A. O. Vet. Fak. DerK.
40 (2): 231-2ıO i993
BUZAGILARDA ROTAViRUS ENFEKSİYONLARININ SEROEPiDEMİOLO]tsl
VE ELİsA TESTİ İLE ROTAVİRUS ANTİJENLERİNİN İDENTİFİKASYONuı,2
Zafer Yazıcı.' Yılma.z Akça4
Seroepidemiology of rotavirus infeetIons İn ncwboı'n calvcB and studies on th •. idealiHeation of rntavirus ant;~en" with ELİsA.
Summary: LJ1 I,/ıı's ,.cscarch prcswc,' rf rota;';'Hrcs whiclz are main cal/ses of' gaslromt,Titis in ealr,.s wc/'e sll1"vC)'ed1:1' lioıh serological(y and viro-logically in TliI/:r,:-v.G:io s::ra samples colh'c!ed jiol7l cahes wcre chec/ı('d by mfcroneutralisation test to ddect rotavirus antibodies. Addilional(y in faeces samples coUected from 8G calves with diarrhea were rrsea1'Clıcdfor rotavirus antigens by meaııs ol F;LISA. Of 65G sera samples tesled 1:1' mirroneutralisation test, 150 (22 .86 %) W(l(' found posifive in 1/5 dilution. Serum n('utralisation value SN50 wac s/lOi:ewed posith'i!)' betlVeeıl 1
rı
.6.-1 j266 dilutions, InF:LISA, of 86 facres sam/Jles for c'iral anligms,
ı:) :.ı
7 .80 %) were fo/mdrrınarkab!)' positilJr.
Özet: Hu çalışmada TürkiJ'c'de )'tni do.~an buzaflılarda akut gastro-enterifislerin en bü)'ük nedl'Ji.lainden olan rotaviruslann varlığı serolojik ve virolojik olarak araştırıldı. 656 adet buzağıııdan alman klZn serumları mikro-nötrali<a.~yoiZ testi ile rotavirus aııtikodan .yö'nünden serolojik olarak kontrol edildi. Ayrıca is/zal sfilılJtomll gösteren 86 adet Im:::,rığ11ldanalınan gaita numli-nelerinde rotar-irus aıltUı?Illeri F:l-ISA testi kiıllrınılarak araştırıldı. lı1ikro-nö'trali-cas.yon testi ile kontml edilen 656 adet kan seımnundan 150 tanesi (% 22 .36) 1/5 smmz sıilandınlmasında rotavirus antikodarı yönünden seropo:::i-lif' olarak saptandı. Rotauirus antikodan yö'nülldeıı seropo:dtif' olarak saptanan serumların SNso de<~ederi 1/5.6.1/266 arasında da<~IJım gösterdi. EIJSA testi ile kontrol edilen 86 ad:'! gaita numunesinden 13 adedi (%
ı
7 .80) rotavims antijenleri yönündm jJıozitif' olarak değerlendirildi.11\'.1araştırma AD Araştırma Fonu tarafında!' desteklenlUişıir. Proje '\0: 87-30-00-04 2 Bıı araştırnı;i "ynı başlıklı doktora tezİnclen ö?ct!enlUi,lir.
3 Dr. AD Vcwrincr fakültesi Viroloji Bilim Dalı, Ankara. 4 Doç. lk ,\0 \'e,('I',ner Fakültesi Viroloji Bilim Dalı, ,\nkara.
232 ZAFER YAZıCı ... YILMAZ AKÇA
Giriş
Yeni doğan buzağılanı'. akut gastroerı.teritis olayları, entansif besi proğramları uyguları.an büyük ve küçük işletmelerde sık rastlanan problemIrI' arasırı.da yer almaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalar yeni doğan buzağılarm akut gastroerı.teritis tablosu ile seyreden en-feksiyodannda rotavirus gru bu virusların gerek mortalite gerekse morbidite yönünden ürı.emli rol oynadığmı ortaya koymuştur
rı
8, 24). Rotavirus erJeksiyodan, buzağılarırı. yaygm olarak görülcrı. sarı renkli sulu ishal, dehidrasyorı., kilo kaybı, ar.areksi, depresyor., metc~-bolizma bozuklukları ik karektcrize, (5,20,26) irı.cc bar~ak epitcllerirı.-de hasar meydana gctiren~k çeşitli komplikasyor.lara ve gerekli tedbir-ler alınmazsa ölüme yol açabilen viral bir er.feksiyorı.dur (6, 13,20, 22, 24).Etkl'I"'."reoviridae" familyası içir.de yer alan altı alt viru~ grubun-dan bir tar.esi olup, reoviruslara morfolojik ve fizikokimyasal yörı.den kısmen benzerlik göstermektedir (I 3, 14, 20, 22). Rotaviruslar çift iplikçikli RNA taşımaktadır (13,14).
Virus eter ve klorüforma karşı duyarsız olup (24), dış ortamlarda el:.fek~iyorr olu~turma kabiliyetid 7-12 ay koruyabilmektedir(6). Et-kenİn üretilmesir.de primer hücre kültürleri, MDBK (Madin Darby Bovine Kidncy) hücre kültürleri ile MK (Monkey Kidrrey), Vero (African Greerı. Monkey Kidrı.ey) ve MA-.I04 (Rhesus Monkcl' Kidney) gibi maymurı. orijinli hücre kültürleri yaygın olaı ak kul-lanılmaktadır (3,6,23,24).
Rotaviruslar hücre kültürlerinde zor ürcme göst(~rcT'.bir virus grubudur ve bu yüzden kültürlerine inokule edilmeden önce tripsirr, pankreatin gibi proteolitik erı.zimlerle muamele edilmeleri gerekir (2,3,8,9, i6, 17). Eth~ı:. hücre kültürlerinde sitopatolojik değişiklikler meydana getirerek üremekte (6) ve üreme esrı.asırı.da irı.trasitoplazmik inklüzyon cisimcikleri oluşturmaktadır (20, 24,29,30).
Enfeksiyonun yayılmasırı.da en önemli etken gaitadır (5,6). Ay-rıca erJeksiyon erJekte yem, su, süt ile korı.takt ve oral yolla da bula-şabilmektedir (6). Virusun plaseıı.tal bariyeri geçerek fötusu enfekte ettiğine dair herhangi bir bilgi mevcutdeğildir (5).
Rotavirus epJeksiyor.lanrı.ırı. teşhisinde kulları.ılan metodlar ara-sır.da immundekırorı. mikroskobi (IEM) (32), floresafl.s al'.tikor tek-niği (FAT) (28), agarjd immunodifuzyon testi (AGID), ELİSA (31),
m;Z:\(;IL:\RD:\ H.OTAVIRUS ENFEKSiYOi'\L:\RININ... 233
hcmaglutinasyol'. (HA) (2G), hem2.g1utinasyorı. il".hibisyop. (HI) (7) ve pGliakrilamiel jel dektrofarez (PAGE) (12) ör~emli yer tutınakta
\T serum r.ötralizcı.syon testi ele (Sl\iT) (7) serolojik çalı~ınalarda sık
olarak ku llaf'.ılmaktadır.
Türkiye'de hayvan rntaviruskrı üzerirı.c yapılaf'. çalışma sayısı slf~ırlıdır. Bu virus gru bu ü/erindc Türkiye'de ilk çalışma Burgu ve Akça (7: tMafındaı~
ı
982 yılındu. yapılmıştır.Bu araştırma Türkiye'de yeLidoğarı. buzağ'ılarda gerçekleştirilen ilk rotavirus araştırmc:.sıdır.
Materyal ve Metot
Af'.tijeı~: Bu araştırmada rotavirusun Northerf'. IrLı.f'.d 75/447 suşu kullanıldı.
Hücre Kültürü: Virusun üretilmesi, erJcksiyözite gucurı.Uf'. tes-biti ve mikrof'.ötraliz2.syorı. testlcı if'.de MDBK hücre kültürlerindCE yararlaı:ıldı ve hücre üretme v?satı olarak
%
iO irı.aktif dana serumu içeren EAGLE MEM vasatı kulhmlelı.Serum Numuneleri: 0-.
ı
:~Yarası G56 adet huzağıdan alınan ve rotavirus antikorları yönünden kor.trol edilen k,ın serumları Türkiye'-nin altı bölgesirı.de yer alanı
9 yerleşim biriminden ve Ankara Cr.İ-versitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Kliniklerine getirilen hay-vadardaf'. toplar.dı (Tablo I). Kaı: ~erunılarırı.ıp. 24 7 ,~dedi 0-3 ay arası, 216 adedi 3-6 ayarası, J2i aclcdi 6 -9 ayarası ve 72 adedi de ~)-12 ayarası yaşa sahip buzağ'ılardan alındı (Tablo 2). Topları.an kan numuneleri serum nötralizasyon testine tabi tutulmadan önce 56°C'de 30'ir.aktive edildi ve sterilite kontrolleri yapılarak test edi-linceye kadar -20oC'de saklandi.Gaita Numuneleri: ELİSA testi ile rotavirus antijenlerinin iden-tifikasyonunu yapahilmek için 0--.1 ay arası ya~ gruburı.a dahil, akut ishal semptomu g-östenT~ve biri dışında kalastrum almış 86 adet bu-zağıdarı.. gaita iimckleri topb.ndı. Alınan gaita örrı.ekkri ELİsA tes-tir.de ı~umur~c hazırlamaktcı kulları..ıları..SDR (Sample Diluent Rea-ger.t) ik i
iL
O craEında sular.dırılcll. Homojcıı hale getirikI'. gaita Jl.llmur~ckri 3000 rpm'ck 30 da.kika s;,.ı~ti'ifüjedildi. Cstte kala]"'.kısım alıı'.arak test edilineeye kadar -Booe'de saklar.dı.231
Tablo 1. Rotavirus alltikod,:rı yiinünden serolojik korolrol ;uıı~cıyla toplanan kan nulııııııc1criııin lıölgcsd dağılımı.
iBölge .\Iateryal Toplar,an Bölgeler \T ~eh ider Serum
: Kodu Sayısı i 2 3 4 7 8 ~) lO II 12 13 1+ 1', ııj 17 1".,) I'J Ankara-İı:,wadolu Bölgesj Ankara-İçanadolu BöIg-esi Anbra.-İçanadolu nölgesi Adan~" Akdeniz Bölgesi Aksar"y -İı;an:ıdolıı Bi;]g-esi
\d:tp:'.z;'.rı -,~-ı".rrn,~I"'LI'{',i-:(":i :\nıasya K~ır~d<:lij:~Ik'!gt.'~i AntalYil A.L-lcnİ/. Bölgesi Balıkcsİr--M:trnıara HÖI~bi Caııak~~al(' .~\'Lırnı~ıra Hülgesi Eski,elıir İçanadulu lIi)jghi K.Maraş .\kdefliz Höıg,~;i KırUareli.-~Lırınara Bölg"'.i :\luj-D'>ğu .'\ıı:tdolıı !l"lg,.,i Sanısıın--Kara;!I'nİz Bi.JJgc.~i
S:Ull:';U!l I(~ır.:~rlcniz lkılgc.:i Siv:ıo; ....1)0ğlı ,\nadolu l~üJ.5T.:i ş. L"ıü.(;. Doğu 1\'1",\01" Billgl',i
TC?kirda,ı;;- -~rarınara }~i)l~c)İ
70 29 32 i~) ~32 i i 13 3.~' ---_.
__
._---~_. _.---.--._---(;I::\I:L TOPI.'\\'[ (i:)(i
l'?hlo ~. R(/t::.\'irus ar,ıikndan yi)ll~i!1d('nko:ıtro! celilınek üzere ;npI<-!ll;ıl'ı kan lırnC'klcriııi.ı va~ gflıpl: •.rın;t f..;(;;-~' thğılııııl.
-I--\,:,~;;ı;;-;-;\:,Y-I'-ıı--'\~::ı=ı;-rr;:-,j
i
~(~:n Sayısı
T;:;;
12ı~lI2;1
72VimsuE Üretilmesi: Scrolojik testlerde kullacıLıcak olap. "imsuı, Northern Irdand 75/447 suşu MDBK hücre kültürlerip.ele ıVIc Nult)' ve ark. (25)'nin gcli)tirdiği metotdan yararL:'.I~llarak üretildi. Rota-virus 10 mikrogı am ImI tripsin içeren vinıs üretme V:i,an ik muamele edildikten sor..ra MDBK hücn' kültür1cril,(: inokule cdileli ve 37°C'd£' COı'li etüvlerde i saat adsorbsiyor:a bırakıldı. Bu süre wI'.unda :) mikrogramimI tripsil! içere]: virus üretme "asatı ilave edilerek 37°C'lik ctüve kaldırıldı. Hergüı~ doku kültürü mikJ'Oskobu ilc kOl'.trol (,dildi. Hücre kültürlerinde o~ 80-90 ePE oJu}tlııdukt;t!J SOl,ra .- BO°C'de
BUz,\(;rL:\RDA ROTAVİRUS E~FEKSiyo:'\LARINTl'\... 235
doı'.duruldu ve :;j°C"dc (;özüldü. Bu i~leın üç kez tekrarlandıktan sonra 3000 devirde 30 dakika sal'.trifüj cdildi. Üstte kalan ve virus içeren süspansiyorı. alır.c.rak i ml'lik porsiyodar şeklip.de bölündü ve testler-de kuııaıı.ılmc?ya kad«.r -80oe'de saklaıı.dı.
Ep.feksiyözite Gücünün Tesbiti: MDBK hücre kültürlerip.de üre-üretilen rotavirusuı'. cr.feksiyözite gücürı.ü tesbit etmek amacıyla Frey ve Liess(i5) 'irı. hildirdikleri mikrotitrasyon metoduEdan yararları.ıldı. Sonuçlar Kaerber'in (21) bildirdiği metotla değer1cp.dirilerek rotavi-rusun titresi DKID50: 105.:5/0.1 ml olarak hesaplandı.
Nötralizasyon Testi: Bu araştırmada rotavirus antikorları yö-nünden kontrol edilecek olan serumlar 1/5 orarı.ırı.da, virus ise 100 DKID50: 101•95/0 .05 ml oranında sulandırılarak, Frey ve Liess'in (I 5) bildirdikleri YÖl'.tcmIc mikronötralizasyon testiIce tabi tutuldu. Test sonunda scropozitif olarak saptanan serumların antikor titre değerlerini saptamak amacıyla da Frey ve Licss'ip. (15) bildirdikleri mikrorı.ötralizasyOlı. metodundan yararlanıldı. Pozitif serumların antikor titre değerleri (SNsO) Kaerber'in (2 i) bildirdiği YÖP.temlehesaplandı.
ELI SA Testi: Akut islıal semptomu göstererı. buzağılardan alınan gaita numunelerindcl'. rotavirus antijenlerini iderı.tifiye etmek amacıyla ticari amaçlı ELJSA testi kitindenl yararlaıuldı. Test sonuçlarının
okunmasmda renk değişimleri dikkatc alır.dı ve mavi renk oluşumu pozitif olarak değerlendirildi. Sonuçlar ELJSA tcst okuyucusundaı .1-50Ilm adsorba nsa sahipfiltre ilc okUlı.du.
Bulgular
Rotavirusun Northern Irland 75/447 suşu tripsinle muamele edildikten ,onra MDBK hücre kültürlerine yapılan inokulasyonlarda, hüere kültürlerinde 5. günde sitopatolojik değişiklikler meydana ge-tirdi. Virusun enfeksiyözite gücü mikrotitrasyon yöntemi ile hesap-lanarak DKIDso: 105•25/0,1 ml olarak bulundu.
Araştırmada kullanılan serumlar rotavirus antikodarı yönünden mikronötralizasyon testi kullanılarak kontrol edildi. 656 adet buzağıdan
i50 tanesi (% 22,86) i/5 serum sulandırılmasında scropozitif olarak bulundu (Tablo 3). Mikronötralizasyon testinde scropozitif bulunan scnımlanp. aı'.tikor titre değerlerinin 1/5.6-1/266 araSII-ı.da olduğu saptandL
ıWcllcome Diagnosıic :2 TilerIck L\-Iultiskan
236 ZAFER YAZıCı - YILMAZ AKÇA
0.1 ayarası yaşa sahip \oc akut islıal semptomu ~östcren I1G
adet buzağıdan toplaıı.an gaita numuneleri rotavirus aJ~ti.ienleri yii-nünden ELISA testi ilc kOP.trol edildi. 86 g-aita Jl.umunesip.dcıı.
i::
tanesi (% 17.80) pozitif olarak bulundu (Tablo 4).Tablo 3. Roıayinıs anıikeıdarı yiin(ınci("n S:\ ı",ıinde poziıif hulunan serilmiar "t: bölgderc göre ciail;I!IIlIl.
12.0 ı5.:, .'ıl .i) ",0.0 24.0 3li. fl 2G.8 2G.O li 7 II 13 25 10 12 :)1) 49 20
Alınan senılIl
i
pozitıl senımi
Poziıiflikı
sayısı i s:ıyısı oıanı (°0)
... - 7~;
i
':11 _.- -' 44.2 --i
29 32 19 32 :-,0 32 -ıı 2 3 -1 G 7 8 9 10 II 12 13 Bölge kodu 27 H IC, :; i 19i
Toplam II :w 39 ıı 13 :-15 656iı
7.C 77. ı._.-:.-.... '---1
1:1_0__ 1 2~~Tablo 4. ELIS,\ testi uygıllanan buzağıların ya5 durumu test sonuçları ve pozitiflik oranları
Ya~ Pozitif Hay- Pozitif :'-iegati!' \ Toplam
(Giin) van Sayısı (%) (%) Toplam
---_..--- .--- -_....,..•-_.__..._...- ----_._-O .. ", 3 10.30 2G i 29 :)-10 :ı 20.80 19
i
21 10.20 i 15.311 22i
2(; 2030 i 1-1.20 ıi 7.ı
._._-- -_. .- ... _.-Toplam 13'-;;~'ıı~
-L
73i
8Gi
BUZACILARDA ROTAVİRUS E:'\FEKS1YONLARI:'<IN ooo 237
Tartışma ve Sonuç
Rotaviruslar yer.İ doğar. buzağılarda akut gastroeı ...teritiderin cl'. ör.emli p.cdeı-..lerip.deı:biridir (I ,5,i3,22). Bugür.e kadar Türkiye'de yel'.i doğaı ... buzağılarır. rotavirus cT'.feksiyoı-..larır.ailişkil'o kapsamlı bir araştırma yapılmamıştır. Ar.cak yetişkiı ... sığırlarda rotavirus eT'.fek-siyor.lan üzerir.e Burgu ve Akça (7) tarafır.dar. serolojik bir araştırma yapılmış ve yetişkip. sığırlarda pozitiflik oranı
%
31 olarak saptar.mış-tır.Ycr.İ doğaı ...ve i yaşıroa kadar olan buzağı ve danalarda gerçek-leştiriler. bu araştırmada Türkiye 1'.11'. çeşitli bölgelerir.deki sağlıklı ve ishalli buzağılardaı ...toplar.ap. 656 adet kar. serum u mikror.ötrali-zasyon test.i ile rotavirus antikarları yör.ür.elen kor.trol edilmiş ve 150 adedi (% 22 .86) i/5 serum sular.dırmasıp.da scropozitif bulup.muştur. :\yrıca 86 adet ishalli buzağıdal". alır.aı'o gaita I'oumur.clerir.de ELI SA testi ile rotavirus aı...tijederi araştırılmış ve 13 gaita roumunesi (% 17 .80) rotavirus 3r.tıjep.leri yör.üp.dep. pozitif bulur.muştur..
Bu araştırma iki grup hay\'an üzerip.de gerçekleştirilmiştir. Grup.
iiçİı...de yer alap. ve 0-12 ay yaş grubuna dahil buzağılar ve dar.alar-dan aImaI'. 586 adet kal' scrumu ilc Grup. 2 içinde yer alar. 86 adet ishalli buzağır.m 70 adedip.dep. sağlacal'. kar. serumları mikror.ötral'-zasyon testi ile kor.trol edilmiş ve Grup.
ı
içip.deı ı
9 hayvar. (% 20 .30), Grup. 2 de 3ı
hay\'aro(%
44.28) olmak üzereıso
hayvap. (% 22.86) rotavirus yönür.den scropozitif olarak tespit edilmiş ve antikor titre değerleri 1(5.6-1/266 aras;nda bulunmuştur. Rotavirus antikarları yönünden tespit edilen%
22 .86'lik serpozitiflik orap.ı bu enfeksiyo-nun ülkemizde var olduğunu ortaya koymaktadır. Sehlafer ve Scott (33), A.B.D. 'de yaptıkları çalışmalarda scropozitiflik oranıp.ı%
98, Castrueei ve ark. (I O), İtalya'da seropozitiflik ararJmr.%
gO'ml'..üze-rinde olduğunu bildirmektedir.Grup. i içinde yer alan 586 hayvandan 193 tanesi 6-12 ay yaş grubuna, 393 hayvan da 0-6 yaş grubuna dahildir. 6-12 ay yaş gru-buna dahil hayvanlardal'.. 53 tanesi, 0--6 yaş grubuna dahil hayvan-lardan 66 tanesi rotavİrus antikarları yönünden scropozitif bulunmuş-tur. 6-12 ay yaş grubuna dahil seropozitif hayvanların rotaviral anti-karları doğumdan sonra alma İhtİmalleri oldukça zayıftır. Çünkü kalostrum yolu ile alınan materı ...al antİkarlar yaşamm ilk 6 ayında pasif bİr immunite sağlamakta, daha somaki dönemlerde ise etki.,inİ kaybetmektcdir. Bu yüzden 6-12 ayarası yaşa sahip hayvanlardan
238 ZAFER YAZICI - YIDfAZ AKÇA
seropozitif olanları enfeksiyonu klinik veya subklir.ik olarak geç.irmiş-tir. Grup. i içinde yer alan 0-6 ayarası yaşa sahip seropozitif hayvan-ların antikor titre değerleri 1/5.6-1/266 arasında buluı~muştur. Se-ropozitif olan hayvanlardar. 5 taEesi oldukça yüksek titre değerlerir.e ulaşmıştır. Bu 5 hayvan enfeksiyonı geçirmi~ olanlardır. Bunun dı-şında kalan 0-6 ay yaşa sahip scropozitif hayvardarın rotavirus ap.ti~ karlarını doğumdan sonra kolostrum yolu ilc alma ihtimali yükscktir.
Grup. 2 içiEde yer alap. ve akut ishal semptomu göstercE hayvaı~-ların kan serumhayvaı~-larından 31 taEesinde rotavirus antikodarı saptaı~mış-tır. Seropozitif olarak saptanan bu hayvardarın ayı'.ı zamanda ishal semptomu göstermesi nedeniyle bu grupta yer alan pozitif hayvanla-rın bir kısmının e"feksiyona yeni yakalar.dığını, bir kı:iınll".ında cpJek-sİyonu uzun bir seyir dönemi ilc geç.irdiğir.i söylemek mümkür.dür.
Gerek grup. 1 içinde gereksc grup. 2 içir.de yer alan 0-6 ayarası yaşa sahip seropozitif hayvar.larda saptanap. aı'.tikodarın iı~trauterin dönemdc şckillcr.cbilecek bir rotavirus erı.feksiyor.u SOEucul'.da oluşma ihtimali de vardır. Mc Nulty ve ark. (24), rotaviruslerir. plesantal bariyeri geçerek fötusu eEfekte ettiklerirj ileri sürmektedirler. Ar.cak Blood vc Har.dersoıı. (5) ve Dagcir.as (1i), rotaviruslerir. plesar.tal bariyeri geçme yeteI'.eği olmadığır.ı bildirmektcdir. Bu yüzden 0-6 ay yaş grubuna dahil seropozitif hayvanlarda saptanan antikorların intrauterin dönemde şekiller.en rotavirus eEfeksiyorı.u sonucu olu p olmadığı kop.usu açık değildir.
Grup. 2 içinde akut ishal semptomu gösteren O-I ay yaş grubuna dahil 86 buzağıdan alınaE gaita numuncsi ELI SA testi ilc rotavirus antijer.leri yönünden kor.trol edilmiş ve 13 gaita Eumunesi (% 13 .80) pozitif olarak bulunmuştur. Bellizoni ve ark. (4) Arjantir.'de pozitif-lik oranını
%
52.ı,
Opden bosch ve Wallemans (3 i),%
70 .ı
ve Möstl ve ark. (27),%
74.4 olarak bulmuşlardır.Bu araştırmada gaita örneklerinde rotavirus antijenlerinin varlığı saptanarak rotavirus enfeksiyonlarının yeni doğan buzağılardaki önemi ortaya konmuştur. Serolojik çalışmalarda kullanılan serumların ise sahadaki hayvanlardan sağlanmış olması vc annelerinin rotavirus enfeksiyodan yönünden kor.trol edilememelerinden dolayı seropozi-tifliğe ilgili veriler ancak cnfeksiyona bağlı oluşan immun yanıt ve materyal immuniteyle ilgili veriler ışığmda tartışılmıştır. Bu nedenle kalastrum almamış buzağılann ömckler.diği anne ve yavruların bir-likte kontrol edilebildiği araştırmalar yapılmasmın, hastalığın pato-genezi ve Türkiye'de rotavirus erJeksiyonlarıı:ın insidensi konusunda daha sağlıklı sonuçlar vereceği inancını taşımaktayız.
BUZi\(,IL\RDA ROT"'v'IRl.'S EI\FEKSİYO:.'oiLARI:-;II\ ...
Kaynaklar
239
i. Albert, j.M., Unicomb, L.E., Tzipori, S.R. and Bishop, R.F. (1987). [solaıion aııd scrol)j,ing ol" (//,ima/ ro!~:'iruJcs(lIld aııı;geı,'ic coıııparisoııwil/ı hıııııaı roleıcirus. Arclı. ViraL, 93: ın.i:)!).
2. Babiul" L.A. and Mobanuncd, K.A. :'ı987). Tryjısi(ı and bociııe rolaDirus replicaıion.
Vet. Rec., 102:61-62.
3. Bachn,ann, A.P. (I 981). Ro:ııiıu: isolaıiıııı atıd cu/ıiDaıiol. o{ bODil'erOlaı'iruJesiııeeU cıı/'ııre.
Am ..J. Vet. Re •. , 42 (12): 2149-2150 .
.1. Dellizoni, R.C., Mattion, N., Torre, j.L. ımd SeodeDar, E.A. (1987). Iıuidence rolavirus iıiftelion i, b,~{ herdsiııArgehıiııa. Res. Vet. Sei., 42 (2): 257-259.
5. Blaod, D.C., Radostit, O.M. and Handerson, j.A. (1983). Veli:rinaıy Mediciııe.
Sixth Edition. ll<tillere. Tindal, London, U .K.
G. 8urgu,1. (l9BO). Öze! Viroloj; Teksiri, 4.
7. Burgu, 1.ve Akça, Y. (1983). Sıif/rlarda rolol'irus aJilikorlarlıı1ıı dagılımı !iznille
çalışma-lar. ".D. Vet. Fal:. L'erg., 30(1): 3:;~H.
8. Castrueci, G., Ferrari, M.. Frigeri, F., CiUi, V., Danelli, G., AngeliUi, G. and Bruggi, !\f. (EJ83). A slııdy q{ cyıhopaıhic rolavirus isolatcd ./Tom calves wiıh acul ehlerilis.
Com]). lmmuıı. :-.ıis. Inf(-cl. G (3): 2'i3-2G4.
9. Castrueci, G., F"rı'ari, M., Frigeri, F., CiUi, V., Perruca, L. and Donelli, G. (ı 98:». ho/a/ion aı d r.llf!rnclcr;sa~iolıof rolaviilis from rabbiı ... \rclı. ViroL, 83: 99-104.
iO. Castrueci, G., Ferrari, M., Frigeri, F., Cini, V., Guzlandı, G., and Aldrovand" J. j. (I 988): .Veal/nlal ca(( diarhen ;ııd;'ccd by rolnrirus. Com. Imımll1. :-'1ie. Infeet. i i (2):
71-134.
II. Dageinas, L. (19Uı). Faill/'f lo ;so/"Iioıı oI rlılavirusFom bouine mccoı,iıım. Vet. Rec., 10U: 11-13.
12. Edwards, S., Cbasey, D., Napthine, P., Banks, j. ,Taylor, N.C. and Cranage,
P.M. (I 987). Compnrisoıı q{ ıhree m.biri diagııoslic ıııe!hods for Ihe de!ect;~ıı q{ rolal'irus infec-1;0/1iııcalı'e, Vet. ;\lic., 13: 19-25.
13. Fenner, F., Baehrn.ann, A.P., Gibbs, j.P.B., Murpby, A.F. and Studdert, J.M. (I 987). Veteriı ary Virology Acadeıııic Press, Orlando, Florida, U .S.A.
14. Flewett, J.H. and Woode, N.G. (1987). The RolaDiruses. Areh. ViroL 57: 1-23.
I;'. Frey, H.R. and Liesı;, B. (I 97 i): Veraıehnmgskineıik ımd l'ermeııdbarkeiı einer stark ::.;)'loplllllOgenVD-.W!) Dirusslamlllfs Iii •.diagnosıiclıe ıınlersııclml/gen mil mikrotiter meıhode.
240 ZAFER YAZıCı - YIL:\1AZ AKÇJ\
16. Fukushoa, A.A., Shlınizu, Y. and Hoy, Y. (1981). Isolation of C)'thopathieporeiııe
rota-virus rol/cr culture in presence of trypsine. Ardı. ViraL., 69: 49-60.
17. Fulton, R., Johnson, A.C. and Woode, N.G. (1981). Isolaıioıı of rolavimsji-oııı a
/iew-bom dag wiıh diarrhea. Am ..l.Vet. Rrs., '12 ('i): 341-843.
18. Hiruma, M., lde, S. and Kume, T. (1985). Cnsı d'lCoızalal calfdiarrhca nssoeiaterl ıd!h ı.alural infeetiOlI with rolavirus. jpn ..l.Vct. Sci., 47 (3): 517-521.
19. Iwagawa, M., Hirosawa, K., Akiyama, Y. and Omari, R. (1932).
Sero_:lıiwo!io-logical surv~y or. rotnvirus irıfeeıioı. iııfonls ..lpn ..l.Vet. Sci., 44: 8 i9- 8ı2 i.
20. JokIik, K. W. (1985). Virology. Second edition, Appletaıı, Ceııtury Grofı, :\:orwalk, Connecticut, U.S.A.
21. Kaerber, G. (1964). hı dingı.ostic jJToeedures/or virus nnd ricet/sial diseares. PubIich HealtlJ Ass (;\Icw York), 48.50.
22. Kapikian, Z.A. and Chanock, M.R. (1990). Hotaılwse_, pp: ı:ı"l-HOL In Jicl,k N.B., Knipe, YI.D. Virology,. Second edition, Ravcıı l're>s, :'\ew York. U.S.i\ 23. Lennettc, H.E. (1985). Lnboratory diagııosis of <"İmıil:/;;eliolı l\Lıncl Decker Inc,
"Iadi-son Avcnuc l'\ew York, U.S.A.
2-l-. Mc Nulty, M.S. (1987). The Ro'a;;iruses,.J. Gen. ViraL, 'Hl: 1-1H.
25. Mc Nulty, M.S., Allan, M.G. and Mc Ferran, B.J. (1977). Cell cullııre sludies ıı-ith
cythapathie bovı"ı;erolavirus. Arclı. ViroL, 'i'I: 201---209.
26. Mochizuki, M. And Ata, M. (I 986). Charael"risntioıı of caiıillı? rolaıinıs hcmngluliııirı.
jpn. Vet. Sci., 48 (5): 1011-1014.
'27. Mostl, L.K., Nowostoy, N. and Nowarth, E. (I 98(i). Vericieheıırle mıtersue!ımıg ıorı kalbertko"t probm auf ro!avi"ıs nııtigm Jl1ilte"s rolazyıne2ELISA test kits sawie eiııess labOl-ilı-geli double sahdwhidı ELISA's. Wien TierarztL ~10clır. 73: 10.
28. Nagano, N., Goto, H. and Shimizu, K. (ı 984). Viralogicnl ({/,d serologiral slııdies of
rotavirus i'ıfection i" enule. Res. Buıı. Ohilıiro. Univ. 14: ı--ıa.
29. Nagasha, N., Raghav?n, R. and Lal, S.M. (198'i). MDBK eel/liııeIor isolaıioıı ql bovir.e rotavirus.from eliı.ieal eases ~lneonalnl calf diarrhea. Indian,). ViroL, 1 (12) :224-22:1.
30. Ojeh, C.K. (1984). Isolaıioıı nııd /ıropngatioıı boı-iı.,; rotaı-i"II.l iıı eell eullure. Rev. Elev. Vet. :Yfed. Pays. Trop., 37 (4): ,1-00-10::>.
31. Opdenbosch, E. and WaUemans, G. (1981). Rolavims detRctinn in ealiaeees: A COlll-parison belweeli rota<;Yllıetesl (Abba!), immuııodijiısiOlI test aııd ııeııtmli:aıio/l of illl/llUlIOflolıre-sence test - Diargeneeskundig Tijdschrift, 5ı(I): 11_.17).
32. Reynolds, J.D., Chasey, D., Scott, C.A. and Bridger, C.J. (1984). Evulatioı! ql
ELISA a,ıd eleclron mieroseopyfor deteetioıı of corOM nnd rotnvirus in ji/eees. Vet. Rec., ı11: 397-401.
33. Schlafer, H.D. and Scott, M.F. (1979). PrCl'aleıur of ııeııtr(lli_:iııg aliıibariy to tlte enlf