaşayan canlıların yaşamlarını olumsuz etkilemez ve canlılar için yalıtım yaparak su sıcaklığının ılık kalmasını sağlar. su donarken hacmi genişler 1,101 cm3 olur kütlesi değişmediğinden yoğunluk 0,89gr/cm3 olur bu durumda buzun su üzerinde yüzmesine neden olur.bu durum doğada sadece suda gözlenen bir olaydır.

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Çevremizde kış aylarında su bitrikintilerinin üstü ince buz tabakaları ile örtülürken alt kısmının buz tutmadığını fark ettik. 2-ARAŞTIRMA YAPMA yapılan araştırmalar sonucunda su donarken hacmi genişler 1,101 cm3 olur kütlesi değişmediğinden yoğunluk 0,89gr/cm3 olur bu durumda buzun su üzerinde yüzmesine neden olur.bu durum doğada sadece suda gözlenen bir olay olduğu kanaatine vardık. 3- HİPOTEZ KURMA Su

donduğunda hacmi artar. 4-DENEY GÖZLEM Gerçekleştirilen faaliyetler: 1-iki adet akvaryum alındı. 2-akvaryumların birinin içine su diğeri alkolle dolduruldu . 3-iki akvaryuma da balık modelleri yerleştirildi. 4-her iki akvaryum da donma sıcaklığına kadar soğutuldu. 5- içinde su olan akvaryum yukardan donarken içinde alkol olan akvaryum alt taraftan donmaya başladı7-bütün bu yapılan gözlem sonuçlarını kaydettik. Ulaşılan sonuçlar: yaptığımız deneyde bağımsız değişkenlerimiz sıvının cinsi bağımlı değişkenlerimiz ise sıvının donma yeri oldu su koyduğumuz akvaryum üstten donarken içine alkol koyduğumuz akvaryum alttan donmaya başladı. su içinde bırakılan balık modeli donmadı ama alkol içinde kalan balık modeli katı alkol içinde kaldığı için yaşama şansı kalmadı. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Su üst taraftan donduğu için kış mevsimlerinde içinde yaşayan canlıların yaşamlarını olumsuz

TÜBİTAK

6

Temiz çevre için elele. Araştırma Değerler Eğitimi

PROJE AMACI: Çevremizi temiz tutmamızın bir ahlaki erdem olduğunu öğrencilere göstermek. Alt amaçlarımız ise okulumuzda eğitim gören bütün öğrencilerin de çevremizi kirletmemesi ve yere atılmış çöpleri alması için çevremizi temiz tutmaları için teşvik etmek. Yedi ve sekizinci sınıf öğrencilerimizin okulun temiz tutulabilmesi için küçüklerine doğru örnek olmalarını sağlamak. Çevremizi temiz tutmamızın yolu yere atılan çöpleri toplamak değil yere hiç çöp atmamaktan geçer. Biz bunu öğretmeyi hedefliyoruz. Aslında yedi ve sekizinci sınıfa gelen öğrenciler yerlere çöp atmasa beşe giden öğrencilerde yerlere çöp atmaz ama büyüklerin çevre temizliği konusunda duyarsız olduğunu gören küçük öğrencilerde aynı davranışları sergilemeye başlıyorlar. Küçüklere örnek olması gereken gençlerin çevre temizliği konusunda duyarsız olduğunu düşünüyoruz bunu düzeltebilmek amacıyla böyle bir proje geliştirmeye karar verdik. Okulda temizlik kültürü oluşmasında yedi ve sekizinci sınıfa giden öğrencilerin örnek olmasının çok etkili olacağını

düşünüyoruz.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: Beşinci ve altıncı sınıf öğrencileri çevre temizliği konusunda okulun büyük sınıflarından daha duyarlıdır.

Okulumuzun ve çevremizin temiz tutulabilmesi için öğrenci öğretmen idareci herkesin sorumlulukları vardır. Biz bu projede öğrencilere düşen sorumluluklar üzerinde yoğunlaştık ve küçük öğrencilerin üzerine düşen sorumlulukları daha iyi bir şekilde yerine getirdiklerine şahit olduk. Okulumuzun temiz tutulması için küçüklere örnek olması gereken büyük öğrencilerimizin yedi ve sekizinci sınıf

öğrencilerinin çevre temizliğinde duyarlı olmadıklarını tespit ettik ve bunu ispatlamaya çalıştık. Yaptığımız deney için okul idaresinden izin alarak güvenlik kameralarıyla deney ortamını sürekli takip ettik. Yere bırakılan çöp görmezden gelinemeyecek büyüklükte olmasına dikkat ettik ayrıca deneyin doğru sonuç verebilmesi için tüm sınıfların ortak kullandıkları giriş kapısına bırakmamız gerekliydi.

PROJE YÖNTEMİ: SOSYAL DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Küçük öğrencilerin çevreyi temiz tutmaları konusunda verilen eğitimlere olumlu dönütler alınabilirken büyük öğrencilerin daha duyarsız olduğunu sınıfta karşılaşılan birkaç örnekte gözlemledik bunu da yapacağımız sosyal deneyle ispatlamaya karar verdik. 3- HİPOTEZ KURMA Beş ve altıncı sınıf öğrencileri çevre temizliği konusunda okulun büyük sınıflarından yedi ve sekizinci sınıflardan daha duyarlıdır. 4-DENEY GÖZLEM Okul müdürümüzden izin alacağız ve bahçe kapısına bütün öğrencilerin görebileceği büyüklükte ve bütün sınıfların kullandığı bahçe kapısına bir çöp bırakacağız. Bıraktığımız çöpün yakınlarındaki bir noktaya da yine bir çöp kutusu bırakacağız. Okulumuzun her tarafında güvenlik kameraları olduğu için sonuçları güvenlik kamerası ile kimseye hissettirmeden takip edebileceğiz. Deneyi belli aralıklarla tekrarlayıp her deneyin sonucunda çöpü kimin aldığını tespit edip sınıf düzeyini not edeceğiz. Sonuçları TÜBİTAK sergisinde görüntüleriyle birlikte paylaşacağız. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Sonuçları her deneyden sonra kamera görüntülerini inceleyerek çöpü yerden alan öğrenciler tespit edilecek. Bu öğrencilerimizin sınıf seviyeleri bizim deneyimiz için çok önemli sınıf seviyelerini tespit ederek hipotezimizin doğruluğu konusunda somut bilgilere ulaşabileceğiz. Yine okul idaremizin de desteğini alarak çevre temizliğine duyarsız kalmayan bütün öğrencilerimizi ödüllendireceğiz. 6-ALT PROJE POSTERİ HAZIRLAMA Hazırlayacağımız posterde yapmış olduğumuz deney görsellerle sunulacak ve izleyicilerin ilgisini çekecek ve izleyiciler projeyi okumak isteyeceklerdir. Hazırlanan poster yapılan bütün çalışmalar hakkında önemli noktaları mutlaka içerecektir. Ayrıca laptop ile görüntüleri oynatarak yapılacak olan sunum zenginleştirilecektir.

TÜBİTAK

7

ÇELTİK TOHUMU İLE

METAN GAZI Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Küresel ısınma konusunda farkındalık oluşturmak . küresel ısınmanın sebepleri araştırılırken metan gazını çok olması da küresel ısınmayı hızlandırıldığı sonucuna ulaşılır yapılacak olan deneyde çeltik yetiştirilirken ortaya metan gazı çıktığı ve bununda küresel ısınmayı hızlandıracağını yapılacak olan deney düzeneği ile ispatlamak. Biz metan gazının küresel ısınmaya verdiği zararı etkileyen durumlardan bahsediyoruz. Bir deney yardımıyla bu anlatımı destekliyoruz. Bizim bu projeyi yapma amacımız küresel ısınmayı olumsuz yönde etkileyen dünyaya zarar veren ve bu etkenlerden birini yani metan gazını deney yardımıyla öğrencilere anlatarak hem metan gazının pirinç üretiminde oluşup dünyaya zarar verip küresel ısınmayı arttırdığını bu metan gazını ön plana çıkararak öğrencilere anlatmak istedik. Yapılan deney düzeneği ile metan gazının ortaya çıkması sonucu birçok öğrenci bu anlatım sonunda metan gazının küresel ısınmaya olumsuz etkisini kalıcı bir şekilde öğrenmiş olacaktır.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: pirinç üretiminin fazla olması küresel ısınmaya sebep olur. Küresel ısınmayı olumsuz yönde etkileyen birçok etken var bu etkenlerden biride metan gazıdır. Metan gazının çok zararlı olduğunu patlayıcı yanıcı ve zehirli olduğunu ön plana çıkarıp deney düzeneği ile anlatmak. Bu metan gazının bir deney ile anlatılması. Deneyde sadece dört malzeme kullanılacak. Bu malzemeler saksı, su, çeltik tohumu ve toprak ile yapılır çok kısa sürer şu şekilde de yapılır; öncelikle çeltik tohumu üç gün suda bekletilir sonra toprağa konulur ve toprağı üç santimetre geçecek şekilde su ile doldurduktan sonra bekliyoruz ve su azaldıkça su ekliyoruz zamanla suyun üstünde oluşan kabarcıkların metan gazı olduğunu anlıyoruz. Metan gazının çevreye ve küresel ısınmaya zararlı etkileri bilindiği için ortaya çıkan metan gazının küresel ısınmayı hızlandırabileceği sonucuna varıyoruz.

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Öncelikle küresel ısınmayı olumsuz yönde etkileyen şeyleri araştırdık. Sonra metan gazının çok yanıcı ve çok zararlı olduğunu ve küresel ısınmayı olumsuz yönde etkilediğini yaptığımız araştırmalarda elde ettik. Metan gazı üreten olayları inceledik. 2-ARAŞTIRMA YAPMA Çeltik üretiminin metan gazı oluşturduğu sonucuna yaptığımız araştırmalar sonucunda ulaştık. Bunu önlemek için yapılan çalışmaları inceldeik srı adı verilen bir yönteme rastladık. SRI yönteminde çeltik su basılmış tarlalar yerine, toprağı iyi havalandırılmış alanlara ekiliyor. Yöntemde, çeltik fideleri aralarında düzenli boşluklar bırakılarak ekiliyor ve toprak tamamen su basmış olarak değil, nemli olarak tutuluyor. Çeltiğin daha fazla büyümesi için yapılan gübreleme de, toprağa rastgele saçılmak yerine her bir fidenin yanına bırakılıyor. Bu sayede her bir fidenin kökleri daha uzun ve güçlü oluyor, haliyle ürettiği çeltik tanelerinin sayısı ve büyüklüğü de artıyor. Çeltik tarımını üzeri tamamen su kaplı tarlalarda yapmak yerine kuru toprakta yapmaya dayanan yöntem çeltik hasadını büyük oranda yükseltmesinin yanısıra sera gazı salımlar ını da düşürüyor. 11 ülkede denenen yöntemle, hasatta %11 ile %220 arasında değişen artışlar kaydedildi.

Pilot bölgelerdeki hasat artışı ortalaması ise %60 3- HİPOTEZ KURMA Çeltik üretiminde metan gazı oluşur. 4-DENEY GÖZLEM Bu yapacağımız deneyde sadece dört malzeme kullanacağız bu malzemeler; su, çeltik tohumu, bir saksı ve toprak bu deneyde saksı içine koymak çeltik tohumları öncelikle üç gün suda bekletip sonra toprağa koyup toprağı üç santimetre geçecek şekilde su ile dolduruyoruz gün geçtikçe azalan suya su ekliyoruz zamanla suyun üzerinde oluşan kabarcıklar metan gazıdır. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Metan gazının pirinç üretiminde ortaya çıkıp küresel ısınmayı arttırır. Zarar verdiği öğrencilere deney yardımıyla anlatacağız bu deneyde en önemli adım pirinci üretirken ortaya çıkan metan gazı ve bu gazın küresel ısınmayı arttırmasıdır. Elde edilen sonuçlar değerlendirilerek çeltik üretiminde yeni yöntemler geliştitirilmelidir. Dünya üzerinde diğer ülkelerde uygulanmaya başlayan bazı yöntemler çeltik üretiminde yeni yöntemler uygulamaya başlamışlardır.

TÜBİTAK

8

Asit yağmaları ve bitki

gelişimi Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: PROJE AMACI: atmosferde oluşan kükürt ve azot gazları asit yağmurlarına dönüşür ve bitkiler zarar görür. Bu değişimi bitkiler üzerinde göstererek insanların bu soruna ilgisini çekmek ve bu soruna bir çözüm bulmak Günlük hayatta derslerimizde işlediğimiz '' asit yağmurlarının bitki yapraklarına olan etkisini '' bir deney düzeneğimiz sayesinde daha kolay gözlemleyeceğiz. 1-toplumda çevre bilincinin aşılanması ve çevre sorunlarına karşı önlemler alınması. 2-insanların bu probleme ilgilerini çekerek daha az petrol ve petrol ürünü kullanmaları gerektiğini vurgulamak. 3-insanlara organik maddeler kullanmalarını göstermek. Çünkü dünyamız yavaş yavaş ısınıyor ve kirleniyor, canlı nesilleri tükeniyor. Buna engel olabiliriz. Asitli ortamdaki bitkilerde yapraklanmalarda önce yağlı bir tabaka oluşur siyah çürüğe benzer benekler bunu takıp eder sonunda bitki ölmeye başlar.

Toprakta ise mikroskopta bakıldığında canlı organizmaları görülecek. Toprağın rengi daha açık renkte filizleme görülecek. Normal su ile sulanan bitki canlılığını sürdürerek filiz verecek. Toprakta ise mikroskobik incelemede hareketli organizmalar görülecek bir hücreli canlılar varlığına rastlayacağız.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: asit yağmurları toprağın verimsizleşmesine bitkilerin ölmesine sebep olur. Toplumda çevre bilincinin aşılanması ve çevre sorunlarına karsı önlemler alınmasını amaçladık Bu projemizde nane, patlıcan ve salatalık bitkileri kullanarak ziyaretçilerimizi bilgilendirmeye çalışacağız. Normal suyla sulanmış ve püskürtme yapılmış saksı bitkisi ıle sirkeli ve asıltı suyla püskürtme yapılmış ikinci saksı bitkisi gözlemlenerek bitkilerde meydana gelen degişimler not edilecek asıt olarak elimizde en kolay bulunan sırkeyı seçtim. Sirkeyi üçte bir oranında sulandıracağız. Aynı cins bitkiyi aynı koşullarda olmak şartı ile deneyimizde kullanacağız. Birinci saksıyı suyla suladık ve püskürtme yapacağız. diğer saksıya ise sirkeli su ile püskürtme yapacağız. Sirkeli su ile püskürtme yapılan bitkilerin yapraklarında siyah lekeler oluşacak ve kuruyacak .toprakta ise hiç canlı organizma kalmayacak. Bu projemizde nane, patlıcan ve salatalık bitkileri kullanarak ziyaretçilerimizi bilgilendirmeye çalışacağız

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1. Alt proje konusunu belirleme: yeşil bir doğa istiyorsak buna karşı önlemler almalıyız.bu nedenle asit yağmurlarının bitkiler üzerindeki etkisini bitkiler üzerinde inceleyeceğiz. Asit yağmurlarının etkisi nedir? Projemizde bu soruya yanıt arayacaklar. 2. Araştırma yapma: internet ortamında asit yağmurları konusu araştırılacak patlıcan, nane ve salatalık seçildi. 3. Hipotez kurma: asit yağmurları toprağın verimsizleşmesine bitkilerin ölmesine sebep olur. Bağımsız değişken: bitkilerin yapraklarına sıkılan su ve sirke miktarı, farklı büyüklükteki patlıcan , salatalık ve nane bitkileri Bağımlı değişken: sirkeyle ve normal suyla sulanan bitkilerin yapraklarında oluşan değişim Kontrol edilen değişken: 3 bitkiye de aynı miktarda su verilecek, bitkiler eşit büyüklükte seçilecek. 4. Deney ve gözlem zamanı : bitkiler saksıya dikilir. Birine su diğerine ise sirkeli ve asitli su verilir. Gözlemler sürekli not edilecek. KONTROL GRUBU Bitkilere su eklenecek düzenli aralıklarla gerçekleşen gelişmeler kayıt altına alınacak.

BAĞIMLI DEĞİŞKEN kontrol grubuna ek olarak Eklenen madde : üzüm sirkesi Bu grubun verileri de düzenli olarak ölçülerek kayıt edilecek sonuçların doğru tespit edilebilmesi için eklenen madde dışındaki bütün değişkenlerin kontrol grubu ile aynı olması sağlanmalıdır. BAĞIMLI DEĞİŞKEN kontrol grubuna ek olarak bu defa da Eklenen madde: tuz ruhu Bu grubun verileri de düzenli olarak ölçülerek kayıt edilecek sonuçların doğru tespit edilebilmesi için eklenen madde dışındaki bütün değişkenlerin kontrol grubu ile aynı olması sağlanmalıdır. BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN bitkinin gelişim hızı 5. Veri toplama, değerlendirme ve sonuç: Deney süresince bitkilerdeki gelişim hergün takip edilerek not edilecek boyları ölçülecek fotoğraflarla elde edilen bulgular belirginleştirilecek . Süreç sonucunda da hipotezimizin ıspalanıp ispatlanamayacağı kontrol edilmiş olacak.

TÜBİTAK

9

Grafit kalem elektrik akımını

iletir. Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Grafit maddesinin endüstride birçok alanda kullanıldığının ve tükenmekte olan ham maddeler arsında olduğunu kömür ve elmastan farklı olarak elektrik akımını bakırdan daha iyi ilettiğini öğrencilere göstermektir. Doğal kaynakların tarihin akışı içinde giderek artan önemi karşısında birçok ülke, topluluk ve Avrupa Birliği?nde (AB), kritik hammaddeler ile ilgili çok sayıda çalışma yürütülmüş ve yürütülmektedir. Bu çalışmalardan en önemlileri özellikle Avrupa Birliğinin hazırlamış olduğu ?AB için Kritik

Hammaddeler? ve Britanya Jeolojik Araştırmalar Konseyi?nin (British Geological Survey-BGS) hazırladığı ?Risk Listeleri??dir. AB için Kritik Hammaddeler raporunda 41 hammadde incelenerek, 14 kritik hammadde belirlenmiş olup, grafit bu 14 kritik hammaddeden birisi olarak yer almaktadır. Britanya Jeolojik Araştırmalar Konseyi de 2011 yılında 52 element/element grubunu inceleyerek bir risk kriteri oluşturmuş ve ?Risk Listesi 2011? listesini yayınlamıştır. Bu çalışmaya ek olarak 2012 yılı içerisinde de endüstriyel mineraller için ayrı bir çalışma yaparak ?BGS Endüstriyel Mineraller Risk Listesi 2012? listesini hazırlamıştır. Grafit, bu çalışmalarda önemli hammaddelerden birisi olarak yer almaktadır. Grafitin bu denli stratejik bir hammadde olarak değerlendirilmesinin nedenleri; ? Mükemmel ısı iletkenliği ? Mükemmel elektrik iletkenliği (Bakırdan 20 kata kadar daha iletken olabilmekte) ? Isıya dayanıklılık gibi çok önemli özellikleridir.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: Grafit kalem elektrik akımını iletir. Grafit, kurşun kalem yapmak için kullanılan çok ucuz bir malzemedir.

Her şeye rağmen grafit birçok açıdan elmas kadar ilginç bir malzemedir. Grafit, otomobil, uçak gibi yüksek teknolojik araçlarda, golf sopası milleri ve tenis raketleri oluşturmak için kullanılan bileşiklerin yüksek dayanım bileşenidir. Kömür ve organik bileşiklerin ana elementi olan ve yerkabuğunun yaklaşık % 0,2'sini oluşturan Karbon (C), periyodik tablonun 4A grubunda yer alan ametal bir elementtir. Elmas ve grafit, karbonun allotroplarıdır (aynı maddenin değişik kristal biçimlerine ?allotrop? denir). Bir karbon minerali olan grafit (karbon mineralleri; kömür, grafit ve elmas), kömür ve elmastan çok farklı özelliklere sahiptir. ? Mükemmel ısı iletkenliği ? Mükemmel elektrik iletkenliği (Bakırdan 20 kata kadar daha iletken olabilmekte) ? Isıya dayanıklılık gibi çok önemli özellikleridir.

Yapılacak deneyle grafit elementinin elektrik akımını ilettiği ispatlanacaktır.

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Kömür elektrik iletmez ama kömürle benzer özellikler gösteren grafit kalem uçları elektrik akımını iletebilir 2-ARAŞTIRMA YAPMA Doğada bulunan karbon moleküllerinin çeşitli formlarda olduğunu gördük ve bunların farklı olma sebeplerini arştırdık atomlar arası bağ yapılarının farklı olması sebebiyle değişik fiziksel özelliklere sahip olabileceklerini araştırmalarımız neticesinde tespit ettik. 3- HİPOTEZ KURMA Grafit kalem elektrik akımını iletir. 4-DENEY GÖZLEM Saf su- hidrolik asit çözeltisi(200 ml)-sodyum hidroksit çözeltisi(200 ml)-sofra tuzu çözeltisi (200 ml)- beherglass- kurşun kalem (2 adet)-krokodilli bağlantı kablosu(2 adet)-ampul-pil-karton levha-bıçak. Deneyin Yapılışı İçindeki grafit görünecek şekilde kurşun kalemleri soyunuz. Karton levhaya kalemler gelecek şekilde iki delik açınız. Beherglasa 200 ml. Saf su koyunuz. Üzerini karton levha ile kapatıp düzeneği hazırlayınız. Bu beherglası boşaltıp temizledikten sonra 200 ml. HcI çözeltisi,200 ml. NaOH çözeltisi ve 200 ml. Sofra tuzu çözeltisi ile ayrı ayrı deneyiniz. Sonuç Beherglasın içine koyduğumuz maddeler elektrik akımını iletti. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Kalemlerin içindeki grafit iletken bir maddedir.asit,baz ve tuzların içinde çözündüğü zaman elektriği iletme yeteneği kazanır. Bunun nedeni: asit,baz ve tuzların suda çözündüklerinde kendilerini oluşturan iyonlara ayrışmalarıdır. Serbest hareket eden iyonlar da elektrik akımının iletilmesini sağlar. Grafitin bu denli stratejik bir hammadde olarak değerlendirilmesinin nedenleri; ? Mükemmel ısı iletkenliği ? Mükemmel elektrik iletkenliği (Bakırdan 20 kata kadar daha iletken olabilmekte) ? Isıya dayanıklılık gibi çok önemli özellikleridir. 6-ALT PROJE POSTERİ HAZIRLAMA Hazırlayacağımız posterde yapmış olduğumuz deney görsellerle sunulacak ve izleyicilerin ilgisini çekecek ve izleyiciler projeyi okumak isteyeceklerdir. Hazırlanan poster yapılan bütün çalışmalar hakkında önemli noktaları mutlaka içerecektir.

TÜBİTAK

10

ORTA ASYA?DAN ANADOLU?YA UZANAN KİMLİK: KADİM

ŞEHİRLERİMİZ

Araştırma Tarih

PROJE AMACI: Türk-İslam kültür ve medeniyeti şehirlerde yaşatılır. Orta Asya?dan Anadolu?ya kimlik inşası şehirleri ayakta tutmakla mümkündür.Şehirlerde var olan bu eserler yok olursa bin yıldır var medeniyetimiz geleceğe aktarılamaz ve geleceğimiz tehlikeye girer. Bu sebeple bizim amacımız; Bu kadim şehirleri ve buralarda var olan milli kimliği yeniden ortaya çıkarabilecek tir.

Yapılacak çalışmalar sonucunda: 1. Milli bilinç oluşturarak, milli birlik ve beraberliği gerçekleştirmek 2. Estetik kavramını kavratmak 3.Türk İslam Kültür ve Medeniyeti?ni yaşatmak 4. Şehir kavramının önemini kavratmak 5. Türk-İslam şehirlerini bilmelerini sağlamak 6.Orta Asya coğrafyasının da Türk olduğunun farkına varmaları sağlamak. 7. Şehir kimliği üzerinden OrtaAsya?dan ANADOLU?YA milli birlik ve beraberliği ön plana almış,tarihini ve yaşadığı şehrin kendisine kattığı değerlerin farkında olan yeni bir nesil inşa etmek.

8. Türk estetiğinin farkına varmalarını sağlamak. 9. Kimliğimiz ile özdeşleşmiş tarihi eserlerimizi tanımak. 10. Tarihi eserlerdeki desenlerin tarihimize tuttuğu ışığı anlamak 11. Tarihi eserlerin hangi amaçlar için yapıldığını bilmek.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ 5-8 sınıf öğrencilerin büyük bir kısmı şehri ve şehirleri oluşturan kimliği bilmemektedir. Öğrencilerimizin de gözleri önünde gerçekleşen bir batılı kuşatmasından geçiyoruz. Var olabilme mücadelesi verdiğimiz şu günlerde geçmişimizi hatırlamamız ve Türk-İslam kimliğinin farkına varmamız gerekmektedir. Bu anlamda yolumuzu aydınlatacak olan şehirlerimizdir. Orta Asya?dan Anadolu?ya uzanan bu şehirler tarih boyunca milli kimlik inşa etme yolunda bize önder ve rehber olmuşlardır. Bu projenin kapsamında Orta Asya ve Anadolu?da birlik ve beraberliği oluşturmanın yolu kadim Anadolu ve Orta Asya şehirlerini tanımaktan geçiyor. Maalesef öğrencilerin büyük bir kısmı şehri ve şehirleri oluşturan kimliği bilmemektedir. Orta Asya?daki şehirlerden ve ortaya koydukları anlamda da bihaber görünmektedir. Önerilerimiz ise öğrencilerimiz buraya gidemese de bu şehirleri tanıtacak çalışmalar hazırlamaktır. Yapılacak anket çalışmamızla bilgi düzeyleri hakkında bilgi sahibi olunacak, bu şehirler ile ilgili afiş çalışması yapılacaktır. Şehirler ve şehirlerin karakterleri ile ilgili araştırma yapılıp, çıkan sonuçlar çeşitli etkinliklerle ile öğrencilere sunulacaktır.

Bu şekilde milli kimliği oluşan yeni nesiller ortaya çıkabilecektir.Şehrin tarihimiz olduğunu anlayacak, bu eserlerin taşları gibi Orta Asya?dan Anadolu?ya taşıdığımız birlik ve beraberliğimizin farkına varacaktır.

PROJE YÖNTEMİ: ANKET YAPILACAK Projenin başarıya ulaşabilmesi ve istenilen sonuçların alınabilmesi İzlenecek adımların doğruluğuna bağlıdır.Proje konusunun tespiti konusunda tarihi kimliğimizi esas aldık. Bu konuda Ortaokul düzeyinde bir çalışmanın çok fazla olmadığı gördük. Şehirler bir milletin ruhudur. Milletimizin varlığı ve değerlerimiz şehirlerde hayat bulur. Şehirleri inşa eden atalarımız, medeniyeti şehirlerin mimari eserlerine işleyerek, kültürümüzün bugünlere gelmesini sağlamışlardır. Milli kimliğimizi bu yapılarda bulacağımızı gelecek nesillere anlatmak bir zorunluluktur. Proje konusunun tespit edilmesi Anadolu ve Orta Asya?da bulunan kadim şehirler bizim geçmişim olması açısından önemlidir. Bu anlamda Konya, Bursa, Sivas, Kayseri gibi şehirlerin yanında Buhara, Semerkant, Fergana gibi şehirler Hipotez öne sürülmesi: Öğrencilerimiz kadim şehirler hakkında yeterli bilgiye sahip değildir.

Araştırmanın nasıl yapılacağının belirlenmesi: Anket çalışması yapılacak ve sonuçlarının ardından Orta Asya ve Anadolu?da Türk- İslam kimliğini yansıtan şehirleri tespit edilecek Şehirler ve kavramlar araştırılacak. Araştırma sonucunda Afiş, broşür ve panoda yer alacak fotoğraf ve bilgilerin tespit edilecek Araştırma ve anket çalışmalarının analiz edilerek, sonuçların grafiğe dönüştürülmesi:

Araştırma sonucunda orta çıkan bilgiler pano haline getirilecek, broşür şekline getirilecek. ,Anketler grafik haline dönüştürülecek Sonuç: Bu çalışma sonucunda öğrencilerim kadim kavramını anlamaları, şehrin bir millet için ne denli önemli olduğunun anlaşılması gerekmektedir. Bu sonuçlara ulaşıp ulaşılmadığının anlaşılması açısından Proje öğrencilere tanıtımının ardından tekrar anket yapılarak öğrencilerin bu konudaki bilgi düzeyleri tekrar ölçülüp ilk anket ve son anket arasında karşılaştırma yapılacaktır.

TÜBİTAK

11

Şamanizmin kültürümüz

üzerine etkileri Araştırma Sosyoloji

PROJE AMACI: Kültürümüze yerleşen bazı batıl inançların aslında İslamiyet öncesi Türklerin dini inanışı olan gök tanrı dini ve asya dini olan Şamanizm inancının ritüelleri olduğu İslamiyet?te bu batıl inançların yerinin olmadığı fakat bu batıl inançların toplumun çoğu tarafından benimsendiğini ve hala varlığını sürdürdüğünü yaptığımız anketlerle tespit etmek. Projemiz sayesinde Türklerin İslamiyet öncesi inançlarını tanımak. Türklerin geçmişten günümüze inanç sistemlerindeki değişiklikleri ve bu inançların günümüze etkilerini öğrenmektir. Toplumda İslam la özdeşleştiği düşünülen batıl inançların aslında Şamanizm?de kullanıldığını ve Şamanizm?de neden ve nasıl kullanıldığını tespit etmek Atalarımızın yaşayış biçimlerini inançlarını bugünkü yaşayış biçimimizle ve inancımızla

karşılaştırabilmek Bilimsel araştırma basamaklarını kullanarak var olan bir soruna çözüm bulmak Sahip olduğumuz din değişse de kültürümüzde izlerinin kalıcı olabildiğini gözlemlemek

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: ŞAMANİZM?İN KÜLTÜRÜMÜZ ÜZERİNE ETKİSİ İSLAMİYETTEN SONRA da DEVAM EDİYOR.

Şamanizm en eski inanç sistemlerinden biridir.Moğolların ve Asya göçebelerinin eski dinidir.Şamanizmin Türklerin islamiyetten önceki dini olan gök tanrı dinine benzerliği yadsınamaz.Türkler şamanizmden etkilenmişlerdir ve etkilerini bugün kültürümüz üzerinde bile görmekteyiz.Şamanizme göre ağaçlara bez bağlamak önemli bir ritüeldir.istenmeyen bir olay duyulduğunda tahtaya el ile tokmak gibi üç kere vurulması da kötülüklerden korunmak adına yapılan kurşun dökmek de nazardan kötü gözden korunmak adına takılan nazar boncuğu da kötü düşüncelerden arındırılmaları için ateş üzerinden atlanılması da yine ateşi su dökerek söndürmenin uğursuz olduğuna inanmak da şamanizmin ve gök tanrı dininin etkilerini günümüze kadar taşındığının kanıtıdır.İslamiyette hiç bir yeri olamayan bu şamanizm ritüellerin yaptığımız anketler sayesinde örneklem grubu oluşturup toplumumuzun yüzde kaçı tarafından benimsendiği ortaya konulmak istenmektedir.

PROJE YÖNTEMİ: ANKET YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Türkler Şamanizm?den etkilenmişlerdir ve etkilerini bugün kültürümüz üzerinde bile görmekteyiz 2-ARAŞTIRMA YAPMA Çevremizde gördüğümüz bazı davranışların şaman kültürüne dayandığını tespit etmek için önce Şaman kültürü araştırılmalı veriler ile günümüzdeki bazı davranışların örtüştüğü tespit edildikten sonra şaman kültürünün etkileri hakkında bir yargıya varılabilir. 3- HİPOTEZ KURMA ŞAMANİZM?İN KÜLTÜRÜMÜZ ÜZERİNE ETKİSİ İSLAMİYETTEN SONRA da DEVAM EDİYOR. 4-Hipotezin anketlerle ispatlanması Projemiz için batıl inançların toplum tarafından yaygın olarak kullanılıp kullanılmadığını ya da ne sıklıkta kullanıldığını içeren bir anket oluşturulur. Oluşturduğumuz bu örneklem grubuna eğer bu batıl inancı yaptılarsa gerçekleşeceğine inandıkları için mi yaptıklarını belirtmeleri istenecektir. Ayrıca bu batıl inançların aslında şamanizm ve gök tanrı dinine ait bir ritüel olduğunu bilip bilmedikleri gibi sorulardan oluşturulur.

Oluşturduğumuz örneklem grubundan aldığımız cevaplarla matematiksel ve istatistikî olarak veriler çıkartılır. Çıkartılan bu veriler grafik şeklinde düzenlenir. Yapılan çalışmayla toplumda yaygın olarak yapılan ağaçlara bez bağlamak, istenmeyen bir olay

duyulduğunda tahtaya el ile tokmak gibi üç kere vurulması, kötülüklerden korunmak adına yapılan kurşun dökmek, yola giden kişilerin ardından su dökmek, kara kedi görüldüğünde saçın tutulması, gece tırnak kesilmesinin uğursuzluk getirdiğine inanılması, nazardan kötü gözden korunmak adına takılan nazar boncuğu, kötü düşüncelerden arındırılmaları için ateş üzerinden atlanılması, yine ateşi su dökerek söndürmenin uğursuz olduğuna inanılmasının aslında kültürümüze yerleşmiş yapılan batıl inanışların ne sıklıkla yapılıp yapılmadığı tespit edilmiş olunur. Ayrıca Eski Türklerin inanç biçimlerini gök tanrı dinini ve asya dini olan şamanizmin benzerliklerini ve farklılıkları yapılan çalışmalarla ortaya konulur. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Yaptığımız Proje sonunda din değişikliği olduğunda ya da çevre ülkelerdeki dinlerin kültürümüz üzerine etkilerini ve bu etkilerin yüzyıllar geçse de devam edebileceğini görmüş olacağız. 6-ALT PROJE POSTERİ HAZIRLAMA Yapılan bütün çalışmalar intizamlı bir şekilde özet olarak postere yansıtılır hazırlanan poster bütün çalışmanın kolaylıkla anlaşılır olması açısından çok önemlidir.

TÜBİTAK

12

NİYE İNGİLİZCE

ÖĞRENİYORUZ Kİ Araştırma Dil ve Edebiyat

PROJE AMACI: Ülkemizde yabancı dil eğitimi ilkokul ikinci sınıfta başlamaktadır. Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri dikkate alındığında ilkokul ikinci sınıf düzeyi yani sekiz yaş dönemi yabancı dil öğrenme için uygun yaş dönemidir. Öğrencilerimiz ilkokul ikinci sınıftan lise son sınıfa kadar yabancı dil eğitimi almakta fakat buna rağmen yabancı dili günlük yaşamda etkin olarak

kullanamamaktadır. Bunun en temel nedenlerinden biri öğrencilerin yabancı dil öğrenmenin gerekliğinin farkında onayışlarıdır. Yani ülkemizde öğrencilerimizin birçoğu yabancı dili neden öğrendiğinin farkında değildirler. Birçok öğrenci okullarda verilen yabancı dil eğitimini sadece sınıf veya sınav geçmenin bir parçası olarak görmekte ve yabancı dili günlük hayatta kullanabileceğini

düşünmemektedir. Öğrencilerin bu sorununu yerinde tespit etmek amacıyla farklı sınıf düzeyindeki bir grup öğrenciye anket uygulayarak elde edilen veriler ışığında öğrencilere rehberlik edilmesi. anket sonucuna göre öğrencilerde yabancı dil öğrenimi konusunda farkındalık oluşturmak, öğrencilere neden yabancı dil öğrendiklerini gerekçeleri ile birlikte anlatmak.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: 5-8 sınıf arası ortaokul seviyesindeki öğrencilerimiz İngilizce eğitiminin gerekliliğinin farkında değiller.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri dikkate alındığında ilkokul ikinci sınıf düzeyi yani sekiz yaş dönemi yabancı dil öğrenme için uygun yaş dönemidir. Öğrencilerimiz ilkokul ikinci sınıftan lise son sınıfa kadar yabancı dil eğitimi almakta fakat buna rağmen yabancı dili günlük yaşamda etkin olarak kullanamamaktadır. Bunun en temel nedenlerinden biri öğrencilerin yabancı dil öğrenmenin gerekliğinin farkında onayışlarıdır. Yani ülkemizde öğrencilerimizin birçoğu yabancı dili neden öğrendiğinin farkında değildirler. Birçok öğrenci okullarda verilen yabancı dil eğitimini sadece sınıf veya sınav geçmenin bir parçası olarak görmekte ve yabancı dili günlük hayatta kullanabileceğini düşünmemektedir. Öğrencilerin bu sorununu yerinde tespit etmek amacıyla farklı sınıf düzeyindeki bir grup öğrenciye anket uygulanmasıdır.

PROJE YÖNTEMİ: ANKET YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Öğrencilerimiz ilkokul ikinci sınıftan lise son sınıfa kadar yabancı dil eğitimi almakta fakat buna rağmen yabancı dili günlük yaşamda etkin olarak kullanamamaktadır. 2-ARAŞTIRMA YAPMA Bu sorunun temelinde yatan sebepleri tespit etmek adına yapılan araştırmalar sonucu öğrencilerimizin dil eğitiminin onlar için çok önem arz etmediği kanaatine vardık. 3- HİPOTEZ KURMA 5-8 sınıf arası ortaokul seviyesindeki öğrencilerimiz İngilizce eğitiminin gerekliliğinin farkında değiller. Hipotezimizi doğruluğunu yapacağımız İngilizce öğretimi farkındalığı anketi ile ispatlama yoluna gidilecek. İngilizce eğitiminde istenilen başarı düzeyinin altında olduğumuz bir gerçektir ki bunun en temel nedenlerinden biri öğrencilerin yabancı dil öğrenmenin gerekliğinin farkında onayışlarıdır. Yani ülkemizde öğrencilerimizin birçoğu yabancı dili neden öğrendiğinin farkında değildirler. Birçok öğrenci okullarda verilen yabancı dil eğitimini sadece sınıf veya sınav geçmenin bir parçası olarak görmekte ve yabancı dili günlük hayatta kullanabileceğini düşünmemektedir. Öğrencilerin bu sorununu yerinde tespit etmek amacıyla farklı sınıf düzeyindeki bir grup öğrenciye anket uygulanmasının faydalı olacağı öngörülmüştür. Bu kapsamda yapılacak çalışmaları şöyle sıralayabiliriz. 1. Anket çalışmasının sorularının hazırlanması 2. Anket yapılacak öğrenci grubunun belirlenmesi ( farklı sınıf düzeyinde farklı başarı oranları olan homojen gruplar ) 3. Anketin uygulanması. 4. Anket sonuçlarının değerlendirilmesi ve istatistikleriler oluşturulması 5. Elde edilen veriler doğrultusunda yeni bir çalışma yapılması. 6. Yapılacak olan yeni çalışma ile öğrencilerimizde yabancı dil öğrenmenin gerekliliğinin anlatılması 7. Bu kapsamda ortaya konulacak 8-10 maddelik bir araştırma sonucu ile öğrencilerimiz neden yabancı dil öğrendiklerini daha iyi kavrayacak ve derslere olan güdülenme düzeyleri arttırılacaktır. 8.

En nihayetinde bu proje ile ? öğrencilerimizde yabancı dil öğrenmenin önemi ve gerekliliği konusunda farkındalık oluşturma ? Amacına ulaşmyayı hedefliyoruz.

TÜBİTAK

13

8.Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme Becerilerini

Etkileyen Faktörler Araştırma Psikoloji

PROJE AMACI: Projenin temel amacı öğrencilerin problem çözme becerilerinin etkilendiği faktörleri bulmaktır. Özel amaçlar aşağıda sıralanmıştır. ? Problem çözme becerileri cinsiyete göre değişiklik göstermekte midir? ? Problem çözme becerileri ailenin sosyo ekonomik durumundan etkilenmekte midir? ? Problem çözme becerileri ile akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki var mıdır? ? Annenin eğitim durumu ile öğrencinin problem çözme becerisi arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? ? Babanın eğitim durumu ile öğrencinin problem çözme becerisi arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? ? Öğrencilerin sınıf içinde kendilerini başarılı algılamaları ile problem çözme becerileri arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? Problem çözme becerisi, içten denetimlilik ile öğrenilen bir davranış olduğu için bireyin bu becerileri öğrenme biçimi yaşam tarzını da etkilemektedir. Bu araştırma sonucunda problem çözme becerilerinin önemi kavratılmaya çalışılacaktır. Ayrıca öğrencilere bilimsel araştırma yapma konusunda rehberlik edilmesi amaçlanmıştır.

PROJE ÖZETİ: Her bireyin probleme çözüm yaklaşımı farklılık göstermektedir. Etkili çözümler bulan ve bunu yaşamına katan bireylerin daha başarılı ve yaşama uyum sağlayan bireyler olduğu görülmektedir. Bu çalışmada 8.sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerini etkileyen faktörler nelerdir? Sorusuna cevap aranmaktadır. Ayrıca bu çalışmada öğrencilerin bireysel özelliklerine ve ailelerine ilişkin değişkenlere göre problem çözme becerileri ve akademik başarıları arasında anlamlı farklılık olup olmadığına bakılacaktır. Problem çözme becerisi dendiğinde sadece matematik gibi dersler akla gelmektedir. Bu proje ile problem çözme becerisinin hayatın her alanında ve tüm disiplinlerde önemli olduğu vurgulanmak istenmektedir. Araştırmada ölçme aracı olarak, P.P.

Heppner ve C.H. Peterson (1982) tarafından geliştirilen `Problem Çözme Envanteri? kullanılacaktır. Veriler Gazipaşa Ortaokulu 2018/2019 Eğitim öğretim yılı 2. Döneminde 8. Sınıf öğrencilerinden toplanacaktır. Verilerin analizi SPSS paket programında yapılacaktır. Hipotezler aşağıda sıralanmıştır. ? 8. sınıf öğrencilerinin cinsiyetleri ile problem çözme becerileri akademik başarıları arasında anlamlı bir farklılık vardır. ? 8. sınıf öğrencilerinin annelerinin eğitim durumları ile problem çözme becerileri anlamlı bir farklılık vardır. ? 8. sınıf öğrencilerinin babalarının eğitim durumları ile problem çözme becerileri arasında anlamlı bir farklılık vardır. ? 8. sınıf öğrencilerinin sosyo ekonomik durumları ile problem çözme becerileri arasında anlamlı bir farklılık vardır. ? 8. sınıf

öğrencilerinin sınıf içinde kendilerini başarılı algılamaları ile problem çözme becerileri arasında anlamlı bir farklılık vardır.

PROJE YÖNTEMİ: Bu araştırmada betimsel araştırma yöntemlerinden nicel yöntem kullanılacaktır. ? Veriler , P.P. Heppner ve C.H.

Peterson (1982) tarafından geliştirilen `Problem Çözme Envanteri? ile toplanacaktır. 35 maddeden oluşan, 1- 6 arası puanlanan Likert tipi bir ölçektir. Her madde için cevaplayıcılar kendilerine ?hangi sıklıkla böyle davranırım?? sorusunu sorarak cevaplamaktadırlar. ? Seçenekler: (1) Her zaman böyle davranırım, (2) Çoğunlukla böyle davranırım, (3) Sık sık böyle davranırım, (4) arada sırada böyle davranırım, (5) ender olarak böyle davranırım, (6) hiçbir zaman böyle davranmam olarak sıralanmaktadır. ? Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenecektir. Ayrıca danışman öğretmen ve öğrencilerle birlikte `Öğrenci Bilgi formu? hazırlanacaktır. ? Öğrencilere her konuda rehberlik edilecek öğrencilerin disiplinli ve titiz bir biçimde bilimsel araştırma yapmayı öğrenmesi sağlanacaktır. ? Araştırma 2018/2019 eğitim öğretim yılı Gazipaşa Ortaokulu 8. Sınıf öğrencileri üzerinde yapılacaktır. ? Bilimsel çalışmalarda evren ve örneklem ilişkisinin önemi öğrencilere kavratılacak öğrencilerin ölçekleri dağıtmaları, uygulamaları noktasında tüm bilimsel ilkelere uymaları sağlanacaktır. Aşamalar aşağıda madde madde verilmiştir: ? Problem Çözme ölçeğinin Türkçe uyarlamasının dağıtılması. Uygulama öncesinde öğrencilere gerekli bilgilendirmeler ve açıklamalar yapılacaktır. Öğrencilere sırasıyla Öğrenci Bilgi formu ve Problem Çözme Ölçeği dağıtılacaktır. ? Ölçeğin doğru ve bilimsel ilkelere uygun biçimde gönüllülük esasına göre uygulanması sağlanacaktır. ? Ölçekten elde edilen verilerin öğrenciler tarafından SPSS programına işlenecektir. ( Danışman öğretmen bu konuda rehberlik edecektir) ? Analizlerin yapılacaktır. Verilerin öğrenci seviyesine uygun biçimde görsellerle desteklenerek hazırlanmış materyallerle sunulması sağlanacaktır.

TÜBİTAK

14

ASİT, BAZ VE TUZLARIN İLETKENLİĞİNİN

İNCELENMESİ

Araştırma Fen Bilimleri

PROJE AMACI: Asit, baz ve tuzların sulu çözeltilerinde iyonlarına ayrışarak elektrik akımını ilettiğini göstermek Sıvılarda iletkenlik iyonlar ile sağlanır. Bu iyonlar sıvı içinde hareket ederek elektrik akımının geçişini sağlarlar. Devreden geçtiği gözlenen elektrik akımını açıklamak için, çözelti içinde elektrotlar arasında akan yüklerin olması gerekir. Öğrencilerin sıvılarda elektrik akımı iletkenliği konusunu kalıcı bir şekilde öğrenmelerini sağlamak Fen bilgisini sadece derslerde öğrendikleri teorik bilgilerden ibaret olmadığını öğrencilere deneylerle göstermektir. Saf sular veya suda iyonlarına ayrışamayan sulu çözeltiler elektrik akımını iletmediğini öğrencilerin ilgisini çekecek deney düzeneği ile anlatmak. Hayatın her alanında verilebilecek örneklerle öğrencilerin ilgisi çekilerek derse olan ilgi ve meraklarını artırmak Yapılacak olan deneylerle öğrencilerin fen bilimleri ile ilgili olan olumlu düşünceleri pekiştirilirken dersin zor veya gereksiz olduğu gibi fikirleri savunan öğrencimiz varsa önyargıları kırılmaya çalışılacaktır.

PROJE ÖZETİ: HİPOTEZ: Çözeltilerde iyonlarına ayrılan maddeler elektrik akımını iletirler. Yapacağımız projede biz asit baz ve tuzların elektrik akımını elettiğini deneylerle ispatlama yoluna gideceğiz. Asit ve baz terimlerinden kısaca bahsederek yapılacak olan deneyin daha iyi anlaşılması hedeflenmektedir. ASİTLER VE BAZLAR Asit ve baz kavramı, zaman içinde birçok değişime uğradı.

İsveçli Arrhenius için asit ve bazlar, bir H+ iyonu açığa çıkarabilen (asitlerin durumu) veya OH- iyonlarını serbest bırakabilen (bazların durumu) maddelerdi. Daha sonra Danimarkalı Bronsted, H+ iyonları alışverişine dayanan daha genel bir tanım getirirken, Amerikalı G.

N. Lewis de bir elektron çiftinin alışverişine dayanan bir başka tanım öneriyordu. Genişletilmiş bu tanımların yararı, bazı basit ve temel kavramlardan hareketle çok sayıda deneysel olayın rasyonelleşmesini sağlamak oldu. Günümüzde özellikle çözelti halindeki

tepkimeler için en çok kullanılan tanım, Bronsted?in tanımıdır. Bu tanıma göre, asitlerin ve bazların temel özellikleri su durumunda H3O+ (H2O + H+) iyonlarının alışverişine dayanır. TUZLAR Yemeklerde kullandığımız tuz; sodyum klorürdür.Tuz bir bileşik sınıfının adıdır.Esasen artı metal iyonlarının,asitlerin eksi iyonlarıyla oluşturduğu her iyonik madde tuzdur. NaOH bazının iyonları Na,(OH) iyonlarıyla gösterilir.Hidroklorik asitin iyonları H ,Cl iyonlarıyla gösterilir. Tuzlar suda çözündüklerinde iyonlarına ayrışır. CuCl2(bakır klorür), Na2CO3 (sodyum karbonat), CuSO4(bakır sülfat) gibi maddeler tuzlara örnek olarak verilebilir.

PROJE YÖNTEMİ: DENEY YAPILACAK 1-ALT PROJE KONUSU BELİRLENMESİ Su elektriği iletmezken tuzlu suyun elektriği iletip iletmediğini araştırırken tuzlu suyun elektrik ilettiğini gördük. Bunun nasıl gerçekleştiğini araştırmak istedik sonucunda da bu projeyi yapmaya karar verdik. 2-ARAŞTIRMA YAPMA Yaptığımız araştırmalar sonucunda şu sonuca vardık: TEORİK BİLGİ: Çözeltilerde iyonlarına ayrılan maddeler elektrik akımını iletirler.Asit, baz ve tuz çözeltilerinin ortak özelliklerinden biriside elektrik akımını

iletmeleridir. Saf su iyonlarına ayrılamadığı için elektrik akımını iletmez. 3- HİPOTEZ KURMA Çözeltilerde iyonlarına ayrılan maddeler elektrik akımını iletirler. 4-DENEY GÖZLEM DENEYİN YAPILIŞI: DENEYİN AMACI: Asit, baz tuz ve suyun elektriği iletip iletmediğini görmek. HAZIRLIK SORULARI: 1-Yemeklik tuz ve bazı katı maddeler katı haldeyken elektriği iletmediği halde sulu çözeltileri elektriği iletmektedir. Nedenlerini tartışınız. 2-Saf su elektriği iletir mi? Nedenlerini araştırınız. 1-beherglas / 4 adet 5-yemek tuzu (NaCI) 9-duy 2-saf su 6-pil veya güç kaynağı 10-elektrot / 2 adet 3-seyreltik HCI asit 7-bağlantı kabloları 11-pil yatağı 4-seyreltik NaOH çöz 8-lamba 1,5 volt 12-anahtar 1-Dört beherglası yarıya kadar su doldurunuz. 2-Eğer güç kaynağınız yoksa pili pil yatağına yerleştiriniz. 3-İletken kablolar, elektrotlar, pil ve anahtardan oluşan devreyi yukarıdaki deney şekil düzeneğindeki gibi ayarlayınız. 4-Elektrotları önce saf suya daldırınız. Sonucu gözlemleyiniz. 5-Asit, baz ve tuz çözeltilerini ayrı ayrı olmak üzere üç beherglas içindeki suya dökünüz.

Böylece seyreltik çözeltilerinizi hazırlamış olacaksınız. 6-Beherglasların üzerine hangi çözeltinin olduğunu yazınız. 7-Hazırladığınız devrenin elektrotlarını sırayla asit çözeltisine, sonra baz çözeltisine ve tuz çözeltisine batırınız. Her çözeltiye elektrotları batırırken anahtarı kapatınız. Bu esnada ampullerin yanıp yanmadığını gözleyiniz. 5-VERİ TOPLAMA DEĞERLENDİRME Ampüllerin yanıp

TÜBİTAK

15

Medeniyet öncülerimizin

eğitime yaklaşımı İnceleme Sosyoloji

PROJE AMACI: Eğitim bir milletin vazgeçilmesidir. Milli eğitim geçmişten günümüze olan yolculuğun adıdır. Amacımız milli kimliğimizi oluşturacak bilgi, duygu ve düşüncelerin eğitim yoluyla aktarılmasını, geçmişten günümüze Türk milletinin eğitime bakış açısını yansıtmaktır. Bu manada amaçlarımız: 1. Milli bilinç oluşturarak, 2. Eğitim ile ilgili farkındalık oluşturmak 3.Medeniyetimizin eğitime bakış açısını fark ettirmek 4. Medeniyet öncülerimizin tanınmasını sağlamak 5. Eğitim anlayışında yeni ufuklar aşmak 6. 2023 eğitimde vizyon belgesinin neler getirdiğini benimsetmek 7. Öğrencilerimizin eğitim anlayışı içerisinde var olmasını sağlamak 8.

Eğitimde devamlılığın esasına dikkat çekmek 9. Kimliğimiz ile özdeşleşmiş eğitim anlayışını fark ettirmek 10. Eğitimin devletleri zirveye taşıyan en önemli unsur olduğunu ispat etmek 11. Eğitime katlı sağlayacak bireyler yetiştirmek. 12. Medeniyet öncülerimizin tanınmasını sağlamak

PROJE ÖZETİ: Eğitim her şeyin üstündedir. Türk eğitim sisteminin güçlü bir temele dayanması ve geçmişten günümüze var olan eğitim anlayışlarının günümüze yansıması ile mümkün olabilir. Farabi?nin,İbn-i Sina?nın, Kaşgarlı Mahmut?un, Zernuci?nin, Aziz Sancar?ın. Mahir İz?in eğitime bakış açılarını incelemek, eğitimin ne olması gerektiği ile ilgili bizlere sağlıklı bilgiler verecektir. 2023 vizyon belgesinin bu anlayışa uyup uymadığı ile ilgili çalışma yapılacaktır. Sonuçta öğrencilerin medeniyet öncülerimizin eğitim anlayışını öğrenmeleri ve bu doğrultuda eğitime bakış açılarının değişmesi hedeflenmektedir.2023 vizyon belgesinin geçmişle bağının olup olmadığının ispat edilmesi, varsa eksik olan kısımlarının tespit edilmesi temel esas olarak hedeflenmektedir. Ayrıca alimlerimizin çok yönlülüğünü ortaya koymak, geleceğin alimlerinin ufkunu da açmalarına yol açacaktır.

PROJE YÖNTEMİ: Proje hazırlanırken İzlenecek adımları şu şekildedir: Proje konusunun tespiti konusunda dünden bugüne eğitimim içinde yer almış, bilgisiyle, değerleriyle, eğitim yaklaşımıyla, döneminde insanlar üzerinde bıraktığı tesirle ön plana çıkmış olan medeniyet öncülerinin eğitim anlayışlarını esas aldık. Ön çalışmalarımız ve yaptığımız incelemelerde konuda Ortaokul düzeyinde bir çalışmanın çok fazla olmadığı gördük. Başarılı olmak ve dünyada sözü geçen bir toplum olmanın yolunun eğitimden geçtiği inancı bizim bu çalışmayı yapmak istememizde bizi teşvik eden en önemli etken oldu Bu anlayışa göre: Proje konusunun tespit edilmesi Medeniyet öncülerimizin eğitim anlayışı, eğitim ve eğitimde önceliklerimiz, 2023 eğitim vizyon belgesinin kazandıracakları 2- ANAHTAR SÖZCÜKLERİ BELİRLEME(TEMEL KAVRAMLAR NELER OLDUĞU) Medeniyet öncüsü Türk alimlerimiz. Eğitim ile ilgili görüşleri. Araştırmanın nasıl yapılacağının belirlenmesi: Öğrencilerin bilgi düzeyinin ölçülmesi, araştırma yapılacak konu ve anlayışın tam olarak tespitine yönelik literatür taraması yapılması ve sonuçlarının ardından ortaya çıkan verilerin değerlendirilerek Medeniyet öncülerinin eğitim ile ilgili olanları tespit edilmesi, eğitim kavramının anlaşılması için eğitim ile ilgili kavramların araştırılması Araştırmada ortaya çıkan sonuçlara göre Afiş, broşür ve panoda yer alacak fotoğraf ve bilgilerin tespit edilmesi, 3- KAYNAK TARAMASI YAPMAK Sivas il halk kütüphanesi ve internet kullanılarak kaynak taraması yapılır. Belirlenen isimler hakkında detaylı bilgi elde edilir. 4-KAYNAKLARI SENTEZLEMEK Kaynaklardan taranan veriler doğrudan kullanılmaz. Ulaşılan veriler kaynaklardan elde edilenlerden farklı olmalıdır. Kaynaklardaki farklı görüşler varsa değerlendirilir tartışılır ve bir yargıya varılır. 5-SUNUM Kaynak taraması sonucu elde edilen veriler sentezlendikten sonra raporlaştırılır. Elde edilen sonuçlar postere görsellerle özet halinde yansıtılır.

TÜBİTAK

16

Çağrışımlarla İngilizce

kelime öğretme teknikleri İnceleme Dil ve Edebiyat

PROJE AMACI: PROJE AMACI: Bu projenin amacı yabancı dil öğretiminde kelimelerin öğretilmesidir. Yabancı dil öğretiminde yapılması gereken en önemli şeylerden birisi kelime öğretimidir. Yabancı dilde kelimeler kalıcı bir şekilde öğretilirse yabancı dilde konuşmaya yönelik en büyük aşamadan geçilmiş olur. Bu proje de İngilizce kelimelerin akılda daha kalıcı ve daha zevkli öğretilebilmesi için değişik yöntemler kullanılacaktır. Öğrencilerin bu yöntemleri kullanarak kendilerine ait şifreleme yöntemlerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Yabancı dil bazı öğrenciler tarafından öğrenilmesi zor bir ders olarak düşünülmektedir. Bu yöntemlerle kelime öğrenmeleri daha zevkli hale geleceği için öğrenciler bu düşüncelerinden kurtulacaklar ve yabancı dili öğrenmeye istekli olacaklar. Bu yöntemle kelime öğrenirlerken beyin egzersizde yapmış olacaklar. Hem yabancı dil öğretimi hem de beyin egzersizi ile öğrencilere çok faydalı olacağı düşünülen bir proje olması hedeflenmektedir

PROJE ÖZETİ: PROJE ÖZETİ: Projenin konusu yabancı dil öğretiminde yapılması gereken en önemli şeylerden birisi kelime öğretimdir. Yabancı dilde kelimeler kalıcı bir şekilde öğretilirse yabancı dilde konuşmaya yönelik en büyük aşamadan geçilmiş olur. Bu proje de İngilizce kelimelerin akılda daha kalıcı ve daha zevkli öğretilebilmesi için farklı yöntemler kullanılması hedeflenmektedir.

Bazen kelimenin Türkçesi ve İngilizcesi arasında mantıklı bağlantılar kurulacak, bazen İngilizce kelimelerin üzerinde harfleri kullanarak resimlerle anlam çağrıştırılacak, bazen benzetme yöntemi ile kelimelerin anlamları öğretilecek ve bazen de çevremizde bulunan nesnelerle anlamları arasında bağlantılar kurulacak .Böylelikle kelimeler etkili ve akılda kalıcı bir şekilde öğrenilecek. Bu yöntemin Uyguluma sürecinde bile öğrencilerde kelime öğretiminde kalıcı öğrenme olacaktır.

PROJE YÖNTEMİ: 1-ARAŞTIRMA KONUSU BELİRLEME: Yabancı dil öğretiminde en önemli konulardan birisi kelime öğretimdir.

Öğrencilerin kelime öğrenme konusunda çok fazla sıkıntılar yaşadıkları görülmektedir. Bu yüzden kelime öğretimini daha kalıcı hale getirmek için bu tekniği araştırmaya kara verdik. 2-ANAHTAR SÖZCÜKLERİ BELİRLEME(TEMEL KAVRAMLAR NELER OLDUĞU) Çağrışımlar kalıcılığı artırmakta etkilidir. 3- KAYNAK TARAMASI YAPMAK Yapılan araştırmalar sonucunda Yabancı dilde sınava giren öğrenciler paragraf sorularının çok zor olduğunu düşünürler ve paragraflara hızlı bir şekilde bakıp bilmedikleri kelimeleri çok gördükleri zaman hemen pes edip bu soruları yapamayacaklarını düşünüp bu soruları çözmekten kaçındıkları sonucuna varılır. Bu bakış açısıyla da muhtemelen bu soruları yanlış yaparlar. Bu önyargıyı yıkamanın çözümü ise kelime öğretimidir. Derslerde kelimeler öğretilmektedir ama eğer evde tekrar yapılmazsa ve ders dışında farklı kaynaklardan kelimelerin anlamları çalışılmazsa kelime öğretimi kalıcı olmamaktadır. 4-KAYNAKLARI SENTEZLEMEK Yapılan çalışmalara dayanılarak geliştirilen yöntemle kelimeler öğretilebilirse kalıcı olması hedeflenmektedir. Öğrenciler yeni kelimelerle karşılaştıkları zaman pes etmek yerine bu zevkli yöntemle kelimeleri öğrenecekler. Bu yabancı dil projesinde kelime öğretiminde kullanacağımız başlıca yöntemler aşağıdaki gibi sıralanmıştır.

1. Bazen kelimenin Türkçesi anlamı ve İngilizce anlamı arasında mantıklı bağlantılar kurulacak, 2. Bazen İngilizce kelimelerin üzerinde harfleri kullanarak resimlerle Türkçe anlamları çağrıştırılacak, 3. Bazen benzetme yöntemi ile kelimelerin anlamları öğretilecek, 4. Bazen de çevremizde bulunan nesnelerle anlamları arasında bağlantılar kurulacak. Böylelikle kelimeler etkili ve akılda kalıcı bir şekilde öğrenilecek. Bu yöntemin uyguluma sürecinde bile öğrencilerde kalıcı öğrenme olacaktır. Kelime öğretildikten sonra öğrenciler bu kelimeleri görünce hemen gözlerinin önlerine bu resimler veya akıllarına bu çağrışımlar gelecektir.