Giriş ve Yasal Mevzuat
Prof.Dr.Barbaros Özer
• Mekanik Tasarım mı daha önemlidir, yoksa Hijyenik Tasarım mı?
• Çok iyi bir tasarımdı,
• … ama hijyenik değilmiş!
• İyi fiyata aldık,
• … ama hijyen problemi çıkardı!
Temel soru
· Borular, Vanalar
· Pompalar
· Sızdırmazlık elemanları
· Malzemeler vb.
· Hijyen problemi (olur mu?)
· Satın alma
· Fiyat analizi
· Enerji analizi
· Maliyet kontrolü
G ID A T E S İS İ
OLDUĞUND A
Hijyenik tasarım kriterleri
GFSI
The Global Food Safety Initiative (GFSI)
GFSI Vizyon: Tüketiciler için her yerde güvenli gıda.
GFSI Misyon: Dünya çapında tüketicilere güvenli gıda dağıtımında güven
sağlamak için gıda güvenliği yönetim sistemlerinde sürekli iyileştirme sağlamak.
GFSI Hedefleri:
• Etkin gıda güvenliği yönetim sistemleri arasında eşdeğerlilik ve yakınsama sağlayarak gıda güvenliği risklerinin azaltılması.
• Fazladan yapılan harcamaları ortadan kaldırarak ve operasyonel verimliliği artırarak küresel gıda sistemindeki maliyetin yönetilmesi.
• Sürdürülebilir ve etkili küresel gıda sistemleri oluşturmak için gıda güvenliğinde yetkinliklerin ve kapasitenin iyileştirilmesi.
• İşbirliği, bilgi alışverişi ve ağ oluşturma için eşsiz bir uluslararası paydaş platformunun sağlanması.
GFSI
GFSI:
Gıda güvenliği sertifikasyon programlarının, önceden tanımlanmış "Kıyaslama
Gereklilikleri" istemlerine bağlı olarak tanınmasını sağlar.
https://www.mygfsi.com/certification/recognised-certification-programmes.html https://www.mygfsi.com/files/CPO_print
able-version_2.pdf
0.) Codex Alimentarius I.) Yasal gereklilikler
•AB mevzuatları
• AB hijyenik üretim hakkında yönetmelikler
• Direktif (Directive) 2006/42/EC (makina)
•AB üye ülkeler mevzuatları
•Diğerleri: ABD-mevzuatları vb..
YASAL DURUM
II.) Yasal zorunluluğu olmayan düzenlemeler: CEN, ISO
•EN 1672-2:2005 + A1:2009
•EN ISO 14159:2004
III.) Standartlar / Öneriler
Avrupa Hijyenik Mühendislik ve Dizayn Grup (EHEDG) (www.ehedg.org) İlkeler, seminerler ve ekipman ve eklentilerinin sertifikasyonu
3-A Sanitasyon standartları (ABD, www.3-a.org) İlkeler ve ekipman ve eklentilerinin sertifikasyonu
Ulusal Sanitasyon Vakfı (NSF) (ABD, www.nsf.org) Ekipman ve eklentilerinin sertifikasyonu
„Gıda Güvenliği”
•Bir gıdanın hazırlanması ve/veya tüketimi sırasında tüketici sağlığı üzerinde zararlı etki oluşturmaması
• Gıda standartları, gıda işleme ilkeleri ve FAO/WHO Ortak Gıda Standartları
• Programı altında pratik uygulamaları geliştirmek amacıyla 1963 yılında FAO ve
• WHO tarafından oluşturulmuştur
Gıda Güvenliği
Ekipman / Donanım
Hijyenik Dizayn Kriterleri
İşleme
Hijyenik Gıda İşleme Kriterleri
Regulation (EC) 1935/2004- Gıda ile temas eden materyal ve malzemeler hakkında Regulation (EU) 10/2011 - Gıda ile temas eden plastik materyaller hakkında
Regulation (EC) 2023/2006 - Gıda ile temas eden materyal ve malzemelerin iyi üretim uygulamaları hakkında
Makine Direktifi 2006/42/EC
AB-Yönetmelikleri:
RE (EC) 178/2002 RE (EC) 852/2004 RE (EC) 2073/2005
HACCP, GMP Hijyenik
dizayn makine işleme
Ekipman ve eklentileri
montaj fonksiyon
temizlenebilirlik
Ekipman kalitesi
üretim, işleme ürün personel temizlik
Ürün kalitesi
Risk değerlendirme(makine) Risk değerlendirme (ürün)
ABD- Yasal düzenlemeler
FDA USDA Yerel, federal ve ulusal
organizasyonlar ile ortak çalışma
Gıda ve İlaç Otoritesi (FDA):
Gıda Kodu
ABD Tarım Dairesi (USDA):
Tarımsal ürünlerin işlenmesinde kullanılan makine yönetmelikleri
II.) Zorunlu olmayan (gönüllü) standartlar Yasal-olmayan gereklilikler
• Standartlar öneri niteliğindedir
• Teknolojinin mevcut durumunu yansıtmaktadır
Avrupa Standardizasyon Komitesi
CEN/TC 153: Gıda ve yem üretiminde kullanılan makineler
ISO/TC 199: Makine güvenliği
EN 1672-2:2005, A1:2009: Gıda işleme makineleri – Temel kavramlar – Bölüm 2: Hijyen gereklilikleri
Diğer teknik CEN-komiteleri:
TC 194 Gıda ile temas eden ekipmanlar; TC 197 Pompalar TC 146 Paketleme makinesi – güvenlik; TC 188 Taşıyıcı bant
Ekipman ömrünün dikkate alınması Kullanıcının eğitim düzeyi
Meydana gelme olasılığı ve şiddeti
Önemli mi?
Tasarım ve hijyenik önlemler ile tehlikenin giderildiğinin ya da riskin azaltıldığının doğrulanması
Ekipman ile ilgili doyurucu ve açıklayıcı bilginin varlığı (hijyenik çalışma pratikleri vb..)
Temel kavramlar - Bölüm 2: Hijyen gereklilikleri – Risk değerlendirmesi
Makinenin limitlerinin belirlenmesi
Hijyen risklerinin tahmini Hijyen risklerinin
değerlendirilmesi Hijyen risklerinin
minimizasyonu
EN 1672-2:2005, A1:2009 Gıda işleme makineleri
III.) Standartlar / Öneriler
Makine ve makine elemanlarının uygunluğu ve yeterliliğinin üçüncü kişilerce tescil edilmesi ve anlaşılması
Değerlendirmeler genel olarak kabul edilmiş ve akredite test metotlarını içermektedir
