PROJE YÖNETİMİ
MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI (Logical Framework Approach)
Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI www.mehmetaksarayli.com
MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI
Projeyle ilgili tarafların problemleri belirlemeleri ve analiz
etmeleri ile bu problemlerin çözülmesi için amaçları ve faaliyetleri tanımlamalarını mümkün kılan bir tekniktir.
Analiz sonuçlarına göre proje hedeflerinin sistematik bir şekilde ve belirli bir mantık dahilinde ortaya konulmasını içermektedir.
Projenin amacını, uygulama adımları ve bu adımlarla ilgili
varsayımları, proje ile ilgili ön koşulları ve çıktılarını birbirleriyle ilişkilendiren bir formattır.
Projelerde; iç tutarlılığı ve uyumu sağlamak, çalışmalara yol göstermek ve ışık tutmak üzere klasik yaklaşıma bir tepki olarak geliştirilen bir araç ve analiz metodudur.
Mantıksal Çerçeve Yaklaşımının İşlevi
Projenin amacının, bu amaca ulaşmada kullanılacak stratejilerin ve araçların anlaşılmasını sağlar.
Proje sürecinde planlanan hedeflere ulaşıldığına dair değerlendirme yapma olanağı sağlar.
Farklı seviyelerdeki hedefler arasındaki nedensel ilişkiyi kurar.
Proje kontrolü dışında kalan ve başarıyı etkileyecek riskleri dikkate alır.
Projenin diğer teknik ayrıntılarının hazırlanmasına da (görev, yetki ve sorumluluklar, ayrıntılı bütçe, termin plânı ve izleme veya değerlendirme plânı) ışık tutar.
3
Mantıksal Çerçeve Yaklaşımı Gerekli Kılan Durumlar
Mevcut durumun yetersiz analizi
Proje sahibi kuruluşun konuyla ilgisinin zayıflığı
Stratejik çerçevenin belirsizliği
Risklerin yeterince dikkate alınmaması
Kısa vadeli bakış açısı
Geçmiş deneyimlerin yeni projelerde dikkate alınmaması
Sonuç odaklı olmayan faaliyet odaklı uygulama ve planlama
Doğrulanabilir olmayan proje çıktıları
Yetersiz proje dokümanları
MANTIKSAL ÇERÇEVE YAKLAŞIMI
Proje Çevirimi Yönetimi boyunca kullanılır ve aşağıdakiler arasında ortak ve tutarlı bağlar kurar :
5
Hedeflenen amaçlar
Gerekli araçlar
Hedeflenen amaçlar
Araçlarla ilgili olarak ortaya çıkan maliyetler
Elde edilen sonuçlar Gerçekleştirilen
faaliyetler Elde edilen sonuçlar
Çözülecek Problemler
Gerekli araçlar Gerçekleştirilen
faaliyetler
Mantıksal Çerçeve Matrisi
Projenin en önemli yönleri, 16 kutulu bir matris formunda ifade edilir:
MATRİS BİLEŞENİ ANLAMI
Genel amaç Projenin uzun dönemde katkısının ne olacağı Proje Amaçları Projenin neden gerçekleştirildiği
Göstergeler Projenin neyi başarmasının beklendiği Faaliyetler ve Araçlar Projenin bunu nasıl başaracağı Varsayımlar Proje için önemli faktörler Doğrulama Kaynakları Proje göstergelerinin kaynakları Maliyetler Projenin maliyetinin ne olacağı
Ön koşullar Projenin başlayabilmesi için gerekli koşullar
Öncelikle…
Proje İsmi;
Proje ismi olarak; kamuoyuna, proje amacı ve hedeflerini tam olarak yansıtabilecek bir isim seçilmelidir.
Proje ismi; aynı zamanda, proje sonuçları hakkında da bilgi verir nitelikte olmalıdır.
Proje Amacı;
Proje amacı; elde edilmek istenen sonucun basit olarak ifadesidir.
Proje amacının odak noktası, projeyle ortaya çıkarılacak sonuçların neler olacağı değil, bu sonuçlardan hedef kitlenin sağlayacağı faydalar olmalıdır.
Hedefleri iyi tanımlanmış farklı iki proje, iki amacı olan bir projeden çok daha iyidir.
7
Mantıksal Çerçeve Aşamaları
6. Mantıksal Çerçeve – Proje yapısının iç mantıksal tutarlılığını oluşturmak üzere; amaçlara bağlı doğrulanabilir başarı göstergelerinin, gösterge kaynaklarının, varsayımların, araç ve maliyetlerin genel olarak
tanımlanması,
7. Faaliyet Çizelgesi – Faaliyetlerin yerinin, zamanının, sonucunun, metodolojisinin, hedef gurubun, sorumlularının ve maliyetinin belirlenmesi, yani, (5N‐3K) sorularının cevaplandırılması, 8. Bütçe –Faaliyet çizelgesinden
hareketle girdilerin ve maliyetlerin belirlenmesi ve sistemli bir biçimde kaydedilmesidir.
PLANLAMA Aşaması ANALİZ (inceleme) Aşaması
1. Mevcut Durum Analizi ‐ Proje alanı ve hedef grup ile ilgili mevcut durumun belirlenmesi ve sorunların ortaya konulması,
2. Sorun Analizi –Sorunlar hiyerarşisinin (sebep‐sonuç ilişkilerinin)oluşturulması ve odak sorunların belirlenmesi, 3. Paydaş (Stakeholder) Analizi –Proje
taraflarının belirlenmesi ve tanımlanması ve düşüncelerinin alınması,
4. Amaç Analizi – Tanımlanan sorunlara paralel olarak amaçların belirlenmesi ve buna bağlı olarak amaçlar hiyerarşisinin (araç‐amaç ilişkileri)oluşturulması, 5. Strateji Analizi – Mevcut imkan ve
sınırlamaların belirlenmesi, bu çerçevede amaçları gerçekleştirebilecek en uygun
9
MEVCUT DURUM ANALİZİ
•Mevcut Durum Analizi:
Proje alanı ve hedef grup ile ilgili genel durumun belirlenmesi ve sorunların ortaya konulmasıdır.
Değiştirilmek istenen durumun ne olduğunun tespit edildiği süreçtir.
Cevaplanacak Sorular:
• Mevcut durumumuz nedir?
• Değiştirmek istediğimiz durum nedir?
• Değişmesini istediğimiz şeylerin içinde bulundukları koşullar, özellikler, ilgili tarafların durumları, düşünce ve
tavırları nelerdir?
1. Aşama
Mevcut Durum Değerlendirme Seviyeleri
1. Kendi kuruluşumuz: Gerekli kapasiteye ve isteğe sahip miyiz?
İnsan, mali ve teknik kaynaklar
Karar alma süreçleri (kim ve nasıl?)
Kurumsal kültür
Diğer projelerimiz
Strateji, kuruluşumuzun misyonuyla uyum
2. Mikro-çevremiz: Yakın çevremiz projeye doğrudan katılıma hazır mı?
Kaynaklar- Paydaşlar - İlişkiler
Bağlantılar
Sosyo-kültürel ortam
Bilgi
3. Makro-çevremiz: Daha geniş çerçevede göz önünde
bulundurmamız gerekenler?
Toplumsal
Politik
Ekonomik
Yasal
Projenin etkin yönetimi, başarıyla uygulanması ve sonuçlandırılabilmesi için gerekli koşulları üç seviyede incelememiz gerekir:
Kurum İçi Analizde Temel Noktalar
Kuruluşun;
Geçmişi, mevzuatı ve bu mevzuat gereği görevleri
Personel sayısı ve nitelikleri
İletişim ve karar alma süreci
Geçmiş ve devam eden önemli faaliyet ve projeler
Raporlama sistemi
Finansman kaynakları (Bütçe, fon, döner sermaye, diğer)
Genel bürokrasi içindeki yeri ve yönetim yapısı
Çalışanlarının motivasyon düzeyi ve beklentileri
Teknolojik alt yapı ve kullanma düzeyi
Varlıklar envanteri
Personel ve ücret politikası ile bu alanlardaki esneklikleri
Faaliyetleri izleme ve değerlendirme sistemi
Önemli değişiklikler
İyi bir durum analizi paydaşların kendi
durumlarını daha iyi kavramalarını, kapasitelerini görmelerini sağlar.
Durum analizi için en yaygın olarak kullanılan teknikler;
SWOT ANALİZİ
Mevcut Durum Analizi Yöntemleri
DURUM ANALİZİ
13
SWOT ANALİZİ
Güçlü Yanlar Zayıf Yanlar Öneriler Bugün
+
Bugün -
Gelecek
!
GÜÇLÜ YÖNLER ZAYIF YÖNLER BUGÜN
+
BUGÜN - FIRSATLAR TEHLİKELER
GELECEK +
GELECEK -
SWOT (GZFT - FÜTZ) Analizi
SWOT analizi incelenen kuruluşun, tekniğin, sürecin veya durumun güçlü ve iyileştirilebilir alanlarını belirlemekte ve dış çevreden kaynaklanan fırsat ve tehditleri saptamakta kullanılan bir tekniktir.
Strengths > Güçlü Alanlar - Üstünlükler
Weaknesses > Zayıf-Gelişmeye Açık Alanlar
Opportunities > Fırsatlar
Threats > Tehditler
NEDEN SWOT ANALİZİ ?
Firmanızın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek, fırsat ve tehditlerini görmeniz için basit ama kullanışlı bir yapıdır.
Size güçlü yönlerinize odaklanmanız, tehditlerinizi minimize etmeniz ve uygun fırsatları değerlendirebilmeniz açısından avantaj sağlar.
Bir başlangıç (kick-off) stratejisi için formüle edilebilir ya da daha sofistike bir yöntem ile strateji oluşturma aracı olarak kullanılabilir.
Size tutarlı ve başarılı bir rekabet için rakiplerinizin stratejilerini anlamanız açısından fikir verebilir.
Amaç; iç ve dış etkenleri dikkate alarak, varolan güçlü alanlar ve
fırsatlardan en üst düzeyde yararlanacak, tehditlerin ve iyileştirmeye açık alanların etkisini en aza indirecek plan ve stratejiler geliştirmektir.
Karar alma önceliklerinin saptanmasında, hedeflerin belirlenmesinde yol gösterici olmaktadır.
SWOT Analizi’ni yaparken gerçekçi ve titiz olmak önemlidir.
SWOT ANALİZİ MATRİSİ
POZİTİF NEGATİF
İÇSEL
GÜÇLÜ YANLAR - Strengths
• Üstünlükleriniz nelerdir?
• Neleri iyi yaparsınız?
• Başkaları, güçlü yanlarınız olarak neleri görmekteler?
• Firmanızın avantajlı özellikleri nelerdir?
• Size satış sağlayan başarılı faktörler nelerdir?
ZAYIF YANLAR - Weaknesses
• Neleri, kötü yapmaktasınız?
• Neleri iyileştirmeye gereksiniminiz var?
• Başkaları hangi konularda sizden daha iyidirler?
• Başkalarının gözüyle ne gibi zayıflıklarınız ortaya çıkmakta?
• Hangi hatalardan kaçınmalısınız?
• Satışınızı hangi etkenler engelliyor?
DIŞSAL
FIRSATLAR - Opportunities
• Önümüze çıkan fırsatlar nelerdir?
• Çevrede ne gibi ilginç gelişmeler yaşanmakta?
• Haberdar olduğunuz trendler
TEHDİTLER - Threats
• Ne gibi engellerle karşılaşmaktasınız ?
• Başkaları ne yapmaktalar ?
• Beklenen iş veya hizmet standartları değişmekte mi ?
SWOT ANALİZİ STRATEJİ MATRİSİ
Güçlü Yanlar Gelişmeye Açık Yanlar
Fırsatlar
Kurumun güçlü yanlarını kullanarak fırsatları değerlendirme stratejileri
Kurumun fırsatları değerlendirmek üzere gelişmeye açık yanların düzeltme stratejileri
Tehditler
Kurumun tehditlere karşı koymak üzere güçlü yanlarını kullanma stratejileri
Kurumun tehditlere karşı koymak üzere gelişmeye açık yanlarını düzeltme stratejileri
SORUN ANALİZİ Nedir? Niçin Yapılır?
Sorunlar hiyerarşisinin (sebep-sonuç ilişkileri)
oluşturulması ve böylece odak sorunların belirlenmesidir.
Ana sorunun
ve buna
neden olan sorunlarile sebep olduğu sonuçların tarafların üzerinde uzlaşabileceği bir netlikte ortaya çıkarılması için yapılır.
Sorun analizi, sorunların esas “nedenlerini” bulmak, sorunun köküne inmek anlamını taşır.
Bizim sorun olarak gördüğümüz ve birbirinden bağımsız olarak düşündüğümüz bir çok “sorun” aslında bir tek
“ana sorunun” uzantıları olabilir. 2. Aşama
Sorun analizi sırasında neler yapılmalı?
Bu aşamada sorulması gereken sorular:
Değiştirmek istediğimiz, istemediğimiz ya da sorun olarak gördüğümüz şey nedir?
Bu sorunun kaynağı nedir?
Sorunlar arasında neden-sonuç ilişkisi var mı?
Öncelikle, konu ile ilgili görünen sorunları ve varlığı istenmeyen durumları gelişigüzel sıralayın.
Ardından, ana sorunu en üst seviyede tutarak, onu doğrudan etkileyen sorunları sıralayın.
Sorun Ağacı oluşturun …..
19
Sorun Ağacı
Sorun Ağacı:
Sorunları tasavvur etmeye
Detaylı olarak analiz etmeye
Sebep- sonuç ilişkilerini açıklığa kavuşturmaya yardımcı olan bir diyagramdır.
Ayrıca “Sorunlar Hiyerarşisi” olarak da adlandırılır.
Tamamlandığında, Sorun Ağacı, mevcut olumsuz
durumun özet bir resmini temsil eder.
Sorun Ağacı Oluşturma
21
Sorun ağacı belirlenen sorunlar arasında bir sebep-sonuç ilişkisi ve hiyerarşisi belirlenerek oluşturulur. Bunun için şu işlemler yapılır:
Mevcut durumdaki ana sorunları tanımla
Bir başlangıç sorunu seç
Başlangıç sorunu ile bağlantılı diğer sorunları araştır
Neden-sonuç ilişkisini kur
Başlangıç sorununa doğrudan sebep olan sorunları aşağı yaz Başlangıç sorunundan doğrudan etkilenen sorunları yukarı yaz
Benzer şekilde diğer tüm sorunları birbirleriyle karşılaştırarak yerleştir
Sorunları sebep-sonuç oklarıyla ilişkilendir
Ağacın tamamını gözden geçir ve geçerliliğini kontrol et
Sorun ağacında yer alan sorunların hepsinin gerçek olmasına ve gelecekte ortaya çıkması beklenen sorunların belirtilmemesinedikkat edin.
Sorun ağacı içerisindeki genel sorunları sorun ağacından ayıklayın.
Sorunlar Listesi Nasıl Belirlenir?
1. Beyin fırtınası
Uzun bir görüş listesi oluşturmayı amaçlayan bir tekniktir.
“Geleneksel olmayan” birçok görüş üretmek için kullanılır.
Ön koşul: başkalarının düşüncelerini yargılamamak ya da başkalarının düşünceleri hakkında yorum yapmamak.
2. Çoklu oylama
Amacı, daha ileride analiz edilmek ve seçilmek üzere beyin fırtınasında üretilen çok sayıda fikri 3 veya 5’e düşürmektir.
Her bir grup üyesi tercih ettiği birkaç görüşe oy verir.
Belirlenen sorunların ilişkilendirilmesi ve önem sırasına koyulmasında Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılabilir.
Sorun Ağacı
23
ANA SORUN
ALT SORUN 1
NEDEN SONUÇ
ALT SORUN 2
KÖK SORUNLAR
Sorun Analizinde Sıkça Yapılan Hatalar
Bazı sorunların dışarıda bırakılması
Birçok sorunun tek bir sorun olarak sunulması
Sorunun yeterli ayrıntıda belirtilmemesi
Genel düzeydeki sorunların dahil edilmesi
Bölgenin koşullarına uygun yapılmaması
İfadelerin yoruma açık olması
Sorun Ağacı İle Hedef Analizi Etkileşimi
Sorun ağacı ‘olumsuz
durumları’, ‘olumlu başarılar’
veya hedefler olarak ifade edilen çözümlere
dönüştürülür.
25
Konfeksiyon sektörünün satışları düşüyor…
Dış piyasalara daha ucuz ürün girmeye başladı
İç piyasaya daha ucuz ürün girmeye başladı
Pazar daraldı
Üretim maliyetleri arttı
İşçilik
Enerji
Koleksiyon üretemiyoruz
Tasarımcı yok/az
İşletme sermayesi düşük
Örnek, B. Açıkgöz – Kırıkkale Üniversitesi yayınlarından alınmıştır…
Sorun Analizi Örnek Uygulama;
Sorun Analizi Örnek Uygulama
Konfeksiyon sektörünün satışları düşüyor
Pazar daraldı Fiyat tutturamıyoruz Koleksiyon üretemiyoruz
Tüketici geliri düştü
Piyasalara ucuz ürün giriyor Üretim
maliyetleri arttı
Tasarımcı tutamıyoruz Tasarımcı az
İşletme sermayesi az Tasarımcı
okulu yok Kotalar kalktı
İşçilik Maliyetleri
yüksek Enerji
Maliyetleri Yüksek
27
Sorunları Sayısallaştırma – Ağırlıklandırma Yol: Çok Kriterli Karar Verme
Konfeksiyon sektörünün satışları düşüyor
Pazar daraldı Fiyat tutturamıyoruz Koleksiyon üretemiyoruz
Tüketici geliri düştü
Piyasalara ucuz ürün giriyor Üretim
maliyetleri arttı
Tasarımcı tutamıyoruz Tasarımcı az
20 50 30
100
20 40 10 20 10
İleriye bakalım … (varsayımlara giriş!)
Konfeksiyon sektörünün satışları düşüyor
Pazar daraldı Fiyat tutturamıyoruz Koleksiyon üretemiyoruz
Tüketici geliri düştü
Piyasalara ucuz ürün giriyor Üretim
maliyetleri arttı
Tasarımcı tutamıyoruz Tasarımcı az
İşletme sermayesi az Tasarımcı
okulu yok Kotalar kalktı
İşçilik Maliyetleri
yüksek Enerji
Maliyetleri Yüksek
20 50 30
100
20 40 10 20 10
Sorun kalıcı değil, krizden sonra talep canlanacak
Enerji açığı büyüyor,
enerji maliyetleri
daha da artacak
20
Koleksiyon ürünlere talep giderek artıyor
20
29
Yine Sayısallaştırma …
Konfeksiyon sektörünün satışları düşüyor
Pazar daraldı Fiyat tutturamıyoruz Koleksiyon üretemiyoruz
Tüketici geliri düştü
Piyasalara ucuz ürün giriyor Üretim
maliyetleri arttı
Tasarımcı tutamıyoruz Tasarımcı az
İşletme sermayesi az Tasarımcı
okulu yok Kotalar kalktı
İşçilik Maliyetleri
yüksek Enerji
Maliyetleri Yüksek
0 50 50
100
0 45 5 40 10
Sorun kalıcı değil, krizden sonra talep canlanacak
Enerji açığı büyüyor,
enerji maliyetleri
daha da artacak
25
Koleksiyon ürünlere talep giderek artıyor
20
Yine Sayısallaştırma …
ÖĞRENCİLİK HAYATIM İYİ GİTMİYOR
NOT ORTAL AMAM DÜŞÜY OR
EKONOMİK SIKINTI
OLUŞUYOR SOSYAL İLİŞKİLERİM
KÖTÜLEŞTİ
Dersle re devam
ım azaldı
Piyasalara ucuz ürün giriyor Üretim
maliyetleri arttı
Tasarımcı tutamıyoruz Tasarımcı az
İşletme sermayesi az Tasarımcı
okulu yok Kotalar kalktı
İşçilik Maliyetleri
yüksek Enerji
Maliyetleri Yüksek
31 Sınav
konsantr asyonum
azaldı
Proje taraflarının belirlenmesi, tanımlanması ve düşüncelerinin alınması aşamasıdır.
Paydaş analizi ve sorun analizi birbiriyle tamamiyle bağlantılıdır.
Proje fikrinin ortaya çıkmasını sağlayan mevcut durumun, katılımcı bir yaklaşımla net bir şekilde tanımlanması, projede planlama ve uygulama açısından en önemli faktördür.
PAYDAŞ ANALİZİ
3. Aşama
Paydaşlar Kimlerdir?
Paydaşlar, belirli bir proje ile ilgili olarak, rolü, yararı, ve/veya zararı olan kişiler, gruplar, işletmeler veya kurumlardır.
Paydaşlar, doğrudan ya da dolaylı biçimde proje sürecinden ve sonuçlarından olumlu ya da
Şahısları, grupları ve organizasyonları projeyle ilgilerine göre belirlemek
Bunların proje için önemli olan beklentilerini, katkılarını, risk unsurlarını tanımlamak
Paydaşlar analizinin yapılması onların düşünce ve
katkılarının proje sürecine yansıması ve sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için önemli bir adımdır.
Proje konusuyla ilgili tüm tarafların bir “fikri” vardır ve
çözüm tüm bu “fikirlerin” bileşkesidir. Paydaşlar analizi, tüm tarafların fikirlerini öğrenmek ve sonuçta “bileşke fikri”
ortaya çıkarmak için yapılır.
33
Neden Paydaş Analizi?
Paydaşlar Analizinde Taraflar
A-Proje Sahibi Kuruluş: Projeyi hazırlayan kuruluş
B-Proje Ortakları:Proje ile ilgili katkıda bulunan ve sorumluluk paylaşan kurum/kuruluşlar
C- Hedef Grup:Projenin gerçekleştirilmesinden doğrudan ve olumlu etkilenen grup veya gruplar. Proje bu gruplar için yapılmaktadır.
D-Diğer Paydaşlar
1. Nihai yararlanıcılar:Projeden zaman içerisinde dolaylı olarak etkilenenler.
2. Karşıtlar:Projeden olumsuz yönde etkilenenler
3. İştirakçiler:Projeye idari, mali ve teknik hizmet sağlayan fakat sorumluluk almayan kurum ve kuruluşlar
Birincil Paydaşlar – Proje konusu ile doğrudan ilişkili ve sonuçlardan olumlu ya da olumsuz etkilenecek olan gruplar
İkincil Paydaşlar – Proje konusu ile dolaylı olarak ilişkili ve sonuçlardan olumlu ya da olumsuz etkilenecek olan gruplar. Birincil paydaşlara hizmet sağlamada aracılık edecek olanlardır. Birincil paydaşlara hizmet sağlayan kurum ve kuruluşlar da ikincil paydaş sayılır.
Bunlar, fon kuruluşları, uygulama, izleme ve iştirakçi kuruluşlardır
Paydaşlar Analizi için yapılması gerekenler
• Temel grupları/kişileri tanımla
• Sınıflandır (yararlanıcılar, uygulayıcılar)
• Karakteristik özelliklerini belirle ve analiz et
• Kimlik özellikleri
• Çıkarları ve amaçları
• Güçlü ve zayıf yönleri
• Önerileri
• Proje açısından sonuçları tanımla
Paydaş Analiz Tablosu
Paydaş Analizi Kontrol Listesi
1
. Hedef gruplar net olarak belirlendi mi?2. Birincil ve ikincil paydaşların hepsi listede yer aldı mı?
3. Projenin potansiyel destekçileri ve karşıtları belirlendi mi?
4. Birincil paydaşlar meslek ya da gelir gruplarına ayrıldı mı?
5. Birincil paydaşların çıkarları ve beklentileri belirlendi mi ?
Nasıl Yapılır ?
Problem (sorun) analizlerinin tüm olumsuz durumlarını istek uyandıran ve gerçekçi olarak başarılabilir olumlu sonuçlara dönüştürün
Sorun ağacıyla karşılaştırılır ve yapılması gerekenler veya başarılması gerekenler yeniden ifade edilir
Gerçekçi bir şekilde revize edilmesi gereken ve/veya ekleme/çıkarma yapılması gereken hususlar tamamlanır
Bağlantıların tutarlı olmasına dikkat edilerek Hedef Ağacı oluşturulur
Hiyerarşinin geçerliliği ve eksiksizliğini temin etmek için sebep-sonuç ilişkilerini kontrol edin:
Açıklamaları gözden geçirin ve yeni amaçlar ekleyin
Uygun ya da gerekli görülmeyen amaçları silin
HEDEF ANALİZİ
Gelecekte olması istenen durumun gerçekleştirilmesi için potansiyel çözümlerin analiz edilmesidir.
4. Aşama
ANA AMAÇ
ALT AMAÇ 1
ARAÇ AMAÇ
ALT AMAÇ 2
Hedef Ağacı
39
Olumsuz durumların gelecekte olması arzu edilen ancak gerçekçi olan durumlara çevrilmesi
Hedef Ağacı
Genel Hedef
Amaç 1 Amaç 2
ARAÇ Genel Hedef AMAÇ
Proje Amacı
Faaliyet Hedefleri Sonuçlar-çıktılar
Olumsuz durumların gelecekte olması arzu edilen ancak gerçekçi olan durumlara çevrilmesi
Hedef Analiz Örnek Uygulama:
Konfeksiyon sektörünün satışları artmaya başladı
Fiyat tutturabilmeye başladık
Koleksiyon üretebilmeye başladık
Piyasalara ucuz ürün giriyor Üretim
maliyetleri düştü
Tasarımcı tutamıyoruz
Tasarımcı sayısı arttı
Tasarımcı okulu açıldı İşçilik
Maliyetleri azaltıldı Enerji
Maliyetleri düşürüldü
Bu sorunları çözemiyoruz, ancak, durumu telafi edebilmek için çözüm üretebildiğimiz konularda
daha ileri gidebiliriz
Örnek, B. Açıkgöz – Kırıkkale Üniversitesi yayınlarından alınmıştır… 41
Strateji Analizi: Mevcut imkan ve
sınırlamaların belirlenmesi, bu çerçevede amaçları gerçekleştirebilecek en uygun
stratejinin seçilmesi ve kesin proje amaçlarının belirlenmesidir.
STRATEJİ ANALİZİ
5. Aşama
Hedef ağacındaki aynı türden hedef kümelerine stratejiler denir.
Bu aşama, kendi kapasitemizi tanıdığımız ve tanımladığımız aşamadır.
Yeteneklerimizi, gücümüzü, güçsüz yanlarımızı ortaya koymamız gerekir.
Strateji Analizinin Hedefi:
Belirlenen (muhtemel) amaçları bir dizi fizibilite (olabilirlik) kriterine göre analiz etmek;
Proje uygulaması için uygun stratejiyi seçmek
Hedef ağacından arzu edilmeyen hedefler elenir
Bir proje oluşturacak olası alternatif stratejiler ortaya konur
Bir veya birden fazla strateji seçilir
Belirlenen kriterlere (maliyet, aciliyet, politik durum vb.) göre optimum stratejinin hangisi olduğunu konusunda değerlendirme yapılır
Projeyi oluşturacak stratejiye karar verilir
Proje Genel Amacı ve Proje Amacı net olarak ifade edilerek, projenin kapsamı belirlenir
43
Strateji Analizi Nasıl Yapılır?
Maliyetler
Farklı Paydaşların Bakış Açıları
Faydaların Zaman Perspektifi
Mevcut Kaynaklar
Mevcut Potansiyel ve Kapasiteler
Strateji Seçiminde Dikkate Alınacak Kriterler
Politik Yapılabilirlik
Verimlilik ve Etkinlik
Sosyal Kabul Edilebilirlik
Eşitsizliklerin (Kadın-Erkek) Giderilmesine Katkısı
Diğer Projeleri Tamamlayıcılık
Aciliyet
Strateji Analizi
ARAÇ AMAÇ
Özel hedefler Ara hedefler
Genel Hedef
45
STRATEJİ ANALİZİ
ARAÇ AMAÇ
İstihdam Artıyor
Aktif İstihdam Politikaları uygulanıyor
Yeni kurulan işlerde devamlılık yüksek
İş-kur Ofisinin Yeterli Donanıma
Sahip
Özel İstihdam Bürolarının Bölgede Faaliyet
Gösteriyor
Yeni girişimciler arasında iş uzmanlığı sağlandı
Girişimcilerin Finansa erişimleri esnek bir
yapıda
Yeni işlere model olabilecek başarılı uygulamalara ilişkin
Girişimcilik eğitimleri organize edildi ve iş kurmaya yönelik
MANTIKSAL ÇERÇEVE
Proje yapısının iç mantıksal tutarlılığını (örneğin, araçların amaçlara uygunluğu) oluşturmak üzere; amaçlara bağlı doğrulanabilir başarı göstergelerinin, gösterge kaynaklarının, varsayımların, araç ve maliyetlerin genel olarak
tanımlanmasıdır.
Mantıksal Çerçeve Yaklaşımının planlama için kullandığı araç Mantıksal Çerçeve Matrisidir (MÇM).
MÇM, bir süreç olarak Mantıksal Çerçeve Yaklaşımının sonuçlarını sunan bir formattır.
Analiz aşamasında elde edilen verilerle MÇM oluşturulur.
47
6. Aşama
Mantıksal Çerçeve Matrisi
Projenin en önemli yönleri, 16 kutulu bir matris formunda ifade edilir:
MATRİS BİLEŞENİ ANLAMI
Genel amaç Projenin uzun dönemde katkısının ne olacağı Proje Amaçları Projenin neden gerçekleştirildiği
Göstergeler Projenin neyi başarmasının beklendiği Faaliyetler ve Araçlar Projenin bunu nasıl başaracağı Varsayımlar Proje için önemli faktörler Doğrulama Kaynakları Proje göstergelerinin kaynakları Maliyetler Projenin maliyetinin ne olacağı
49
Mantıksal Çerçeve Matrisi
4 3 2 1
12 13
10 11
8 9
5 6 7
Maliyetler 1. Amaçlar 2. Doğrulanabilir
göstergeler
4. Varsayımlar Genel Amaç
Proje Amacı
Faaliyetler
3.Doğrulama kaynakları
Ön koşullar Not: Matrisin her bir kısmı yukarıdaki numara sıralaması
çerçevesinde oluşturulurken, gerektiği takdirde diğer kısımlar kontrol edilmeli ve gözden geçirilip yeniden düzenlenmelidir.
Araçlar Sonuçlar
MANTIKSAL ÇERÇEVE MATRİSİ AÇIKLAMALARI Amaçlar Doğrulanabilir Başarı
Göstergeleri
Doğrulama Kaynakları
Varsayımlar
Genel
Amaçlar Birden fazla proje ile uzun dönemde sağlanan iyileşme.
Genel hedefin gerçekleşip gerçekleşmediğini ölçmede kullanılan kilit göstergeler.
Göstergeleri değerlendirme sırasında kullanılacak ya da kanıtlayacak bilgi kaynakları . Projenin
Amacı
Genel amaca yönelik, projeye özel amaçlar.
Uygulamalarda n hemen sonra beklenen iyileşme
Faaliyet amacının başarıldığı belirten göstergeler.
Mevcut veya derlenebilir bilgi kaynakları.
Söz konusu amacın başarılması için Faydalananın sorumluluğu dışında olan gerekli faktör ve koşulların (harici koşullar) Riskler …
Faaliyet Amaçları (Sonuçlar- Çıktılar )
Amacın başarılması için gerekli ve öngörülen faaliyet çıktıları.
Faaliyetin beklenen sonuçları vermek bakımından başarılı olup olmadığı ve/veya ne kadar başarılı olduğu belirten göstergeler
Göstergeleri değerlendirme sırasında kullanılacak ya da kanıtlayacak bilgi kaynakları.
Beklenen Sonuçların zamanında elde edilmesi için, gereken harici koşullar.
Faaliyet Beklenen sonuçların elde edilebilmesi için
Araç, gereç, para, personel, alt yapı, arazi vb. kaynaklar.
Faaliyetlerin maliyetleri .
Faaliyetin başlamasından önce gerekli ön-koşullar.
Faaliyetlerden sonuç alınabilmesi için gerekli
51
• Projenin katkıda bulunacağı üst düzeydeki amaç
• Hedef gruplar için sürdürülebilir yarar sağlama açısından projenin özel amacı
• Gerçekleştirilecek faaliyetlerin ürünleri
• Projenin sonuçlarını üretmek için
yapılacak uygulamalar
PROJE AMACI
GENEL AMAÇLAR İdeal durum. Proje katkısı uzun dönemde gerçekleşir.
Proje süresi sonucunda ulaşılır.
Özgün, ölçülebilir ve ulaşılabilir olmalı; nicelik,nitelik, zaman ve mekan bakımından
tanımlanmalıdır.
Proje amacına ulaşılabilmesi için gerçekleştirilmesi gereken alt amaçlardır. Faaliyetlerin sonucu olarak tanımlanmalıdır.
Belirli bir zamana, mekana ve bütçeye bağlı olarak
uygulamaların yapılması ve proje amacına ulaşmayı sağlayacak sonuçların üretilmesi.
FAALİYETLER Faaliyet Amaçları
(sonuçlar-çıktılar)
1. Sütun: AMAÇLAR
Amaçlar Örnek;
Sonuçlar Genel hedefler
Özel Hedef
Özelleştirme sonucu işsiz kalan işcilerin istihdam edilebilirliğini artırmaya katkıda bulunmak
İldeki mavi yakalı işçilerin piyasa niteliklerini yenilemek
100 işsiz yeni nitelikler elde etti
•İşsizlerin seçimi
Proje kontrolü dışında ancak proje başarısını ve uzun dönemli sürdürebilirliği etkileyen faktörler “Varsayımlar” olarak Mantıksal Çerçevenin 4. Kolonunu oluştururlar
Riskler nedir?
Projenin başarısı için önemli olan ve dışsal faktörler olarak ifade ettiğimiz olumsuz etkilerin tümü.
Varsayımlar nedir?
Projenin başarısını etkileyen veya belirleyen dışsal faktörlerin olumlu olarak ifade edilmesidir
Niçin gereklidirler?
Proje asla gerçek durumu kapsayamaz. Dışsal faktörler ve projenin başarısı üzerinde önemli etkilere sahip riskler tanımlanarak dikkate alınmalıdır.
Önkoşullar nelerdir?
Faaliyetler başlamadan önce aşılması gereken koşullardır
53
4. Sütun: Varsayımlar
Varsayımların Oluşturulması
Bu hangilerinin Genel Amacın, Proje Amacının veya Sonuçların gerçekleştirilmesi için gerekli faktörlerin belirlenmesi ve mantıksal çerçevenin uygun seviyesine yerleştirilmesi aşamasıdır.
Proje faaliyetlerine başlanabilmesi için gerekli önkoşulları belirle
Hedef seviyelerine uygun olarak her aşama için risklerin belirle
Bu riskler olumlu ifadelere çevir (varsayıma dönüştürülmesi)
Bu varsayımların projenin başarısı açısından öneminin ve gerçekleşme ihtimalinin gözden geçir (varsayım algoritması) ve gerekirse bunlarla ilgili önlemler alınması
Gerekli varsayımların hedef seviyelerine uygun olarak mantıksal çerçeve matrisine yerleştir
Olabilme ihtimali nedir?
Kesine Yakın Orta düzeyde İhtimal Dışı
Mantıksal çerçeveye dahil etme Varsayım olarak ekle Dışsal faktörü etkileyecek şekilde proje yeniden dizayn edilebilir mi?
Evet Hayır
Mantıksal çerçeveye dahil etme Varsayım (Dışsal faktör) önemli
mi?
Faaliyetler ve sonuçlar ekleyerek projeyi yeniden dizayn et; eğer gerekiyor ise proje amacını yeniden
formüle et
Proje yapılabilir değil Hayır
Evet
Varsayım Değerlendirme Algoritması
55
Varsayımların mantıksal çerçeve matrisine yerleştirilmesi
VARSAYIMLAR DÜZEY Sonuçları elde etmek için
gerekli olan varsayımlar Faaliyetler seviyesine Proje amacına ulaşmak için
gerekli olan varsayımlar Sonuçlar seviyesine Genel Hedefe ulaşmak için
gerekli olan varsayımlar Proje amacı seviyesine
57 Proje Amacı
MÇ Matrisine Varsayımların Yerleştirilmesi
1.EĞER önkoşullar sağlanır ve fiziksel/fiziksel olmayan girdiler harekete geçirilirse faaliyetler gerçekleşecek…
2.Faaliyetler gerçekleşir ve varsayımlar tutarsa sonuçlara ulaşılacak…...
3………..
Müdahale Mantığı- Projenin Kapsamı
‘...
Objektif Olarak Doğrulanabilir Göstergeler
Doğrulama
Kaynakları Varsayımlar
Faaliyetler Araçlar Maliyet
Önkoşullar
Genel Amaç
Faaliyet Amaçları (sonuçlar-çıktılar)
Mantıksal Çerçeve Matrisi Son Nitelik Kontrolü
Göstergeler ve doğrulama kaynakları erişilebilir ve güvenilirdir,
Ön koşullar gerçekçidir,
Varsayımlar gerçekçi ve tamdır,
Riskler kabul edilebilir seviyededir,
Başarı olasılığı yeterince kuvvetlidir,
Nitelik hususları dikkate alınmıştır ve uygun olan yerlerde faaliyetler, sonuçlar ve varsayımlar olarak ifade edilmiştir,
Elde edilen faydalar, maliyete uygundur,
İlave araştırmalara ihtiyaç vardır.
Faaliyetler Sonuçlar
Genel hedefler
Özel hedef
Özürlü kişilerin işgücü piyasasına entegrasyonu
50 işsiz özürlü kişiyi iş bulma konusunda desteklemek
60 özürlü kişi yerel firmalar tarafından talep edilen yeni mesleki
nitelikler edinir.
•Eğitimin verilmesi
•İş aramaya destek
Şirketlerin eğitim almış kişileri işe alması
Varsayımlar Örnek;
59 Kursiyerlerin istikrarlı sağlık durumları
Özürlü kişileri istihdam etmek zorunluluğu getiren yasanın yürürlüğe girmesi
Eğitim binasının tadilatının tamamlanması
Önkoşullar
Varsayımlar
Bebek ve çocuklarda görülen enfeksiyon oranlarının azaltılması
Varsayımlar Örnek;
Müdahale Mantığı- Projenin Kapsamı
‘...
Varsayımlar
1.1. Annelerin Beslenme Konusunda Bilgilendirilmesi 2.1.Sağlık Ocağının İyileştirilmesi
-Yeniliklere açık anneler -Nitelikli personelin çalışmaya gönüllü olması -Babalar anneleri eğitime -destek konusunda destekliyor
1.Bebeklerin ve Çocukların Beslenme Durumu İyileştirildi 2.Aşılanmış Bebek ve Çocuk Sayısı Arttırıldı
-İl Sağlık Müdürlüğü Proje öncesindeki mali kapasitesini koruyor
-Beslenme uzmanlarının desteği devam ediyor -Yerel örgütlerin kamuoyu desteği devam ediyor - Basın desteği devam ediyor Bebek ve Çocuk Ölüm
Oranlarını Azaltılması
Önkoşullar:
Maliyet
Nedir?
Proje amaçlarını operasyonel olarak ölçebilen, performans ölçüm olanağı sağlayan ve projenin her aşamada
izlenmesine olanak sağlayan araçlardır.
Her bir gösterge kısaca müdahaleye ilişkin Nicelik, Nitelik, Zaman ve Yer konusunda bilgi içermelidir.
2. Sütun: BAŞARI GÖSTERGELERİ
Ne İşe Yararlar?
Genel Hedefin, Proje Amacının ve Sonuçların karakteristiklerini açıklığa kavuştururlar
Projeyi daha objektif bir şekilde yönetmeyi sağlarlar
Performans ölçümü, izleme ve değerlendirme için bir baz oluştururlar
Not: Sıklıkla, bir amaç için birden fazla gösterge kullanmak gereklidir.
Böylece, amacın başarılıp başarılmadığı konusunda daha güvenilir bilgi elde edilir.
Gösterge Kriterleri
Göstergeler “SMART”olmalıdır;
S
PECIFIC(Özgün),
M
EASURABLE(Ölçülebilir)
Available
(Elde edilebilir)
R
ELAVANT(Amaçla ilişkili)
T
IME BOUND & COST EFFECTIVE(Belirli bir süreye bağlı ve maliyet etkin)
63
Göstergeler aşağıdaki sorulara cevap vermelidir:
Ne kadar? Nicelik
Nasıl bir değişim? Nitelik
Kim? Hedef grup
Ne zaman ? Zaman
Nerede? Yer
Örnek: Genel Hedef Göstergesi
Genel Hedef: Genç istihdamın artırılmasına katkıda bulunmak
Ne ? İşsizlik oranının azaltılması Kim? Lise mezunu genç işsizler Nerede? Adana bölgesinde
Ne kadar? %23’den %20’ye Ne zaman? 2013’ün sonuna kadar Kaynak : IşKUR işsizlik veritabanı
65
Örnek: Özel Hedef Göstergeleri
Özel Hedef : Adana bölgesindeki genç lise mezunu işsizlerin istihdam edilebilirliğini artırmak
Ne kadar? % 80
Kim? Eğitilmiş genç lise mezunu işsizler Ne? Yeni elde edilmiş nitelikte iş bulmak Ne zaman? Proje bitiminden 6 ay sonrasına kadar Kaynak: Proje değerlendirmesinden elde edilen
sonuçlar
Doğrulama Kaynakları, göstergelerin kontrol edilmesi için gerekli bilgiyi sağlayacak dokümanlar, raporlar ve diğer kaynaklardır.
Göstergelerin belirlenmesiyle eş zamanlı olarak doğrulama kaynakları da belirtilmelidir.
67
3. Sütun: DOĞRULAMA KAYNAKLARI
Doğrulama kaynakları şu bilgileri vermelidir:
Bilginin sağlanacağı format (örn: İlerleme raporları, proje hesapları, proje kayıtları, resmi istatistikler vs.),
Bilgiyi kimin sağlayacağı,
Bilginin hangi sıklıkta sağlanacağı (örn: Aylık, üç aylık, yıllık vs.)
Maliyet
İdari raporlar Yönetim raporları
Mevcut istatistiki bilgiler
Uyarlanmış mevcut istatistiki bilgiler Faydalananlarla görüşmeler
Özel anketler
DOĞRULAMA KAYNAKLARI
Tarafsız Doğrulanabilir Gösterge & Doğrulama Kaynağı – Örnek Uygulama
Hanelerin ve fabrikaların doğrudan kirli su atıkların
azaltıldı Nehir suyu kalitesi arttı
Yerel halkın yaşam koşulları iyileşti
Proje Tanımı
Tarafsız Doğrulanabilir Gösterge
Doğrulama Kaynakları Genel Hedef
Proje amacı
Sonuç
2006’ya kadar fabrika Atık sularının % 70’i ve evsel atık suların
%80’i arıtılır.
Balık tüketimine bağlı hastalıklar 2006 yılına kadar % 80 oranında azalır.
Balık yakalama 2006 yılına kadar % 80 oranında artar. (sabit stokla) Balıkçılıktan elde edilen
gelir 2006 yılına kadar
% 30 artar
Turizm geliri 2006 yılına kadar % 30 artar.
Belediyelerin anket raporu
Bölgesel hastane ve tıbbi istatistikler Nehir Otoritesi ve Kooperatiflerin Raporları DİE’nin sosyo- ekonomik anket raporu
Göstergeler ve doğrulama kaynakları erişilebilir ve güvenilirdir,
Ön koşullar gerçekçidir,
Varsayımlar gerçekçi ve tamdır,
Riskler kabul edilebilir seviyededir,
Başarı olasılığı yeterince kuvvetlidir,
Nitelik hususları dikkate alınmıştır ve uygun olan yerlerde faaliyetler, sonuçlar ve varsayımlar olarak ifade edilmiştir,
Elde edilen faydalar, maliyete uygundur,
İlave araştırmalara ihtiyaç vardır.
MANTIKSAL ÇERÇEVENİN KONTROLÜ
Amaçlar Doğrulanabilir Göstergeler Doğrulama Kaynakları Varsayımlar Genel Amaç
X bölgesindeki fakir ailelerin gıda güvenliği ve gelir yaratıcı faaliyetler yoluyla yaşam koşullarının iyileştirilmesi
Proje bitiminden iki yıl sonra hedef grubun temel gıda sorunlarının çözülmesi ve gelirinde %20’lik bir reel artış
Etki değerlendirmesi anketi
Proje Amacı-1
Tarımsal üretimin sürdürülebilir bir biçimde artırılması ve çeşitlendirilmesi
Bahçecilik ve sebze üreticiliği alanı proje bitiminde 4000 hektara yükselmesi, çiftçilerin %60’ının hedef rekoltenin %70’ine ulaşması
Çiftçiler ve Tarım müdürlüğü tarafından tutulan arazi kullanımı ve ürün kayıtları Tarım Müdürlüğü tarafından yapılan ürün rekolteleri örnek araştırmaları
Artı ürün için yeterli piyasa talebi ve elverişli fiyatlar mevcut.
Çeşitliliği artırmak ve üretimi yoğunlaştırmak karlı.
Faaliyet Amaçları (Sonuçlar-Çıktılar) Çıktı 1.Bahçe ve sebze üretiminde artış
2000 hektara alanda meyve bahçesi oluşturulması ve 3000 hektar alanda karışık sebze üretiminin yapılması, 1000 aile için ek mevsimsel iş oluşması
Çiftçiler ve Tarım müdürlüğü tarafından tutulan arazi kullanımı ve ürün kayıtları
Tarım Müdürlüğü tarafından yapılan ürün rekolteleri örnek araştırmaları Çevresel etki analizi
Genel tarımsal üretkenliği artırmak için bahçecilik ve sebze üretimi finansal, çevresel ve toplumsal olarak uygun, insan kaynakları geliştirilebilir, çiftçiler yeni ürün sistemlerini benimsemeye istekliler.
Faaliyetler Temel Girdiler Maliyetler
Faaliyet 1.1. Çiftçilerle katılımcı araştırma yoluyla bahçecilik ve sebze ürünlerinin ve uygun üretim tekniklerini belirlemek
. 25 adam/ay danışman desteği . 20 alan araştırması için kaynak . . 30 tarım personelinin üretim yöntemleri üzerine eğitimi
Faaliyetlerin maliyetleri Hesaplanacak.
Yerel koşullara uygun üretim sistemleri geliştirme imkanı var.
Bakanlık politikasında değişiklik olmaz
Mantıksal Çerçeve - Örnek
71
ÖRNEK Projenin Kapsamı Obj. Şekilde Doğ. Başarı Göstergeleri
Doğrulama Kaynakları
Varsayımlar
Genel Hedefler
Sarıyer İlçesinde istihdam olanaklarının artırılması ile işsizlikle mücadele edilmesi
•Bölgede küçük aile işletmelerinin sayısı artırıldı
•Kadın ve genç girişimcilerin ekonomideki etkin oranı arttı
•İşsizlik oranı azaldı.
•TÜİK işsizlik verileri
•İşKur raporları
Özel Amaç
Sarıyer İlçesinde girişimcilik bilincinin oluşturulması ile yeni işletmelerin ekonomiye kazandırılması ve sürekliliğinin sağlanması
2 yıl içerisinde;
• Bölgede küçük aile işletmelerinin sayısında % 20 artış sağlandı
•Kadın ve genç girişimcilerin kurduğu işletme sayısında % 30 artış sağlandı
•Yeni kurulan işletmelerin iflas oranları % 50 oranında azaldı
•İŞKUR’a kayıtlı işsizlik oranında % 20 azalma sağlandı
•TÜİK işsizlik verileri
•İşKur raporları
•Defterdarlık raporları
•Sosyal Kültürel ve ekonomik ortamın destekleyici olacağı kadın ve genç girişimcilerin projeyi destekleyeceği ve ilgi göstereceği danışmanlık desteği anlayışının sindirilebilmesi
Sonuçlar •Gençler, kadınlar, işsizler ve iş yerini yeni açmış kişiler yeterli içerikte ve etkinlikte girişimcilik eğitimi aldılar
•Sürekli bir yapıda faaliyet gösteren girişimci danışma merkezi oluşturuldu
•Başarılı uygulamalar tanıtıldı ve toplum bilinci artırıldı
•12 aylık faaliyet sonunda toplam 250 kişi girişimcilik eğitimi aldı
•40 katılımcı kendi işyerini kurdu
•50 katılımcı istihdam edildi
•5 başarılı girişim fikri iş merkezinde faaliyete başladı
•SSK dokümanları
•Banka kayıtları
•Proje raporları
•Bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik desteğinin sağlanması
•Hedef kitlenin tam ilgi ve desteğinin sağlanması
Faaliyet Bileşenleri
•Girişimcilik eğitimlerinin yapılması
•Sarıyer Belediyesi bünyesinde
Araçlar….. Maliyetler… •Kaliteli Uygulama ekibinin sağlanması
•Eğitim merkezinin kullanılabilir durumda olması
5500 1750 4250 750 400 1100 3100 Bütçet
5500 1750 4250 750 400 1100 3100 Bütçe
Maaşlar Yolluklar Araç Gid.
Ofice Tel/Fax Tohum Gübre
5000 5500 1250 1750 3750 4250 750 750 400 400 850 1100 2300 3100 Bütçe Faaliyet PLanı
Faaliyet PLanı Faaliyet PLanı
Faaliyet Planı ve Bütçe Mantıksal Çerçeve
6 - 7. FAALİYET PLANI VE BÜTÇE
73
FAALİYET PLANI
Bir planın temel fonksiyonları:
• Tüm ilgili taraflara neler yapılması gerektiği konusunda genel ve ortak bir anlayış sağlamak
• Projenin izlenmesini sağlamak
• Etkin ve etkili proje yönetimini sağlamak
• Raporlar için bir temel oluşturmak
Planda şunlara işaret edilmelidir:• Projenin sonunda ne gibi başarıların sağlanması gerektiği
• Hangi faaliyetlerin ne zaman yapılması gerektiği
• Hangi kaynakların gerekli olduğu ,
• Görevlerden kimlerin sorumlu olduğu
7. AşamaFaaliyet planı
75
Faaliyetlerin başlama, uygulanma süreci ve tamamlanma zamanını belirlemek; detaylandırılmış faaliyetlerin başlama ve bitiş zamanlarının belirlenmesiyle Faaliyet Planı
oluşturulabilir.
Araç: Ms Project
Faaliyet Planının Hazırlanma Aşamaları:
Ana faaliyetlerin listelenmesi;
MÇ’deki faaliyetler operasyonel detayda faaliyet planının hazırlanması için bir baz olarak kullanılabilir.
Faaliyetleri detaylandırmak;
faaliyetleri detaylandırmanın amacı onları organize etme ve yönetme işlerini kolaylaştırmaktır. Bunun kritik noktası detaylandırmayı doğru yapmaktır.
Sıralama ve bağımlılıkların belirlenmesi;
faaliyetler
yeterince detaylandırıldıktan sonra birbirleriyle
ilişkilerine karar verilmelidir.
Faaliyet Sıralama
77
Ana faaliyetleri listelemek
Faaliyetleri yönetilebilir görevlere bölmek
Ardıl öncül ilişkileri
Başlangıç, ve bitiş zamanlarını ve süreleri tahmin etmek
Kilometre taşlarını tanımlamak
Görevleri atamak
Görev sürelerini tahmin etmek
Uygulama ve yönetim sorumluluklarını tayin eder
Araç: Ms Project
Bütçe ve Maliyet Planlaması
Araçlar, projenin yürütülmesi ve planlanan faaliyetlerin yapılması için gereken fiziksel ve fiziksel olmayan kaynakları, yani projede kullanılacak girdileri ifade eder. Bunlar;
İnsan kaynakları,
ekipman ve
malzemelerdir.
Maliyetler ise,
Tüm belirlenmiş kaynakların ve araçların finansal olarak ifadesidir.
8. Aşama