• Sonuç bulunamadı

T (t) bir cismin s¬cakl¬¼ g¬n¬, T

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "T (t) bir cismin s¬cakl¬¼ g¬n¬, T"

Copied!
2
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

3. S¬cakl¬k Problemleri

T (t) bir cismin s¬cakl¬¼ g¬n¬, T

m

de cismi çevreleyen ortam¬n s¬cakl¬¼ g¬n¬göstersin.

Bu durumda Newton’un so¼ guma yasas¬na göre cismin s¬cakl¬¼ g¬n¬n zamanla de¼ gi¸ sim h¬z¬

dT

dt = k(T T

m

) (1)

veya

dT

dt + kT = kT

m

(2)

diferensiyel denklemi ile ifade edilir, burada k pozitif orant¬ sabitidir. (1) ya da e¸ sde¼ ger olan (2) diferensiyel denkleminin T > T

m

durumunda so¼ guma problemini, T < T

m

durumunda ise ¬s¬nma problemini ifade etti¼ gine dikkat edilmelidir.

Örnek 1.80 F s¬cakl¬ktaki bir cisim 50 F sabit s¬cakl¬kta tutulan bir odaya yerle¸ stiriliyor. 5 dakika sonra cismin s¬cakl¬¼ g¬70 F ye dü¸ stü¼ güne göre

(a) 10 dakika sonra cismin s¬cakl¬¼ g¬kaç F olur?

(b) Yakla¸ s¬k olarak kaç dakika sonra cismin s¬cakl¬¼ g¬60 F olur?

Çözüm. T (t) herhangi bir t an¬nda cismin s¬cakl¬¼ g¬n¬, T

m

de ortam¬n s¬cak- l¬¼ g¬n¬göstermek üzere verilen problemin diferensiyel denklemi

dT

dt + kT = 50k (3)

ve ko¸ sullar T (0) = 80; T (5) = 70 ¸ seklindedir. (3) diferensiyel denklemi de¼ gi¸ skenlerine ayr¬labilen bir denklem olup integre edilirse

T (t) = 50 + ce

kt

(4)

genel çözümü bulunur, burada c integral sabitidir. T (0) = 80 ko¸ sulu uygu- lan¬rsa (4) den

T (t) = 50 + 30e

kt

(5)

bulunur. k orant¬sabitini belirlemek için T (5) = 70 ko¸ sulu (5) denkleminde göz önüne al¬nd¬¼ g¬nda e

k

= 2

3 1

5 ve buradan

T (t) = 50 + 30 2 3

t

5 (6)

1

(2)

elde edilir

(a) (6) dan T (10) = 50 + 30 2 3

2

olup 10 dakika sonra cismin s¬cakl¬¼ g¬

yakla¸ s¬k olarak 63 F olur.

(b) T (t

1

) = 60 olacak ¸ sekildeki t

1

de¼ gerini ar¬yoruz. (6) dan elde edilen

60 = 50 + 30 2 3

t

1

5

denklem çözüldü¼ günde

t

1

= 5 ln

13

ln

23

elde edilir.

Örnek 2. Bilinmeyen s¬cakl¬ktaki bir cisim 0 F sabit s¬cakl¬ktaki bir buz- dolab¬na yerle¸ stiriliyor. 20 dakika sonra cismin s¬cakl¬¼ g¬40 F ve 40 dakika sonra 20 F ise cismin ba¸ slang¬çtaki s¬cakl¬¼ g¬n¬bulunuz.

Çözüm. T (t) herhangi bir t an¬nda cismin s¬cakl¬¼ g¬n¬ göstersin. T

m

= 0 oldu¼ gundan verilen problemin diferensiyel denklemi

dT

dt = kT (7)

¸ seklindedir, burada k > 0 orant¬sabitidir. (7) diferensiyel denklemi integre edilirse

T (t) = ce

kt

(8)

genel çözümü elde edilir. T (20) = 40 ve T (40) = 20 ko¸ sullar¬ (8) de göz önüne al¬nd¬¼ g¬nda

T (t) = 40(2) 20 t

20 bulunur. O halde T (0) = 80 F dir.

2

Referanslar

Benzer Belgeler

The Alya Group holds interests in several business opera�ng primarily in the contract &amp; project, upholstery tex�le collec�ons, interior design solu�ons, contract furniture,

“Dolaşım ve solunum sistemleri” ders kurulunun sonunda dönem III öğrencileri; dolaşım ve solunum sistemi ile ilgili hastalıkların klinik özellikleri ve

jenli solunumla enerji üreten organel) say›s› daha yüksek, daha fazla besin tü- ketiliyor; ve bunu karfl›layabilmek için de çok daha s›k besleniliyor ve daha bü- yük

Ayrıca rüzgar sonucu bir çok toz parçacığının atmosfere taşınması güneşten gelen ısınların geriye yansımasına bu da dünyanın olması gerektiğinden çok daha soğuk

Bu nda hava hareketlidir... Bu ortalama

[r]

Val av antibiotika vid akut varig mellanöreinfektion bland primärvårdsläkare som förskrev 1-5, 6-30 respektive &gt;30 recept på den indikationen under

Andel barn födda år 2001 som vaccinerats (helt eller delvis) mot difteri, stelkramp, kikhosta, polio och Haemophilus influenzae typ B (Hib) vid BVC i Norrbottens