Escherichia coli Enfeksiyonları

(1)

Escherichia coli Enfeksiyonları

Doç.Dr. Arzu FINDIK

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

(2)

2

Giriş

•

Escherichia coli (E. coli) neredeyse 300 yıla yakın bir süredir sıcak kanlı hayvanlarda

ince bağırsak alt kısımları ile kalın bağırsak normal floralarında bulunan bir etken olarak bilinmektedir

•

Çoğu hastalık yapmayan saprofitler olmasına rağmen bazıları insan ve

hayvanlarda önemli hastalıklara neden olur

(3)

3

Giriş

•

Neden olduğu en önemli hastalıklar:

✓ İntestinal hastalıklar (Kolibasillozis)

✓ Ekstraintestinal hastalıklar

(ürogenital, meme, akciğer ve yara infeksiyonları)

(4)

4

Etiyoloji

•

Escherichia coli (E. coli)

•

İlk kez Theodor van Escherich (1857-1911) tarafından izole edilmiş ve adlandırılmıştır

•

Normal bağırsak florasında bulunur

•

Enterobacteriaceae familyası

•

Oksidaz negatif ve fakültatif anaerobik

•

Gram negatif çomak

•

^Hareketli

•

Bazı suşları kapsüllü

(5)

5

Etiyoloji

•

Katı besi yerinde; 37^oC’de 24 saat içinde S-tipli koloniler, KA’da bazı suşlar hemoliz

•

MacConkey Agar’da pembe renkli koloni, EMB Agar’da metalik refle

•

Sıvı besi yerinde; homojen bulanıklık

(6)

6

Etiyoloji

•

Bazı biyokimyasal özellikleri;

✓ glukoz, laktoz ve sukrozu fermente ederek asit ve gaz oluşturur

✓ İndol ve Metil red (MR) pozitif

✓ Üre, H₂S ve Voges Proskauer (VP) negatif

✓ Sitrat negatif, nitrat pozitif

(7)

7

Etiyoloji

•

E. coli suşlarını karakterize etmek üzere kullanılan şemalar;

✓ serotiplendirme

✓ biyotiplendirme

✓ faj tiplendirmesi

✓ kolisin tiplendirmesi

✓ virulens faktörlerinin test edilmesi.

(8)

8

Etiyoloji

•

Antijenik özellikler;

✓ Serotiplendirme;

✓ İzolatların özelliklerinin belirlenmesi ve patojenik suşların identifikasyonunda

✓ modifiye Kauffman şeması

✓ “O” somatik, “H” flagellar, “K” kapsüler yüzey antijen profillerine göre serotiplendirme

(9)

9

Etiyoloji (Antijenik Özellikler)

•

Somatik “O” antijenleri

✓ LPS

✓ Kromozomal

✓ Yaklaşık 173 farklı “O” antijeni

✓ Aglutinasyon testi ile

(10)

10

Somatik “O” antijenleri

•

Merkez lipopolisakkarit kompleksine (LPS) bağlanmış polisakkarit zincirlerinden oluşur

•

O spesifitesi, şeker veya amino şeker

kompozisyonu ve dıştaki polisakkarit zincir sekansı ile belirlenir

•

E. coli O antijenleri arasında kros-reaktivite vardır; E. coli’nin birçok O grupları Shigella, Salmonella veya Klebsiella’nın spesifik O grupları ile kros reaksiyon verir veya onlarla identiktir.

(11)

11

Etiyoloji (Antijenik Özellikler)

•

Flagellar “H” antijenleri

✓ Protein

✓ kromozomal

✓ Yaklaşık 60 farklı “H” antijeni

✓ Aglutinasyon testi ile

✓ Bazen aynı “O” grubundaki suşlar arasında önemli patojenite belirleyicisi olabilir

(örn;O157:H7,sitotoksin üretir, O157:NM, enterotoksin üretir)

(12)

12

Flagellar “H” antijenleri

•

H tiplendirmesi ishalle ilişkili E. coli için iki nedenden dolayı önemlidir. Birincisi,bir

salgına neden olan suş normal dışkı

florasından kendine özel O:H antijenik profili ile ayırt edilebilmelidir. İkincisi, ETEC’lerin

çoğu spesifik serotipler içinde bulunur; bu ilişki, onların identifikasyonlarını kolaylaştırır

(13)

13

(14)

14

Etiyoloji (Antijenik Özellikler)

•

Fimbrial “pilus” antijenleri

✓ Protein

✓ Hem kromozomal hem plazmide bağlı

•

Suşun “O” antjenine göre identifiye edilmesini önler

(15)

15

Etiyoloji (Antijenik Özellikler)

•

Kapsüler “K” antijenleri

✓ Polisakkarit

✓ kromozomal

✓ 103 farklı “K” antijeni

✓ “O” antijeninin üzerinde bulunur

✓ K(A) ve K(B) antijenleri

✓ Bazı “O” serogruplarda (O8, O9, O20, O64 ve O101) ayrı bir kapsül olup K(A) antijenine sahiplerdir.

(16)

16

Etiyoloji (Biyokimyasal özellikler)

•

Biyotiplendirme;

✓ Serotiplerle ilişkili olabilir ancak üniversal bir biyotiplendirme şeması olmadığından fazla kullanılmamaktadır.

•

Faj tiplendirmesi;

✓ Standart bir faj setine karşı duyarlılığı belirlemek üzere yapılır. Ancak fazla kullanılmaz.

•

Kolisin tiplendirmesi

(17)

17

Virulens Faktörleri

•

Patojenik E. coli’lerin patojeniteden sorumlu spesifik özellikleri belirlenebilir

•

E. coli’nin, flagella, kapsül, hücre duvarı ve piluslar gibi yapıları ile kolisinler,

enterotoksinler, sitotoksinler, hemolizin ve aerobactin gibi bazı ürünlerinin bağırsak ve diğer dokularda, virulens üzerine hem

görünen hem de potansiyel etkileri vardır.

(18)

18

(19)

19

Flagella

•

^Peritrik

•

Yapısı ve işlevi 20 gen tarafından kontrol edilmektedir

•

Hag geni, flagellinin primer sekansını

belirlerken fla geni flagellar apparatın diğer 10 protein komponentini kodlar, mot geni ise flagella fonksiyonundan sorumludur

(20)

20

Kapsül

•

Polisakkarit

•

Buzağılarda ishale neden olan bazı E. coli suşları ve domuzlarda ishale neden olan bir seri suş, bol miktarda kapsüler polisakkarit üretirler

•

İn vivo üretilir ve bir virulens faktörüdür

•

İnvazivliği artırır, serum tarafından nötralize edilmeye ve polimorf lökositlerin

fagositozuna karşı direnci artırır

(21)

21

Hücre duvarı

•

Lipopolisakkarit (endotoksin) içerir

•

E. coli’ye bağlı septisemik hastalıkların

semptomatolojisinde endotoksinin pirojenik cevap oluşturma ve intravasküler

pıhtılaşmayı uyarma yeteneği önemlidir

•

Fagositoza karşı dirençte de rol oynar

(22)

22

Pilus

• Antijenik olarak “O” ve “H” antijenleri ile ilgisi olmayan, ısıya duyarlı, yüzeyle ilişkili proteinler

• İnce protein flamentleri

• Adheziv özellikleri vardır

• Tip 1 pili; patojen ve apatojen E. coli’lerin çoğu oluşturur, insan tip A ve kobay eritrositlerine

bağlanmayı sağlar, hemaglutine edebilir,bağlanma D-mannoz ile inhibe edilebilir

• Tip 2 pili; HA özellikleri mannoz ile önlenemez, örn: K88 (F4) ve K99 (F5); “CFA”

(23)

23

Pilus

• ETEC, antijenik olarak ortak pilusla (tip 1 pili) ilgisi

olmayan özelleşmiş pilusa sahip olup bu pilus, bakteri hücresinin ince barsak epitel hücre yüzeylerindeki

spesifik kompleks karbonhidrat reseptörlerine

bağlanmasında ligand olarak görev yapar ve bu etkileşim barsağın kolonizasyonu ile sonuçlanır. Bu piluslar

kolonizasyon faktör antijenleri (CFA) olarak

adlandırılır. Çoğu ETEC izolatları hem CFA/I, CFA/II hem de CFA/IV üretirken, CFA/III ve diğer bir takım

tanımlanamamış CFA’leri, diğer özel serotipler üzerinde görülür. CFA-tip pili, konak spesifitesinde önemli rol

oynar; örn, evcil hayvanlarda akut ishale neden olan E.

coli tarafından üretilen farklı CFA’lar (örn., F4, F5 ve 987P (F6).

(24)

24

Pilus

•

E. coli üzerindeki CFA’lara yönelik basit bir test; insan ve sığır eritrositleri ile yapılan mannoz-rezistant (ortak olmayan pili)

hemaglutinasyon testidir. Ancak

identifikasyon, spesifik CFA’ya karşı oluşmuş antikor ile bakteri reaksiyonu veya spesifik

CFA genlerine yönelik PCR ile doğrulanmalıdır

(25)

25

Pilus

• CFA üretimini kodlayan genler, ETEC virulens

plazmidleri üzerinde ve genellikle de bir veya her iki tip E. coli enterotoksin (LT ve ST) geni taşıyan aynı plazmidler üzerinde üzerinde bulunurlar. ETEC ishallerinin çoğu CFA ve her iki enterotoksine sahip E coli tarafından;daha azı, CFA ve sadece bir

toksine (genellikle LT) sahip E. coli tarafından; ve nadiren de CFA ‘ya sahip olmayan, sadece ST’ne sahip E. coli tarafından oluşturulur.

(26)

26

Pilus

•

Bazı önemli piluslar;

✓ K99 (F5);

- sığır, koyun ve domuz ETEC’de bulunur

- Kapsüllü “O” serogrup 8,9,20,64 ve 101 üzerinde görülür

- Plazmid ve ısıya bağımlı ekspresyon

✓ K88 (F4);

- Domuz ETEC suşlarında - Konak spesifitesi

(27)

27

Pilus

✓ 987P (F6);

- Bazı domuz ve sığır ETEC suşlarında - O9,20,101,141 ve 149 üzerinde bulunur

✓ F41 (F7);

- Sığır ve domuz ETEC suşlarında - O9 ve 101 üzerinde bulunur

✓ Kolonizasyon faktör 1 ve 2;

- İnsan ETEC suşlarının kolonizasyonunu uyarır

(28)

28

Enterotoksin

•

LT (ısıya duyarlı-Labil Toksin-)

✓ Etki tarzı ve antijenik yapısından dolayı kolera toksinine benzer

✓ İntestinal epitel hücrelerinde adenilat siklazı uyarır, cAMP düzeyinde artış, elektrolit ve suyun hipersekresyonu ve lumene salınımı

(29)

29

Enterotoksin

•

ST (ısıya dirençli-Stabil Toksin-)

✓ Sta ve STb alt tipleri var

✓ Sta;metanolde çözünebilir ve oral veya mide içi toksin verilmiş bebek farelerin

bağırsaklarında sıvı birikimini uyarır (bebek fare testi). İnsan, sığır ve domuz ETEC

tarafından üretilmekte olup sığır ETEC’leri tarafından üretilen tek enterotoksin tipidir.

cGMP düzeyini hızlı ancak reverzible olarak artırır.Etkisi kısa sürelidir.

(30)

30

Enterotoksin

✓ STb; bazı domuz ETEC’leri tarafından üretilir ve genellikle STa, LT veya Sta ve LT ile ilişkili bulunur. Metanolde çözünmez, bebek fare

testinde inaktiftir. Etki mekanizması bilinmemektedir.

(31)

31

Nörotoksinler

•

Lipoprotein

•

Domuzlarda enterotoksemiye (ödem hastalığı) neden olur

•

Isıya duyarlıdır

•

farelerde merkezi sinir sistemi

bozukluklarına neden olur, bu özelliği ile enterotoksin ve endotoksinlerden ayrılır

(32)

32

Endotoksinler (Lipid A)

•

Tüm E. coli suşlarında

•

“O” antijeninin (protein-fosfolipid-

polisakkarit) lipoprotein kısmı toksijeniteyi belirler

•

Septisemide şok belirtileri ve ateş

•

Mastitiste toksemi

(33)

33

Verotoksin

•

3 tip verotoksin üretilir: VT1, VT2 ve VT2v

•

Fonksiyonel, yapısal ve immunojenik olarak Shigella dysenteriae tip 1 tarafından

sentezlenen shiga toksin ile ilişkilidir

•

İnsan ve sığır orijinli VTEC suşları tarafından VT üretimi, lizojenik fajların varlığı ile

ilişkilendirilebilir

•

O157:H7 veya H-, O26:H11, 0111:H-, O145:H-

(34)

34

Nekrotoksin

(Sitotoksik Nekrotizan Faktör-CNF)

• CNF1 ve CNF2

• Vero ve HeLa hücre kültürlerinde genişleme ve multinükleasyon, tavşan derisinde nekroz

• Sadece CNF2, fare taban yastığında nekroz, tavşan ileal loop testinde sıvı toplanması

• Bakteri sonike edildiğinde veya mitomisin C varlığında üretildiğinde kolayca belirlenebilir.

• CNF2 transmissible plazmide bağlı, CNF1 kromozomal

• İnsanlarda ekstraintestinal infeksiyonlar, buzağılarda ishal ve septisemi

(35)

35

Hemolizin

•

İshal veya ödem hastalığına neden olan bazı domuz E. coli suşları üretir

•

Ekstraintestinal enfeksiyonlara neden olan insan suşlarının ortak özelliğidir

•

Alfa hemolizin, bir protein olup konak hücre membranına hasar verir

(36)

36

Vir Toksin

•

Buzağı ve kuzular için septisemik olan çok az sayıda suş tarafından üretilir

•

^Protein

•

Fare, tavuk ve buzağılar için letaldir

(37)

37

Iron-uptake (Demir bağlama) Sistemi

• Bazı E. coli’ler kolisin adı verilen bakteriyosinler üretirler, A-V’ye kadar isimlendirilen 20’ye yakın kolisin bulunmuştur

• kolisin V (Col V) genlerini taşıyan plazmidler, buzağı, kuzu ve insanlarda bakteriyemiye neden olan

suşlarda bulunmuştur. Bu suşların virulensini

etkileyen kritik faktörler plazmid genleri olup bunlar yüksek affiniteli spesifik bir demir bağlama sistemini kodlar. Bu mekanizma, bakteriye serbest demir

konsantrasyonunun sınırlı olduğu ortamlarda (konak dokuları veya sıvılarında) çoğalabilme imkanı verir

(38)

38

Iron-uptake (Demir bağlama) Sistemi

• E. coli sideroforlar yardımıyla, transferrin veya laktoferrin gibi demir bağlayıcı proteinlerden

serbest demiri kazanır

• Fenolat siderofor enterobactin ve hidrosomat siderofor aerobactin

• Sideroforlar özellikle invaziv suşlar için önemlidir.

Konağın demir bağlayan proteinlerinden demiri uzaklaştırırlar.Demir bakterinin gelişimi için

gereklidir ve bu yüzden patojenik bakteriler, demir için konak ile yarışmak zorundadır.

(39)

E. coli suşları enfeksiyon tipine göre;

•

Ekstraintestinal enfeksiyon oluşturanlar- ExPEC

İnvaziv özellik gösterirler

✓ SEPEC; sepsile ilişkili E. coli

✓ UPEC; üropatojenik E. coli

✓ APEC; avian patojenik E. coli

✓ MPEC; meme patojenik E. coli

✓ EnPEC; endometrial patojenik E. coli

39

(40)

E. coli suşları enfeksiyon tipine göre;

• Enterik enfeksiyon oluşturanlar;

✓

ETEC; enterotoksijenik E. coli

✓

AEEC; bağlanan ve silen E. coli - EPEC; enteropatojenik E. coli

- VTEC veya STEC; verotoksijenik veya Shigatoksijenik E. coli

–EHEC; enterohemorajik E. coli

–Ödem hastalığına neden olan suşlar

40

(41)

41

E.coli’nin patojenik tipleri

•

ETEC (Enterotoksijenik E. coli)

•

EPEC (Enteropatojenik E. coli)

•

EHEC (Enterohemorajik E. coli) veya VTEC (Verotoksijenik E. coli)

•

NTEC (Nekrotoksijenik E. coli)

•

EIEC (Enteroinvaziv E. coli)

•

EAEC (Enteroagregatif E. coli)

(42)

42

E.coli’nin patojenik tipleri

• Bazıları septisemiye bazıları ishale neden

• ETEC; Yeni doğan, ishal, en sık görülen,adhezinler ve enterotoksin üretimi

• EHEC yeni doğan hastalıklarında nadir;gıda ve su kaynaklı hastalık salgınları;EHEC=VTEC,EHEC bazı serotipleri zoonoz (O157:H7),mikrovili yıkımı

• EPEC, ince barsaklara yapışır, hasar verir ancak enterotoksin oluşturmaz

• EIEC,alt i.bağırsak hücrelerine bağlanır,enterositleri ve mukozanın daha derin tabakalarını istila

eder,lenfatik sisteme ulaşır, bazı E. coli’ler ölür ve endotoksin serbest kalır.

(43)

43

E.coli’nin patojenik tipleri

•

E. coli’nin değişik patotiplerini ayırt eden virulens faktörleri çeşitli kaynaklardan

kazanılır:

✓ Plazmidler

✓ Bakteriyofajlar

✓ Diğer bakterilerin genomları

(44)

44

E.coli’nin patojenik tipleri

•

“Patojenite adaları” virulens faktörlerini

kodlayan ve patojenik suşların genomlarında spesifik olarak bulunan büyük (>10kb)

genetik elementlerdir.

•

Patotip; benzer patogenezis moduna sahip ve klinik olarak benzer hastalık formlarına sahip gruplardır

(45)

Donnenberg, M. S. et al. J. Clin. Invest. 2001;107:539-548

(46)

46

EPEC

•

Gelişmiş ülkelerde infant ishallerinin en

önemli nedeni olup çeşitli hayvan türlerinde de patojeniktir

•

Neonatal buzağılarda patojenik olup

tekrarlanan ishal problemleri;domuzlarda emme dönemi sonrası ishaller; köpeklerde ishal

•

Yabani ve evcil kanatlı hayvanlarda izole edilmiş ancak henüz tam olarak

tanımlanmamış

(47)

47

EPEC

•

Toksin üretmez

•

Lokalize adherens, bundle-forming pilus (tip IV fimbria) ile gerçekleşir; EAF plazmidi

tarafından kodlanır

•

“Attaching and effacing-bağlanma ve silme”

(A/E) lezyonu;mikrovilusların yıkımı;

polimerize olmuş aktin birikimi gibi

cytoskeletal değişiklikler;intestinal epitel hücre fonksiyonunun bozulması

(48)

48

EPEC

• A/E formasyonu, LEE (locus enterocyte

effacement) patojenite adası tarafından yönetilir; bu ada, tip III sekresyon sistemini kodlar (dış membran protein ve onun A/E aktivitesinde gerekli

reseptörlerinin ekspresyonu), bu sistem tarafından üretilen bir protein hücre içine girer, konak hücre ölümü ve intestinal bariyer kaybına neden olur

• eae geni intimin dış membran proteinini(adezin) kodlar, bu protein bakteri ile hedef hücre arasında bağ kurmaya aracılık eder.

(49)

49

EPEC

• Önemli tekrar!

ETEC gibi, EPEC de ishale neden olur ancak

kolonizasyonun ve etiyolojinin moleküler mekanizması farklıdır.

EPEC’de fimbria, ST ve LT toksinler yoktur ancak konak inestinal hücrelerine bağlanmak için intimin olarak

bilinen bir adezin kullanır.

İntestinal mukozaya adherens,konak hücredeki aktinin yeniden düzenlenmesine neden olur ve bu da önemli bir deformasyonla sonuçlanır.

EPEC hücreleri orta düzeyde invazivdir (örn; konak hücresine girerler) ve yangısal cevabı uyarırlar.

“Attachment ve effacement“ a bağlı intestinal hücre ultrayapısındaki değişiklikler, EPEC’e maruz kalan konaktaki ishalin primer nedenidir.

(50)

50

ETEC

ETEC ince barsak enterositlerin bağlanmak için fimbrial adezinleri kullanırlar ETEC iki protein karakterde enterotoksin üretebilir

ETEC suşları non-invazivdir ve barsak lumenini terk etmez.

ETEC suşları genellikle buzağı, kuzu ve domuz yavrularında yeni doğan ishallerinden

sorumludurlar

Adherensi takiben enterotoksin (LT ve ST)üretilir

(51)

51

EHEC

• İnsan, sığır ve keçilerde bulunur

• Kanlı ishal ve hemolitik üremik sendrom (HUS)

• ^O157:H7

• HUS gibi sistemik komplikasyonlar olmasa da neonatal buzağılarda patojeniktir

• En önemlisi, sığırlar EHEC’in önemli bir

rezervuarıdır, genç buzağılar ve erişkin sığırlar asemptomatik taşıyıcıdır

• Koyun, domuz, geyik ve güvercin gibi yabani hayvanların dışkılarında da bulunmuştur

(52)

52

EHEC

• Shiga toksin –Stx-(sitotoksin)= verotoksin (VT) üretirler

• Stx1 ve Stx2

• ^LEE

• BFP (bundle forming pilus) sentezi için gerekli gen yoktur, onun yerine,EHEC plazmidleri, lenfostatini kodlayan lif A genini, tip II sekresyon sistemini

kodlayan genleri, katalaz-peroksidaz (katP), serin proteaz (espP) ve bir hemolizin operonunu taşır

(53)

53

EHEC

Bu patotipi en bilinen üyesi O157:H7

suşudur, kanlı ishal ve ateşe neden olur.

EHEC hemolitik üremik sendroma ve ani böbrek bozukluklarına sebep olur

EHEC, bağlanmak için fimbria kullanır (E.

coli ortak pilus, ECP)

Orta derecede invazivdir ve faj tarafından kodlanan Shiga toksine sahip olup yoğun yangısal cevaba neden olur

(54)

54

NTEC

NTEC suşları sitotoksik nekrotizan faktörler, CNF1 ve CNF2, üretirler. CNF1, insanlarda

ekstraintestinal enfeksiyonlara neden olan

hemolizin pozitif (Hly1) E. coli suşu tarafından

üretilir ve bu suşlar sağlıklı kedilerin dışkılarından izole edilir. Bununla birlikte CNF2,sığır orijinli suşlar tarafından sentezlenir.

Yakın zamanda VTEC suşlarında bulunan yeni bir tip Hly, enterohemolysin (EntHly), domuz orijinli ETEC suşları ve insanlarda ekstraintestinal

enfeksiyonlara neden olan E. coli suşları tarafından üretilen Hly’den farklıdır.

(55)

55

EAEC

Sadece insanda bulunur

Fimbriaya sahiptirler ve bu fibrialar doku kültürü hücrelerini agrege (kümeleştirir) eder.

EAEC, intestinal mukozaya bağlanarak ateş olmaksızın sulu ishale neden olur

EAEC non-invazivdir

Bir hemolizin ve ETEC’dekine benzer ST enterotoxin üretir

(56)

56

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

ETİYOLOJİ

•

İshal, septisemi,toksemi ve ani ölüm

•

ETEC, STa, K99 veya K99+F41+

•

^EPEC’ler

•

CNF 1 ve 2

(57)

57

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

EPİZOOTİYOLOJİ

•

Bir haftalıktan küçük buzağılar

•

Kompetetif antagonizma ve lokal bağışıklık

•

Hijyenik koşulların iyi olmaması, transport, bağırsaktaki E. coli sayısının artması, çeşitli stres faktörleri, beslenmede düzensizlik ve patojen E. coli’nin vücuda alınması

hazırlayıcı nedenlerdir

(58)

58

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

PATOGENEZ

• ETEC suşları ince bağırsak mukozal yüzeyine

kolonize olur ve enterotoksin üretir. Kolonizasyon, ince bağırsak epitel hücrelerine bağlanma ile

kolaylaştırılır. Adhezyon,bakteriyel yüzeydeki spesifik pilus adhezinleri ile epitelial hücreler

yüzeyinde bulunan spesifik reseptörler (glikoprotein reseptörü, N-glycolylneuraminic acid-GM3 (NeuGc- GM3)’e ) arasındaki etkileşim suretiyle

gerçekleştirilir.

(59)

59

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

PATOGENEZ

•

K99, buzağı, kuzu ve domuz yavrularında, ETEC suşlarının ince bağırsak mukozasına bağlanmasına aracılık eden bir pilus

adhezinidir

•

EPEC ve EIEC, iç organlarda, eklemlerde ve sinirlerde bozukluklar yapar

(60)

60

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

SEMPTOMLAR

•

Akut → 2-6 sa içinde ani ölüm (septisemi)

•

Subakut → doğum sonrası ilk 3 hafta içinde, ishal, dehidrasyon, ateş, halsizlik, topallık, inkoordinasyon

(61)

61

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

TEŞHİS

•

^Klinik;

Salmonella spp., C. perfringens tip C

enfeksiyonları ile bazı viral enfeksiyonlar (rotavirus, coronavirus enf.) karışabilir.

•

^Otopsi;

septisemik değişiklikler, AC’de pneumoni ve eklem şişkinlikleri patognomonik değildir

(62)

62

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

TEŞHİS

Laboratuvar Muayeneleri

•

Materyal: İç organlar (KC, AC, dalak), bağırsak içeriği

•

Bakteriyoskopi; Organ preparatları →Gram boyama

•

Kültür; KA, MacConkey ve EMB Agar’a ekim. Buyyon kültüründen biyokimyasal testlerde yararlanılır

(63)

63

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

TEŞHİS

•

^Kültür;

✓ Çoğunlukla KA’da hemoliz

✓ CHO fermentasyon testleri (TSI)

✓ MacConkey Agar’da pembe koloniler

✓ EMB Agar’da metalik refle

✓ IMVIC (Indol(+),Metil red (+), Voges Proskauer (-), Sitrat(-))

(64)

64

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

TEŞHİS

Laboratuvar Muayeneleri

•

Biyokimyasal testler; CHO fermentasyon testleri, H₂S, indol, MR, VP, sitrat, üre

testleri, vb

•

Virulens faktörlerini (adhezinler gibi) belirleme

(65)

65

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

TEŞHİS

•

Hayvan deneyi;

✓ Bağırsak lup testi

✓ Bebek fare testi

•

Doku kültürü testi;

✓ Y1 adrenal hücre kültürlerinde kültür süpernatantının meydana getirdiği değişiklikler

(66)

66

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

TEŞHİS

•

Serolojik Testler;

✓ Lam Aglutinasyon Testi

✓ ELISA (direkt adezin eksprese eden bakterileri dışkıda belirleme)

✓ Competetif ELISA (ST için)

✓ Reverse pasif lateks aglutinasyon test (LT için)

✓ FAT

(67)

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

DNA probları;

ETEC suşlarını hem kültür hem de dışkıda tespit

PCR (stx, intimin, eae genlerini hedef alan)

67

(68)

68

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

TEŞHİS

•

Antibiyotik duyarlılık testi

✓ R-faktör plazmidleri bulunur

✓ Çoklu antibiyotik dirençliliği

(69)

69

E. coli’nin EMB’bik görüntüsü

(70)

70

Uranilasetat ile negatif boyama yapılmış E. coli’nin TEMB’bik görüntüsü

(71)

71

E. Coli flagella (EM)

(72)

72

E. Coli fimbria (EM)

(73)

73

Doku smear’ından Gram Boyama

(74)

74

Gram Boyama-E. coli

(75)

75

KA’da Hemolitik E.coli ve MacConkey

Agar’da pembe koloniler

(76)

76

KA’da mukoid koloniler

(77)

77

Triple Sugar Iron Agar (TSI)’da E.

coli kültürü

(78)

78

MacConkey Agar’da pembe koloniler

(79)

79

EMB Agar’da metalik refle

(80)

80

EMB Agar’da metalik refle

(81)

81

IMVIC Testi

(82)

82

Sıvı besi yerinde gaz oluşumu ve

indol testi

(83)

83

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

SAĞALTIM

•

Koliform septisemi; parenteral antibiyotik, sıvı tedavisi, kan transfüzyonu

•

Enterik kolibasillozis; sıvı ve elektrolit (izotonik sodyum bikarbonat, dekstroz)

tedavisi, antimikrobiyal (ampisilin sulbaktam, sefalosporin, neomisin,vb) ve immunglobulin terapisi (hiperimmun serum),diyet

değişikliği

(84)

84

Buzağı Kolibasillozisi ve Septisemisi

KORUMA

•

İnfeksiyöz ajanla karşılaşma ihtimalinin azaltılması (hijyenik önlemler)

•

Yeterli kolostrum verilmesi ve optimum çiftlik idaresi ile nonspesifik direncin artırılması

•

Aşılama ile spesifik direncin artırılması, hiperimmun serum verilmesi

(85)

85

Kuzularda Kolibasillozis

•

Buzağı kolibasillozisi veya septisemisine

benzer. Ayrıca “sulu ağız” sendromu (ağızdan salya akar, abdominal timpani, 6-24 sa içinde ölüm endotoksemi ile ilişkilidir)

•

Enterotoksemik ve septisemik

•

O9,101 ve 8, 2-8 günlük kuzu, enterotoksemik

•

O78:K80, O15, gibi serogruplar,2-3 haftalık kuzu, septisemik

•

Bazen organ lokalizasyonu (artritis, meningitis)

(86)

86

Domuz Yavrularında Kolibasillozis

•

1-8 günlük yavrular,septisemik ve enterotoksemik

•

10 gün-3 hafta, süt ishali

•

6-16 hafta, ödem hastalığı

✓ Alın, göz kapakları, karın duvarı ve larenkste ödem

✓ Sinirsel bulgular (ataksi, konvülziyon, paraliz)

✓ Özellikle O139 ve O141 ve Stx2e ile ilişkili

(87)

87 Kanatlılarda sarı kesesi enfeksiyonu (genişlemiş, hiperemik ve anormal

kahverengi,sulu içerik.

(88)

88

Sarı kesesi infeksiyonu

(89)

89

İlerlemiş hava kesesi yangısı, poliserözitis(perikarditis, perihepatitis, peritonitis, and airsacculitis)

(90)

90

Plöropnömonia ve hava kesesi yangısı

(91)

91 Experimental colibacillosis ;inflamasyon hava kesesi yangısından,

süperfisiyal ve derin pektoral kaslar arasına yayılmış; interklavikular hava kesesini tutmuş.

(92)

92

Koligranüloma

(93)

93

Karaciğerde yeşil renk değişikliği,

perikarditis

(94)

94

Ekstraintestinal E. coli Enfeksiyonları

•

Kedi ve köpeklerde pyometra, pyelonefritis ve sistitis

•

Sığırlarda akut mastitis

•

Kanatlılarda, enteritis yanısıra embriyonal ölümler,koligranüloma (Hjarre Hastalığı),

salpingitis, sinovitis, epikarditis, hava kesesi yangısı, sarı kesesi yangısı, omfalitis