kültürpr.rk
arkeoloji
müzesi
Arkeolog. Mehmet İ. Tunay. Son aylarda bir soygun olayile gaze-telerin sayfalarında isminden sık sık bah-sedilen, İzmir Kültürpark Arkeoloji Mü-zesini sizlere tanıtmaya çalışacağım.
Müzede Kalkolitik devirden Bizans devrine Ikadar çeşitli eser koleksiyonları vardır. Eserler iki şekilde tasnif edilmiş-tir. Birincisi geldikleri yere göre, ikincisi kronolojik sıra göz önünde tutularak.
Müzedeki eserleri üç guruba ayırıp dikleri yerlerin başında Bayraklı, Efes. Bergama, Sart, Muğla ve Aydın gibi Ar-keolojik istasyon ve bölgeler vardır.
Müzedeki eserleri üç guruba ayırıp inceleyebiliriz:
1) Madeni eserler,
2) Mermer ve Taş eserler, 3) Toprak eserler.
1 — M a d e n î e s e r l e r : Müzedeki en önemli madeni eser Bodrum civarın-da sünger avcılar tarafıncivarın-dan bulunan bronz dan yapılma DEMETER heykelidir. Ayrı-ca bir sikke koleksiyonu, zengin altm süs eşyaları vardır. Son senelerdeki Knidos kazılarından çıkma bir cam Skyphos (ka-deh) da Müzenin en kiymetli eserlerinden biridir.
2 — M e r m e r v e T a ş e s e r l e r : Plâstik eserlerin ekserisini erkek ve kadın heykelleri teşkil eder.
Arkaik eserler içinde, Didyma, Laris-sa ve Klaros'dan gelme heykeller ile Bay-raklı'dan gelme sütun başlığını söyleyebi-liriz. Klasik, Hellenistik ve Roma devrine ait eserler içinde Efes'den gelme Artemis heykeli hemen dikkati çeker. Bol gögüslü şekilde tasvir edilmiştir. Göğüslerin çok sayıda gösterilmesi, o senenin bolluk ve bereketini temsil etmektedir.
3 — Toprak eserler espase:
M.Ö.4. binde, Menemenin Helvacı kö-yündeki Höyücek mevkiinden çıkartılmış olan çanak - çömlek: Gri ve siyah renkli, asmak için kulplu, el ile yapılmışlardır. M.Ö.3. v e 2. binde Ekserisi Bayraklı kazısından \çıkanlmış eserlerdir. M.Ö.3.
binde yapılmış olanlar, koyu renkli ve el ile, 2. binde yapılandan kırmızı ve çöm lekçi çarkında yapılmışlardır.
Ayrıca Millet kazılarında bulunmuş bir kaç parça Mliken devrine ait eserde vardır.
Arkaik devir eserleri: Yine ekserisini Bayraklı kazısından Içı'kma eseıjler teşkil eder. Bunlar arasında, çanak - çömlek eserleri ve Klozemenai tipinde pişmiş topraktan yapılma lâhitler de vardır.
Ressam Sophilosun eseri o'an bir Kra ter üzerinde, Güze] Helena ile Menelaos' un düğün merasimi anlatılmıştır.
Klasik, Hellenistik, Roma ve Bizans devirlerine ait yüzlerce pişmiş toprak eser cüaha vardır. Bunlar hakkındaki .bilgiyi seyirciler yanlarına konmuş etiketlerden öğrenebiliyorlar.
Müzenin bahçesinde, irili ufaklı eser-lerde bulunmaktadır. Bunlar arasında en önemlisi lahitlerdir. Ekserisi Roma
dev-Eskihisardan kalıntılar
Eskihisar'ın görünüşü
rina ait, yüksek kabartma, çok güzel işçi-likleri olan eserlerdir.
Bütünüyle şirin ve ufak bir Müze olan İzmir Kültürpark Arkeoloji Müzesini zi-yaretçilere görmeleri için tavsiye ederiz.
eskihisar
Arkeolog. Mehmet İ. Tunay. Kocaeli ili, Gebze ilçesine bağlı, kendi ismiyle söylenen köyün bulunduğu yerdedir. Antik devirdeki isminin DAKİBYZA ol-duğu söylenir. Bir ara da, İzmit (Niko-medya) ile Kadıköy Halkedon) arasında konak yeri vazifesi görmüştür.
Hannibal'ın mezan da, yine b u küçük şehrin t o p r a k l a n içindedir.
Görülebilecek yerleri arasında; deniz kı-yısındaki kalesini söyliyebiliriz. Kaleye dik bir yamaçla çıkılmaktadır. İki devirde in-şa edildiği tahmin olunan kaleden ilk defa
1241 senesinde Latin İmparatorluğu za-manında bahsedilmektedir. Fakat bazı tarihî olaylarda kalenin b u tarihten ön-cede var olduğunu göstermektedir. Nite-kim ismininde doğulu bir özellik göster-mesi, b u tezi kuvvetlendirmektedir. înşa tarzı ise. daha fazla tek taş sırasını takip eden tek veya çift tuğla sıralı hatıllar kul-lanılmıştır.
Yukarıda iki devirde inşa edildiğinden sö;: etmiştim;
I. d e v i r : ( B i z a n s d e v r i ) : İ ç kalenin yapıldığı b u devirde inşa tarzı, bir tuğla sırasını takip eden, bir taş sıralı bir yapı şeklidir.
II. d e v i r : ( L a t i n İ m p a r a t o r -l u ğ u d e v r i ) : Dış surun yapı-ldığı bu devirde, moloz taş kullanılmıştır. İnşa şek. linden gayet ihtimamsız olarak yapıldığı anlaşılmıştır. î ç kaleden daha sonra yapıl-mış olmasına rağmen ondan çok daha ha-raptır.
Kalenin restorasyon işine başlanmış, yeniden eski haline getirilmesi için çalış-malar hızlandınlmış bulunmaktadır.
Zevtinburnu limanı şeması Baştarafı 156 Sahifede)
teknolojik yeniliklerin her şeyi halledebi-leceği ısadece bir Hayalden ibarettir.
SORU: Eğer bir yabancı, Amerika mi-marisini incelemek üzere Amerikaya geli-yorsa ve sadece birkaç yer ziyaret edecek kadar kısa zamanı varsa neleri, görmesini tavsiye edersiniz?
CEVAP: New York, San Francisco, Chicago, Boston (Virginia) ve Houston
(Texas). Bilhassa Houston'u, çünkü müt-hiş dinamik olmasına mukabil hiç bir zo-n a j yoktur.
SORU: Günümüzde önder bir Ameri-kan Mimarı olduğunu söyleyebilir misi-niz? Meselâ geçmişteki Louis H. Sullivan, Frank Lloyd, Wright ve Mies van der Ro-he gibi.
CEVAP: Hayır. Bu çok demode bir soru. Amerika Birleşik Devletlerinin bir tek önder mimarı yoktur. Buna mukabil Skidmore, Owings and Merrill ve Î.M. Fei gibi önderlik eden Imimarî firmiâlan vardır. Bilhassa belirtmeliyim ki, genç mimarlar öncelikle talebeler sosyal yön-den daha uyanıktırlar ve eski dâhileri amaçtan uzaklaşmış buluyorlar. «Bizi abi-devî mimarinin estetik yönleri yerine sos-yal problemlerin çözümlenmesi ilgilendiri-yor» diyorlar.
SORU: Bir memleketin mimarisinin, o memleketin kültürünü aksettirdiği kanaa-tinde misiniz?
CEVAP: Evet. Mimarî, bir memleketin ekonomisini, mahalli ımalzemelerini, işçi-liğini, esas itibariyle inançlarını yansıtır. Geçmiş medeniyetleri incelemek isterseniz bunu yapmış oldukları binaları,
inceleye-rek yapabilirsiniz. Bu çalışma neticesinde b u insanların n<eye inandfıklanıni, mlillî kaynak ve paralarını nerelere sarf ettik-lerini öğrenebilirsiniz. Amerikan mimarisi kültürünün heyecanını, yayılışını ve işçi-liğinin ustalığını yansıtmaktadır.
Çeviren: Gülsen Şensoy D.G.S.A. Yük. Mimarlık Bölümünden
Haberler :
ZEYTİNBURNUNDA yeni bir liman yapılması ikinci 5 yıllık plâna dahil edildi-ğini açıklanmışdır. inşaatın yaklaşık olarak 150 - 170 milyon liraya malolacağı hesaplan-mıştır.
Zeytinburnu limanı için, hazırlanan avan projeye göre, sahil şeridinin yaklaşık ola-rak denize doğru 200 - 250 metrelik bir kısmı doldurulacaktır. Limanın Florya
ta-rafında 1200, Sirkeci tata-rafında da 450 met-relik iki mendirek yapılacaktır. Limanın önüne yapılacak 1050 metrelik üçüncü men-direk de limanı lodosun etkisinden koru-yacaktır.
Haydarpaşa limanında olduğu gibi de-nize doğru uzatılacak iki beton grubu üze-rinde, Salıpazan antrepolarının benzeri 11 depo yapılacaktır. îkişer katlı depoların yükseklikleri 8 er metre olacaktır. Lima-nın rıhtım uzunluğu, üzerinde 6 antrepo bulunacak üçüncü bir uzantının inşaatına müsait bir genişlikte olacaktır. Antrepola-rın bulunduğu beton bloklara tren ray-ları döşenecek ve yük vagonray-ları doğrudan doğruya antrepolar önüne kadar boşaltıla-bilecektir.
ÖZEL SEKTÖR KONUTTAN SANAYİE YÖNELMELİ
Devlet Plânlama Teşkilâtı Müşaviri
Neşet Omay, RCD seminerinde 'Türkiye'-de aKlkınma Plânlan ve Özel Sektör Po-tansiyeli» konulu bir konferans vererek. 'Özel Sektör, konut yerine imalât sana-yiine yönetildiği takdirde, milli ekonomi kazançlı çıkacaktır» demiştir.
Omay, seminerde Türkiye'nin Birinci Beş Yıllık Kalkınma Plâm'nm sonuçlarını anlatmış ve İkinci Beş Yıllık Plân döne-minde y a t ı n m l a r m dağılımı hakkında bil-gi vermiştir.
Omay, «İkinci Beş Yıllık dönemde, Özel Sektör'ün konut yerine imalât Isanaytiine yatırım yapmasını istemiş» ve bu konuda şunlan söylemiştir :
«İmalât sanayii sektörüne yapılması öngörülen yatırımlar sonunda Türk eko-nomisinin kazanacağı önem ve yapısal kud-ret küçümsenemez. Bu hale göre, 111 mil-yar 500 milyon lira yatırım yapılacak olan İkinci Beş Yıllık Plân döneminin Özel
Sektör yatırımları, konut sektöründen ima-lât sektörüne kaydırılabilirse, bu önemli oiayın. plân uygulaması sonunda, gayri safi milli hasıla üzerinde yaratacağı olumlu etki büyük olacak ve bundan milli ekonomi ka. zançlı çıkacaktır».
HABERLER:
i Bir müddetenberi Birleşik Amerika'-da bulunan Y. Mühendis - Mimar Do-ğan TEKELİ ve S. SİSA, yurda dön-müşlerdir.
Her iki m i m a n n seyahatleri, mem-leketimizde inşa edilecek yeni bir fab-rikanın planlanması ve inşaatile ilgili olduğu anlaşılmıştır.
Meslekdaşlanmıza başarılar dileriz. M H M Firması Suudî Arabistan'da
bir satelit planlamasını uyguluyor 1 I Geçen vıl Suudî Arabistan
Hüküme-ti tarafından, bir yerleşme planının tanzimi için muhtelif Avrupa ve Ame-rika memleketleri, mimarlık ve şehir-cilik bürolarından teklif alınmıştır.
Teklif veren Espanola İnternazi-onale; Mc. Ouire Brot'ş; ital - Consult, Dar - Al Handasa, firmaları arasından, Türkiyeden, Y. Mühendis - Mimar Me-tin HEPGÜLER'in sahibi bulunduğu M.H.M Mimarlık bürosu seçilmiş ve iş kendisine ihale edilmiştir. Planları ha-zırlanan inşaatın uygulamasına başla-mak üzere, bir müddettenberi Metin HEPGÜLER Suudî Arabistan'da bu-lunmaktadır.
Meslek camiamız için bir iftihar vesi-lesi olan bu başarısından dolayı, M. HEPGÜLER ve yardımcılarını tebrik ederiz.
