6. SINIF TÜRKÇE TAM ÖĞRENME
ÖZNEL VE NESNEL CÜMLELER Mustafa KAFA
KONU ANLATIMI……….……… : ÖZNEL YARGILI CÜMLELER
Söyleyenin kendi düşüncesini, duygusunu veya beğenisini içeren cümlelerdir.
Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye göre değiştiği için öznel yargılar kanıtlanamaz.
Örnek
» Mavi en güzel renktir.
Yukarıdaki cümle, söyleyenin kişisel düşüncesini yansıtmaktadır. Kanıtlanması olanaksızdır. Çünkü her insanın sevdiği renk farklıdır. Bu yüzden bu cümle, öznel yargı bildiren bir cümledir.
» İstanbul Boğazı’nın seyrine kimse doyamaz.
» Evde mutlu olan başarılı olur.
» Mavi elbise insanlara yakışıyor.
» Duygusal şarkılar herkesi etkiler.
NESNEL YARGILI CÜMLELER
Söyleyenin duygu veya düşüncesini içermeyen;
doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye göre değişiklik göstermeyen cümlelerdir.
Nesnel yargılar, araştırma sonucu
ulaşılabilecek, herkesçe kabul görmüş, kanıtlanabilir yargılardır.
Örnek
» Mavi ana renklerden biridir.
Yukarıdaki cümlede söyleyenin kişisel düşüncesine yer verilmemiştir. Bu cümledeki yargı, araştırma sonucunda ulaşılabilir ile kanıtlanabilir bir yarı olduğundan bu cümle nesnel bir cümledir.
» Şairin en son kitabı 200 sayfadan oluşuyor.
» Eser, dört bölüm halinde sinemaya uyarlanmış.
» İstanbul 1453′te fethedildi.
» Yazar, bu romanında aile bireyleri arasındaki sorunları anlatıyor.
: ……….………ALIŞTIRMALAR
🔹 Aşağıdaki cümlelerin öznel veya nesnel olup olmadıklarını altlarına yazınız.
Bu yıl havalar çok kurak geçti.
[……….]
Ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrilidir.
[……….]
Kitaplar en iyi arkadaşlardır.
[……….]
Helikopterler pervaneleri ile havalanır.
[……….]
Bu etek sana çok yakışmış.
[……….]
Hortum ve tsunami bir doğa olayıdır.
[……….]
Kalbimiz göğüs kafesimizin içindedir.
[……….]
Yazarın son kitabı çok sürükleyiciydi.
[……….]
Nar çok taneli bir meyvedir.
[……….]
Sınavdan önce kahve içmek başarıyı artırır.
[……….]
Yüzölçümü en büyük ilimiz koynadır.
[……….]
Lirik şiir epik şiire göre daha etkileyici bir şiirdir.
[……….]
Bu ev film için iki aylığına kiralanmış.
[……….]
Hikâye, ilgi çekici ve başarılı bir dille yazılmış.
[……….]
Geçen yaz pamuk kaleyi baştan aşağı gezdik.
[……….]
Kutuplardaki buzullar erimeye devam ediyor.
[……….]
Bu bölgenin insanları güler yüzlü ve sıcak kanlıdır.
[……….]
Türkiye’nin nüfus artışı istatistiklerle rapor edildi.
[……….]
Yazar bu eserinde ilginç konulara değinmiş.
[……….]
TÜRKÇE DERSİ
ETKİNLİKLER………..……… :
🔹 Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri cümle öznel anlam verecek şekilde doldurunuz.
Koray Avcı Çakman’ın “Yedikır’ın Kuşları” kitabı okuyanları hemen ………
Hikaye son derece ……….. bir dille yazılmış.
Sarı ve kırmızı en ………. renklerdir.
Bu ………..… tabloları kim yapmış.
🔹 Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri cümle nesnel anlam verecek şekilde doldurunuz.
Pencerenin önünde ………..
Yıldız futbolcu son maçta ……… oynamış.
İstanbul’un tarihi ………...
……….……. eserleri onu zirveye taşıdı.
🔹 Aşağıdaki ifadeleri hem öznel hem de nesnel olacak şekilde tamamlayınız.
Dinlediğim bu türkü…
Öznel: ………..
Nesnel: ………
Okuduğum son roman…
Öznel: ………..
Nesnel: ………
Uzun yıllar sonra…
Öznel: ………..
Nesnel: ………
: ………..………..………TEST
1. Aşağıdakilerden hangisi nesnel bir yargıdır?
A) Şairin, sesini daha geniş kitlelere duyurabilmesi için dergilerde daha sık görülmesinde yarar var.
B) İyi bir romancı, şiir yazamaz; ama iyi bir şair, roman yazabilir.
C) En iyi tatil, ormanda yapılan tatildir.
D) Öykünün yanı sıra birçok şiir yazmış, bunlardan bazıları bestelenmiştir.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesnel bir yargı vardır?
A) Bu kazağı beğeneceğini hiç zannetmiyorum.
B) Bisiklete binmeyi çok seviyorum.
C) Bir gün 24 saattir.
D) Bence gözlüksüz daha güzel oluyor.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir yargı vardır?
A) Okuduğum kitapta kısa hikâyeler var.
B) Kitap Ömer Seyfettin tarafından yazılmış C) “Kaşağı” adlı hikâyeyi çok beğendim.
D) Bazı hikâyelerin konusu tarihten alınmış
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir anlatım vardır?
A) O, iki katlı, bahçeli bir evde yaşıyordu.
B) Mahallemizde pazar, perşembe günü kurulur.
C) Akşam izlediğim film çok heyecanlıydı.
D) Yengemin yüzündeki yara izi çok belirgindi.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “nesnel” bir yargı vardır?
A) Eminim ki bu senin için çok önemlidir.
B) Sanatçının halk gözünde çok büyük bir yeri vardır.
C) Öğretmen etkinliği yaparken sınıfı üç gruba ayırdı.
D) Okunan her hikâye, insanı kendine biraz daha yakınlaştırır.
6. Aşağıdaki tümcelerin hangisinde öznel bir yargı vardır?
A) Van Gölü Türkiye’nin en büyük gölüdür.
B) Deniz kenarında yaşamaya doyum olmaz.
C) Anıtkabir Ankara’da yer alır.
D) İskeletimiz vücudumuza diklik verir.
