GGY464
MENKUL KIYMETLEŞTİRME
Dr. Hüseyin YURDAKUL
Ankara Üniversitesi UBF Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Bölümü
Portföy riskinin ölçülmesi, tek bir finansal varlık riskinin ölçülmesinden oldukça farklı ve daha karmaşıktır. Bu açıdan, portföy riskinin ölçülmesinde portföyde yer alan finansal varlıkların getirileri arasındaki ilişki, istatistiki açıdan önem kazanmakta ve ancak bu şekilde çeşitlendirme ile riskin ne ölçüde düşürülebileceğini tahmin etmek mümkün olmaktadır (Sevil, 2001).
Portföy Riski ve Getirisi
Markowitz, belli varsayımlar altında, bir portföyün beklenen getirilerinin varyansının, söz konusu portföyün riskinin ölçülmesinde kullanılabilecek iyi bir araç olacağını düşünmüş ve bir portföy varyansının ölçülmesi için gerekli formülü ortaya koymuştur.
Geleneksel portföy kuramında, portföy ne kadar çok sayıda hisse senedine ve sektöre dağıtılırsa çeşitlendirme de o derece başarılıdır (Konuralp, 2005).
Portföy Riski ve Getirisi
Günümüzde bir porföyün performans seviyesinin, çoğu kez CAPM temel alınarak belirlenmekte olduğunu vurgularken, söz konusu portföy performansını etkileyen üç faktör üzerinde durmaktadır (Sevil, 2001). Bunlar;
Portföy için hedeflenen risk düzeyi,
Hisse senedi piyasasının performans düzeyi ve
Portföy yönetmenin becerisidir.
Portföy Riski ve Getirisi
Senaryo analizi, belli bir dönemde, piyasa şartlarında ortaya çıkabilecek çeşitli değişikliklerin (hisse senedi fiyatları, faiz oranlar ve döviz kurları vbg.) portföyün değerini nasıl etkilediğini ölçmekte kullanılan bir tekniktir (Dowd, 2002; Pyle, 1997).
Bu bakımdan senaryo analizleri, banka risk yönetimini, belirli piyasa şartlarında gerçekleşebilecek kazanç ve kayıplar hakkında bilgilendirir.
Senaryo Analizi
Basel Komitesi tarafından tavsiye edilen, Türkiye’de BDDK’nın “Risk Ölçüm Modelleri ile Piyasa Riskinin Hesaplanmasına ve Risk Ölçüm Modellerinin Değerlendirilmesine İlişkin Tebliği”nde belirtilen kantitatif finans ve RmD uygulamalarında geniş ölçüde kullanım alanı bulan Monte Carlo (MC) Simülasyon Metodu’dur (Aktan, 2007).
Monte Carlo Simülasyon Metodu
Monte Carlo, “parametrelerin olasılık dağılımları ile modellenebileceği varsayımına dayalı stokastik bir simülasyon tekniğidir” (Fıkırkoca, 2003: 404).
Robinson (2004) simülasyonu çok genel anlamda; «sistemin taklit/temsil edilmesi» olarak tanımlamaktadır.
Simülasyon’un amacı, bir gerçek dünya sistemini girdi ve çıktılarıyla matematiksel olarak ifade etmek, gerçek sistemi kurulan model üzerinde tanıyıp araştırmak, değişik kararları ve seçenekleri gerçek sistemde hiçbir değişiklik yapmadan deneyebilmektir (Hançerlioğlu, 2006).
Monte Carlo Simülasyon Metodu
Monte Carlo Simülasyon metodlarının temelindeki yapı, mümkün olan pek çok durumu içeren ve sahip olduğu olasılık dağılımının bilindiği varsayılan, finansal değişkenlerin tekrarlı bir rassal sürecinin simülasyonudur (Aktan, 2007).
Monte Carlo Simülasyon Metodu
Aktan, B. 2007. Ticarî Bankalarda Risk Yönetimi ve Monte Carlo Var Simülasyon Yöntemiyle Portföy Riskinin Hesaplanması, Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Aydın.
Dowd, K. (2002) An Introduction to Market Risk Measurement, John Wiley & Sons: West Sussex.
Fıkırkoca, M. (2003) Bütünsel Risk Yönetimi, Pozitif Matbaacılık: Ankara.
Hançerlioğlu, A. (2006) “Monte Carlo Simülasyon Metodu ve MCNP Kod Sistemi”. Kastamonu Eğitim Dergisi, c.
14, s. 2, ss. 454-556.
Konuralp, G. (2005) Sermaye Piyasaları: Analizler, Kurumlar ve Portföy Yönetimi, (2. Basım), Alfa Yayınları:
İstanbul.
Robinson, S. (2004) Simulation: The Practice of Model Development and Use, John Wiley&Sons: West Sussex.
Sevil, G. (2001) Finansal Risk Yönetimi Çerçevesinde Piyasa Volatilitesinin Tahmini ve Portföy VaR Hesaplamaları, Anadolu Üniversitesi Yayınları: Eskişehir.
