İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR ... 20 BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL BİLGİLER ... 21 1. GENEL OLARAK AŞIRI DÜŞÜK TEKLİFLERİN TESPİTİ VE SORGULANMASI ... 21
1.1.Aşırı düşük teklif sorgulamasında Kamu İhale Kanununun getirdiği genel sistematik nedir? ... 21
1.2.Aşırı düşük tekliflerin sorgulanması niçin gereklidir? ... 22 1.3.Kanunun getirdiği genel sistematiğin aşırı düşük tekliflerin reddedilmesi yönünde olduğu söylenebilir mi? ... 23 1.4.Aşırı düşük teklif sorgulaması yapmanın temel şartı nedir? ... 23 1.5.Aşırı düşük teklifleri tespit etmek kimin görevidir? ... 24 1.6.Aşırı düşük teklif sorgulaması ihale komisyonu dışında uzman bir komisyon tarafından yapılabilir mi? ... 24
1.7.Komisyon aşırı düşük teklifleri değerlendirirken hangi kriterleri esas alacaktır? ... 25
1.8.Belgeye dayalı olmayan açıklamalar kabul edilebilir mi? ... 25 1.9.Kamu İhale Kurulunca kabul edilmeyen aşırı düşük teklif açıklamaları nelerdir? ... 26
1.10.İhale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulaması
yapmaksızın ihaleyi sonuçlandırması mümkün müdür? ... 27 1.11.Aşırı düşük teklif sorgulaması tüm istekliler için eş
zamanlı mı yapılmalıdır? ... 28 1.12.İhale komisyonu aşırı düşük olarak tespit ettiği teklifleri sorgulama yapmaksızın doğrudan değerlendirme dışı bırakabilir mi?
... 28 1.13.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken bazı belgelerin teklif kapsamında sunulmuş olması
istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine engel midir? . 29
1.14.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerden
kalite belgesi istenmesi mümkün müdür? ... 29
1.15.Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu komisyon hangi kararları alabilir? ... 30
1.16.Açıklama yapmayan veya açıklaması yeterli görülmeyen isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir mi? ... 30
1.17.Açıklama yapmayan veya açıklaması yeterli görülmeyen istekli yasaklanacak mıdır? ... 30
1.18.İsteklilerden açıklama talebinde bulunduktan sonra ikinci bir defa daha açıklamada bulunmaları talep edilebilir mi? ... 30
1.19.İstekliler diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını inceleyebilirler mi? ... 31
1.20.Aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen istekli şikayet ve itirazen şikayette bulunabilir mi? ... 32
1.21.İstekliler diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaların yeterli olmadığı gerekçesiyle şikayet ve itirazen şikayette bulunabilirler mi? ... 32
1.22.Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin taşıması gereken özellikler nelerdir? ... 32
1.23.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerdeki bilgi eksiklikleri tamamlatılabilir mi? ... 33
1.24.Kısmi teklife açık ihalelerde aşırı düşük teklif sorgulaması nasıl yapılmalıdır? ... 34
İKİNCİ BÖLÜM YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİFLERİN TESPİTİ VE SORGULANMASI ... 35
1. YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ... 35
1.1.Anahtar teslimi götürü bedel ihale nedir? ... 35
1.2.Teklif birim fiyatlı ihale nedir? ... 36
1.3.İş grubu nedir? ... 37
1.4.İş kalemi nedir? ... 37
1.5.Mahal listesi nedir? ... 37
1.6.Ön proje nedir? ... 38
1.7.Kesin proje nedir? ... 38
1.8.Uygulama projesi nedir? ... 39
1.9.Sıralı iş kalemleri/grupları listesi nedir? ... 39
1.10.Sıralı analiz girdileri tablosu nedir? ... 39
1.11.Analiz nedir? ... 39
1.12.Yapım işi bünyesinde hem uygulama projesi yapılabilen hem de uygulama projesi yapılamayan kısımlar varsa ne şekilde ihaleye çıkılmalıdır? ... 40
2. AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASINA ESAS OLMAK ÜZERE İDARECE YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER ... 41
2.1.Yapım işleri ihalelerinde isteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenebilir mi? ... 41
2.2.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olmak üzere idare tarafından yapılması gereken işlemler nelerdir? ... 42
2.3.Teklif birim fiyatlı işlerde aşırı düşük sorgulamasına esas olmak üzere idare tarafından isteklilere verilmesi gereken belgeler nelerdir? ... 46
2.4.Anahtar teslimi götürü bedel işlerde aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olmak üzere idare tarafından isteklilere verilmesi gereken belgeler nelerdir? ... 47
2.5.İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gereken analiz formatı bütün iş kalemleri/iş gruplarını kapsayacak şekilde düzenlenebilir mi? ... 48
2.6.Aşırı düşük sorgulamasına esas olmak üzere idare tarafından hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilecek mi? ... 50
3. YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE SINIR DEĞERİN TESPİT EDİLMESİ ... 50
3.1.Yapım işlerinde “Yapım İşlerinde Sınır Değer Hesaplama Aracı”nın kullanılması zorunlu mudur? ... 50
3.2.Sınır değerin tespitinde yaklaşık maliyetin önemi nedir? . 50 3.3.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif sınır değeri
hesaplanırken hangi teklifler sınır değer hesabına katılmaz? ... 51 3.4.Hangi durumda yeniden bir sınır değer tespit edilmeksizin ilk sınır değer dikkate alınarak ihale sonuçlandırılır? ... 53
3.5.Hangi durumda yeniden bir sınır değer tespit edilmelidir?
... 53 3.6.Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklifler tespit
edilirken yaklaşık maliyete göre hangi teklifler hesaba dahil
edilmez? ... 53 3.7.Yaklaşık maliyetin %40 - %120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda sınır değer nasıl hesaplanır? ... 57
3.8.Sınır değerin yaklaşık maliyetin %40’ının altında çıkması durumunda ne yapılmalıdır? ... 57
3.9.Yapım işlerinde yaklaşık maliyetin %40’ının altındaki teklifler sorgulanmaksızın doğrudan değerlendirme dışı
bırakılabilir mi? ... 57 3.10.Yapım işlerinde sınır değerin altında kalan teklifler
sorgulanmaksızın doğrudan değerlendirme dışı bırakılabilir mi? ... 58 3.11.Yapım işlerinde sınır değerin üzerindeki teklif sahiplerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılabilir mi? ... 58
3.12.Yapım işlerinde sınır değere eşit olan teklif sahiplerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılabilir mi? ... 59
3.13.Yapım işlerinde teklifin sınır değerin altında olmamasına rağmen, cetveldeki bazı kalemlerin fiyatlarının aşırı düşük olduğu gerekçesiyle sorgulama yapılabilir mi? ... 59
3.14.Yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altındaki teklif sahibine ihalenin bırakıldığı durumlarda alınacak kesin teminat tutarı nedir? ... 60
4. AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASI KAPSAMINDA İHALE KOMİSYONU TARAFINDAN YAPILMASI GEREKEN
İŞLEMLER ... 60 4.1.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ihale komisyonu tarafından yapılması gereken işlemler nelerdir? 60
4.2.Yapım işlerine ait aşırı düşük teklif sorgulaması hangi kalemler veya gruplar üzerinden yapılmalıdır? ... 66
4.3.Açıklama istenilen analizlerde işçilik gideri tutarları analiz toplamının %3'üne eşit veya altında olduğu durumlarda da
açıklama istenecek mi? ... 67 4.4.Anahtar teslim götürü bedel olarak ihale edilen yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerden hangi belgeler istenir? ... 67
4.5.Teklif birim fiyat üzerinden ihale edilen yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerden hangi
belgeler istenir? ... 68 4.6.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilere
gönderilen yazıda açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi gerekli midir? ... 68
4.7.Açıklama istenilen iş kalemleri/gruplarına açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin de dahil edilerek değerlendirme yapılması mümkün müdür? ... 69
4.8.Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenmeyen iş kalemlerine ait açıklamada bulunulması durumunda söz konusu iş kalemlerine ait analizler komisyonca incelenir mi? . 69 4.9.Yapım işlerine ait aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerce öngörülen kar oranları sorgulanabilir mi? ... 70
4.10.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması için
isteklilere kaç günlük süre verilmelidir? ... 71
4.11.Aşırı düşük teklif açıklaması için verilen süre istekliler için farklı olabilir mi? ... 72
4.12.Aşırı düşük teklif açıklaması için ek süre verilebilir mi? . 72 4.13.İsteklilerce sunulan analizlerde hesaplama hatası yapılırsa komisyonca ne yapılmalıdır? ... 72 4.14.Aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyecek istekliler hangileridir? ... 73
5.AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASININ
CEVAPLANDIRILMASI ... 74 5.1.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olmak üzere istekliler tarafından yapılması gereken işlemler
nelerdir? ... 74 5.3.Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir
açıklamada bulunulması durumunda hangi belge sunulmalıdır? . 74 5.4.Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü
hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda hangi belge sunulmalıdır? ... 75
5.5.İsteklilerce yapılan açıklamaların idare tarafından verilen analiz formatına uygun olması açıklamanın geçerlilik şartı mıdır?75
5.6.Anahtar teslimi götürü bedel olarak yapılan yapım
ihalesinde, aşırı düşük teklif açıklamasına konu olan iş kalemlerine ait metrajların belirtilmesi gerekli midir? ... 76
5.7.Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idarenin yaklaşık maliyetinde yer alan bir iş kaleminin isteklinin açıklama
kapsamında sunduğu hesap cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak gösterilmemesi açıklamanın kabulüne engel midir? ... 76
5.8.Anahtar teslimi götürü bedel işlerde isteklilere verilen pursantaj listesinde olmayan fakat ihale dokümanı kapsamındaki diğer belgelerde bulunan iş kalemleri isteklilerce sunulan hesap cetvelinde gösterilmeli midir? ... 77
5.9.Anahtar teslim götürü bedel olarak ihale edilen yapım işlerinde isteklinin metrajları ile idarenin metrajları arasında fark olabilir mi? ... 78
5.10.Aşırı düşük teklif açıklamalarında istekliler kamu
kurumlarının hazırladığı birim fiyatları kullanmak zorunda mıdır?
... 81 5.11.İhalede alt yüklenici çalıştırmayacağını beyan eden
isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını üretici şirket belgeleri ile yapması mümkün müdür? ... 81
5.12.Yapım işlerinde hangi iş kalemleri/iş grupları için
malzeme ve montaj bedeli şeklinde açıklama yapılabilir? ... 82 5.13.Yapım işlerine ait analizlerde yer alan işçilik fiyatları asgari ücretin altında belirlenebilir mi? ... 83
5.14.Nitelikli işçilikler için öngörülen saatlik çalışma ücreti, saatlik asgari ücrete eşit öngörülebilir mi? ... 84
5.15.Saatlik asgari ücret nasıl hesaplanır? ... 84 6. YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE AŞIRI DÜŞÜK
TEKLİFLERİN BELGELENDİRİLMESİ ... 84 6.1.Yapım işlerine ait aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler nelerdir? ... 84
6.2.Yapım işlerinde yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması durumunda isteklilerce ne yapmalıdır? ... 85
6.3.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan belgelendirmenin Tebliğe uygun olması, ancak hayatın olağan akışına uygun olmaması durumunda istekli değerlendirme dışı bırakılabilir mi? ... 85
6.4.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan belgelendirmenin hayatın olağan akışına uygun
olmadığının anlaşılması durumunda İhale komisyonunca ne
yapılmalıdır? ... 86
6.5.Yapım işlerinde geçmiş yıllarda yapılan hakedişlerin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılması mümkün müdür? ... 86
6.6.Aşırı düşük teklif açıklamalarının geçmiş döneme ait maliyet ortalamaları esas alınarak muhasebe ve defter kayıtlarına dayandırılması mümkün müdür? ... 86
7. YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE KAMU BİRİM FİYATLARI İLE AÇIKLAMA YAPILMASI ... 87
7.1.İsteklilerin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarına dayandırmaları durumunda ayrıca analiz sunmaları gerekli midir? ... 87
7.2.Analiz sunulmasının zorunlu olmaması sadece Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerin
kullanılmasında mı söz konusudur? ... 88 7.3.İsteklilerin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarına dayandırmaları durumunda nelere dikkat etmelidirler? ... 88
7.4.Aşırı düşük teklif açıklamasında bazı kalemler için bir kurumun belirlediği birim fiyatlara diğer bazı kalemler için de başka bir kurumun belirlediği birim fiyatlara dayanılarak açıklama yapılabilir mi? ... 90
7.5.Hangi durumda istekliler tarafından cari yıl birim fiyatları yerine önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir? ... 91
7.6.İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatları
yayımlanmış olmasına rağmen önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları ile açıklama yapılabilir mi?... 91
8. YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE PROFORMA FATURA VE FİYAT TEKLİFİ İLE AÇIKLAMA YAPILMASI ... 93
8.1.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura sunulması durumunda nasıl açıklama
yapılmalıdır? ... 93 8.2.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura sunulması durumunda hangi belgelerin idareye sunulması gerekmektedir? ... 94
8.3.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturada Tebliğde yer verilen ibarenin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması mümkündür? ... 94
8.4.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi sunulması durumunda nasıl açıklama yapılmalıdır? .. 95
8.5.Harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları nasıl yapılacaktır? ... 96
8.6.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi sunulması durumunda hangi belgelerin idareye
sunulması gerekmektedir? ... 96 8.7.Yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinde Tebliğde yer verilen ibarenin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması mümkündür? ... 97
8.8.Proforma fatura veya fiyat teklifi kimlerden alınır? ... 97 8.9.Tekliflerin geçerlilik süresi ile proforma fatura/fiyat
teklifindeki geçerlilik süresi aynı olmak zorunda mıdır? ... 98 8.10.Proforma fatura veya fiyat teklifi alınan kişinin proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterip
göstermediği komisyonca araştırılabilir mi? ... 98 8.11.Proforma fatura, fiyat teklifi ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında ilgili malın teknik özelliklerinin belirtilmesi gerekir mi? ... 99
8.12.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura veya fiyat teklifinin ihale tarihinden önce
düzenlenmiş olması zorunlu mudur? ... 99 8.13.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan
proforma fatura ve fiyat teklifi alma yazıları söz konusu işin proforma fatura veya teklif yazısı alınan kişilere yaptırılmasını gerektirir mi? ... 100
8.14.Proforma fatura ve fiyat teklifi alma yazısı ile açıklama yapılması durumunda maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6) numaralı tutanaklar idareye sunulmalı mıdır? ... 100
8.15.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura veya fiyat teklifinin notere onaylattırılması
suretiyle açıklama yapılabilir mi? ... 100 9. YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE DİĞER BELGELENDİRME YÖNTEMLERİYLE AÇIKLAMA YAPILMASI ... 101
9.1.Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleriyle açıklama yapılması durumunda hangi belge
sunulmalıdır? ... 101 9.2.Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleriyle açıklama yapılması durumunda hangi belge sunulmalıdır? ... 102
9.3.Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlarla açıklama yapılması durumunda hangi belge sunulmalıdır? ... 102
9.4.İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda hangi belge sunulmalıdır? .... 102
9.5.İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırdığı hangi durumda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulmasına gerek yoktur? ... 103
9.6.İsteklinin açıklamalarını ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın almasına dayandırması
durumunda hangi belge sunulmalıdır? ... 104 9.7.Açıklamaların stokta bulunan mallara dayandırılması durumunda hangi belge sunulmalıdır? ... 104
10. YAPIM İŞLERİ İHALELERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF AÇIKLAMASI KAPSAMINDA DÜZENLENEN TUTANAKLAR.... 105
10.1.Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında düzenlenen tutanaklardan hangileri idareye
sunulacaktır? ... 105 10.2.Yapım işlerinde maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanakları kim tarafından düzenlenmelidir? ... 106
10.3.Yapım işlerinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının serbest muhasebeci tarafından düzenlenmesi mümkün müdür? 106
10.4.Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının bazı sayfalarının imzasız ve kaşesiz olması belgenin geçerliliğini etkiler mi? ... 107
10.5.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan belgelendirmede meslek mensubundan istenen tutanaklar veya istekliler tarafından sunulan tutanaklar arasında uyumsuzluğun tespit edilmesi durumunda açıklama kabul edilecek mi? ... 108
10.6.Meslek mensubundan istenen tutanaklar/istekliler tarafından sunulan tutanaklar arasında uyumsuzluğun tespit edilmesi durumunda komisyonca ayrıca neler yapılmalıdır? ... 108
10.7.İtirazen şikayet başvurusu üzerine Kurumca yapılan incelemede proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin
maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenebilir mi? ... 109 10.8.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan
belgelendirmenin hayatın olağan akışına uygun olmadığının anlaşılması durumunda Kurumca ne yapılır? ... 109
10.9.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında meslek mensubundan istenen tutanaklar/istekliler tarafından sunulan tutanaklar arasında uyumsuzluğun tespit edilmesi durumunda Kurumca ayrıca neler yapılır? ... 110
10.10.Yapım işlerinde maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanakları hangi beyanname dönemine ilişkin olarak
düzenlenmelidir? ... 110 10.11.Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanakları hangi durumda bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir? ... 110
10.12.Geçici vergi beyanname dönemleri nelerdir? ... 111 10.13.Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde ihale usulüne göre hangi tarihler esas alınmalıdır? ... 111
10.14.Belli istekliler arasında ihalelerde son geçici vergi
beyanname dönemi nasıl tespit edilir? ... 112
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
HİZMET ALIMLARINDA AŞIRI DÜŞÜK TEKLİFLERİN
TESPİTİ VE SORGULANMASI ... 113 1. HİZMET ALIMLARINDA AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF
SORGULAMASININ GENEL ESASLARI ... 113 1.1.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olmak üzere Kurumca belirlenmiş bir kriter var mıdır? ... 113
1.2.Hizmet alımlarında kalem bazında sorgulama yapılabilir mi? 114 1.3.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif olarak tespit edilen teklifler sorgulama yapmaksızın doğrudan değerlendirme dışı bırakabilir mi? ... 115
1.4.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması için en az kaç gün verilmelidir? ... 116
1.5.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması için
yazılan talep yazısında hangi unsurlara yer verilmelidir? ... 116 2. HİZMET ALIM İHALELERİNDE AŞIRI DÜŞÜK
TEKLİFLERİN BELGELENDİRİLMESİ ... 117 2.1.Hizmet alımlarına ait aşırı düşük teklif açıklamasına
dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler nelerdir? ... 117 2.2.Hizmet alımlarına ait yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması durumunda isteklilerce ne yapmalıdır? ... 118
2.3.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan belgelendirmenin Tebliğe uygun olması, ancak hayatın olağan akışına uygun olmaması durumunda istekli değerlendirme dışı bırakılabilir mi? ... 118
2.4.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan belgelendirmenin hayatın olağan akışına uygun olmadığının anlaşılması durumunda ihale komisyonunca ne yapılmalıdır? ... 119
2.5.Tebliğde sayılan belgelendirme yöntemleri tüm hizmet alımlarını kapsamakta mıdır? ... 119
2.6.Hizmet alımlarında envanter defteriyle açıklama yapılabilir mi?
... 119 2.7.Hizmet alımlarında alış ve satış faturalarıyla açıklama yapılabilir mi? ... 119
2.8.Hizmet alımlarında stok tespit tutanağıyla açıklama
yapılabilir mi? ... 120 2.9.Hizmet alımlarında birim maliyet cetveli ile açıklama yapılabilir mi? ... 121
2.10.Hizmet alımlarında demirbaş defteri ile açıklama
yapılabilir mi? ... 121 2.11.Hizmet alımlarında noter onaylı sözleşme ile açıklama yapılabilir mi? ... 121
2.12.Hizmet alımlarında kira sözleşmesi ile açıklama
yapılabilir mi? ... 122 3.HİZMET ALIM İHALELERİNDE PROFORMA FATURA VE FİYAT TEKLİFİ İLE AÇIKLAMA YAPILMASI ... 122
3.1.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması
kapsamında proforma fatura sunulması durumunda nasıl açıklama yapılmalıdır? ... 122
3.2.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura sunulması durumunda hangi
belgelerin idareye sunulması gerekmektedir? ... 123 3.3.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması
kapsamında sunulan proforma faturada yukarda yer verilen ibarenin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması mümkündür?
... 124 3.4.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması
kapsamında fiyat teklifi sunulması durumunda nasıl açıklama yapılmalıdır? ... 124
3.5.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması
kapsamında fiyat teklifi sunulması durumunda hangi belgelerin idareye sunulması gerekmektedir? ... 125
3.6.Hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması
kapsamında sunulan fiyat teklifinde yukarda yer verilen ibarenin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması mümkündür? ... 126
3.7.Proforma fatura veya fiyat teklifi kimlerden alınır? ... 126 3.8.Tekliflerin geçerlilik süresi ile proforma fatura/fiyat
teklifindeki geçerlilik süresi aynı olmak zorunda mıdır? ... 127 3.9.Proforma fatura veya fiyat teklifi alınan kişinin proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterip
göstermediği komisyonca araştırılabilir mi? ... 127 3.10.Proforma fatura, fiyat teklifi ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında ilgili malın teknik özelliklerinin belirtilmesi gerekir mi? ... 128
3.11.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura veya fiyat teklifinin ihale tarihinden önce
düzenlenmiş olması zorunlu mudur? ... 129 3.12.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan
proforma fatura ve fiyat teklifi alma yazıları söz konusu işin proforma fatura veya teklif yazısı alınan kişilere yaptırılmasını gerektirir mi? ... 129
3.13.Proforma fatura ve fiyat teklifi alma yazısı ile açıklama yapılması durumunda maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6) numaralı tutanaklar idareye sunulmalı mıdır? ... 129
3.14.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura veya fiyat teklifinin notere onaylattırılması
suretiyle açıklama yapılabilir mi? ... 130 4. HİZMET ALIM İHALELERİNDE DİĞER BELGELENDİRME YÖNTEMLERİYLE AÇIKLAMA YAPILMASI ... 131
4.1.İsteklilerin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat tekliflerine dayandırması durumunda nasıl belgelendirme yapmaları gerekir? ... 131
4.2.İsteklilerin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlara
dayandırması durumunda nasıl belgelendirme yapmaları gerekir?
... 132 4.3.İsteklilerin açıklamalarını perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarına dayandırması durumunda nasıl belgelendirme yapmaları gerekir?
... 132 4.4.İsteklilerin açıklamalarını ticaret borsalarında oluşan fiyatlara dayandırması durumunda nasıl belgelendirme yapmaları gerekir? ... 133
4.5.İsteklilerin açıklamalarını yaş sebze ve meyve için toptancı halinde oluşan fiyatlara dayandırması durumunda nasıl
belgelendirme yapmaları gerekir? ... 133 5. HİZMET ALIMI İHALELERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF AÇIKLAMASI KAPSAMINDA DÜZENLENEN TUTANAKLAR.... 135
5.1.Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında düzenlenen tutanaklardan hangileri idareye
sunulacaktır? ... 135 5.2.Hizmet alımlarında maliyet/satış tutarı tespit tutanakları kim tarafından düzenlenmelidir? ... 136
5.3.Hizmet alımlarında maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının serbest muhasebeci tarafından düzenlenmesi
mümkün müdür?... 136 5.4.Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının bazı sayfalarının imzasız ve kaşesiz olması belgenin geçerliliğini etkiler mi? ... 137
5.5.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan belgelendirmede meslek mensubundan istenen tutanaklar veya istekliler tarafından sunulan tutanaklar arasında uyumsuzluğun tespit edilmesi durumunda açıklama kabul edilecek mi? ... 138
5.6.Meslek mensubundan istenen tutanaklar/istekliler tarafından sunulan tutanaklar arasında uyumsuzluğun tespit edilmesi durumunda komisyonca ayrıca neler yapılmalıdır? ... 139
5.7.İtirazen şikayet başvurusu üzerine Kurumca yapılan incelemede proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin
maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenebilir mi? ... 139 5.8.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan
belgelendirmenin hayatın olağan akışına uygun olmadığının anlaşılması durumunda Kurumca ne yapılır? ... 139
5.9.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında meslek mensubundan istenen tutanaklar/istekliler tarafından sunulan tutanaklar arasında uyumsuzluğun tespit edilmesi durumunda Kurumca ayrıca neler yapılır? ... 140
5.10.Hizmet alımlarında maliyet/satış tutarı tespit tutanakları hangi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmelidir? ... 140
5.11.Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları hangi durumda bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak
düzenlenebilir? ... 141 5.12.Geçici vergi beyanname dönemleri nelerdir?... 141 5.13.Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde ihale usulüne göre hangi tarihler esas alınmalıdır? ... 142
5.14.Belli istekliler arasında ihalelerde son geçici vergi
beyanname dönemi nasıl tespit edilir? ... 142 6. PERSONEL ÇALIŞTIRMASINA DAYALI OLAN/OLMAYAN HİZMET ALIMLARINDA AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF AÇIKLAMASI 143
6.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı nedir? ... 143 6.2.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında
idarelerce dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir? ... 144 6.3.Hangi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilecektir? ... 144
6.4.Hangi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir? ... 145
6.5.Tebliğde sayılmayan hizmetlerin personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmet ayrımı nasıl yapılacak? ... 145
6.6.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları ile personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları bir arada ihale edilebilir mi? ... 146
6.7.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerine ait aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecek unsurlar nelerdir? ... 146
6.8.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerine ait aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gereken unsurlar nelerdir? ... 148
6.9.Personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımlarında aşırı düşük sorgulaması kapsamında amortisman için sorgulama yapılır mı?
... 149 6.10.Hizmet alımlarına ait aşırı düşük teklif açıklaması
kapsamında isteklilerce öngörülen kar oranları sorgulanabilir mi?
... 149 6.11.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilebilir mi? ... 150
6.12.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında asgari işçilik maliyeti hangi unsurlardan oluşmaktadır? ... 150
6.13.Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet
alımlarında asgari maliyet var mıdır? ... 151 6.14.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif olarak kabul edilip sorgulanması gereken teklifler hangileridir? ... 151
6.15.Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerekir mi? ... 152
6.16.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerinde
sözleşme ve genel giderler % kaç olarak öngörülmelidir? ... 152 6.17.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerinde
sözleşme ve genel giderler %3 den daha az öngörülmesi mümkün
6.18.Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet ihalelerinde sözleşme ve genel giderler % kaç olarak
öngörülmelidir? ... 153 6.19.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerinde %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içerisinde hangi unsurlar yer almaktadır? ... 154
6.20.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerinde %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler hangi unsurlar üzerinden hesaplanmaktadır? ... 154
6.21.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerinde % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan unsurlar ayrı bir iş kalemi olarak düzenlenebilir mi? ... 155
6.22.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet ihalelerinde giyim giderleri ayrı bir iş kalemi olarak düzenlenebilir mi? ... 155
6.23.Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim giderleri sponsorluk sözleşmesinin sunulması mümkün müdür? ... 157
7. TEMİZLİK, GÜVENLİK VE YEMEK HİZMETİ
ALIMLARINDA AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMSI ... 158 7.1.Temizlik hizmeti alımlarına ait aşırı düşük teklif
açıklamalarında hangi malzeme bedellerinin belgelendirilmesi gerekir? ... 158
7.2.Özel güvenlik hizmet alımlarına ait aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecek unsurlar nelerdir? ... 158
7.3.Özel güvenlik hizmet alımlarına ait aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilecek
unsurlar nelerdir? ... 159 7.4.Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında hangi belgeler sunulmalıdır? ... 159
7.5.Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası için sigorta acentelerinden alınan poliçe veya proforma faturanın YMM veya SMMM onaylı olması gerekir mi? ... 161
7.6.Yemek hizmeti alımı ihalelerine ait aşırı düşük teklif sorgulamasında belge sunulması istenmeyecek unsurlar nelerdir?
... 161 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MAL ALIMLARINDA AŞIRI DÜŞÜK TEKLİFLERİN TESPİTİ VE SORGULANMASI ... 162
1.MAL ALIMLARINDA AŞIRI DÜŞÜK TEKLİFLERİN
TESPİTİ VE SORGULANMASI ... 162 1.1.4734 sayılı Kanun gereği mal alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekli midir? ... 162
1.2.Mal alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak Kurum tarafından belirlenmiş bir kriter var mıdır? ... 162
1.3.İdareler mal alımlarında neye göre aşırı düşük teklif
sorgulaması yapacaklardır? ... 164 1.4.Mal alımlarında aşırı düşük teklif açıklaması için en az kaç gün verilmelidir? ... 165
1.5.Mal alımlarına ait aşırı düşük sorgulamasında yapım işleri için belirlenmiş sorgulama kriterlerinin uygulanması mümkün müdür? ... 165
KAYNAKLAR... 166 EKLER ... 167
