2020-2021 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BORNOVA MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ
10. SINIF I. YAZILI SINAV ÇALIŞMA SORU VE CEVAPLARI
1. Aşağıdaki haritada Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulan Beylikler ok işareti ile gösterilmiştir. Bu Beyliklerin isimlerini boş kutucuklara yazar mısınız? (5.2=10 puan)
ARTUKLULAR
2. Aşağıdaki haritada Osmanlı Devleti kurulduğu sırada Yakın Doğu’da bulunan devletlerin yerleri boş bırakılmıştır. Bu alanlara uygun gelecek devletleri yazınız. (5.2=10 puan)
İLHANLILAR
MEMLÜKLER
ÇAKA BEY DEVLETİ DANİŞMENTLİLER MENGÜCEKLİLER SALTUKLULAR
ALTINORDA
TRABZON RUM İMPARATORLUĞU
BİZANS
3. Aşağıda bazı tarihi şahsiyetlere ait kısa bilgiler verilmiştir. Bunların kim olduklarını yazınız.
4. Aşağıdaki terimleri verilen bilgilerle eşleştirip boş alanlara yazınız.
İskân MİRYOKEFALON Türklerin Anadolu’ya kesin olarak yerleştiği savaş
Bilecik-Söğüt KÖSEDAĞ Anadolu Selçuklu Devleti’nin Moğollarla yaptığı ve parçalanmasına sebep olduğu savaşın yapıldığı yer.
Tekfur BİLECİK-SÖĞÜT Osmanlı Devleti’nin ilk başkenti.
Miryokefalon İSKÂN Yerleşme, ikamet etme.
Kösedağ TEKFUR Bizans valisi
Koyunhisar BİTİNYA Osmanlı Beyliğinin kurulduğu bölge İznik KOYUNHİSAR İlk Osmanlı-Bizans savaşıdır.
Tekfur GAZA Osmanlı Beyliğinin kuruluşuna giden süreçte Bizans’a karşı yapılan savaşlara denir.
Gaza İZNİK Anadolu Selçuklularının ilk başkenti Bitinya TEKFUR Bizans valisi
5. Malazgirt Savaşı’nın Anadolu Türk tarihi açısından önemini yazınız.
İlk Türk denizcisi olarak bilinirim. Malazgirt Savaşı’ndan sonra İzmir ve çevresine yerleştim. Ben kimim?
Bursa’yı alıp başkent yaptım. Benim zamanımda Osmanlılar ilk defa Rumeli’ye geçtiler. Ben kimim?
ÇAKA BEY ORHAN BEY/GAZİ
Edirne’yi alıp başkent yaptım. Devşirme sistemini başlattım. Ben kimim?
Osman Bey döneminde Ahilerin lideriydim. Ahilerin Osmanlı Beyliğine yardım etmesini istedim. Ben kimim?
I.MURAT AHİ EVRAN
Anadolu’ya büyük guruplar halinde Türk göçleri başladı. Anadolu’da Türk ve Müslüman nüfusu arttı.
Anadolu Türkleşmeye ve Türkler için yeni bir vatan olmaya başladı. Anadolu’da Türk beylikleri kuruldu.
6. Miryokefalon Savaşı’nın Anadolu Türk tarihi açısından önemini yazınız.
7. Moğol tehlikesine karşı I. Alaeddin Keykubat’ın aldığı tedbirleri yazınız.
8. Küçük bir beylik olmasına rağmen hangi özellikleri Osmanoğullarının kısa sürede büyük bir devlet olmasını sağlamıştır? Açıklayınız. (10 puan)
9.
Türkiye Selçuklu Devleti’nde sarayda hangi görevliler bulunmaktadır?
* Hacib: Hükümdarın halk ve saray görevlileri arasındaki ilişkilerini düzenlemekten sorumlu olan kişi.
* Hares Emiri: Hükümdara ve devlete karşı suç işleyenleri cezalandıran görevli. Protokolde hacibden sonra gelirdi.
* Vekil-i Hass: Sultana ve ailesine ait olan işleri yapmak ve her gün yapılacak olan işler hakkında sultana bilgi vermek gibi saraya ait bütün işlere bakan görevli.
* Silahdar: Silahlardan sorumlu olan görevli.
* Abdar: Hükümdarın leğen ve ibriğini taşıyan, hükümdarın temizlik işleri ile ilgilenen görevli.
* Çaşnigir: Hükümdarın sofrasından sorumlu olan, sofraya gelen yemeklerin tadına bakmak suretiyle hükümdarın zehirlenmesini engelleyen görevli.
* Şarabdar: Hükümdarın sofrasındaki içeceklerden sorumlu olan görevli.
* Camedar: Hükümdar ve ailesinin elbiseleriyle ilgilenen görevli.
* Candar: Sarayın ve hükümdarın güvenliğinden sorumlu olan görevli.
* Alemdar: Hükümdarın bayrak ve sancağını taşıyıp korumakla görevli olan kimse.
10. İkta sisteminin devlete sağladığı yararlar nelerdir? Açıklayınız.
Bu savaş sonunda; Bizans savunmaya çekildi, Anadolu’ya saldıramadı. Türklerin Anadolu hakimiyeti kesinleşti. Anadolu Türk yurdu oldu.
Konya, Kayseri, Sivas gibi büyük ve önemli şehirlerin surlarını sağlamlaştırdı.
Sınırlara asker yığınağı yapıldı.
Eyyubiler, Harzemşahlar ve Artuklular ile dostluk anlaşması yapılarak Moğollara karşı tampon bir bölge oluşturuldu.
Moğollara karşı dostça politikalar izlendi.
Osmanlı Beyliği’nin kurulduğu coğrafyanın genişlemeye müsait olması. Türkiye Selçuklularının zayıflaması. Diğer beyliklere düşmanca tavır takınmaması, hoşgörülü-adaletli politika takip etmesi. Gaziyan-ı Rum, Ahiyan-ı Rum, Baciyan-ı Rum gibi askeri, sosyal ve ekonomik gurupların desteğini almaları. Yetenekli devlet adamlarına sahip olmaları.
İkta sistemi sayesinde; devlet masraf yapmadan topraklardan vergi alır, kendisine hizmet edenlerin maaşını öder, toprak sahiplerinin ihtiyaçlarını karşılar ve asker beslerdi. Ayrıca toprağın boş kalmaması işsizliği önler, piyasada ürün bolluğu sağlar ve ekonomik refaha sebep olurdu.
11. İstimalet nedir? Bununla Osmanlı Devleti neleri amaçlamıştır? Açıklayınız.
12. İskân siyaseti ile Osmanlı Devleti neleri amaçlamıştır? Açıklayınız.
13. Aşağıda verilen gelişmeler hangi Türk hükümdarı/padişahı dönemine aittir? Yazınız.
Malazgirt Savaşı SULTAN ALPARSLAN
Türkçenin Anadolu’da resmi dil ilan edilmesi KARAMANOĞLU MEHMET BEY
Palekanon Savaşı ORHAN BEY/GAZİ
İlk Osmanlı-Haçlı savaşı olan Sırp Sındığı Savaşı I.MURAT
Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu I. MEHMET(ÇELEBİ)
Miryokefalon Savaşı II.KILIÇARSLAN
Bursa’nın fethi ve başkent yapılması ORHAN BEY/GAZİ
Koyunhisar Savaşı OSMAN BEY/GAZİ
I. Kosova Savaşı I.MURAT
Kudüs’ün Haçlılardan geri alınması SELAHATTİN EYYUBİ
14. Aşağıdaki kelimelerin anlamlarını yazınız.
İSTİMALET Osmanlı Devleti’nin fethedilen yerlerin halkına iyi davranmaya, onları himaye etmeye ve dış güçlere karşı korumaya dayalı politikaya verilen ad.
OGUŞ Eski Türklerde çekirdek aile
ÇAŞNIGİR Sarayın yemeklerinden sorumlu görevli.
NAİP Vekil. Tahtta hükümdar olmadığında ya da hükümdarların çocuk yaşta olmaları durumunda bir süreliğine devleti yöneten kimseye verilen ad.
MELİK Selçuklularda hükümdarın oğluna verilen ad
AHİYAN-I RUM Esnaf ve sanatkârlar arasında birlik ve dayanışmayı sağlamak için Ahi Evran tarafından İç Anadolu’da kurulan teşkilattır.
DEVŞİRME Hıristiyan çocukların bir Türk aile tarafından yetiştirilip asker veya devlet adamı yapıldığı sistem.
ATABEY Selçuklularda sultanın oğullarının eğitiminden sorumlu görevli, öğretmen.
YÖRÜK Müslüman olmuş konargöçer Oğuz Türkü
RUMELİ Osmanlıların Trakya/Balkan topraklarına verdiği isim
Osmanlı Devleti’nin fethedilen yerlerin halkına iyi davranmaya, onları himaye etmeye ve dış güçlere karşı korumaya dayalı politikaya verilen ad. Bu politika ile halkın bağlılığını sağlamaya çalışmış ayrıca fethedilen yerlerde Osmanlıya karşı bir güç birliğinin önüne geçmeyi hedeflemiştir.
Balkanlardaki Türk ve Müslüman nüfusunu artırarak Batıya yapılacak fetihleri kolaylaştırmak.
15. Aşağıdaki tabloda boş bırakılan alanlara Haçlı Seferlerinin nedenlerini yazınız.
16. Aşağıdaki tabloda boş bırakılan yerlere uygun gelecek şekilde Haçlı Savaşları’nın sonuçlarını yazınız.
HAÇLI SAVAŞLARI’NIN SONUÇLARI
DİNİ SONUÇLAR KÜLTÜREL SONUÇLAR EKONOMİK SONUÇLAR
Papaya duyulan güven azaldı Skolastik düşünce sarsıldı
Kâğıt, matbaa, barut gibi buluşlar Avrupa’ya geçti. Kâğıt ve matbaa kültürel faaliyetleri geliştirirken, pusula Coğrafi Keşiflere, barut ise feodalitenin yıkılmasına zemin hazırladı.
Akdeniz limanları önem kazandı.
İslam dünyası ekonomik yönden yıkıma uğradı.
TARİH ÖĞRETMENLERİ
FUAT ALPDOĞAN REYHAN COŞKUN BELGİN SAĞLIK SEMRA ŞENGÜL
