DAVRANIŞSAL MÜDAHALELER I
Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Atik
Davranışlar: Uyumlu-Uyumsuz
•Davranış sözcüğü son yıllarda düşünceler,
inançlar ve duygular gibi örtük süreçlerin yanı sıra, başkaları tarafından gözlemlenebilen açık süreçleri de içerecek şekilde genişletilmiştir.
•Uyumsuz davranışlar bir kişinin sağlığı, yaşam biçimi ve refahı için zararlı olabilir. Uyumlu
davranışlar bir kişinin biyolojik ve sosyal gereksinimlerini karşılamasına, acı ve
huzursuzluk duygularından kaçınmasına yardımcı olur.
Davranışsal Müdahalelerin Amacı
•Danışanların uyumlu ve destekleyici
davranışlar geliştirmeleri konusunda onlara yardımcı olmaktır.
•Uyumlu davranış geliştirmek genelde arzu
edilen sonucu olumsuz etkileyen davranışlarını zayıflatmayı ya da bertaraf etmeyi (örn. kilo
vermek isterken sürekli atıştırmak gibi), arzu edilen davranışları edinmeyi ya da
güçlendirmeyi (örn. istediğiniz ya da ihtiyaç duyduğunuz şeyleri istemek) içermektedir.
Davranışsal Müdahaleler
•Bu müdahaleler; davranışçı stratejiler, öğrenme kuramları ve süreçlerinden yararlanırlar.
•Locke tarzı düşünce, mantıksal pozitivizm
•Davranışsal müdahalelerde kullanılan alıştırmalar;
▫Taklit yoluyla öğrenme
▫Beceri eğitimi
▫Gevşeme eğitimi
▫Kademeli yaklaşma
▫Sistematik duyarsızlaştırma
▫Kendi yönetme
Davranışın Önemini Vurgulayan Kuramlar
• I. Pavlov, Klasik Koşullama (Nötr ve doğa uyarıcı arasında bağ kurulması)
• B. F. Skinner, Edimsel (Operant) Koşullama (Sebep sonuç ilişkisi ile kurulan bağıntı)
• A. Bandura, Sosyal Öğrenme
Davranışsal Müdahalelerin Ortak Unsurları
•Uyumsuz davranış yanlış öğrenmelerin sonucudur.
•Uyumsuz davranışlar azaltılabilir ya da ortadan kaldırılabilir, uyumlu davranışlar ise
güçlendirilebilir ya da arttırılabilir.
•Davranış belirli durumlarda gerçekleşir ve bu durumlardan önceki ve sonraki olaylarla işlevsel olarak ilişkilidir.
•Açıkça belirlenmiş taslak hedefler ya da müdahale hedefleri önemlidir.
•Müdahaleler geçmiş ve gelecekten daha çok içinde bulunan zamana odaklıdır.
