TEPAV Temel Ekonomik Göstergeler Sunumu. Sayı 7 Eylül 2021

(1)

Göstergeler Sunumu

Sayı 7| Eylül 2021

(2)

«Temel Ekonomik Göstergeler Sunumu» Akademik Danışmanlar Projesi kapsamında

TEPAV tarafından hazırlanmaktadır ve her ayın son Perşembe günü proje kapsamında

illerdeki Oda ve Borsaların ortak kararıyla belirlenmiş olan Akademik Danışmanlarla

paylaşılmaktadır.

(3)

İçerik

 Büyüme, üretim ve satışlar

 Dış ticaret ve cari açık

 İstihdam ve işsizlik

 Ekonomik Güven Endeksi

 Enflasyon

 Kredi ve mevduat

 TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi: Seçilmiş

göstergeler

(4)

 Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) büyümesi

 Üretim ve harcama yönünden katkılar

 Üretim

 Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

 Sektörel ciro endeksleri

 Satışlar

 Perakende satış hacim endeksi

 Hizmet sektörü ciro endeksleri

Büyüme, Üretim ve Satışlar

(5)

GSYH yıllık büyümeye üretim ve harcama yönünden katkılar, % puan, 2018 Ç1 – 2021 Ç2

Kaynak: TÜİK Ulusal Hesaplar, TEPAV görselleştirmesi -60

-40 -20 0 20 40 60 80 100 120

2018-Ç1 2018-Ç4 2019-Ç3

2018-Ç2 2019-Ç1

2018-Ç3 2019-Ç2 2019-Ç4 2020-Ç1 2020-Ç2 2020-Ç3 2020-Ç4 2021-Ç1 2021-Ç2

Tarım Sanayi

İnşaat Hizmetler

Net Vergi GSYİH

-60 -40 -20 0 20 40 60 80 100 120

2018-Ç3

2018-Ç1 2019-Ç3

2018-Ç2 2018-Ç4 2019-Ç1 2019-Ç2 2019-Ç4 2020-Ç1 2020-Ç2 2021-Ç2

2020-Ç3 2020-Ç4 2021-Ç1

Özel Tüketim

Net İhracat Kamu Tüketimi

Yatırımlar GSYİH

Üretim yönünden katkılar Harcama yönünden katkılar

2021 yılı ikinci çeyrek büyüme oranı güçlü baz etkisinin katkısıyla

%21,7 düzeyinde gerçekleşti

İhracat ve özel tüketim kaynaklı artışlar belirleyici, sanayi ve hizmetlerde toparlanma

güçlü

(6)

Slayt 6

SÜE, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış, 2015=100, 2018 Ç1 – 2021 Ç3*

Kaynak: TÜİK Sanayi İstatistikleri, TEPAV görselleştirmesi

*2021-Ç3 Temmuz ayı verisini içermektedir

90 105 120 135 150

2018 -Ç1 2019 -Ç2

2018 -Ç4

2018 -Ç2 2019 -Ç4 2020 -Ç3

2018 -Ç3 2019 -Ç1 2019 -Ç3 2020 -Ç1 2020 -Ç2 2020 -Ç4 2021 -Ç1 2021 -Ç2 2021 -Ç3 *

Ancak, üçüncü çeyreğe ait öncü sanayi üretim verileri büyüme hızında yavaşlamaya işaret ediyor

SÜE, Temmuz ayı itibarıyla bir önceki çeyreğe göre daralırken yıllık artışı da %6’ya geriledi

SÜE

Mevsim ve Takvim Etkilerinden arındırılmış SÜE

(7)

Sektörel ciro endeksleri, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış, 2015=100, 2018 Ç1–2021 Ç3*

150 200 250 300 350

2018 -Ç1 2019 -Ç2

2018 -Ç4

2018 -Ç3

2018 -Ç2 2019 -Ç1 2019 -Ç3 2019 -Ç4 2020 -Ç1 2021 -Ç1

2020 -Ç2 2020 -Ç3 2020 -Ç4 2021 -Ç2 2021 -Ç3 *

İnşaat Ticaret Hizmet

Kaynak: TÜİK Ticaret ve Hizmet İstatistikleri, TEPAV görselleştirmesi

En hızlı ciro artışları hizmet sektöründe gerçekleşti

Kademeli normalleşme sürecinin üçüncü etabının başlaması ve bayram tatilleri etkili

oldu

(8)

Seyahat ve konaklama sektörlerinde cirolar 3 kattan fazla arttı

Havayolu sektöründeki yıllık artış da %200’e yaklaştı

Slayt 8

Hizmet sektörü ciro endeksleri, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış, 2015=100, % değişim, Temmuz 2020 – Temmuz 2021

36 34 31 31 30 26 26 14

Bina hizmetleri

Programcılık

56

Mimarlık-Mühendis.

Konaklama Su yolu taşıma. Kiralama-Leasing

Sinema filmi

Bilgi hizmet Reklamcılık

Taşıma. için depo. Hizmet Yeme-İçme Veterinerlik

75

Bilimsel araştırma Büro yönetimi 63

İdare merkezi Bilgi iletişim

Hukuk-Muhasebe

İstihdam

194

Posta-Kurye

Seyahat

92

Telekomünikasyon

Diğer mesleki Gayrimenkul Bilgisayar program.

373325

Havayolu

106 106 69

Kara taşıma.

73 67 54 52 52 42

88 49 43 41 37

Ulaştırma depo. Yayımcılık

50

(9)

Perakende satışlar da üçüncü çeyrekte artış yönlü

Temmuz ayı itibarıyla geçen çeyreğe göre %8,3 oranında artış gerçekleşti

Perakende satış hacim endeksi, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış, 2015=100, 2018 Ç1 – 2021 Ç3*

90 100 110 120 130 140

2018 -Ç1 2018 -Ç3

2018 -Ç2 2019 -Ç3

2018 -Ç4 2019 -Ç1 2019 -Ç2 2019 -Ç4 2020 -Ç1 2020 -Ç2 2020 -Ç3 2020 -Ç4 2021 -Ç1 2021 -Ç2 2021 -Ç3 *

(10)

 Dış ticaret

 İhracat ve ithalat

 İhracatın ithalatı karşılama oranı

 Cari açık ve finansmanı

 Cari işlemler dengesi

 Cari açığın temel finansman kaynakları

Dış Ticaret ve Cari Açık

(11)

Temmuz ayında yıllık ithalat ve ihracat %20 oranında arttı

İhracatın ithalatı karşılama oranı ise %85,4 düzeyinde

Dış ticaret, 12 aylık birikimli, milyar dolar, Ocak 2018 – Temmuz 2021

Kaynak: TCMB Ödemeler Dengesi İstatistikleri, TEPAV görselleştirmesi

0,70 0,75 0,80 0,85 0,90 0,95

Oc a- 20

M ay -18

Oc a- 18 M ar -18 M ay -21

Kas -18

Tem -18 M ay -19 M ar -19

220 Eyl -18 Oc a- 19 M ay -20

Tem -19 Eyl -19 Kas -19 M ar -20 Tem -20 Eyl -20 Kas -20

190 Oc a- 21 M ar -21 Tem -21

150 160 170 180 200 210 230 240 250

İhracat İthalat İhracat/İthalat (Sağ eksen)

(12)

Cari işlemler açığı Şubat ayından itibaren gerileme eğiliminde

Temmuz ayında cari açık geçen aya göre 1,3 milyar dolar düşerken, altın ve enerji kalemleri hariç cari fazla ise 16 milyar dolara ulaştı

Slayt 12

Cari işlemler dengesi, 12 aylık birikimli, milyar dolar, Ocak 2018 – Temmuz 2021

-60 -40 -20 0 20 40 60

O ca -19 M ay -19 Ma y- 20

Oca -18 Tem -18 Tem -19 O ca -20 Tem -20 O ca -21 Tem -21

Kas -20

Ma y- 18 Eyl -18 Kas -19

Kas -18 Ma r- 19

Ma r- 18 Eyl -19 Eyl -20

Ma r- 20 Ma y- 21

Ma r- 21

Cari işlemler dengesi

Cari işlemler dengesi (Altın hariç)

Cari işlemler dengesi (Enerji ve altın hariç)

(13)

Sermaye girişleri hızını koruyor

Temmuz 2021’de sermaye girişlerinin %63,3’ü kısa vadeli

Uzun vadeli sermaye girişleri 16 milyar dolara ulaştı; Ağustos 2018’den beri gerçekleşen en yüksek seviye

Cari açığın temel finansman kaynakları, 12 aylık birikimli, milyar dolar, Ocak 2018 – Temmuz 2021

*Pozitif değerler cari işlemler açığı ve sermaye girişlerini göstermektedir.

** Uzun vadeli sermaye kalemleri; net doğrudan yatırımlar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışına ihraç ettikleri borç senetleri, bankalar ve diğer

sektörlerin uzun vadeli kredileri ve Merkez Bankası'nda tutulan uzun vadeli mevduatlardan oluşmaktadır. Kısa vadeli sermaye kalemleri ise; hisse senetleri, yurt içi yerleşiklerin yurt içinde ihraç ettikleri borç senetleri, kısa vadeli kredi kullanımları, Merkez Bankası’nda tutulan kısa vadeli mevduat ile bankalardaki mevduatları içermektedir.

-20 -10 0 10 20 30 40 50 60

Oca -20

Şu b- 18 Ha z- 19

Nis -18

Oca -18 Ağu -18 Tem -21

Ma r- 18 Ma y- 18 Ha z- 18 Tem -18 Oca -19

Eyl -18 Eki -18 Ka s- 18 Ara -18 Şu b- 19 Ma r- 19 Nis -19 Ma y- 19 Tem -19 Ağu -19 Ma y- 21

Şu b- 21

Eyl -19 Tem -20

Eki -19 Kas -19 Nis -20

Ar a- 19 Şu b- 20 Ma r- 20 Oca -21

Ha z- 20 Ağu -20 Eyl -20 Eki -20

M ay -20 Kas -20 Ara -20 Ma r- 21 Nis -21 Ha z- 21

Kısa vadeli Uzun vadeli Cari İşlemler Hesabı

(14)

 Toplam ve tarım dışı istihdam

 İşsizlik oranları ve işgücüne katılım oranı

 Geniş tanımlı işsizlik oranları

 Kadın ve genç işsizlik oranları

İstihdam ve İşsizlik

(15)

Temmuz ayında geçen aya göre 125 bin istihdam artışı yaşandı

Geçen yılın aynı ayına göre toplam istihdamdaki artış 2,4 milyon, tarım dışındaki artış ise 2,3 milyon olarak gerçekleşti

Toplam ve tarım dışı istihdam, mevsim etkisinden arındırılmış, milyon kişi, Ocak 2018 – Temmuz 2021

Kaynak: TÜİK, TEPAV görselleştirmesi

20 22 24 26 28 30

Nis -18 Tem -18

Oc a- 18 Eki -19

Eki -18 Oc a- 19 Nis -19 Tem -19 Oc a- 20 Nis -20 Tem -20 Eki -20 Oc a- 21 Nis -21 Tem -21

Toplam istihdam

Tarım dışı istihdam

(16)

Slayt 16

İşsizlik ve işgücüne katılım oranı, mevsim etkisinden arındırılmış, %, Ocak 2018 – Temmuz 2021

Temmuz ayında işsizlik oranı bir önceki aya göre 1,4 puan arttı

Pandemi nedeniyle istihdamı korumaya yönelik alınan tedbirlerin bu ay itibarıyla sonlandırılması söz konusu artışta etkili oldu

8 12 16 20

44 48 52 56 60 64

Ağu -20

Eki -18

Oca -18 Şu b- 18 Ma r- 18 Nis -18 Te m -21

Ağu -18 Şu b- 19

Ma y- 18 Şu b- 20

Ha z- 18 Nis -20

Eki -19

Te m -18 Eyl -18 Ka s- 18 Ar a- 18 Ar a- 20

Oca -19 Ma r- 19 Nis -19 Eyl -19

Ma y- 19 Ha z- 19 Te m -19 Ağu -19 Ka s- 19 Eyl -20

Ar a- 19 Oca -20 M ar -20 Ha z- 21

Ha z- 20 Te m -20 Eki -20 Ka s- 20

Ma y- 20 Şu b- 21 Ma r- 21 Nis -21 Ma y- 21

Oca -21

İşgücüne katılım oranı (Sol eksen) İşsizlik oranı

Tarım dışı işsizlik oranı

(17)

Geniş tanımlı işsizlik oranları da yükseldi

Atıl işgücü oranı 1,2 puan arttı ve %23,6 düzeyinde gerçekleşti

İşgücüne ilişkin tamamlayıcı göstergeler, mevsim etkisinden arındırılmış, %, Ocak 2018 – Temmuz 2021

Kaynak: TÜİK, TEPAV hesaplamaları, TEPAV görselleştirmesi

Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı: Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin toplamının işgücüne oranıdır.

İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı: İşsiz ve potansiyel işgücünün toplamının işgücü ve potansiyel işgücünün toplamına oranıdır.

Atıl işgücü oranı: Zamana bağlı eksik istihdam, işsizler ve potansiyel işgücünün toplamının işgücü ve potansiyel işgücünün toplamına oranıdır.

5 10 15 20 25 30 35

Oca -19

Oca -18 Tem -20

Ma r- 18 Ma r- 19

Ma y- 18 Tem -18 Ka s- 18

Eyl -18 Ma y- 19 Tem -19 Eyl -19 Kas -19 Oca -20 Ma r- 20 Ma y- 20 Kas -20

Eyl -20 Oca -21 Ma r- 21 Ma y- 21 Tem -21

İşsizlik oranı

Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı

Atıl işgücü oranı

(18)

Kadın işsizlik oranı bir önceki aya kıyasla 0,2 puan arttı

Genç işsizlik oranı ise %23,1 düzeyini korudu

Slayt 18

Genç işsizlik ve kadın işsizlik oranı, mevsim etkisinden arındırılmış, milyon kişi, Ocak 2018 – Temmuz 2021

*15-24 yaş grubunu kapsamaktadır.

12 16 20 24 28

N is -20

Eki -18

Tem -18

Oc a- 18 Tem -19

N is -18 Oc a- 19 Tem -21

N is -19 Eki -19 Oc a- 20 Tem -20 Eki -20 Oc a- 21 N is -21

Genç işsizlik oranı*

Kadın işsizlik oranı

(19)

 Ekonomik Güven Endeksi

 İnşaat Sektörü Güven Endeksi

 Hizmet Sektörü Güven Endeksi

 Perakende Ticaret Sektörü Güven Endeksi

 Reel Kesim Güven Endeksi

 Tüketici Güven Endeksi

(20)

Slayt 20

Ekonomik Güven Endeksi, Ocak 2018 – Eylül 2021

50 60 70 80 90 100 110

Eyl -21

Oc a- 21

Oc a- 18 Oc a- 20

Tem -18 Tem -19

Oc a- 19 Tem -20

Ekonomik Güven Endeksi Eylül ayında yükselişini sürdürüyor

İnşaat sektörü güvenindeki olumlu gidişat genel endeksin artışında belirleyici oldu Tüketici Güven Endeksi ise geçen aya kıyasla 1,3 puan geriledi

Tem.21 Ağu.21 Fark Yüzde

İnşaat Sektörü

Güven Endeksi

86,3 92,4 6,1 7,1

Hizmet Sektörü

Güven Endeksi

114,8 116,1 1,3 1,2

Perakende Ticaret Sektörü

Güven Endeksi

109,6 110,3 0,7 0,6

Reel Kesim

Güven Endeksi

112,1 112,2 0,1 0,1

Tüketici Güven

Endeksi

79,5 78,2 -1,3 -1,6

Ekonomik güven endeksi Ekonomik güven endeksi, sektörler

(21)

 Tüketici enflasyonu

 Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve temel göstergeler

 Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve alt kalemler

 Üretici enflasyonu

 Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ve imalat

 Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ve alt

kalemler

(22)

Ağustos 2021’de manşet enflasyon yükseldi, çekirdek enflasyon ise geriledi

TÜFE ile ölçülen yıllık enflasyon oranı %19,25 ile son 28 ayın en yüksek değerine ulaşırken, seçili ürünlerin dışlandığı B ve C tanımlı enflasyon göstergeleri, sırasıyla, %18,46 ve %16,76 düzeyinde gerçekleşti

22 **TÜFE ve özel kapsamlı enflasyon göstergeleri*, yıllık % değişim, Ocak 2018 - Ağustos 2021**

* Enflasyonun temel eğilimini göstermek amacıyla hesaplanan özel kapsamlı göstergelerden B - İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE; C - Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE’yi göstermektedir.

5 10 15 20 25 30

Tem -18

Oc a- 18 M ay -18 M ar -18 Kas -18 Tem -19

Eyl -18 Oc a- 19 M ar -19 M ay -19 Eyl -19 Kas -19 Oc a- 20 M ar -20 M ay -20 Tem -20 Eyl -20 Kas -20 Oc a- 21 M ar -21 M ay -21 Tem -21 Eyl -21

B TÜFE C

Slayt 22

(23)

TÜFE ve alt kalemler, % değişim, Ağustos 2021

En yüksek yıllık artış gıda kaleminde gerçekleşti ve %30’a yaklaştı

Haberleşme, giyim ve ayakkabı ile alkollü içecekler ve tütün kalemlerindeki fiyat artışları ise %10’un altında

Yıllık değişim Aylık değişim

Genel 19,25 1,12

Gıda ve Alkolsüz İçecekler 29,00 3,18

Alkollü İçecekler ve Tütün 1,79 0,18

Giyim ve Ayakkabı 7,47 -3,08

Konut, Su, Elektrik, Gaz ve Diğer Yakıtlar 19,30 0,95 Mobilya, Ev Aletleri ve Ev Bakım Hizmetleri 22,91 1,38

Sağlık 17,88 0,31

Ulaştırma 21,76 -0,77

Haberleşme 4,79 0,90

Eğlence ve Kültür 12,24 1,13

Eğitim 10,75 0,58

Lokanta ve Oteller 21,48 2,27

Çeşitli Mal ve Hizmetler 12,96 1,21

Kaynak: TÜİK, TEPAV görselleştirmesi ^Artış ^Azalış

(24)

Yİ-ÜFE ve imalat, yıllık % değişim, Ocak 2018 - Ağustos 2021

0 10 20 30 40 50

Oca -18 Şu b- 18 Ma y- 18 Ar a- 18

Ma r- 18 Nis -18 Eyl -19

Ha z- 19

Ha z- 18 Ağu -18 Te m -18 Eyl -18 Eki -18 Ka s- 18 Oca -19 Şu b- 19 Te m -21

Ma r- 19 Nis -19 Te m -20

M ay -19 Te m -19 Ağu -19 Eki -19 Ar a- 19 Ka s- 19 Şu b- 20 Oca -20 Eyl -20

M ar -20 Nis -20 Ma y- 20 Ha z- 20 Nis -21

Şu b- 21

Eki -20 Ka s- 20 M ay -21

Ağu -20 Oca -21 Ma r- 21 Ha z- 21 Ağu -21

Ar a- 20

Yİ-ÜFE İmalat

Slayt 24

Üretici fiyatlarındaki yüksek oranlı artışlar devam ediyor

Yıllık enflasyon oranı Ağustos ayında %45,52 ile son üç yılın zirve değerine ulaştı

İmalat Endeksi ise %45,37 düzeyinde gerçekleşti

(25)

Yİ-ÜFE ve alt kalemler, % değişim, Ağustos 2021

Yıllık Değişim Aylık Değişim

Yİ-ÜFE 45,52 2,77

Madencilik 31,81 2,72

İmalat 45,37 1,24

Elektrik, Gaz Üretimi ve Dağıtımı 48,39 19,53

Su Temini 28,61 0,90

Ana Sanayi Kollarına Göre Yİ-ÜFE

Ara Malı 54,71 2,12

Dayanıklı Tüketim Malları 29,12 1,07

Dayanıksız Tüketim Malları 31,49 0,94

Enerji 59,39 9,77

Sermaye Malı 27,48 0,45

Üretici fiyatlarındaki en yüksek yıllık artışlar enerji kalemi ve ara mallarında

En yüksek aylık artış ise %19,53 ile elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında gerçekleşti

(26)

Kredi ve Mevduat

 Kredi gelişmeleri

 Kredi büyüme hızları

 Tüketici kredi büyümesi

 Tahsili gecikmiş alacaklar ve karşılıksız senetler

 Takipteki kredi oranları

 Karşılıksız çek oranı

 Faiz oranları

 Ticari kredi ve mevduat faizi

 Tüketici kredi faizleri

 Mevduat gelişmeleri

 Toplam mevduat

 TL ve YP mevduat

(27)

Yıllık kredi büyümesi %15’e geriledi

Ekim 2020’den itibaren yıllık kredi kullanımlarındaki artışlar hız keserken, yüksek seyrini koruyan kredi kartları Nisan 2021’den itibaren azalışta

Kredi büyümesi, yıllık % değişim, aylık, Ocak 2018 – Temmuz 2021

Kaynak: BDDK, TEPAV hesaplamaları

-40 -20 0 20 40 60 80

O ca -18 Kas -20

Oca -19

Ma r- 18 Ma y- 18 Tem -18 Ma r- 19 Kas -19

Eyl -18 Kas -18 Eyl -20

M ay -19 Ma r- 21

O ca -20

Tem -19 Eyl -19 Ma r- 20 M ay -20 Tem -20 O ca -21 Ma y- 21 Te m -21

İşletme kredileri

Toplam krediler

Tüketici kredileri

Kredi kartları

(28)

Tüketici kredilerinde düşüş eğilimi devam ediyor

Bireysel kredi kartlarındaki artış hızı %40,2 seviyesinde

Slayt 28

Tüketici kredi büyümesi, yıllık % değişim, aylık, Ocak 2018 – Temmuz 2021

-20 0 20 40 60 80 100 120

Tem -19

Ka s- 18

Oca -18 Ma r- 18 M ay -18 Tem -18 Ma r- 19 Oca -19

Eyl -18 Ma y- 19 Eyl -19 Kas -19 Oca -20 Ma r- 20 M ay -20 Tem -20 Eyl -20 Kas -20 Oca -21 Ma r- 21 Ma y- 21 Tem -21

Konut Taşıt

İhtiyaç Ticari

Bireysel kredi kartı

(29)

Takipteki kredilerin oranı Temmuz 2021’de %3,7 düzeyinde

Takipteki ticari kredilerin oranı 2020 yıl başında %9,3’e ulaştı, Temmuz 2021’de ise

%5,9 seviyesinde

**Takipteki kredi oranları*, % , aylık, Ocak 2018 – Temmuz 2021**

*Takipteki kredi oranı, takipteki alacakların toplam nakdi krediler içerisindeki payını göstermektedir.

**BDDK, salgınının ardından işletmelerin yaşayacakları nakit akışı sorununun finansal bir probleme dönüşmemesi için Mart ayında aldığı kararla, 31 Aralık’a kadar 2. grup krediye (yakın izlemedeki krediler-sorunlu krediler) geçiş süresini 30 günden 90 güne, 3. grup krediye (takipteki krediler) geçiş süresi de 90 günden 180 güne çıkarmıştı.

0 2 4 6 8 10

Eyl -18 Kas -18

Oca -18 Kas -19

Ma r- 18 Tem -18 Ma y- 18 Ma y- 21

Oca -19 Ma r- 19 Ma y- 19 Tem -19 Eyl -19 Oca -20 Ma r- 20 Ma y- 20 Tem -20 Kas -20 Eyl -20 Oca -21 Ma r- 21 Tem -21

Ticari krediler

Toplam kediler Tüketici kredileri Sorunlu kredilerin takip süresini

uzatan düzenleme**

(30)

Ağustos ayında karşılıksız çek oranları geriledi

Karşılıksız çek dönüşüm oranları tutar ve adet olarak %1,2 ve %1,1 olarak gerçekleşti

Slayt 30

**Karşılıksız çek dönüşüm oranı*, % , aylık, Ocak 2018 – Ağustos 2021**

Kaynak: TCMB, TEPAV hesaplamaları

*Karşılıksız çek dönüşüm oranları, takas odalarına ibraz edilen ve karşılıksız kalan çek adet ve tutarının toplam takasa ibraz edilen çek adet ve tutarı içindeki oranıdır.

** Mayıs ayında karşılıksız çek işlemlerine ilişkin düzenleme nedeniyle veri açıklanmamıştır.

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210430M1-1.htm

0 1 2 3 4 5 6

May-18 Nis-19

Nis-18 Kas-18

Oca-18 Mar-18Şub-18 Haz-20

Ağu-18Tem-18 Eyl-18 Eki-18 Ara-18 Oca-19 Şub-19 Mar-19 Haz-21

May-19 Haz-19 Oca-20

Tem-19 Tem-21

Ağu-19 Eyl-19 Eki-19 Kas-19 Ara-19 Şub-21

Şub-20 Kas-20

Mar-20 Nis-20 May-20

Haz-18 Ağu-20 Ara-20

Eyl-20 Eki-20

Tem-20 Mar-21 Nis-21 May-21** Ağu-21

Oca-21

Karşılıksız çek dönüşüm oranı (adet)

Karşılıksız çek dönüşüm oranı (tutar)

(31)

Ticari kredi faizi yükselirken, mevduat faizi durağan seyrini korudu

Ağustos 2021’de ticari kredi faiz oranı %20,6, mevduat faiz oranı %18 seviyesinde

Ticari kredi ve mevduat faizi (TL üzerinden açılan, akım veri), %, aylık, Ocak 2018 – Ağustos 2021

*Tüzel kişi Kredili Mevduat Hesabı ve kurumsal kredi kartları hariç

5 10 15 20 25 30 35 40

Oca-19

Oca-18 Tem-18 Tem-19 Oca-20 Tem-20 Oca-21 Tem-21 Oca-22

Ticari kredi faiz oranı*

Mevduat faiz oranı

(32)

Tüketici kredisi faiz oranları son üç aydır %22 seviyesinde

Ağustos ayında taşıt kredilerinde faiz oranı 0,5 puan gerilerken, ihtiyaç kredilerinde 0,1 puan arttı

Slayt 32

Tüketici kredi faizleri, TL üzerinden açılan, akım veri, %, aylık, Ocak 2018 – Ağustos 2021

Kaynak: TCMB, TEPAV görselleştirmeleri

0 10 20 30 40

Oca -19

Ma r- 18

Oca -18 May -18 Tem -18 Eyl -18 Ma r- 19

Kas -18 May -19 Te m -19 Eyl -19 Ka s- 19 Oca -20 Te m -21

Ma r- 21

Ma r- 20 Tem -20

May -20 Eyl -20 Kas -20 Oca -21 May -21 Agu -21

Tüketici kredisi İhtiyaç

Taşıt

Konut

(33)

Toplam mevduatlar 3,9 trilyon TL seviyesini korudu

Döviz mevduatlarının payı %54,7’ye geriledi

Toplam mevduat tutarı (milyar TL) ve döviz mevduatlarını oranı (%), aylık, Ocak 2018 – Ağustos 2021

40 44 48 52 56 60

1.500 2.000 2.500 3.000 3.500 4.000

Ma y- 18

Şu b- 18 Oca -18 M ar -18 Nis -18 Ar a- 20

Ha z- 18 Te m -18 Ağu -18 Eyl -18 Nis -21

Eki -18 Ka s- 18 Ar a- 18 Ma y- 21

Ağu -20

Oca -19 Eyl -19

Şu b- 19 Eyl -20

M ar -19 Nis -19 Ma y- 19 Ha z- 19 Eki -20

Ağu -19 Ar a- 19

Eki -19 Ma r- 21

Ka s- 19 Oca -20 Nis -20

Şu b- 20

Te m -19 Ma r- 20 Ma y- 20 Ha z- 20 Te m -20 Şu b- 21 Oca -21 Ha z- 21 Te m -21 Ağu -21

Ka s- 20

Toplam Mevduat, Milyar TL

YP Mevduat Oranı, sağ

(34)

YP mevduatlar bir önceki aya göre 4,8 milyar dolar artarak 265 milyar dolar seviyesine yükseldi

Ağustos ayında döviz kurundaki düşüş YP mevduat talebini artırdı

Slayt 34

TL ve YP mevduat, aylık, Ocak 2018 - Ağustos 2021

180 190 200 210 220 230 240 250 260 270

400 800 1.200 1.600 2.000 2.400

Eyl -18 Ma y- 19

Oca -18 Ma y- 18 Oca -20

Ma r- 18 Kas -18 Oca -21

Tem -18 Oca -19 Ma r- 19 Tem -19 Eyl -19 Kas -19 Ma r- 20 Ma y- 21

Ma y- 20 Tem -20 Eyl -20 Kas -20 Ma r- 21 Tem -21 Eyl -21

Bankalardaki YP Mevduat, Milyar ABD Doları (Sağ eksen) TL Mevduat, Milyar TL

YP Mevduat, Milyar TL

(35)

 TÜFE beklentileri

 Cari yıl sonu yıllık TÜFE beklentisi

 12 ay sonrasının yıllık TÜFE beklentisi

 24 ay sonrasının yıllık TÜFE beklentisi

 ABD dolar kuru beklentileri

 Cari yıl sonu bankalar arası döviz piyasası ABD dolar kuru beklentisi

 GSYH büyüme beklentileri

 Cari yılın yıllık GSYH büyüme beklentisi

 Gelecek yılın yıllık GSYH büyüme beklentisi

Seçilmiş Göstergeler

(36)

Enflasyon beklentileri yükseliyor

Eylül ayında yıl sonu TÜFE beklentisi %16,7, 12 ay sonrası için ise %12,9 düzeyinde gerçekleşti

Slayt 36

Enflasyon beklentisi, %, Ağustos 2020 – Eylül 2021

Kaynak: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, TEPAV görselleştirmeleri

6 8 10 12 14 16 18

2020 -08 2020 -09 2021 -03 2021 -09

2020 -12

2020 -10 2021 -01

2020 -11 2021 -02 2021 -06

2021 -04 2021 -05 2021 -07 2021 -08

Cari Yıl Sonu Yıllık TÜFE Beklentisi (%) 24 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%) 12 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%)

(37)

Eylül ayında yıl sonu döviz kuru beklentisi 8,9 düzeyini korudu

Dolar/TL kurunda piyasa beklentileri 2021 yıl sonu için 8,92TL, 12 ay sonrası için ise 9,56TL düzeyini işaret ediyor

Döviz kuru beklentisi, %, Eylül 2020 – Eylül 2021

7 8 9 10

2020 -08 2020 -09 2020 -12

2020 -10 2021 -01

2020 -11 2021 -02 2021 -09

2021 -03 2021 -04 2021 -05 2021 -06 2021 -07 2021 -08

Cari Yıl Sonu Bankalararası Döviz Piyasası ABD Dolar Kuru Beklentisi (TL)

12 Ay Sonrasının Bankalararası Döviz Piyasası ABD Dolar Kuru Beklentisi (TL)

(38)

2021 yılı büyüme beklentileri 2,2 puan yükseldi

Eylül ayında 2021 yılı büyüme beklentisi %8,2’ye yükselirken, gelecek yıl için beklenti %4,2 düzeyinde

Slayt 38

Cari yılın ve gelecek yılın yıllık GSYH büyüme beklentisi, %, Ağustos 2020 – Ağustos 2021

2021 Yılı GSYH Büyüme Beklentileri

(%) 2022 Yılı GSYH Büyüme Beklentileri

(%)

0 1 2 3 4 5

2021 -08

2021 -02 2021 -01 2021 -03 2021 -07

2021 -04 2021 -05 2021 -06 2021 -11

2021 -09 2021 -10 2021 -12

0 1 2 3 4 5 6 7 8

2021 -09

2020 -09 2020 -10

2020 -08 2021 -07

2021 -01

2020 -11 2020 -12 2021 -02 2021 -03 2021 -04 2021 -05 2021 -06 2021 -08

(39)

Ek

 Kaynak önerileri

(40)

Kaynak önerileri

 Büyüme, üretim ve satışlar

TÜİK Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, II. Çeyrek: Nisan - Haziran, 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Donemsel-Gayrisafi-Yurt-Ici-Hasila-I.-Ceyrek:- Nisan---Haziran,-2021-37182

TÜİK Sanayi Üretim Endeksi, Temmuz 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sanayi-Uretim-Endeksi-Temmuz-2021-37302

TÜİK Perakende Satış Endeksleri, Temmuz 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Perakende-Satis-Endeksleri-Temmuz-2021-37362

TÜİK Ciro Endeksleri, Temmuz 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ciro-Endeksleri-Temmuz-2021-37326

 Dış ticaret ve cari açık

TCMB Ödemeler Dengesi İstatistikleri, Temmuz 2021

https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Istatistikler/Odeme

ler+Dengesi+ve+Ilgili+Istatistikler/Odemeler+Dengesi+Istatistikleri/

(41)

 İstihdam ve işsizlik

TÜİK İşgücü İstatistikleri, Temmuz 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Temmuz-2021-37492

TEPAV İstihdam İzleme Bülteni, Haziran 2021

https://www.tepav.org.tr/tr/haberler/s/10348

Sektörel güven endeksleri

TÜİK Sektörel Güven Endeksleri, Eylül 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sektorel-Guven-Endeksleri-Eylul-2021-37531

TÜİK Ekonomik Güven Endeksi, Ağustos 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ekonomik-Guven-Endeksi-Agustos-2021-37515

TEPAV Perakende Güven Endeksi, Ağustos 2021

https://www.tepav.org.tr/tr/haberler/s/10345

Kaynak önerileri

(42)

 Enflasyon

TCMB Ağustos Ayı Fiyat Gelişmeleri

https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/44ef4763-3e5e-45fe-aabf-

3f8ce00f13b3/afiyatagustos21.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-44ef4763-3e5e- 45fe-aabf-3f8ce00f13b3-nKVW1E7

TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi, Ağustos 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tuketici-Fiyat-Endeksi-Agustos-2021-37386

TÜİK Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Ağustos 2021

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yurt-Ici-Uretici-Fiyat-Endeksi-Agustos-2021-37314

Kredi gelişmeleri ve faiz oranları

TCMB Parasal Gelişmeler Raporu – Temmuz 2021

https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/fbd95ed0-30d3-4333-9b68-

27d069b83e21/Parasal+Geli%C5%9Fmeler_Raporu.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPAC E-fbd95ed0-30d3-4333-9b68-27d069b83e21-nAyyL02

TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi: Seçilmiş göstergeler

TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi – Eylül 2021

https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Istatistikler/Egilim+Anketleri/

Piyasa+Katilimcilari+Anketi/

Kaynak önerileri

(43)