IŞIK
• Işık elektromanyetik bir dalgadır ve katı cisimlerde yansır, sıvı cisimlerde ise kırılmaya uğrar.
• Doğada bir cismin görülebilmesi için cismin ya ışık yayması ya da ışığı yansıtması gerekir.
• ışık biz bunu göremesek de aslında hareketli bir nesnedir.
Kaynağından çıktıktan sonra dört bir yana yayılan ışık
demetleri fotoğraf makineleri ile toplanarak görüntü haline getirilir.
• Işık doğal ve yapay ışık olarak iki türdür.
• Doğal ışık kaynağı güneştir.
• Yapay ışık kaynakları ampul, spot, floresan, flaş gibi ışıklardır.
• Dalga boyu kısa olan zayıf, dalga boyu uzun olan ise güçlü ışıktır.
• Fotoğrafçılıkta ışığın 4 temel özelliği vardır;
• Renk
• Parlaklık
• Kontrast
• Yön
RENK
• Bir objeyi renkli olarak görmemizin sebebi objenin ışığı belirli aralıkta dalga boylarında yansıtmasıdır.
• Renk ışık sayesinde oluşur, yani ışık olmadan renk oluşamaz.
• Renkler iki yöntemle elde edilir.
RENK
• Toplamsal Renk Sentezi: Renkler 3 ana rengin dalga boylarının birbirine eklenmesi yöntemiyle
oluşturulur.
RENK
• Çıkarımsal Renk Sentezi: Işığı yutan (büyük oranda
yansıtmayan) maddelerin (boyaların) karışımının
sonucunda oluşan renklerin açıklanmasıdır. Bu
sentezin ana renkleri cyan, magenta ve sarıdır.
• Renk Sıcaklığı: Renk ve sıcaklık arasında güçlü bir ilişki vardır. Yüksek bir sıcaklıkta yanan bir alev mavidir, daha alçak bir sıcaklıkta ise kırmızıdır.
Rengin sıcaklığı Kelvin ile ölçülür.
• Fotoğrafta Kelvin derecesi düştükçe mavilik azalır, kırmızılık artar.
• Kırmızıya yakın renkler sıcak maviye yakın renkler ise soğuk olarak tanımlanır.
• Aslında Kelvin olarak ifade edilen renk sıcaklığının, kullanıcı için fiziksel ısı ile ilgisi yoktur. Aksine güneşin parlak mavi ışıklarının etkili olduğu yaz zamanlarında gün ışığının renk sıcaklığı soğuk beyaz olarak tanımlanır.
Mum ışığının verdiği turuncu-sarı yada amber rengi ışığı da fotoğrafçılıkta sıcak beyaz olarak adlandırılmaktadır. Yapay ışık kaynaklarında renk
sıcaklığı genellikle 2500 ila 8500 kelvin derece aralığındadır.
Renk sıcaklık ayarına göre elde edilen görüntü
Ana renkler ve ara renkler. Her renk karşısına denk gelen renkle karşıttır/ kontrast oluşturur.
Karşıt renkler
Renk çarkında sıcak ve soğuk renkler, karşıt renkler birbirini dengeler.
PARLAKLIK
• Parlaklık, ışığın yoğunluğunun ölçüsüdür ve Pozometre yardımı ile ölçülür.
• Parlak ışık genellikle sert ama net ve gerçekçidir. Loş ışık ise daha gevşek, dinlendirici ve gizemli etki bırakır.
• Yüksek yoğunluklu aydınlatma ile kontrast ve alan derinliği artırılabilir.
• Dış çekimlerde ışık yoğunluğu fazla ise renkleri etkilemeden sadece yoğunluğu azaltan filtreler kullanılabilir.
• İç çekimlerde, herhangi bir noktadan yansıma yok ise, ışığın şiddeti, ışık kaynağının objeye olan uzaklığıyla ters orantılıdır.
Yani nesne ışık kaynağından 2 metre uzaklaştırılırsa ışığın şiddeti ¼ oranında 3 metre uzaklaştırılırsa 1/9 oranında azalır.
Parlaklık ayarı ile görüntünün değşimi
KONTRAST
• Fotoğrafta en karanlık bölgelerle en aydınlık bölgeler arasındaki farka kontrast denir.
• Kontrast nesneyle ışık kaynağı arasındaki uzaklığa ve ışık kaynağının büyüklüğüne bağlıdır.
• Işık kaynağı uzak ve güçlü ise yüksek, yakınsa veya güçlü değilse düşük kontrast oluşur.
• Işığın geliş Türü de kontrastı etkiler.
• Bulutlu havalarda kontrast düşükken parlak güneşli bir havada kontrast yüksek olur ve ton farklılıkları daha belirgindir. İyi bir fotoğraf için kontrastın dengeli olması gerekir. Fotoğraftaki parlak alanlar izleyenin dikkatini konudan uzaklaştırırken yumuşak tonlar daha vurgulu olarak görünür.
• Ayrıca birbirine zıt renkler de kontrast oluşturur. Örneğin kırmızı yeşile göre kontrasttır.
• Açık/koyu veya sıcak/soğuk renk kullanımı ile kontrast sağlanabilir.
Düşük kontrast
Yüksek kontrast
Renk kontrastı
Işık kontrastı
YÖN
• Düşen ışığın yönü, gölgelerin pozisyonunu ve
yoğunluğunu (miktarını) belirler. Bu durumda ışığın 5 türünden söz etmek mümkündür.
• Cephe Işığı :
• Cephe ışığında Işık kaynağı kameranın arkasındadır.
• Konular dümdüz görünür. Üçüncü boyut görünmez. Gölgeler tamamen veya kısmen objenin arkasındadır ve objektif
tarafından görülmezler.
• Kontrast düşüktür.
• Nesne üzerinde derinlik etkisi ve hacim en az iken, gölge de oluşmaz.
• Portre çekimlerde anahtar ışıktan oluşan gölgeleri yok etmek için kullanılabilir.
• Detay vermek ve renkleri vurgulamak için de kullanılır.
• Doğru renkler almak için cephe ışığı tavsiye edilse bile bu ışıkta hacim ve derinlik etkisini fotoğrafa aktarmak
imkansızdır.
CEPHE IŞIĞI
• YANAL IŞIK:
• Işık kaynağı konunun yan tarafındadır.
• Fotoğraf makineleri ancak nesnelerin iki boyutunu
algılayabilirler. Yanal aydınlatma ileüçüncü boyut etkisi yaratılır ve derinlik hissi artar.
• Gölgelere neden olduğu için görüntünün dokularını daha belirginleştirir. Gölgeler fotoğrafa derinlik duygusu
kazandırır. Doku ve desen çekimlerinde bu ışık kullanılmalıdır.
• Portreler için en iyi aydınlatmadır.
• Bu aydınlatma en iyi pencere önünde yakalanır.
YANAL IŞIK
• TERS IŞIK:
• Işık kaynağı az veya çok konunun arkasındadır ve onu arkadan aydınlatır.
• Kontrast oranı yüksek olduğundan renkli çekimler için uygun değildir.
• Dramatik ışıklandırma yöntemidir.
TERS IŞIK
• TEPE IŞIĞI:
• Işık kaynağı konunun üzerindedir.
• Diğer aydınlatma şekilleri arasında en az fotojenik olanıdır.
• Bu tipik öğle güneşi ışığıdır. Bu saatlerde çekilen portrelerde göz altları çukurmuş gibi çıkar. Bunun için en iyi fotoğraf
çekim saatleri sabah saatleri ve gün batımına doğru olan saatlerdir.
• Sert gölgeler yukarıdan aşağıya doğru uzar ve estetik
görüntüler oluşmaz. Gölgeler derinlik veremeyecek kadar küçüktür.
• Kontrast oranı yüksektir.
• Parlak ve güzel renk verdiği için tercih edilir. (Öğlen saatleri)
TEPE IŞIĞI
• Alt Işık:
• Doğada bu tür bir aydınlatma olmadığından doğal kabul edilmez.
• Fantastik ve theatral anlatımlar için tercih edilir.
TEPE IŞIĞI CEPHE IŞIĞI
YANAL IŞIK ALT IŞIK
Işığın ve kameranın yönüne göre görüntü.
