EKONOMİK GÖRÜNÜM
Erdem Başçı Başkan
6 Temmuz 2012
Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası, Elazığ
Sunum Planı
I. Küresel Ekonomik Gelişmeler
II. Para Politikası
III. Dış Denge
IV. Büyüme
V. Enflasyon
KÜRESEL EKONOMİK GELİŞMELER
Küresel Enflasyon
Emtia Endeksleri TÜFE Enflasyonu
(Yıllık, Yüzde Değişim)
0 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000
Ana Endeks Enerji End. Metal Tarım
-2 0 2 4 6 8 10
Gelişmiş Ülkeler Gelişmekte Olan Ülkeler
Küresel Büyüme ve İstihdam
Toplulaştırılmış Büyüme Oranları*
(Yıllık, Yüzde Değişim)
Gelişmiş Ülkelerde İşsizlik Oranları
(Yüzde)
Kaynak: Bloomberg, TCMB. *Toplulaştırma yapılırken ülkeler GSYİH
değerlerine göre ağırlıklandırılmıştır. Kaynak: Bloomberg, TCMB. Son Gözlem: Mayıs 2012 -6
-4 -2 0 2 4 6 8 10
Gelişmiş Ülkeler Gelişmekte Olan Ülkeler
4 5 6 7 8 9 10 11 12
ABD Euro Bölgesi İngiltere
Consensus Forecasts Büyüme Tahminleri
Büyüme Öngörüleri
Mayıs Haziran Mayıs Haziran
Dünya 2.6 2.6 3.1 3.0
Gelişmiş Ülk eler
ABD 2.3 2.2 2.5 2.4
Euro Bölgesi -0.4 -0.4 0.8 0.7
Almanya 0.8 0.9 1.6 1.4
Fransa 0.4 0.3 1.0 0.9
İtalya -1.5 -1.8 0.1 -0.2
İspanya -1.7 -1.6 -0.6 -0.7
Yunanistan -5.4 -6.3 -1.2 -2.3
İrlanda -0.1 -0.2 1.2 1.1
Portekiz -3.8 -3.5 -1.2 -1.8
İngiltere 0.4 0.3 1.8 1.8
Japonya 2.0 2.5 1.5 1.3
Gelişmek te olan Ülk eler
Asya-Pasifik 6.6 6.4 7.1 6.9
Çin 8.3 8.1 8.5 8.4
Hindistan 7.2 6.6 7.7 7.3
Latin Amerika 3.6 3.6 4.1 4.1
Doğu Avrupa 2.8 2.8 3.6 3.6
2012 2013
Politika Faizleri
Gelişmiş Ülkeler
(Yüzde)
Enflasyon Hedeflemesi Yapan Gelişmekte Olan Ülkeler (Yüzde)
Kaynak: Bloomberg, TCMB.
Gelişmiş Ülkeler: ABD, Euro B., Japonya, İngiltere, Kanada, G. Kore, Avustralya, İsviçre, İsveç, Norveç, Danimarka, Hong Kong, İsrail, Yeni Zelanda.
Kaynak: Bloomberg, TCMB.
Gelişmekte Olan Ülkeler: Brezilya, Meksika, Polonya, Endonezya, G. Afrika, Tayland, Çek Cum., Kolombiya, Macaristan, Romanya, Filipinler.
0,0 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 4,0 4,5
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20
Gelişmekte Olan Ülkeler Türkiye
Küresel Parasal Genişleme
Parasal Genişleme
1. Varlık Alım Programları
Amerika, İngiltere ve Japonya Merkez Bankaları 2. Uzun Vadeli Fonlama
Avrupa Merkez Bankası
Kaynak: Amerika Merkez Bankası, TCMB.
Fazla Kaydi Para*
(FED, Milyar Dolar)
Parasal Genişleme (ABD)
*Fazla Kaydi Para = Federal Reserve Bilançosu Fazla Rezerv Kalemi 0
200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800
Fazla Kaydi Para*
(ECB, Milyar Euro)
Parasal Genişleme (Euro Bölgesi)
0 200 400 600 800 1000 1200
Kaynak: TCMB.
Fazla Kaydi Para*
(TCMB, Milyar TL)
Parasal Genişleme (Türkiye)
*Fazla Kaydi Para = Gecelik Borçlanma + Serbest Mevduat – Zorunlu Karşılıklar 0
10 20 30 40 50 60
Seçilmiş Ülke Tahvillerinin Alman Tahvilleriyle Getiri Farkı
(Puan, 10 Yıl Vadeli)
Ülke Tahvil Getiri Farkları
0 2 4 6 8 10 12 14 16
0 5 10 15 20 25 30 35 40
Yunanistan
Portekiz (sağ eksen)
İrlanda (sağ eksen)
İspanya (sağ eksen)
İtalya (sağ eksen)
Kamu Borcu
AB Tanımlı Kamu Borç Stoku
(GSYH’ye Oran)
Ülkelerin Kamu Borçları
(GSYH’ye Oran, Yüzde, 2011)
74 67,7
59,6 52,7
46,5
39,9 40 46,1
42,4 39,4
37 35 32
0 10 20 30 40 50 60 70 80
Kaynak: Hazine, TCMB *OVP tahminleri (2012-2014) Kaynak: IMF WEO, Kalkınma Bakanlığı, TCMB.
*IMF tahmini
**Türkiye 2012 değeri OVP’den alınmıştır.
39,4 37
0 20 40 60 80 100 120 140 160 180
PARA POLİTİKASI
Aşırı Hızlı Kredi Büyümesine Karşı Alınan Tedbirler
Ağırlıklı Politika
Ağustos 2011 Öncesi Makro-ihtiyati Sıkılaştırma
Ekim 2011 Sonrası Parasal Sıkılaştırma
İki Amaç, Üç Araç
Kredi Politikası
Zorunlu Karşılıklar
Makro- ihtiyati Araçlar
Haftalık Repo
Faiz Politikası
Likidite Politikası
Faiz Koridoru Fonlama Stratejisi
GÖSTERGELER
Finansal İstikrar
Fiyat İstikrarı
AMAÇLAR ARAÇLAR
Beklentiler
Kredi
Büyümesi
Döviz Kuru
Likidite Politikası
TCMB Politika Faiz Koridoru
ve İMKB’de Oluşan Gecelik Faiz (Yüzde)
TCMB Ortalama Fonlama Faizi
(Yüzde)
0 2 4 6 8 10 12
14
Gecelik Borç Alma - Borç Verme Aralığı 1 Hafta Vadeli Repo Faiz Oranı
İMKB Repo-Ters Repo
0 2 4 6 8 10 12 14
Gecelik Borç Alma - Borç Verme Aralığı Ortalama Fonlama Faizi
Kaynak: İMKB, TCMB. Son Veri: 3 Temmuz 2012 Kaynak: TCMB. Son Veri: 3 Temmuz 2012
TL Zorunlu Karşılık Oranları
Kredi Politikası
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18
Zorunlu Karşılık Aralığı Ağırlıklı Ortalama Zorunlu Karşılıklar
Kaynak: TCMB.
Tüketici ve Firma Kredileri TGA Oranları
(Yüzde)
Tahsili Gecikmiş Alacaklar
Son Veri: 22 Haziran 2012 2,00 2,60
1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 4,0 4,5 5,0 5,5
Tüketici TGA Firma TGA
Dış Borç Yenileme Oranları
(Yüzde)
Dış Finansman
0 50 100 150 200 250 300
Bankalar Banka Dışı
DIŞ DENGE
Reel Mal İhracat ve İthalat
(2003=100, Mevsimsellikten Arındırılmış)
Dengelenme
100 120 140 160 180 200
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1
Reel İhracat Reel İthalat
Kaynak: TCMB.
Nihai Yurtiçi Talep ve İhracat
(2008Ç1=100)
Dengelenme
70 75 80 85 90 95 100 105 110 115
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
İhracat Nihai Yurt İçi Talep
-8000 -7000 -6000 -5000 -4000 -3000 -2000 -1000 0 1000 2000 3000
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2*
Cari Denge Cari Denge (enerji hariç)
Cari İşlemler Dengesi
(Mevsimsellikten Arındırılmış, Üç Aylık Ortalama, Milyon $)
Dengelenme
Kaynak: TCMB
Dengelenme
Cari Açık
(12-Aylık Kümülatif, Milyar Dolar)
0 10 20 30 40 50 60 70 80
Kredi Büyümesi ve Cari Açık
( 12-Aylık Kümülatif, Yüzde )
Kredi Büyümesi
0 2 4 6 8 10 12 14 16
0 2 4 6 8 10 12
Cari Açık / GSYH
Kredi Stokundaki Değişim / GSYH (sağ eksen)
Kaynak: TCMB.
Toplam Kredi Büyüme Oranları
(13 Haftalık Ortalama, Yıllıklandırılmış, Kur Etkisinden Arındırılmış, Yüzde)
Kredi Büyümesi
Son Gözlem: 15 Haziran 2012 0
10 20 30 40 50
60
Makro İhtiyati
Sıkılaştırma
Tüketici Kredisi Büyüme Oranları
(13 Haftalık Ortalama, Yıllıklandırılmış, Yüzde)
Kredi Büyümesi
0 10 20 30 40 50
60
Makro İhtiyati
Sıkılaştırma
Kaynak: TCMB.
Toplam, Tüketici ve Ticari Krediler
(Yıllık, Yüzde)
Kredi Büyüme Oranları
Son Gözlem: 15 Haziran 2012 19,0
15,3 20,5
0 10 20 30 40 50
Toplam Krediler Tüketici Kredileri Ticari Krediler
%14
0,90 0,95 1,00 1,05 1,10 1,15 1,20 1,25 1,30 1,35 1,40
De ğer K ay be tme
GOÜ Ortalaması
TL ve Gelişmekte Olan Ülke Para Birimleri*
(EURO karşısında, 01.11.2010 değerleri = 1)
Kur Gelişmeleri
De ğer le nme
/€
Nominal Döviz Kurları
01.11.2010 – 22.08.2011 23.08.2011 – 04.07.2012
Kaynak: Bloomberg, TCMB.
Not: Pozitif değişiklik ABD dolarına karşı değer kaybını göstermektedir.
-25 -20 -15 -10 -5 0 5 10 15 20 25
-5 0 5 10 15 20 25 30
TÜFE Bazlı REDK*
(2003=100)
Reel Döviz Kuru
4,4 4,45 4,5 4,55 4,6 4,65 4,7 4,75 4,8 4,85 4,9 4,95
TÜFE Bazlı REDK Trend
FED Genişlemesi 2 TCMB
Kararları
4,4 4,45 4,5 4,55 4,6 4,65 4,7 4,75 4,8 4,85 4,9 4,95
TÜFE Gelişmiş Ülkeler Bazlı REDK Trend
Kaynak: TCMB.
TÜFE Gelişmiş Ülkeler Bazlı REDK*
(2003=100)
Reel Döviz Kuru
*Reel Efektif Döviz Kuru, Doğal logaritma.
FED Genişlemesi 2 TCMB
Kararları
TÜFE Gelişmekte Olan Ülkeler Bazlı REDK*
(2003=100)
Reel Döviz Kuru
4,4 4,45 4,5 4,55 4,6 4,65 4,7 4,75 4,8 4,85 4,9 4,95
TÜFE Gelişmekte Olan Ülkeler Bazlı REDK Ortalama
FED Genişlemesi 2 TCMB
Kararları
Kaynak: Bloomberg, TCMB.
5 10 15 20 25 30
Gelişmekte Olan Ülkeler
Türkiye
Gelişmekte Olan Ülkeler ve Türkiye’de Kur Oynaklıkları
(Yüzde, Gelecek 12 Ay İçin İma Edilen Oynaklık)
Kur Oynaklığı
Gelişmekte olan ülkeler Brezilya, Şili, Kolombiya, Meksika, Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Güney Afrika, Endonezya, Kore ve Türkiye’yi içermektedir.
Son veri: 3 Temmuz 2012
Cari Açığın Finansman Kalitesi
-20 -10 0 10 20 30 40 50 60 70 80
Portföy ve Kısa Vadeli*
DYY ve Uzun Vadeli**
Cari Açık
Cari Açığın Temel Finansman Kaynakları
(12-Aylık Kümülatif, Milyar Dolar)
Kaynak: TCMB.
TCMB Döviz Rezervi
(Altın Dahil, Milyon Dolar)
TCMB Döviz Rezervi
Son veri: 4 Temmuz 2012 0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000 80000 90000 100000
TCMB Altın Rezervi
(Milyon Dolar)
TCMB Altın Rezervi
0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 7000 8000 9000 10000 11000 12000 13000
BÜYÜME
Sermaye
Sermaye Stoku
(Sabit Fiyat, 2007=100)
Sabit Sermaye Oluşumu*
(Yüzde, GSYH’ye Oran, Cari Fiyatlar)
50 60 70 80 90 100 110 120 130
Trend
Sermaye Stoku
12 14 16 18 20 22 24
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1
İstihdam
İşsizlik Oranları*
(Yüzde)
İstihdam*
(Milyon Kişi)
Kaynak: TÜİK Hanehalkı İşgücü Anketi, TCMB *Mevsimsellikten Arındırılmış Kaynak: TÜİK *Mevsimsellikten Arındırılmış 8
10 12 14 16 18 20
İşsizlik Oranı (%) Tarım Dışı İşsizlik Oranı (%)
4,5 4,8 5,1 5,4 5,7 6,0 6,3 6,6
13 14 15 16 17 18 19
Thousands
Tarım Dışı istihdam
Tarım İstihdam (sağ eksen)
Yıllık Ortalama İstihdam Artışı**
(Yüzde Büyüme, 2007-2011)
İstihdam Karşılaştırması
-5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5
-5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5
Kaynak: TÜİK, MARKIT ve TCMB.
Sanayi Üretimi ve Satın Alma Yöneticileri Endeksi(PMI)
(2005=100, Mevsimsellikten Arındırılmış, Aylık)
Öncü Göstergeler
Son Gözlem: PMI için Haziran 2012, Sanayi Üretimi için Nisan 2012 25 30 35 40 45 50 55 60 65
90 95 100 105 110 115 120 125 130 135
Sanayi Üretimi PMI (sağ eksen)
Öncü Göstergeler
Kapasite Kullanım Oranı
(Mevsimsellikten Arındırılmış, Yüzde)
Yatırım Harcaması Beklentisi*
(Mevsimsellikten Arındırılmış)
60 65 70 75 80 85
14,3
-60 -50 -40 -30 -20 -10 0 10 20 30 40
74.4
Öncü Göstergeler
Reel Kesim ve Tüketici Güven Endeksleri
İYA Gelecek Üç Ay Siparişler
(Mevsimsellikten Arındırılmış)
Kaynak: TCMB. Son Gözlem: Mayıs 2012 Kaynak: TCMB. Son Gözlem: Haziran 2012
-30 -20 -10 0 10 20 30 40 50
İhracat İç piyasa
55 65 75 85 95 105 115 125
TGE RKGE
İş Bulma Olanakları ve İstihdam
(3-Aylık Hareketli Ortalama)
Öncü Göstergeler
59 64 69 74 79 84 89 94 99
81 82 83 84 85 86 87 88 89 90
Tarım Dışı İstihdam/ İşgücü (%)
İş Bulma Olanakları (sağ eksen)
Kaynak: TÜİK, TCMB.
GSYH
(Mevsimsellikten Arındırılmış)
Büyüme
*2012Ç2 tahmin, doğal logaritma.
4,40 4,45 4,50 4,55 4,60 4,65 4,70 4,75 4,80
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2*
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Trend
GSYH
ENFLASYON
Kaynak: Bloomberg, TCMB.
0 5 10 15 20 25 30
Türkiye ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Enflasyon
(Yıllık Yüzde Değişim, Ağırlıklı Ortalama)
Enflasyon Karşılaştırması
Gelişmekte olan ülkeler: Brezilya, Meksika, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Güney Afrika, Çin, Hindistan, Rusya, Türkiye, Endonezya, Arjantin, Tayland, Malezya, Kolombiya, Romanya, Ukrayna, Vietnam, Şili, Peru, Mısır, Fas, Lübnan ve S. Arabistan.
*2012 ve 2013 yıl sonu tahminleri ’’Consensus Forecast’’ ten alınmıştır.
Türkiye
Gelişmekte Olan Ülkeler
TÜFE ve Çekirdek Enflasyon
(Yıllık Yüzde Değişim)
Enflasyonun Ana Eğilimi
8,87
7,43
0 2 4 6 8 10 12 14
TÜFE Çekirdek Enflasyon (I)
Kaynak: TÜİK, TCMB.
TÜFE’ye Katkı
(Yüzde)
Enflasyonun Ana Eğilimi
Son Gözlem: Haziran 2012 0,0
0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0
Temel Mallar Hizmet
Saatlik İşgücü Kazanç Endeksi
(Yıllık Büyüme Oranı, Yüzde)
Saatlik İşgücü
5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1
Kaynak: TCMB.
6,93
6,39 5 8,87
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
12 ay 24 ay Hedef Gerçekleşme
Orta Vadeli Enflasyon Beklentileri*
(Yüzde)
Enflasyon Beklentileri
*TCMB Beklenti Anketi Sonuçları
