Hukuk Başlangıcı
Hukukun Dalları - IV
Hukukun Dalları
Özel hukukta bireyler arasındaki ilişkilerin düzenlendiğinden bahsedilmişti. Bu yönüyle özel hukukta taraflar arasında bir eşitlik söz konusudur. Halbuki kamu hukukunda durum böyle değildir.
Kamu hukukunda en az bir taraf devlettir ve bu yönüyle de eşit olmayan bir ilişki kurulmaktadır.
Devlet, kamu gücünü elinde bulundurduğu için, kamu hukukunda kurulan ilişkilerde üstün olan taraftır.
Hukukun Dalları
Kamu hukukunun da çeşitli alt dalları bulunmaktadır. Bunlar şunlardır:
Anayasa hukuku
İdare hukuku
Vergi hukukuk
Yargılama hukuku
Ceza hukuku
Hukukun Dalları
Anayasa hukuku, devletin şeklini ve organlarını, bunların işleyişlerini, birbirleriyle olan ilişkilerini ve kişinin devlet karşısındaki konumunu düzenler.
Anayasa’nın çeşitli ilkeleri bulunmaktadır. Bunlar şunlardır:
İnsan haklarına saygılı devlet ilkesi
Atatürk milliyetçiliğine bağlılık
Demokratik devlet ilkesi
Laik devlet ilkesi
Sosyal devlet ilkesi
Hukuk devleti ilkesi
Hukukun Dalları
Devletin organları da Anayasa hukukunun konusunu oluşturur.
Devletin üç temel organı vardır. Bunlar yasama, yürütme ve yargıdır.
Yasama organı TBMM’dir. Yasama yetkisini kullanırken TBMM, anayasal sınırlara dikkat etmek durumundadır. TBMM’nin işleyişi ve kanun yapma usulüne ilişkin detaylı bilgiler TBMM içtüzüğünde düzenlenmiştir.
Hukukun Dalları
Yürütme organı Cumhurbaşkanıdır. Yürütme Yasama organınca çıkarılan kanunlar ile diğer düzenleyici işlemlerin yerine getirilmesi konusunda kullanılan yetkiler bütünüdür.
Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve devleti temsil eder.
Genel oyla yapılacak şeçimlerde oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı
seçilir. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında yeni bir oylama yapılır.
Cumhurbaşkanının seçimine ilişkin diğer esaslar kanunla düzenlenir.
Hukukun Dalları
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar.
TBMM’de, bu kimseler hakkında görevleri dolayısıyla işledikleri suçlara ilişkin önergeyle soruşturma istenebilir.
TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğuyla Cumhurbaşkanının işlediği herhangi bir suçtan dolayı yargılanması için önerge ile soruşturma açılabilir.
Daha sonra konu komisyonda görüşülür ve TBMM genel kuruluna tekrar gelir. Eğer genel kuruldan 400 milletvekilinin onayı çıkarsa, Cumhurbaşkanı Yüce Divan’da yargılanır.
Hukukun Dalları
Yargı organı ise bağımsız mahkemelerdir.
Hakimler, Anayasa’ya kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar verirler.
Yargı faaliyetini yürütürken mahkemeler hiçbir makamdan ve kişiden emir almazlar.
Yasama ve yürütme ile idare, yargı kararlarına uymak zorundadır.