İNCE BAĞIRSAKLAR (INTESTINEUM TENUE)
Prof. Dr. Davut Özbağ
İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi 2020
Sindirim kanalının ostium pyloricum’dan valva
ileocaecalis’e kadar uzanan
kıvrımlar yapmış bölümüne
Mide ile kalın bağırsak arasında
Uzunluğu 6-7 m (kadavrada),
Canlıda tonus nedeniyle daha kısadır
Genişliği 3-4 cm
Bölümleri
1. Duodenum
Pars superior
Pars descendens
Pars horizontalis
Pars ascendens
2. Jejunum
3. İleum
DUODENUM
Valva pylori’ den
Flexura duodenojejunalis’e kadar uzanır
Uzunluğu 25-30 cm
Genişliği 3-3.5 cm
Peritonla ilişkisi:
Bulbus duodeni hariç diğer kısımları karın arka duvarına bağlar (retroperitoneal)
Omentum minus’un sağ kenarında Lig. hepatoduodenale’ ye bağlanır.
Alt kenarda omentum majus’un sağ bölümünü bağlar.
Duodenumun bölümleri:
Pars superior
Pars descendens
Pars horizontalis
Pars ascendens
Pars superior
Valva pylori’den sağ arkaya
Sonra sağ yukarıya 5 cm ilerleyerek aşağı kıvrılır
pars descendens adını alır.
İlk kısmına Ampulla
(bulbus) duodeni de denir
Komşulukları:
Ön yukarda karaciğerin lobus quadratus ve safra kesesi
Yukarı arkada; foramen
omentalis, collum vesica fella, karaciğer
Arkada: a.gastroduodenalis, ductus choledochus, v.porta
Aşağı arkada; caput ve collum pankreatis
Pars descendens
Flexura duodeni superior’dan başlar.
L2-3 hizasında flexura duodeni inferior’u yaparak pars
horizantalis (inferior) adını alır.
Mesocolon trasnversum orta ön yüzüne tutunur
komşulukları
Ön yüzü karaciğerin sağ lobu, enine mesocolon transversum’u
Daha aşağıda jejunum
Arka yüzü: sağ böbreğin iç
kenarı, sağ m. psoas, v.cava inferior
Dış yan yüzü:
Flexura coli
dextra yukarı da karaciğer
Aşağı da colon ascendens
İç yan yüzü:
Caput pancreatis,
Ductus choledochus
Ductus choledochus
Ductus pancreaticus major,
Ampulla hepatopancreatica
Ostium pyloricum
Ductus pancreaticus minor
Ductus pancreaticus accessorius
Pars horizontalis (inferior)
Flexura duodeni inferior’dan 3. bel omuru alt kenarı hizasında
columna vertebralis’i çaprazlayarak soluna geçer.
Radix mesenterii önden çaprazlar Bu mesonun içinde
a. v. mesenterica superior
Komşulukları
Ön yüzü, ince bağırsaklar
Radix mesenterii
Arka yüzü sağdan sola
Sağ ureter,
M. psoas major,
Sağ a. v. testicularis,
V. cava inferior,
Aorta abdominalis
A. mesenterica inferior
Pars ascendens
3. bel omurunu sol yanından başlar,
Flexua duodenojejunalis’i yaparak jejunum adını alır.
Plica duodenalis superior
Plica duodenalis inferior
Recessus duodenalis superior
Recessus duodenalis inferior
Recessus paraduodenalis
Komşuluklar:
Arka yüz:
sol truncus symphaticus,
sol m. psoas major,
sol a.v. testicularis,
v. mesenterica inferor
Treitz ligamenti (Üst GIS/Alt GIS sınırı)
Ön yüz:
Mesocolon transversum
Sağ kenar
caput –corpus pancreatis
Sol kenar sol böbrek ve üreter
JEJUNUM VE İLEUM
Flexura duodenojejunalis’ten ostium valva ilealis’e kadar olan ince barsak bölümüdür.
Yaklaşık 6-7 m
2/5 lik kısım jejunum
3/5 lik kısım ileum
Jejunum ve ileum arasındaki farklar
1. yeri
Jejunum karın boşluğunun sol üst, ileum sağ alt kısmında bulunur.
2. Çapı
Jejunum 3.5 cm, duvarları kalın, plica circularisler çok sayıda
ileum, 2,5 cm , duvarları ince plica circularis’ler az sayıda bulunur
3. Damar
Jejunum damarları daha bol ve kırmızı 4. Arter kavsi
A. recti dalları jejunum’da daha düzgün, sayıları daha fazla ileum’da daha kısa 4-5 kemer
5. Mesenterium yağ dokusu
Jejunum’a ait mesenteriumun iki yaprağı arasında yağ dokusu az, ince Ileum’a ait yağ dokusu daha fazladır.
6. İç yüzündeki farklar:
Plica sircularisler
Villi intestinalisler
Folliculi lymphatici agregati
Folliculi lymphatici solitari
Diverticulum ilei (meckel divertikülü)
Yaklaşık % 2 oranında bulunur.
Valva ileocaecalis’den 50-80 cm proksimalde
Ductus vitellointestinalis’in artığıdır.
İnce bağırsağın yapısı
Tunica serosa
Tunica muscularis
Tela submucosa
Tunica mucosa
Tunica serosa
Visseral periton
Peritoneum sadece
mesenteriumun bağırsağa tutunduğu yerde bulunmaz
.
Radix Mesenterii
Mesenterium sol üstten sağ fossa iliaca ya doğru uzanarak karın arka duvarına tutunurken;
Pars horizontalis duodeni
Aortae abdominalis
V.cava inferior
Sağ üreter sağ a.v. testicularis (ovarica)
A.v. colica dextra
A.v. iliocolica’yı çaprazlar.
Tunica muscularis
Dışta longitudinal, içte sirküler,düz kas lifleri
Tunica submucosa
Damar, sinir ve lenfatikleri içeren gevşek bağ dokusu
Tunica mucosa Tek sıralı silindirik epitel hücreleri
Gll.duodenales (brunner bezleri) Gll.intestinales
( lieberkühn bezleri)
Villi intestinales
Damarca zengin
Kadife görünümü
Duodenum ve jejunum da çok sayıda ileum’da az sayıda
Plica circularis’lerin bulunduğu yerde 8 kat daha fazla villi
intestinales bulunur.
Duodenum’un tunica mukozası:
Plica longitudinalis duodeni
Papilla duodeni major,
Ductus choledochus ve ductus pancreaticus
Papilla duodeni minor
Ductus pancreaticus minor
Damarları
Arterleri:
Duodenum:
A.pancreaticoduodenali superior
A. pancreaticoduodenalis inferior
Jejunum ve ileum:
Aa. jejunalis, aa. ilealis, a. ileocolica
Venleri:
V. mesenterica superior yoluyla v. porta’ya
Lenfatikleri
Cylus damarı
Tunica mucosa ve tunica muscularis da iki ağ
N.l. mesenterici den n.l.mesenterici superior’a
N.l.ileocolici
Cisterna chyli
Sinirleri
Otonom sinir sistemi tarafından
Sempatik lifler; ganglion meseterium superius’tan,
Parasempatik lifler; n. vagus’tan plexus coeliacus aracılığıyla,
Parasempatik ve sempatik lifler:
Tunica muscularis’de
Plexus myentericus (aurbach plexus) peristaltik hareketler
Tela submucosa’da
Plexus submucosus (meissner plexusu) bağırsağın salgı işini yapar.
Ağrı duyusu, medulla spinalisin th 10-12. segmentlerince
